Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


2015! Het is en gedenkwaardig Hajo-jaar

Dovnload 15.2 Kb.

2015! Het is en gedenkwaardig Hajo-jaar



Datum23.09.2018
Grootte15.2 Kb.

Dovnload 15.2 Kb.

2015! Het is en gedenkwaardig Hajo-jaar:

Eerst de legging van een z.g. Stolperstein in zijn geboorteplaats Bielefeld, toen de boekpresentatie van Anja Meulenbelt en nu deze bijeenkomst ter ere van de Clara Wichmann penning uitreiking postuum aan Hajo...

Clara Wichmann???

Ik kende alleen maar beroemde muzikale Clara's: Clara Wick-Schuman; Clara Haskil, pianiste-

En toen kwam de uitnodiging voor deze penning..

Waarop ik dacht: wie is deze vrouw en ging googelen.

C.W. in NL geboren uit 2 Duitse ouders, tweetalig opgevoed schreef in haar dagboek, 16 jaar oud: "Nein, ich glaube nicht dass die Menschheit je vollkommen werden wird, und das ist auch ein Glück; denn das Schönste ist das ewig Vorwartsstreben nach Verbesserung; ohne Zweck kann weder ein Mensch noch eine Menschheit leben.

Daar sluit een van de adagia van Hajo op aan waarin hij Goethe placht te citeren: "Denn nur wer strebend sich bemüht, den werden wir erlösen".

C.W. werd slechts 35 jaar en is in het kraambed van haar eerste kind overleden. Maar in die 35 jaar heeft ze zo intens geleefd en zich op zo vele manieren in het maatschappelijke leven gestort en gestreden voor Recht dat ik nu heel goed begrijp dat de Liga voor de Rechten van de mens en de Stichting J'accuse haar als IJkpunt hebben gekozen. Ik ben dan ook zeer vereerd deze penning in ontvangst te mogen nemen) Voor Hajo, de kroon, op mijn leven!
C.W. stierf in 1922. Hajo werd geboren in 1924. Ook Hajo werd uit Duitse ouders geboren, Duits-Joodse ouders. Warm nest, veilig nest. En geborgenheid in de jeugd is een niet te onderschatten voorrecht. Tot zijn 14de werd hij gekoesterd en opgevoed met Joodse waarden waaronder: LERNEN. Dat heeft hij zo geïnternaliseerd dat op 90-jarige leeftijd hij mij bij terugkomst van vioolles nog kon vragen "Hast Du was gekonnt, hast Du was gelernt?"

Na de Kristallnacht is Hajo, met 14 jaar, naar Nederland gevlucht. Hij schreef vele brieven naar huis en op zijn 90ste verjaardag verschenen die in boekvorm. Daarin kunnen we lezen hoe hij leed als vluchteling destijds: het steeds maar weer verhuizen, naar een volgende opvangplek, die onzekerheid, steeds maar weer "koffers pakken", en hoe hij niet naar school kon en hoe hij in de kraag gepakt werd als hij een werkplek had gevonden. Deze klachten zijn nu ook helaas weer zeer actueel. Toen kwam in NL ook de oorlog met tot slot voor Hajo Auschwitz. Hajo heeft 2 universiteiten doorlopen, de eerste was die van Auschwitz. Daar heeft hij mensenkennis opgedaan: van de bewakers en SSers zei hij: "Ein Form ist es was sie tragen, es ist nicht immer ein Form was sie darunter verbirgen. Dat er wreedheid in kon schuilen weet iedereen, maar dat er ook relatieve goedheid onder kon schuilen: dat probeerde Hajo de mensen steeds weer duidelijk te maken (en dan kwam hij met de voorbeelden van Brood krijgen b.v.).

Hajo zei nooit over het KZ te dromen, maar wel over het Koffers pakken, dus het vluchteling zijn. Reber Dosky's You Tube filmpje "mijn geluk in Auschwitz" benadrukt ook dat zijn Vriendschap daar met Jos Slagter bijgedragen heeft aan het feit dat hij het

kamp kon overleven. Het gevaar daar onmenselijk te worden was groter dan om mens te blijven: steel je soep of deel je soep?

Deze levenservaringen: eerst het warme nest, daarna het vluchteling zijn en de levenslessen in Auschwitz maakten dat Hajo een sterk moreel gevoel ontwikkelde en bijna overgevoelig voor onrechtvaardigheid werd en helemaal als hij dacht dat de daders beter zouden moeten weten: "mijn volk dat zelf tweederangs burger is geweest, maakt nu een ander volk tot paria". Als inwoner van een democratie ben je mede verantwoordelijk voor wat er in je land gebeurt. Hajo was zich hier ten diepste bewust van en citeerde graag de dichter Tsafy Levi die schreef: "want ook de handen van wie het ziet en als verlamd blijft staan, kleuren rood". En over 3 continenten is hij gereisd met zijn missie. Jacqueline de Bruijn heeft deze vurigheid van dichtbij mee gemaakt en een en ander vast gelegd in haar documentaire "De omslag".

En ook Anja Meulenbelt heeft in haar meest recente boek "Kwart over Gaza", dat ze op heeft gedragen aan Hajo, de boodschap "van deze kleine profeet", zoals zij hem noemde, heel goed begrepen en liefdevol doch kritisch beschreven.

Ik dank u voor het in ontvangst mogen nemen van deze penning, als postuum eerbetoon aan mijn man, ook al had ik natuurlijk niets liever gewild dan dat hij hem zelf in ontvangst had mogen nemen.

Omdat oorlogen steeds maar door gaan en het vluchtelingen-probleem weer zeer actueel is, zou ik ook u iets willen aanbieden, nl. het boek waarin u kunt lezen hoe een vluchtelingskind meer dan 70 jaar geleden dit beleefde.

Net als C.W. heeft Hajo zijn geloof in de goede krachten van de mens niet verloren en bleef ook hij tot op het laatst van zijn leven vol levensmoed. En met het gedicht waarin hij dit voor mij vertolkte, wil ik besluiten:
Mut zum Leben, Freude am Leben


Nur Der

Wer zu tiefst begriffen hat

Dass All was ist

Geprägt wird nur

Von seinem Gegenteil:

Weiss durch Schwarz

Gut durch Böse

Glück durch Kummer und Verdruss, -

Kann ja auch nur Etwas

Vom Leben begreifen


Mut erfordert es

Und nicht wenig

Um alle Pein,

Alle Erniedrigung,

Jeden Gegenschlag

Hoffnungsvoll und tapfer

Zu ertragen;

Mut, getragen vom Bewusstsein

Dass nach All Diesem,

Dem der nicht verflucht ist

Das Glück, die Freude

Um so mehr



Strahlen werden!


1996, HJGM.


Dovnload 15.2 Kb.