Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


1. 1 Aanleiding

Dovnload 446.54 Kb.

1. 1 Aanleiding



Pagina4/7
Datum13.03.2017
Grootte446.54 Kb.

Dovnload 446.54 Kb.
1   2   3   4   5   6   7

4. Resultaten

Nu de methode is besproken zal in dit hoofdstuk aandacht gegeven worden aan de resultaten. Er gaat een bespreking plaatsvinden van de verzamelde data en er zal duidelijk worden hoe succes in de media toegekend wordt aan debuterende popartiesten waar het onderscheid in gender van groot belang is. Er zullen uitspraken gedaan worden over 21 mannelijke en vrouwelijke popartiesten die hun debuut gemaakt hebben in de periode 1993 -2009. Tevens gaat in dit hoofdstuk ondervonden worden of er sprake is van een verandering in de tijd. Dit alles is gedaan met behulp van het statistische programma SPSS 15.



4.1 Popartiesten en succes in de media
Uit de analyse is naar voren gekomen dat het succes van mannelijke popartiesten in tegenstelling tot vrouwelijke popartiesten in de media vooral toegeschreven wordt aan originaliteit en autonomie. Deze gevonden resultaten blijken statistisch significant te zijn en is berekend aan de hand van de Chi –kwadraattoets (Zie tabel 4.1). Het succes van vrouwelijke popartiesten wordt vooral toegeschreven aan authenticiteit, uiterlijk, harde werken en het netwerk. Waarvan de verschillen tussen de variabelen authenticiteit en uiterlijk significant zijn. Bij de variabelen samenwerkingen en muzikaliteit is het verschil tussen mannelijke en vrouwelijke popartiesten niet heel groot. Tijdens de analyse zijn er meerdere succestoekenningen naar voren gekomen in één artikel, waardoor het totaal in tabel 4.1 meer is dan het aantal gebruikte artikelen. Er zijn in totaal 102 artikelen geanalyseerd en er zijn in totaal 450 succestoekenningen naar voren gekomen.
Voorafgaande het onderzoek was er een hypothese geformuleerd. De verwachtingen waren dat het succes van vrouwelijke popartiesten toegekend zou worden aan authenticiteit, uiterlijk, harde werken, samenwerkingen en netwerk. En het succes van mannelijke popartiesten aan originaliteit, autonomie en muzikaliteit. De verwachtingen zijn grotendeels uitgekomen. Het enige verschil is dat de variabele muzikaliteit meer toegekend is aan vrouwelijke popartiesten en de variabele samenwerkingen meer aan mannelijke popartiesten. Maar zoals duidelijk is geworden, zijn deze verschillen te klein om statistisch significant te zijn. In de volgende paragrafen zal ik per onderzochte variabele dieper ingaan op de resultaten. Er zal blijken dat bij sommige variabelen naast een onderscheid in gender ook een verschil gevonden is in de context waarop de succestoekenning gebruikt is.

Tabel 4.1 Overzicht toekenning succes mannelijke en vrouwelijke popartiesten (procenten en absolute aantallen met significantie).







Gender

Verschil







Man

Vrouw




Succes Toekenning

Authenticiteit

9,0% (13)

16,7% (51)

7,7% (38) *




Uiterlijk

2,8% (4)

7,9% (24)

5,1% (20) *




Originaliteit

11,7% (17)

2,6% (8)

9,1% (9) ***




Autonomie

15,9% (23)

6,9% (21)

9% (2) **




Harde werken

15,2% (22)

19,7% (60)

4,5% (38)




Muzikaliteit

7,6% (11)

10,2% (31)

2,6% (20)




Netwerk

15,9% (23)

21,6% (66)

5,7% (43)




Samenwerkingen

12,4% (18)

8,9% (27)

3,5% (9)




Overig

9,7% (14)

5,6% (17)

4,1% (3)

Totaal




100% (145)

100% (305)




Significantie: * P < 0,05 ; ** P < 0,01 ; *** P < 0,001.
Bron: Eigen berekeningen


4.2.1 Authenticiteit
De eerste variabele dat onderzocht is, is in hoeverre het succes toegeschreven wordt aan authenticiteit. In tabel 4.1 is af te lezen dat als een vrouwelijke popartiest in de media besproken wordt dan heeft deze meer kans dat het succes toegeschreven wordt aan authenticiteit dan wanneer een mannelijk popartiest besproken wordt. Bij 16,7% van de vrouwelijke popartiesten is er een verwijzing naar voren gekomen dat gericht is op authenticiteit. En bij mannelijke popartiesten is dit voor 9 % het geval. Dit is een verschil van 7.7 procentpunt. Bij deze succestoekenning is er nauwelijks een verschil te constateren in de manier waarop het toegeschreven wordt in de media bij zowel mannelijke als vrouwelijke popartiesten.
Een aantal voorbeelden van vrouwelijke artiesten waar het succes duidelijk toegeschreven wordt aan het feit dat ze bij hun eigen persoonlijkheid en emotie blijven zijn, Anastacia, Adele, Norah Jones, Lucis Silvas en Lisa. Zo staat er in het Algemeen Dagblad dat Anastacia zichzelf niet verloochent, ze is eerlijk en dat spreekt mensen aan. Een artikel over het succes van Adele kaart aan dat de zangeres onbevangen is:
‘Behalve met haar stem imponeert Adele met haar onbevangenheid. Ook op het podium
blijft ze de girl next door. Het flesje water bungelt nog altijd in de zak van haar vest, ze
veegt ongegeneerd "iets pluizigs" onder haar neus vandaan, en moet zich "nu even
concentreren want vorige week raakte ik halverwege dit nummer buiten adem".’ (NRC,
15-02-2008)

Adele profileert zich met een eigen geluid en een authentiek repertoire en wordt in de media niet omschreven als een ster, maar meer down to earth. Het succes van Norah Jones wordt toegeschreven aan het feit dat ze oprecht is:
Van Norah Jones' cd zijn 18 miljoen exemplaren verkocht. Maar dat zegt niets over de
kwaliteit van haar zang. Zangeres Norah Jones is oprecht zoals maar weinig mensen dat
zijn.’
(NRC 13-02-2004)
Ook in de Telegraaf komt een soortgelijk citaat naar voren bij de bespreking van haar succes. Ze maakt muziek dat met hart en ziel gezongen wordt en dat spreekt veel mensen aan. Lucie Silvas heeft, ondanks al haar succes, geen last van sterallures. Net als Adele staat ze met beide voeten op de grond:
‘De zangeres Lucie Silvas is geen geprefabriceerd product, zo'n confectie-act. Als je
imago gekunsteld is, gaat dat altijd ten koste van je eerlijkheid. Dat merken mensen snel
genoeg.’ (Algemeen Dagblad, 27-02-2006)

En in het Algemeen Dagblad wordt besproken dat de zangeres Lisa succes heeft gekregen, doordat ze een goede middenweg heeft gevonden tussen commercieel en wat ze zelf wilt. Bij de bespreking van het succes van haar debuutalbum ‘Smoke’ wordt er gezegd dat het een album met ziel is die ze met grote geloofwaardigheid eigen heeft gemaakt.
Naast verwijzingen naar het blijven bij de eigen persoonlijkheid en emotie, zijn er ook een aantal toekenningen van succes die verwijzen naar de afkomst van de artiest. Dit komt vooral naar voren bij Anastacia, Alicia Keys en Lisa. Anastacia dankt het succes wat ze nu meemaakt aan het feit dat ze kan terugvallen op ervaringen die ze in haar leven ervoor heeft opgedaan (Algemeen Dagblad, 27-11-2001). Bij de zangeres Alicia Keys, die met haar debuutalbum Songs in A Minor wereldwijd doorbrak, wordt het succes toegeschreven aan het feit dat ze van jongs af aan al op de juiste muzikale spoor gezet werd:‘Alicia Keys komt uit een artistieke familie.’(Algemeen Dagblad, 18-09-2001). Ook wordt bij Lisa het succes toegeschreven aan haar afkomst:
‘Verder kom ik uit een hele nuchtere familie en laat ik me niet gauw meeslepen. Ik ben
wie ik ben, ik zing wat ik wil en ik kleed me zoals ik wil. Behalve als mijn vriend zegt: ga
je zo? Dan is het kennelijk iets te erg, en dan doe ik wel iets anders aan. Maar verder
blijf ik mezelf.' (Volkskrant, 16-02-2010).

Hoewel verwijzingen naar authenticiteit als toekenning van het succes veelal voorkomt bij vrouwelijke popartiesten, komt het ook wel voor bij mannelijke popartiesten. Justin Timberlake had een groot succes met zijn debuutalbum ‘Justified’. Dit succes wordt in een artikel in het Algemeen Dagblad (25-11-2003) toegeschreven aan het feit dat Justin dit album in eerste instantie voor zichzelf gemaakt had. Mika is, net als James Blunt, trouw aan zichzelf gebleven, door net als Justin Timberlake muziek te maken waar ze zelf tevreden mee waren. Het succes van het debuutalbum van James Blunt is authentiek, aangezien het gebaseerd is op persoonlijke levenservaringen. En het succes van de zanger Waylon wordt toegeschreven aan zijn persoonlijkheid en afkomst:


Een popster lijkt geboren als de buitenwereld in 2008 kennis maakt met Waylon, in de
talentenjacht Holland's Got Talent op SBS6. Hij heeft een enorme kuif, veel charisma en
maakt indruk met zijn sterke optredens.’ (Algemeen Dagblad, 19-04-2010)

Zijn vader heeft hem altijd geleerd dat hij hard voor zijn succes moet werken. Daarom blijft Waylon niet thuis voor een verjaardag of een bruiloft.
Zoals te zien is, komen verwijzingen naar authenticiteit als toekenning voor het succes in grotere mate voor bij vrouwelijke popartiesten en in mindere mate voor bij mannelijke popartiesten. En als deze succesvariabele besproken wordt, dan is er een verschil te ondervinden in de manier waarop dit gebeurt. Opvallend is dat bij de succestoekenning authenticiteit mannelijke popartiesten hun eigen doelen nastreven, waardoor ze succesvol worden. Ze handelen meer als leiders als het gaat om hun muziekcarrière. Bij vrouwelijke popartiesten komt meer voor dat ze als ze succes hebben verkregen, dicht bij hun eigen persoonlijkheid blijven. Hoe komt het dat wanneer de media het succes van mannelijke popartiesten toeschrijven aan authenticiteit er vaker op gewezen wordt, dat ze zelf verantwoordelijk zijn voor hun succes? Zijn vrouwelijke popartiesten hier niet in staat toe? Kan een mannelijk popartiest volgens de media niet succesvol zijn, als deze volkomen dicht bij zijn persoonlijkheid blijft en oprecht is? Het blijkt dus dat de media van mening is dat het succes van vrouwelijke popartiesten wel alleen verklaard kan worden aan het feit dat ze eerlijk en oprecht zijn.

4.2.2 Uiterlijk
De succestoekenning uiterlijk komt meer voor bij vrouwelijke popartiesten in tegenstelling tot mannelijke popartiesten (Zie tabel 4.1). Van alle verwijzingen wordt er bij mannelijke popartiesten voor 2,8% verwezen naar het uiterlijk als toeschrijving voor het succes. Bij vrouwen is deze 7,9%. Dit is een verschil van 5,1 procentpunt. Het is opvallend dat bij deze succestoekenning nauwelijks een verschil te constateren is in de context waarop het gebruikt is bij mannelijke en vrouwelijke popartiesten.
Tijdens de analyse is duidelijk naar voren gekomen dat het uiterlijk bij de Spice Girls. The Pusscycat Dolls en Britney Spears een toegeschreven succesfactor is. Ook wordt het succes bij Norah Jones in twee artikelen aan haar uiterlijk toegeschreven:
‘Van Norah Jones' cd zijn 18 miljoen exemplaren verkocht. Maar dat zegt niets over de
kwaliteit van haar zang. Zangeres Norah Jones is oprecht zoals maar weinig mensen dat
zijn.
Jones maakt muziek zoals je het graag hoort: onopgesmukt, zwoel, met wortels in de
rijke Amerikaanse muziektraditie.
Ze heeft het soort weerloze schoonheid die je
doorgaans alleen ziet bij kinderen uit verre windstreken, die nog geen weet hebben van
billboards, anorexia en schoonheidseisen. (NRC,13-02-2004)

In bovenstaand citaat komt naar voren dat het succes van Norah Jones onder andere toegeschreven wordt aan het feit dat ze een weerloze schoonheid is. Wat nog meer naar voren komt is dat er nadrukkelijk aangekaart wordt hoe normaal en authentiek de zangeres is.
Het succes van vrouwelijke popartiesten kan verklaard worden aan de hand van de succesformule die de muziekindustrie hanteert:
‘Een gemakkelijk kneedbare grondstof voor handige marketingjongens die werken aan de
hand van het recept: neem vijf leuk uitziende meisjes of jongens, voeg daar een flinke
scheut image en een snuifje persoonlijkheid aan toe, en roer net zo lang tot het een hype
is. Breng dit mengsel vervolgens aan de kook onder de hete lampen van zoveel mogelijk
tv-studio's.’ (Volkskrant, 17-03-1997)
‘Alles gaat volgens dezelfde succesformule van blond, Amerikaans knap, sexy en bij tijd
en wijle meisjesachtig, zenuwachtig giechelend in een interview. Allemaal dragen ze
dezelfde topjes, gympjes en haarspeldjes. Allemaal zingen ze dezelfde catchy
meezingmuziek, waar je met vriendjes en vriendinnetjes lekker synchroon op kunt
dansen.’ (Volkskrant, 24-08-2000)
Het eerste citaat illustreert dat het uiterlijk een invloed heeft op het succes. Hiernaast wordt het ook toegeschreven aan hun persoonlijkheid, die volgens deze auteur, niet authentiek is. Hiernaast hebben ze doorgewerkt aan het succes, tot dat ze doorbraken. Het tweede citaat laat zien dat het uiterlijk niet alleen vermeld wordt, er wordt specifiek gezegd welke uiterlijke kenmerken aan het succes bijgedragen heeft: ze is blond, knap op een Amerikaans manier en sexy. Hiernaast wordt er verwezen naar haar persoonlijkheid: ze is meisjesachtig. Wat aangeeft dat verwezen wordt naar de variabele authenticiteit. Tevens wordt haar kledingstijl naar voren genoemd en de muziekstijl.
De popgroep Pussycat Dolls braken door met hun single Don’t Cha en hun debuutalbum PCD. Hun succes wordt geheel toegeschreven aan het uiterlijk. Er wordt in dit artikelen besproken dat bloot het succes van zangeressen bepaalt:
‘Neem The Sugababes, Atomic Kitten of het Amerikaanse groepje The Pussycat Dolls:
acht zangeressen in beha en gescheurde minirok die over het podium tijgeren opdat hun
gelifte, gevulde en geairbrushte borsten en billen goed in beeld komen. Dit zijn geen
vrouwen, dit is Playboy zonder nietje…
Seks als verkoopmiddel is niet nieuw, al was het
in de popmuziek niet eerder zo wijd verbreid.
’(NRC, 01-06-2007)

Zoals naar voren is gekomen, wordt het succes van vrouwelijke popartiesten of geheel aan het uiterlijk toegeschreven of in combinatie met de variabelen harde werken, authenticiteit of het netwerk. Het succes van mannelijke popartiesten wordt nauwelijks toegeschreven aan het uiterlijk. Een succestoekenning naar het uiterlijk is onder andere voorgekomen bij Westlife, de band Moke en de zanger Waylon. Opvallend is dat er bijna geen verschil te constateren is in de context waarin het toegeschreven wordt:


‘Voorlopig genieten zij met volle teugen van het succes: Shane Filan, Nicky Byrne, Bryan
McFadden (een innemend dikkertje van 19), Kian Egan (een tikkeltje verlegen, mooie
blonde jongen die 17 dagen jonger is dan Bryan) en Mark Feehily (het donkerblonde
buurjongen-type dat komende maandag zijn 19de verjaardag viert).’(Algemeen Dagblad,
24-06-1999)
Bovenstaand citaat laat zien dat het succes van de jongensgroep Westlife toegeschreven wordt aan het uiterlijk en authenticiteit. Dit is geen verschil met de vrouwelijke popartiesten, zoals boven omschreven is. Het succes van Moke wordt onder andere toegeschreven aan hun kledingstijl en kapsel. Tevens wordt het succes van de zanger Waylon aan zijn uiterlijk toegeschreven. Dit wordt ook gedaan in combinatie met de succesfactor authenticiteit en harde werken. Hiernaast wordt er wel naar voren gehaald dat hij heel sterk is met het geven van optredens:
‘Een popster lijkt geboren als de buitenwereld in 2008 kennis maakt met Waylon, in de
talentenjacht Holland's Got Talent op SBS6. Hij heeft een enorme kuif, veel charisma en
maakt indruk met zijn sterke optredens.’(Algemeen Dagblad, 19-04-2010)


4.2.3 Originaliteit
Bij het onderzoeken van het de variabele originaliteit als toekenning van succes in de media is naar voren gekomen dat het succes van mannelijke popartiesten hier meer aan toegeschreven wordt. Bij 11,7% van de mannelijke popartiesten is er een verwijzing voorgekomen dat gericht is op originaliteit. In tabel 4.1 is af te lezen dat bij vrouwelijke popartiesten dit een stuk minder is, namelijk 2,6%. Dit is een verschil van 9,1 procentpunt.
Originaliteit wordt bij mannelijke popartiesten niet alleen vaker gebruikt als succestoekenning, het wordt ook in een ander context gebruikt. Het succes van mannelijke popartiesten wordt vaker in zijn geheel toegeschreven aan originaliteit. Ze zijn innovatief en eerder bereidt om risico’s te nemen. Het succes van vrouwelijke popartiesten wordt vaker in combinatie met andere succesfactoren toegeschreven aan originaliteit, voorbeelden zijn het uiterlijk, authenticiteit, harde werken en muzikaliteit.
Originaliteit is bij mannelijke popartiesten, zoals Linkin Park, Justin Timberlake, Mika en Gorillaz, meer een succestoekenning dan bij vrouwelijke popartiesten. De band Linkin Park heeft hun debuut gemaakt in 2001 met het album Hybrid Theory. Hun succes wordt toegeschreven aan het feit dat ze breken met de wetten van metal:
‘Een van de nieuwste loten aan de stam is nu metal (ook wel new metal): een vooral in
Amerika razend populaire variatie met Korn, Linkin Park, Deftones en Limp Bizkit als
belangrijkste vertegenwoordigers. De vonk is, getuige de uitverkochte concerten van de
bands hier, ook naar Nederland overgeslagen.
Opvallend is dat deze bands breken met
de ijzeren wetten van de metal. De groepen husselen naar hartelust funk, punk en hip hop
door de gebruikelijke hoeveelheid gitaargeweld.’ (Algemeen Dagblad, 27-09-2001)
Tevens benadrukt een artikel in de NRC de veelzijdigheid van de band. Hiernaast maken ze gebruik van een doeltreffende dubbele aanpak, wat vele mensen aanspreekt:
‘Linkin Park uit Californie heeft een doeltreffende dubbele aanpak. Op hun debuut-cd
Hybrid Theory 2000 combineren ze de beukkracht van metal met de sampledrift en
springerigheid van hiphop…Ook de twee zangers hebben zo'n
taakverdeling...Het resultaat, waarin ook de scherpe gitaarsolo's niet ontbreken, heeft
een nogal mathematisch stramien met ingewikkelde patronen en soms ondoorgrondelijke
breaks. Maar de combinatie van stemmen van zanger Chester Bennington en MC Mike
Shinoda geeft Linkin Park een onverwachte lichtheid. Alsof het geweld van de muziek kan
worden gepareerd met een enkele lyrische uithaal van Bennington.’ (NRC, 25-09-2001)

De popgroep Gorillaz is een virtuele band bedacht door de zanger Damon Albarn. Het is een stel stripfiguren die in 2001 hun debuut maakten. Hun succes wordt in de media toegeschreven aan het feit dat ze innovatief en veelzijdig is:
‘Het leverde een van de leukste pop-cd's van het jaar op, een ontspannen en opgewekte
mengeling van hiphop met gitaarpop, dat klinkt alsof Albarn zanger/gitarist zou zijn bij
rapgroep De La Soul. Met hier en daar nog wat opvallende uitstapjes, zoals een nummer
dat gezongen wordt door de bekende Cubaanse zanger Ibrahim Ferrer.’ (Het Parool, 14-
04-2001)

Bij deze citaat valt op, dat het succes niet alleen wordt toegeschreven aan originaliteit; samenwerkingen met andere artiesten wordt ook benadrukt als succestoeschrijving. Justin Timberlake is een allround artiest en heeft hierdoor meerdere MTV Music Awards gewonnen. genoemd (Algemeen Dagblad, 25-11-2003). En de band Moke dankt hun succes aan het feit dat ze origineel zijn; ze zijn bereidt om risico’s te nemen en bands als Moke kom je niet vaak tegen in Nederland. Onderstaand citaat illustreert dit:
‘Wat het leukst is aan Moke, is het feit dat één van de ingrediënten van het bandgeluid
een flinke eetlepel Oasis-branie is: er gaat een aanstekelijke stoerheid van Moke uit, die
je in Nederland niet zo heel vaak hoort, behalve bij Gem. Moke is een band die (zeker op
het podium) de borst fier vooruit durft te steken. Alleen al daarom verdienen ze
sympathie.’ (Volkskrant, 12-04-2007)

Het succes van vrouwelijke popartiesten wordt in mindere mate toegeschreven aan originaliteit, zoals in de tabel af te lezen is. Opvallend is dat er ook duidelijk een verschil te constateren is in de manier waarop het toegeschreven wordt. Bij vrouwelijke popartiesten worden meerdere succestoekenningen gebruikt; originaliteit wordt nooit als enige succestoekenning naar voren gehaald. Bij Anastacia wordt er in een artikel beschreven dat de popartiest succesvol is, omdat ze origineel is:


‘De uitbundig bebrilde Anastacia springt in het oog omdat ze als hoogblonde en blanke
dame beschikt over een pikzwarte stem. Op haar debuut Not that kind blijkt ze behalve
soul ook met pop en rock uit de voeten te kunnen.’ (Algemeen Dagblad, 03-01-2001)
In dit citaat is te lezen dat haar persoonlijkheid wordt benadrukt, zowel als haar uiterlijk en muzikaliteit. Anastacia is origineel, ze kan overweg met soul, pop en rock, maar er wordt vooral de nadruk gelegd op het feit dat ze blank en blond is met een zwarte stem. Bovendien draagt ze een bril. Dit komt bij mannelijke popartiesten niet voor als er verwezen wordt naar originaliteit als toekenning van succes. Ook in dit citaat wordt originaliteit gebruikt als toekenning van succes:
Over de verklaring voor het plotselinge succes hoeft Anastacia niet lang na te denken.
'Ik denk dat het publiek genoeg heeft van die voorspelbare artiesten. Wat vroeger in mijn
nadeel was: dat ik niet te plaatsen was, werkt nu in mijn voordeel. Verder ben ik totaal
eerlijk. Ik weet wat ik wil, neem nooit een blad voor mijn mond en wil kracht uitstralen.
Ik denk dat dat aanspreekt.' (Algemeen Dagblad, 18-10-2000)
Anastacia is niet voorspelbaar, ze is bereid om risico’s te nemen en ze is eerlijk. Hier wordt er duidelijk verwezen naar haar authenticiteit. De popartiest blijft bij haar zelf en is daarom ook populair volgens dit artikel.
Norah Jones brak door met haar debuutalbum ‘Come Away With Me’ in 2002. Ook bij haar wordt in een artikel het succes toegekend aan originaliteit:
‘Een groot succes was het niet, het optreden dat de Peter Malick Group in 2000 in een
bar in New Hampshire verzorgde. Sterker, het publiek negeerde de muzikanten
volkomen… Onvoorstelbaar, maar de zangeres met wie de Peter Malick Goup die avond
optrad was Norah Jones. Twee jaar daarna zou ze doorbreken met haar solo-album
Come away with me, waarop ze muziek maakte die het midden hield tussen jazz en
country. Een merkwaardige combinatie, maar hij werkte wel. Inmiddels is Norah Jones
een wereldster.’(Het Parool, 30-09-2003)
Hier komt naar voren, dat ook al is de artiest nu een wereldster, dankzij de merkwaardige combinatie van muziekstijlen, ze heeft er hard voor moeten werken. Ook bij de popartiest Anouk wordt er vermeld dat de zangeres veelzijdig is; ze is niet gemakkelijk in een categorie te plaatsen. Hoewel, haar succes wordt vooral toegeschreven aan het feit dat ze begeleid is door andere artiesten, namelijk de Golden Earring –leden. Deze bandleden hebben haar geholpen bij het schrijven van haar single en album die nu in de hitlijsten staan (Algemeen Dagblad, 22-10-1997).

4.2.4 Autonomie
Tijdens de analyse is ook specifiek onderzocht in hoeverre er verwezen is naar autonomie als succestoekenning en het onderscheid in gender. Ook deze variabele is in meerdere artikelen toegeschreven aan mannelijke popartiesten. In procenten is deze 15,9% van alle verwijzingen. Bij vrouwelijke popartiesten zijn er 21 (6,9%) verwijzingen geweest met betrekking tot autonomie (Zie tabel 4.1). Deze succesfactor wordt in meerdere opzichten toegekend aan mannelijke popartiesten. Mannelijke popartiesten zijn meer autonoom in hun handelen, ze schrijven en produceren meer hun eigen nummers en hebben meer inbreng dan vrouwelijke popartiesten. Ook is er bij de bespreking van deze succestoekenning een onderscheid in gender te constateren.
Het succes van mannelijke popartiesten wordt veelal toegeschreven aan het feit dat ze als leiders handelen. Dit komt meerdere malen voor bij artiesten als Wouter Hamel, Justin Timberlake en Mika. De laatstgenoemde artiest brak door met zijn single Grace Kelly en zijn debuutalbum ‘Life in a Cartoon Motion’. Dit succes wordt toegeschreven aan het feit dat hij standvastig is geweest in zijn opvattingen over muziek; hij heeft zijn eigen nummers geschreven en heeft niet naar de wensen van de platenmaatschappij geluisterd:
‘Die Mika heeft een monsterhit met Grace Kelly. Een nummer dat rondhuppelt in
schaamteloos kinderlijke gelukzaligheid en de confetti uit je speakers blaast. Maar meer
nog is Grace Kelly een commentaar op de marketingmachinaties die van Mika iets
wilden maken dat hij niet was. Mika hield zijn poot stijf. En zie: de Britse
singer/songwriter, van Libanees-Amerikaanse ouders kwam binnen op nummer 1 in de
Engelse charts nadat hij al vijftigduizend downloads op i-Tunes op zijn naam had staan.’
(Volkskrant, 12-03-2007)

Waylon is de eerste Nederlandse artiest die een platendeal gekregen heeft bij de grote platenmaatschappij Motown in Amerika. Waylon is zelf verantwoordelijk voor het succes dat volgde, aangezien het begonnen is met het eigenzinnig opsturen van een demo naar deze platenmaatschappij. Ook de groep Moke heeft het eigen initiatief genomen en kwam met een kant en klare album aan bij de platenmaatschappij. Welke hen getekend heeft:
‘Er zijn nu zo'n dertienduizend exemplaren verkocht en dat is voor een Nederlandse
band echt waanzinnig veel." Ook Kroeske is erg onder de indruk van Moke's debuut.
"Wanneer je als band zo'n plaat maakt, kan de weg alleen maar omhoog.’(Metro, 21-12-
2007)
Het feit dat mannelijke artiesten hun nummers zelf schrijven wordt meerdere malen benadrukt als succesfactor. De artiest James Blunt is hier een voorbeeld van:
‘Het romantische, melodieuze popgeluid van veel songs op Another Day bleek perfect
aan te sluiten bij de hernieuwde interesse van een breed publiek voor zachtmoedige,
romantische singer/songwriters: de afstand tussen Love You More en de niets-aan-de-
hand-pop van Jack Johnson of de hit Beautiful van hartenbreker James Blunt is niet zo
groot.’(Volkskrant, 29-12-2005)

Bovenstaand citaat illustreert ook dat het succes ook toegeschreven wordt aan het soort type singer/songwriter, namelijk zachtmoedig en romantisch. Het type muziek wordt hier dus ook als succesfactor aangekaart. Hier is niet specifiek naar gekeken tijdens de analyse en is dus een ander succesfactor. Hier zal later op ingegaan worden. Justin Timberlake werd succesvol ontvangen bij een groot publiek met zijn debuutalbum. Ook al is dit succes toe te schrijven aan zijn samenwerking met de producerduo The Neptunes, zoals in de vorige paragraaf beschreven, meerdere malen wordt er verwezen naar het feit dat Timberlake de meeste teksten zelf heeft geschreven. Hij is niet hun product en heeft geholpen met de productie van het album (Volkskrant, 28-11-2003).
De succestoekenning autonomie in relatie tot zakelijk inzicht is nauwelijks voorgekomen tijdens de analyse. Een artikel in de Metro (21-12-2007) illustreert dat de band Moke wel het zakelijk inzicht heeft om aan het succes te werken: ‘Die jongens zijn door de wol geverfd in de muziekbusiness" Verder is Mika zich ervan bewust, net als Waylon, om nu een goede basis voor zijn muzikale carriere te leggen, waar hij nu mee bezig is. Ze laten zich niet afleiden door randzaken.

De succestoekenning autonomie is in mindere mate voorgekomen bij vrouwelijke popartiesten. Bij deze succestoekenning is er ook een onderscheid te vinden in de manier waarop deze toegekend wordt. Zo wordt in een artikel gezegd dat de popzangeres Britney Spears haar zaken zelf regelt en zich niet laat uitbuiten door de platenmaatschappij. Opvallend is dat er vooraf gezegd wordt, dat ze heel hard aan haar toenemende succes werkt; het is van haar gezicht af te lezen; ze is gespannen, heeft een jeugdpuistje op haar voorhoofd en rond haar ogen rode kringen van vermoeidheid (Telegraaf, 20-11-1999)


Adele brak in 2008 door met haar debuutalbum ‘19’. Ze heeft altijd al gezongen en begon op haar zestiende met het schrijven van haar eigen nummers:
‘Daarna ging het snel. In 2006 leverde ze drie liedjes in bij platenmaatschappij XL
Recordings. Die bood haar prompt een platencontract aan.
Vorig jaar trok ze door
Engeland, om akoestische optredens te geven. "Tsja", zegt ze over die tijd tijdens haar
show in het Bloomsbury Theatre. "Ongelooflijk. Vier maanden geleden stond ik een paar
straten verderop in een kroeg voor vijf man te spelen."
’ (NRC, 15-02-2008)
Bovenstaand citaat illustreert dat Adele succes heeft ervaren, aangezien ze de platenmaatschappij zelf heeft benaderd. De popzangeres Lisa is eigenzinnig en heeft voor zover het kon haar eigen idealen nagestreefd bij de productie van haar debuutalbum, wat nu een succes is. Lisa had niet veel inbreng, maar heeft doorgezeurd totdat er naar haar geluisterd is (Telegraaf, 10-04-2010). De soulzangeres Anastacia had jaren lang moeite om door te breken in de muziekindustrie. De zangeres begon pas vooruitgang in haar carrière te zien toen een manager zijn diensten aanbood. Anastacia heeft wel nadrukkelijk laten blijken dat deze samenwerking alleen op haar voorwaarden tot stand zou komen (Algemeen Dagblad, 27-112001). In dit opzicht heeft de zangeres als een leider gehandeld. Wat ook opvalt bij de bespreking van het succes van Anastacia is, dat hoewel ze in zekere mate autonoom gehandeld heeft bij het de productie van haar album, haar carrière vooraf helemaal uitgestippeld is. Deze combinatie van succestoekenningen komt bij de bespreking van mannelijke popartiesten niet voor:
‘Uit het relaas van Anastacia blijkt dat haar loopbaan bijna als een militaire operatie
opgezet werd. 'In 1999 heb ik de cd opgenomen. Ik selecteerde zelf de producers en wilde
zowel rock, soul als popnummers op mijn plaat. Eerst hebben we het Amerikaanse
clubcircuit veroverd met een single. Daarna hebben we onze pijlen gericht op de
radiostations. Toen die basis er lag brachten we dit voorjaar de CD uit. En dat werkte.'
(Algemeen Dagblad, 18-10-2000)

Er is geen succestoekenning naar voren gekomen met betrekking tot autonomie gericht op zakelijk inzicht bij de artikelen over het succes van vrouwelijke popartiesten. Wel is er meerdere malen een succestoekenning geweest wat aangeeft dat de zangeres zelf nummers heeft geschreven. Hier moet wel gezegd worden, dat het vaker voorkomt dat er vermeldt is dat de artiest begeleidt is in dit proces. Anouk heeft zelf een poging gewaagd tot het schrijven van eigen nummers, zoals bij de bespreking van de variabele originaliteit als succestoekenning naar voren is gekomen. Dit ging haar gemakkelijk af, maar het duwtje in de rug van de bandleden van de groep Golden Earring hebben haar nog meer geholpen (Algemeen Dagblad, 22-10-1997). Ook Norah Jones is begeleid bij het schrijven van de nummers van haar debuutalbum (Algemeen Dagblad, 21-05-2002). Alicia Keys brak door met haar single ‘Fallin’ en haar debuutalbum werd een groot succes. Dit succes wordt toegeschreven aan het feit dat ze een deel van de nummers zelf heeft geschreven (Algemeen Dagblad, 18-09-2001). Adele is de enige zangeres waar het succes toegekend wordt alleen aan het feit dat ze nummers geschreven heeft zonder begeleiders of andere producers. Onderstaand citaat illustreert dit:
‘Niet eerder debuteerden zoveel vrouwen zo succesvol… Aan de vrouwen valt nog iets
op: ze floreren in hun eentje…Zo zijn de belangrijkste nieuwkomers van dit jaar - Laura
Marling, Adele, Duffy, Lykke Li, Gabriella Cilmi - allemaal zelfstandige zangeressen, die
niet leunen op een band.
Ze bedenken hun eigen liedjes en schrijven hun eigen teksten.
Die teksten zijn persoonlijk, ze gaan eerder over de liefdes en emoties van de betreffende
zangeres dan over de toestand in de wereld.’(NRC Next, 19-12-2008)

Het valt op dat hier wel opgemerkt wordt, dat de geschreven teksten persoonlijk zijn en gaan over de liefdes en emoties van de zangeres. Er wordt hier dus weer verwezen naar authenticiteit. Deze combinatie komt ook voor in de Telegraaf (15-06-2008). Ook al wordt het succes van Adele toegeschreven aan het zelf schrijven van haar nummers, de popzangeres is hier alleen in staat toe als ze er in de stemming voor is. En dit is een probleem, aangezien de juiste stemming een slechte stemming is (Het Parool, 08-03-2008). Bij mannelijke popartiesten worden deze soort beperkingen geen een keer naar voren gebracht.

4.2.5 Harde werken
De variabele ‘harde werken’ is ook onderzocht tijdens de analyse van de artikelen over het succes van de popartiesten. In bovenstaand tabel is af te lezen dat bij de mannelijke popartiesten 22 van alle succesverwijzingen gericht zijn op een aspect van ‘harde werken’, of te wel 15,2%. Bij de vrouwelijke popartiesten zijn er 60 verwijzingen geweest, of te wel 19,7% van het totaal. Er is sprake van een verschil van 4,5 procentpunt. De succestoekenning ‘harde werken’ wordt ongeveer evenveel toegeschreven aan mannelijke en vrouwelijke popartiesten. Alleen is er wel duidelijk een onderscheid te vinden in de manier waarop deze toegeschreven wordt. Ook hier wordt bij mannelijke popartiesten meer benadrukt dat ze als leiders handelen en het harde werken goed aankunnen in tegenstelling tot vrouwelijke popartiesten.
Het succes van vrouwelijke popartiesten wordt meerdere malen toegeschreven aan het feit dat ze vastbesloten zijn en jarenlang aan de weg getimmerd hebben. Dit is onder andere het geval bij Alicia Keys en Anastacia. Alicia Keys had met haar single Fallin’ wereldwijd een megahit. In het Algemeen Dagblad (18-09-2001) wordt hier over gezegd, dat dit het eerste succes is waaraan meer dan vijf jaar is gewerkt. In meerdere artikelen wordt het succes van Anastacia toegeschreven aan jarenlange voorbereiding en het aannemen van baantjes om ervaring op te doen; ze heeft gedanst in het Amerikaanse TV –programma Club MTV en figureerde in allerlei videoclips:
‘Allerlei baantjes Anastacia had voor zij bekend werd, allerlei baantjes om brood op de
plank te krijgen. "Ik weet hoe het leven hiervoor was", zegt zij. Ik mag dan nu beroemd
zijn, ik ben toch hetzelfde gebleven."’ (Telegraaf, 13-03-2002)

In bovenstaand citaat wordt ook verwezen naar de succestoekenning authenticiteit: Anastacia is ondanks de roem, nog hetzelfde gebleven. Vrouwelijke popartiesten werken dus jarenlang hard aan het succes. Ook als ze van het succes genieten, wordt het succes toegeschreven aan de onderhouding van het succes door er hard aan te werken:
Sinds haar succes reist Britney over de wereld. Londen, Amsterdam, New York, Tokio.
Het hoort er allemaal bij om een jong meisje in een recordtempo een wereldster te
maken. Zij weet soms zelfs niet meer waar zij is.’ (Telegraaf, 30-11-1999)
Britney Spears heeft een overvolle agenda, ze voldoet aan promotionele verplichtingen, verschijnt in tv –programma’s, bereid zich voor op haar eerste tournee en speelt een gastrol in de Amerikaanse succesvolle televisieserie Dawson’s Creek (Algemeen Dagblad, 21-04-1999). De zangeres wil helemaal aan de top komen. En de zangeres Lisa werkt na het behalen van succes nog aan haar muzikale training. Zo neemt de zangeres weer zanglessen om haar stem op peil te houden (Volkskrant, 16-02-2010).
Tevens worden bij meerdere vrouwelijke popartiesten het succes toegeschreven aan training, muzikale scholing en het meedoen aan wedstrijden. Hind en Lisa zijn twee zangeressen die hun bekendheid en succes te danken hebben aan de nationale talentenjachtprogramma’s Idols en X-Factor (Het Parool, 25-09-2004 & Volkskrant, 16-02-2010). Anouk is volgens het Algemeen Dagblad (08-07-1998) in het café De Paap in muzikale zin opgegroeid, waardoor ze het succes heeft kunnen ervaren die ze nu meemaakt. Het succes van de zangeres Adele was voorspelbaar, aangezien ze een erkende school heeft geattendeerd:
‘Adele wordt vergeleken met de Queen of Soul Aretha Franklin. Dat ze een ster zou
worden, was niet moeilijk te voorspellen: Adele Atkins zat op school met de al even
succesvolle zangeressen Katie Melua, Kate Nash en Leona Lewis.’(Algemeen Dagblad,
29-04-2008)
De Spice Girls hebben heel hard gewerkt hebben aan hun succes; ze hadden van zichzelf geen talent alleen het uiterlijk hadden ze mee. Het succes is te danken aan het feit dat ze nauwkeurig uitgezocht zijn door de platenmaatschappij, die ze vervolgens op dans -en zang gebied afgericht hebben (NRC, 27-05-1997). De succestoekenning netwerk komt hier duidelijk naar voren. Deze zal later besproken worden.

Bij de bespreking van het succes van mannelijke popartiesten wordt er in mindere mate verwezen naar het feit dat ze jarenlang gewerkt hebben aan hun carrière. De zanger Mika is van kleins af aan altijd een buitenbeentje geweest, maar heeft altijd het gevoel en vertrouwen gehad dat hij het zou halen:


En zie: de Britse singer/songwriter, van Libanees-Amerikaanse ouders kwam binnen op
nummer 1 in de Engelse charts nadat hij al vijftigduizend downloads op i-Tunes op zijn
naam had staan.
Vanuit het niets maar niet zonder de nodige moeite. Want de 23-jarige
singer/songwriter, die nu ook bivakkeert in de Nederlandse hitlijsten, deed er vier jaar
over. De omweg ging via slechtbetaalde reclamejingles tot schnabbels voor het Londense
Royal Opera House.’ (Volkskrant, 12-03-2007)

In dit citaat komt ook naar voren dat Mika zelf aan zijn succes heeft gewerkt, zonder hulp van buitenaf. In tegenstelling tot vrouwelijke popartiesten, die hard aan het succes gewerkt hebben in samenwerking met hun platenmaatschappij of andere mensen binnen en/of buiten de muziekindustrie. En er wordt benadrukt dat hij een singer/songwriter is. Bovenstaand citaat duidt dus, dat ook al heeft Mika hard moeten werken aan zijn succes, hij is in staat zijn eigen nummers te schrijven en/of te produceren. Wouter Hamel kampte met afwijzing na afwijzing van verscheidene platenmaatschappijen voordat hij succes kreeg toen een platenmaatschappij hem wel onder contract nam. Ook de jongensgroep Westlife heeft door middel van harde werken succes geboekt:
'Het gaat te ver om te zeggen dat wij, nu we een nummer 1-hit hebben gehad in
Engeland en Ierland, te veel aandacht krijgen bij de Boyzone-concerten', zegt de 20-
jarige Nicky Byrne. 'Wij zijn pas zes maanden bezig en hadden nooit verwacht dat het zo
snel zou gaan…Overrompeld zijn we ook weer niet. We hebben in de afgelopen periode
hard gewerkt en kunnen de druk zeker aan.'
’ (Algemeen Dagblad, 1999)
Bovenstaand citaat illustreert dat ook al werken de jongens heel hard aan hun succes, ze kunnen de druk aan. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Britney Spears, waar tekenen van het harde werken van haar gezicht af te lezen zijn (De Telegraaf, 30-11-1999). Waylon laat zich door niets afleiden en het harde werken werpt nu zijn vruchten af (Algemeen Dagblad, 19-04-2010).
De succesfactor ‘harde werken’ in relatie tot vastbeslotenheid komt ook in zekere mate voor bij artikelen over het succes van mannelijke popartiesten:
Er is deze zomer in Engeland geen cd die beter verkoopt dan 'Back To Bedlam'. De
liedjes die ik heb geschreven in mijn flatje hier in Londen hoor ik opeens overal...Ook
zijn ouders zaten in de zaal en zagen hun zoon schitteren. Papa Blunt is zelfs zijn grootste
fan. Blijkbaar heeft de aanhouder gewonnen. "Toen ik veertien jaar werd, besloot ik
muzikant te worden. Met mijn eigen liedjes luisterde ik de familiefeestjes op en het leek
helemaal nergens naar."’(Telegraaf, 07-08-2005)
Tevens komt in dit citaat de combinatie met de succestoekenning autonomie voor: James Blunt heeft zijn eigen nummers geschreven. Dit is geen één keer voorgekomen bij de succestoekenning harde werken in combinatie met vrouwelijke popartiesten. Er wordt wel vermeld dat hij gesteund wordt door zijn familie. Dit is een ander succestoekenning, namelijk die van het netwerk en zal later besproken worden. Tevens is de vastbeslotenheid van de zanger Waylon ook een toekenning van het succes. Hij heeft ook altijd al geweten dat hij in de muziekwereld wilde doorbreken. Of hij het zou redden was toen nog onzeker (Telegraaf, 08-05-2010).
Het toekennen van het succes aan training of scholing is nauwelijks voorgekomen bij de analyse van de artikelen over het succes van mannelijke popartiesten. Echter, Justin Timberlake is hier wel een goed voorbeeld van. Hij is zijn loopbaan begonnen in de televisieshow Mickey Mouse Club. Deze serie leverde vele tienersterren af, waaronder Justin Timberlake, Christina Aguilera en Britney Spears (Algemeen Dagblad, 25-11-2003).

4.2.6 Muzikaliteit
Tabel 4.1 laat zien dat de succestoekenning muzikaliteit meer voorkomt bij vrouwelijke popartiesten dan bij mannelijke popartiesten. Bij de artikelen over het succes van mannelijke popartiesten is een verwijzing met betrekking tot muzikaliteit 11 keer voorgekomen van het totaal, of te wel 7,6%. Bij de artikelen over vrouwelijke popartiesten is dit 60 keer voorgekomen en is 10,2% van het totaal. Tussen deze resultaten is er sprake van een verschil van 2,6 procentpunt. Het succes van mannelijke en vrouwelijke popartiesten wordt ongeveer in dezelfde mate toegeschreven aan muzikaliteit. Alleen is er wel duidelijk een verschil te vinden in de manier waarop dit gedaan wordt. Zoals duidelijk zal worden, wordt het succes van mannelijke popartiesten ook bij deze succestoekenning meer in combinatie met de variabelen autonomie en originaliteit besproken. Hoe komt het dat volgens de media het niet mogelijk is om als vrouwelijk popartiest succesvol te zijn als deze autonoom, origineel is en muzikaal talent heeft? Aangezien bij vrouwelijke popartiesten variabelen als uiterlijk en authenticiteit meer in combinatie voorkomen met de succestoekenning muzikaliteit.
Het succes van meerdere vrouwelijke popartiesten wordt toegeschreven aan het hebben van muzikaal talent gericht op het hebben van vocaal bereik. Anouk heeft een dijk van een stem (Het Parool, 12-05-1998), Jewel heeft een bereik dat je maar zelden tegenkomt (Het Parool, 10-11-1997), Britney Spears zou niet onder contract genomen zijn als ze niet had kunnen zingen (Telegraaf, 30-11-1999), Norah Jones maakt indruk met haar warme en zuivere stem (Algemeen Dagblad, 21-05-2002) en Alicia Keys is muzikaal interessant, omdat ze opvalt dankzij haar soepele stem (Algemeen Dagblad, 18-09-2001). In meerdere artikelen wordt het succes van Anastacia toegeschreven aan haar stem. Opvallend is dat het overal gebeurd in combinatie met het variabele uiterlijk:
‘Anastacia is blank en hoogblond, maar gezegend met een diep bruine stem. Een
combinatie die platenbonzen lang voor onverkoopbaar hielden. Toch wordt ze nu - met
dank aan Michael Jackson - beschouwd als een van de beste nieuwe zangeressen van het
jaar. Haar debuut Not that kind verkoopt gigantisch en met de single I'm outta love
scoorde ze een wereldhit.’(Algemeen Dagblad, 18-10-2000)

In dit citaat is op uit te maken dat de muziekindustrie succes garanderen aan vrouwelijke popartiesten die blank en blond zijn. Het hebben van een diep bruine stem, werd in het geval van Anastacia als onverkoopbaar gezien. Juist om deze combinatie heeft Anastacia jarenlang moeite gehad om door te breken in de muziekwereld. Werkt het bij een vrouwelijk artiest in haar nadeel om te beschikken over een fantastische stem. Heeft een artiest met een goed uiterlijk en een matige stem, volgens de platenindustrie meer kans om succesvol te zijn, dan een artiest als Anastacia? Het succes van Anastacia wordt vooral ook toegeschreven aan Michael Jackson. Dit is een succestoeschrijving die nog niet behandeld is, maar wel specifiek onderzocht is tijdens de analyse. In de volgende paragraaf zal hier dieper op ingegaan worden. Een artikel over het succes van Norah Jones kent het succes toe aan haar stem, waar ook weer verwezen wordt naar haar uiterlijk (NRC, 13-02-2004). Britney Spears is succesvol volgens Het Parool (04-12-1999), doordat ze de sterren van de hemel zingt. Hiernaast wordt er opgemerkt dat ze net zo een commercieel product en een bedacht concept is als de boybands. Ook wordt er in dit artikel verwezen naar het uiterlijk; ze lijkt amper op een vijftienjarige. De combinatie van succestoekenningen die hier gebruikt is, is muzikaliteit, netwerk en uiterlijk.
Opvallend is dat bij de meeste verwijzingen naar het vocaal bereik woorden als warm, innemend, diep en mooi gebruikt worden. Onderstaand citaat laat zien dat Adele vocaal veel kan; ze heeft een prachtige stem met veel gevoel en emotie, kortom een echte soulstem (Algemeen Dagblad & Het Parool, 29-04-2008 & 08-03-2008). Tevens wordt er expliciet duidelijk gemaakt hoe gewoon de zangeres is, wat verwijst naar de combinatie authenticiteit en muzikaliteit als succestoekenning:
‘Ze heeft een stem die je in opperste verbazing achterlaat. Die stem gaat van laag naar
hoog, van zacht naar hard, en is altijd loepzuiver. Die stem ook zit vol melancholie en
romantiek, maar wordt nooit zoetgevooisd. Want dan hoor je ineens een rafelige rand, of
een rauwe snik.
Adele Adkins heet ze voluit en ze woont nog bij haar moeder thuis…Haar
debuutalbum heet, ook heel gewoon, 19, naar haar leeftijd. Op de eerste dag van
verschijning in Engeland verkocht ze er naar verluidt twintigduizend exemplaren van - en
dat is veel in deze downloadtijden.(NRC, 15-02-2008)

Hiernaast is in mindere mate het succes toegeschreven aan het bespelen van instrumenten. Alicia Keys en Norah Jones zijn twee zangeressen die zichzelf altijd begeleiden met de piano. Tijdens de analyse is het succes maar bij twee artikelen in zekere mate toegeschreven aan deze succesvariabele. Alicia Keys valt op dankzij haar uitstekende pianospel en soepele stem. Hoewel, ze is ontdekt door de platenbaas Clive Davis en heeft wel vijf jaar gewerkt aan haar carrière merkt dit artikel op (Algemeen Dagblad, 18-09-2001). Het succes wordt aan meerdere aspecten toegeschreven en het kunnen bespelen van de piano is maar een klein onderdeel van haar reis naar succes. Het artikel over het succes van Norah Jones vermeldt wel het pianospel van de zangeres, maar het succes wordt toch vooral toegeschreven aan haar vocaal bereik, manier van zingen en de zangeres straalt zelfvertrouwen uit (NRC, 13-02-2004).

Tijdens de analyse is naar voren gekomen dat bij mannelijke popartiesten de succesvariabele muzikaliteit vooral in combinatie toegeschreven wordt met de variabelen autonomie en originaliteit. Deze succestoekenning wordt op een ander manier toegeschreven dan bij vrouwelijke popartiesten. Justin Timberlake is succesvol door zijn muzikale kunnen, deze zanger heeft talent: ‘Want de nieuwe Michael Jackson valt bij iedereen in de smaak.’ (Volkskrant,28-11- 2003). Michael Jackson wordt de King of Pop genoemd en Justin Timberlake wordt zijn vervanger genoemd. Zoals ook in de vorige paragraaf over de succestoekenning autonomie naar voren is gekomen. Het succes van de band Linkin Park wordt, zoals eerder besproken, toegekend aan het feit dat ze innovatief en origineel zijn. Ze combineren hip hop met metal. Tevens maken ze ook met hun zang gebruik van een doeltreffende dubbele aanpak: ‘de een mag melodieus uithalen, terwijl de ander met rap het ritme dient. Het resultaat, waarin ook de scherpe gitaarsolo's niet ontbreken, heeft een nogal mathematisch stramien met ingewikkelde patronen en soms ondoorgrondelijke breaks. Maar de combinatie van stemmen van zanger Chester Bennington en MC Mike Shinoda geeft Linkin Park een onverwachte lichtheid. Alsof het geweld van de muziek kan worden gepareerd met een enkele lyrische uithaal van Bennington.’ (NRC, 25-09-2001)


Opvallend is hier dat bij de bespreking van de stemgeluiden verwezen worden naar worden als melodieus en lyrisch. Alleen bij de zanger Waylon is het succes te danken aan zijn soepele en hees stemgeluid (Volkskrant, 08-01-2010).
Het bespelen van een instrument wordt nauwelijks toeschreven als succesfactor. Het valt op dat in tegenstelling tot de vrouwelijke popartiesten een artikel het succes van Mika wel geheel toeschrijft aan het feit dat hij de piano sierlijk bespeelt:
‘Andere sterke optredens waren er van de Ier Damien Rice, rockband The Killers en van
pianowonder Mika, die 's avonds in zijn kleedkamer werd verrast met een gouden plaat
voor zijn album Life in Cartoon Motion.’ (Algemeen Dagblad, 18-08-2007)


4.2.7 Netwerk
Als er gekeken wordt naar de resultaten van het netwerk als succesfactor, dan valt op dat deze verwijzing meer voorgekomen is bij vrouwelijke popartiesten als succesfactor, dan bij mannelijke popartiesten (zie tabel 4.1). Vrouwelijke popartiesten hebben 66 verwijzingen naar het netwerk gehad en mannelijke popartiesten 23. In procenten is dit 21,6% tegenover 15,9%. Er is sprake van een verschil van 5,7 procentpunt. Bij de analyse naar het variabele netwerk als succestoekenning en het onderscheid in gender is naar voren gekomen dat het ongeveer evenveel gebruikt is als succestoekenning bij mannelijke en vrouwelijke popartiesten. Overigens, er is naar voren gekomen dat het bij vrouwelijke popartiesten in meerdere opzichten gebruikt is als succestoekenning en combinaties met meerdere variabelen komt ook meer voor. Bij mannelijke popartiesten is de combinatie met autonomie naar voren gekomen. Er wordt meer benadrukt dat ook al is het succes te danken aan het netwerk, ze hebben meer de ruimte om assertief en als een leider te handelen. De succestoekenning netwerk is bij vrouwelijke popartiesten in combinatie met de variabelen authenticiteit, muzikaliteit en samenwerkingen naar voren gekomen. Ook bij deze succestoekenning is een verschil in de bespreking te vinden.
Het succes van vrouwelijke popartiesten wordt in vele artikelen toegeschreven aan het feit dat ze ontdekt zijn, benaderd zijn door invloedrijke mensen of geïntroduceerd zijn aan mensen in de muziekindustrie. Britney Spears is ontdekt door Jef Fenster en liet haar naar Orlando. In 1997 werd ze de adviseur Larry Rudolph geïntroduceerd bij de platenmaatschappij Jive Records, waar ze auditie mocht doen. Kort daarna brak ze wereldwijd door (Telegraaf, 30-11-1999 & 04-03-2000). Ook de zangeres Alicia Keys is ontdekt:
‘Alicia Keys komt uit een artistieke familie. Ze is de dochter van een (weinig succesvolle)
actrice. Al op jonge leeftijd werd ze naar zang en pianoles gestuurd. Dankzij haar
uitstekende spel en soepele stem viel ze op. Al op haar veertiende werd ze ontdekt door de
roemruchte platenbaas Clive Davis en een jaar later kreeg ze haar eerste contract
aangeboden. Toch duurde het nog vijf jaar voor haar eerste cd uitkwam…Songs in A
minor verscheen al eerder dit jaar in Amerika. Daar werden inmiddels al twee miljoen
platen verkocht.’
(Algemeen Dagblad, 18-09-2001)
Bovenstaand citaat laat duidelijk zien, dat het succes van Alicia Keys aan meerdere aspecten toegeschreven wordt. Ten eerste geeft het aan, dat Alicia Keys ontdekt is en een contract is haar aangeboden. Hiernaast worden de succestoekenningen authenticiteit, muzikaliteit en harde werken naar voren gehaald.
In meerdere artikelen wordt het succes expliciet toegeschreven aan de platenmaatschappij waar ze onder contract zitten. Adele heeft dankzij de vraag bij platenmaatschappijen naar zangeressen als Amy Winehouse, de kans gekregen om aan haar muziekcarrière te werken. Dit artikel merkt op dat Adele zich wel geprofileerd heeft met een eigen geluid en authentiek repertoire (NRC Next, 19-12-2008). Wat aangeeft dat Adele haar eigen weg is opgegaan. De zangeres Anastacia heeft een kans gekregen, omdat platenmaatschappijen een risico durfde te nemen:
‘'Ik denk dat de platenmaatschappijen er eindelijk achter zijn gekomen dat je het publiek
niet eindeloos van die pretentieloze shit kunt voorschotelen', vindt Anastacia, die
afgelopen jaar een grote hit had met Not that kind… Ik ben blond, maar heb een zwarte
stem. Dat plaatje klopte niet, dus werd ik bij voorbaat als onverkoopbaar
bestempeld.
‘'Nu al die gladde liedjes niet meer automatisch hits worden en het grote
publiek al die boy- en girlbands wat zat wordt, durven platenmaatschappijen eindelijk
weer wat risico's te nemen.’ (Algemeen Dagblad, 03-01-2001)
1   2   3   4   5   6   7

  • Tabel 4.1 Overzicht toekenning succes mannelijke en vrouwelijke popartiesten (procenten en absolute aantallen met significantie).
  • Gender Verschil
  • Significantie: * P < 0,05 ; ** P < 0,01 ; *** P < 0,001. Bron: Eigen berekeningen

  • Dovnload 446.54 Kb.