Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


1 2 De boekdruk

Dovnload 14.98 Kb.

1 2 De boekdruk



Datum20.07.2017
Grootte14.98 Kb.

Dovnload 14.98 Kb.

N.B


De witte cijfers voor de onderwerpen,die in deze beknopte handleiding worden beschreven corresponderen met de cijfers die op de vitrines en machines zijn aangebracht

INLEIDING

Welkom in ons museum……..… momenteel staat u in de historische drukkerij, het is een oude drukkerij van rond 1900 ,die nog steeds in gebruik is De verschillende drukpersen,gereedschappen en de materialen die u ziet komen uit deze eeuwwisselling Er bevinden zich in de achterruimte materialen die van oudere datum zijn . Een van de belangrijkste aandachtspunten van het museum is de periode 1880-1900. In die tijd kwamen in de drukkerijen belangrijke veranderingen op gang . De fotografie was al in het begin v/d 19e eeuw uitgevonden, maar het heeft nog tientallen jaren geduurd voordat deze voor de reprografie bruikbaar gemaakt kon worden in de drukkerijen. Voor 1880 werd beeldmateriaal dat naast de loden gezette tekst moest worden gedrukt eerst getekend en daarna handmatig tot drukvorm verwerkt, men moet daarbij denken aan de houtgravure, de kopergravure en toen de steendruk was uitgevonden aan de litho. In de praktijk was de gang van zaken als volgt : de uitgeverijen/drukkerijen gaven beeldende kunstenaars of artistieke lieden de opdracht om b.v. de stad of het landschap in te gaan om vervolgens terug te komen met tekeningen van stadsgezichten of landschappen. Deze tekeningen werden door de uitgeverijen/drukkerijen naar de graveer en lithowerkplaatsen gebracht zodat de graveurs en de lithograven de interpretaties van de tekeningen konden maken. Naast het ambachtelijke wordt door het museum ruime aandacht besteed aan de artistieke kant de prentkunst

Rond 1900 had men in de drukkerij drie hoofdtechnieken de boekdruk als oudste druktechniek de hoogdruk, de diepdruk .en de steendruk

1) 2) De boekdruk

Tussen 930 en het jaar 950 perfectioneerden kunstenaars in China de techniek om illustraties in combinatie met teksten van 1 gesneden houtblok te drukken de z.g.n. blokdruk. Deze techniek werd in de 15e eeuw in West Europa bekend met als centra in de Bourgondische Nederlanden:Brugge,Brussel, Haarlem en Utrecht. Tegen het einde v/d 15e eeuw was deze drukvorm vrijwelgeheel verdwenen door de typografische druk van boeken ,het drukken van boeken doormiddel van losse loden letters uitgevonden door Laurens zn Coster uit Haarlem en Gutenberg uit Duitsland.

Het zetten van de tekst d.m.v. losse lodenletters door een handzetter uitgevoerd met zijn zethaak en het afdrukken op papier met behulp van een drukpers is gebruikt tot in de 70 tiger jaren van de 20e eeuw,het einde van het loodtijdperk. Het beeldmateriaal werd voor 1880 verkregen door middel van houtsnedes, houtgravures,galvanos , na 1880 door lijn –en ratercliches . Boekdruk is hoogdruk alle hoge delen kunnen met drukinkt ingerold worden en daarna afgedrukt worden
Houtsnede

Manuele hoogdruktechniek in hout, met mes of guts wordt een tekening in spiegebeeld in hout uitgesneden.


Houtgravure

Een bijzondere vorm van de houtsnede .Met een burijn wordt in kops hout een afbeelding gegraveerd. Met de burijn kunnen de fijnste lijnen en arceringen worden gemaakt,die halftonen suggereren

(2)

Galvano


Electrochemisch procede voor het maken van duplicaten van hoogdruk drukplaten : etsingen,hotsneden enz. Van het origineel wordt een afdruk in bijenwas gemaakt die vervolgens in een galvanisch bad wordt gehangen.
Lijncliche

Geetste drukplaat naar een lijnoriginaal. Door middel van de fotografie (reprografie) werd het negatief van het lijnorigineel gekopieerd op een lichtgevoelig gemaakte koper-of zinkenplaat.


Autotypie

Fotografische methode om een gerasterd negatief te vervaardigen voor het drukken van halftonen(fotos,schilderijen enz.) in boekdruk.


Vlak-of rondstype

Een methode om originelen drukvormen te reproduceren door gepragd matrijzen karton vol te gieten met lood. ( deze methode is ontstaan uit de kranten industrie)



3) Het lettergieten.
Het vervaardigen van losse gegoten letters, dit door middel van stalen letterstempels (de patrijzen) te slaan in messing blokjes (de matrijzen), er ontstond een lettermal die met lood vol gegoten kon worden ,de loden letter. Omstreeks 1840 werden de eerste mechanische loodlettergietmachines ontwikkeld, deze konden de lodenletters automatisch gieten en resulteerden in de Typograaf , de Intertype en de Linotyperegelgietmachine,en de monotypes,die losse lodenletters kon gieten in hoge snelheid, deze ingenieuze mechanische systemen zijn verloren gegaan met het verdwijnen van het loodtijdperk (+1970)


4) De kopergravure en de ets
De kopergravure is ontstaan uit de zilversmedengilde halverwege de 15e eeuw. De zilversmeden lieten hun produkten ,gepolijsten zilveren schalen bekers enz ter versiering voorzien met mooie gegraveerde motieven ,door de gegraveerde lijnen vol te tamponeren met drukinkt kon men van de bovenliggende gepolijste delen de drukinkt makkelijk verwijderen. De drukinkt bleef in de groeven zitten men hield een vochtig papier ertegen aan deed wat druk er op uitoefenen zo kon men de inkt uit de groeven op papier zetten. Zo ontstond de kopergravure waarin Albrecht Durer zich bekwaamde. Honderd jaar later deed Rembrandt van Rijn dit met zijn etsen een chemisch procede voor het aanbrengen van verdiepingen in een metalen drukplaat door het inwerken van zuren. Een met etsgrond bedekte metalen plaat (ijzer,koper of zink) wordt betekend. Om in de afdruk verschillen in licht en donker te verwezelijken wordt in fasen geetst.

5) Lithografie
De steendruk veroverde in de 19e eeuw de drukkerswereld . Aan de basis van de lithografie lag het alom bekende en eenvoudige scheikundige versschijnsel,namelijk het wederzijds afstoten van vet en water. Alois Senefelder (de uitvinder van deze drukprocedure ) sprak zelf in dit verband van zijn “chemische drukkerij” . Met behulp van steendreuk was ook kleurendruk mogelijk, waarbij voor elke kleur een apparte steen nodig was en een aparte drukgang. Met de lithografie was het mogelijk sneller en goedkoper te drukken en kon er van een steen langer dan dat het geval is bij b.v. een koperplaat worden gedrukt. Verder was een voordeel dat men de gradaties,van licht en donker gewoon kon tekenen met vetpotloden . Bovendien waren de gedrukte resultaten verfijnder en gedetaileerder dan die welke met een koperplaat konden worden bereikt.

De steendruk beleefde een grote opbloei in het werk van Henri de Toulouse Lautrec met zijn vele plakaten /affiches en prenten.


6) De steendruksnelpers
Een ijzeren produktiepers uit 1910 gebouwd door de firma Faber &Schleicher in Offenbach am Main ( Duitsland ). In vroegere dagen werd deze pers aangedreven door een stoommachine . De bediening van deze drukpers werd gedaan door drie drukarbeiders, de papierinlegger,de papieruitlegger en de inkter. Met deze drukpers kon een produktie gehaald worden van 600 steenafdrukken/lithos per uur.
7) Vitrine steendruk 1

o.a litho stenen van de kunstenaar Aad van Dobbenburg



8) Vitrine steendruk 2

o.a. lithosteen P.Sluis verpakkingen,

lithosteen wijnetiket Port Douro

diverse litho materialen


9) Vitrine

met diverse grafische materialen o.a. drukvormen,gereedschappen materialen e.d.


10) Boekdrukkerij/ Zetterij uit 1890

Bestaande uit 2 duitse zetkasten met lodenletters en een tafeldegeldrukpers

In deze drukkerij werd klein handelsdrukwerk gedrukt o.a. visitekaartjes,geboortekaartjes

e.d. Als het financieel goed ging werd de drukkerij uitgebreid met een stopcilinderpers


11) De Stopcilinderpers (Boekdruk)

Een ijzeren produktiepers gebouwd door de firma M.A.N. met handinleg, de uitleg van

het papier was op een eenvoudige wijze geautomatiseerd d.m.v. touwtjes en een houten

waaierlat systeem. In vroegere dagen werd deze drukpers aangedreven door een stoom-



machine. Met deze pers konden o.a raamaffiche’s en een aantal boekpagina’s met loden-

letters in kombinatie met houtgravures, cliche’s afgedrukt worden.

  • 1) 2) De boekdruk
  • 3) Het lettergieten.
  • 4) De kopergravure en de ets
  • 5) Lithografie
  • 6) De steendruksnelpers
  • 7) Vitrine steendruk 1
  • 11) De Stopcilinderpers (Boekdruk)

  • Dovnload 14.98 Kb.