Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Aardbei vooraf soorten aardbeien

Dovnload 44.78 Kb.

Aardbei vooraf soorten aardbeien



Datum14.09.2017
Grootte44.78 Kb.

Dovnload 44.78 Kb.

AARDBEI

VOORAF
1. SOORTEN AARDBEIEN

Er zijn eigenlijk drie soorten aardbeien. Onze inheemse (Europese) aardbei telen we meestal niet. Deze soort is de (wilde) bosaardbei met kleine vruchtjes (o.a. Mara des Bois). De door ons meest geteelde aardbei is een kruising van een Noord- en Zuid-amerikaanse soort (fragaria x ananassa) en kan dus nooit in het wild voorkomen (o.a. Darselect, Elsanta, Elianny). Ze worden eenmaal dragende of junidragers genoemd. De derde soort is de doordragende aardbei (o.a. Ostara). Door-dragers hebben een wat ingewikkelde ontstaans-geschiedenis.


2. RASKENMERKEN

Vroeg: Honeoye, zeer hoge opbrengst, groot, donkerrood, zuur aroma (vormt veel uitlopers);


Honeoye
Vroeg: Lambada, hoge opbrengst, kegelvormig, mooie kleur, uitstekende smaak, redelijk ziektebe-stendig en redelijk lang houdbaar;

Redelijk vroeg: Darselekt, hoge opbrengst, groot, donkerrood, goede smaak (nieuw ras);

Redelijk vroeg: Florika, gemiddeld tot hoge opbrengst, gemiddeld groot, aromatisch (geschikt voor biologische teelt);

Redelijk vroeg: Korona, zeer hoge opbrengst, gemiddeld tot groot, middelrood, zoet-zuur aroma (niet geschikt om in te maken of in te vriezen);

Gemiddeld tot laat: Mieze Schindler, lage tot ge-middelde opbrengst, klein tot gemiddelde grootte, bosaardbeiaroma (heeft bevruchtingssoort nodig);

Gemiddeld tot laat: Elianny, gemiddelde op-brengst, groot, stevig en sappig, goede smaak, be-stand tegen schimmelziekten;


Elianny

Mieze Schindler
Redelijk laat: El-santa, zeer hoge opbrengst, groot, sappig, goede smaak, lang houdbaar, matig ziekte-bestendig;

Redelijk laat: Tenira, hoge opbrengst, gemiddelde tot grote vrucht, oranjerood tot rood, uitgebalanceerd aroma (geschikt om in te vriezen);

Laat: Polka, hoge opbrengst, gemiddelde grootte, rood, van binnen hol, zoetzuur;

Laat: Symphony, hoge opbrengst, gemiddeld tot grote vrucht, middelrood, zeer goed aroma (zeer geschikt voor koele gebieden).

Van het ras Vima Zanta is de vroegheid niet bekend, maar wel de goede smaak, hoge productiviteit, uitstekende ziekteresistentie en beperkte houdbaarheid.



Doordragend: Ostara, hoge opbrengst, niet alle vruch-ten worden groot, oranjerood tot rood, beste aroma bij zon, matig ziekteresistent.

De meeste aardbeien zijn wel ergens vatbaar voor, maar de Florika is zeer resistent, weinig vatbaar zijn Polka, Symphony en Tenira.


3. GROENMOESZAAIAGENDA


Ostara
In de moestuinzaaiagenda van Groenmoes is informatie te vinden over zaai- en planttijd van alle aardbei-soorten.
ZAAIEN EN PLANTEN
4. AARDBEIEN ZAAIEN

Koop altijd zaadgoed bij zaadhuizen. Je eigen planten zijn bijna altijd hybride (F1) rassen waardoor geen doorkweek met behoud van de oorspronkelijke eigenschappen mogelijk is.


5. PLANTTIJD JUNIDRAGERS

Augustus is plantmaand. Afhankelijk van het ras kan dat al vroeg gebeuren. Maar vòòr

september zouden ook de laatste aardbeien geplant moeten zijn. Want in die maand wordt de basis gelegd voor de bloemvorming in het jaar erna.
6. PLANTTIJD DOORDRAGERS

Doordragende aardbeien kunnen in voor- en najaar worden geplant. September en maart zijn de beste plantmaanden.


7. DIEPVRIESPLANTEN

Er zijn professionele kwekers die ook wel diepvriesplanten aan particulieren aanbieden. Voordeel hiervan is dat je vanaf maart tot in juli aardbeien kunt uitplanten. Ze zien er niet uit als je ze ontvangt (meer wortel dan plant) maar de groei is enorm: na 2-3 maanden kan er geoogst worden. Je kunt op deze manier je seizoen verlengen (oogsten tot eind september).


8. PLANT IN EN UIT POT

Aardbeiplanten worden ook in pot aangeboden met de bedoeling om ze thuis uit te planten in de vollegrond. Dat kan in het voorjaar (de vruchtzetting is al achter de rug) en is aan-trekkelijk voor wie ’s winters wateroverlast heeft. Bedenk dat deze potplanten uit de kas komen en tijd nodig hebben om af te harden.


9. UITLOPERS

Al tijdens de oogst vormen zich uitlopers die je een handje kunt helpen met wortelen door ze met een clip vast te zetten in de grond. Je kunt ook een bloempotje ingra-ven en er de uitloper in vastzetten. Knip de navelstreng pas door nadat de nieuwe plantjes goed geworteld zijn. Begin er zo vroeg mogelijk mee.


10. PLANTPLAATS

Houd er rekening mee dat de planten de winter ‘watervrij’ moeten doorkomen. Teel ze op verhoogde bedden of in ieder geval op plaatsen waarop ’s winters geen plassen blijven staan. De wortels zullen anders kunnen afsterven.


11. PLANTEN VERVANGEN

Aardbeiplanten gaan enkele jaren mee maar de vruchten worden elk jaar kleiner. Het is handig om elk jaar een deel van de planten te vervangen: je hebt dan een jaar later een deel met weinig maar grote vruchten en een deel met veel maar kleine vruchten.


12. COMBINATIETEELT

Aardbeien combineren goed met knoflook en bieslook, maar zeker niet met kool-soorten en aardappelen (zie hierna).


13. RUZIE MET AARDAPPELEN

Als de aardappelen zijn gerooid valt dat vaak samen met het moment dat je uitlopers van aardbeiplanten kunt uitplanten. Sla die vrijkomende locatie toch maar over. Aard-appelen combineren slecht met aardbeien. Ervaring leert dat het vragen is om moeilijkheden, in casu om de verwelkingsziekte van aardbeien.


14. POT EN BAK

Wie geen ideaal watergeefsysteem heeft voor zijn in pot of bak geteelde aardbeien doet er goed aan om veel kleikorrels aan de potgrond toe te voegen (bijv. bentoniet). Deze korrels kunnen vocht langdurig vasthouden.


15. PLANTAFSTANDEN

Adviezen zijn soms tegenstrijdig: ruime plant-afstanden versus ‘dicht tegen elkaar aan’. Dat laatste advies waarbij schaduwwerking positief wordt gevonden leunt op de afkomst. Aardbei-en zijn van oorsprong bosplanten. Bosaardbeien kan je inderdaad dicht tegen elkaar aan planten maar onze bekende aardbeien zijn kruisingen die ‘het bos nooit gezien hebben’. Houd daarom afstanden aan van ca. 30 cm in de rij en 40-50 cm tussen rijen. Planten kunnen op deze manier goed opdrogen na een regenbui en het vermindert de kans op schim-melvorming.


16. WORTELS

Spreid de wortels goed bij het uitplanten en druk de grond daarna goed aan. Laat wor-tels niet in het plantgat ‘zweven’.


17. PREVENTIE TEGEN VERWELKINGSZIEKTE (1)

Als je regelmatig aardbeiplan-ten ziet verwelken, zelfs als ze al oogstbare vruchten dragen probeer dan het nieuwe sei-zoen het volgende uit: alvorens uit te planten maak je een voor die je opvult met tuinaarde. Plant hierin uit en hierin wordt ook geworteld. Ervaring leert dat er een jaar later geen verwelkings-ziekte meer wordt geconstateerd.


18. PREVENTIE TEGEN VERWELKINGSZIEKTE (2)

Er zijn goede ervaringen opgedaan met het telen van aardbeien in tempex bakken. De bakken worden met gewone potgrond gevuld, de jonge plantjes worden erin uitgeplant en nadat natuur (zon) en mens (water geven) hun werk hebben gedaan worden grote vruchten ge-oogst en treedt geen vermicillium (verwelkingsziekte) meer op. Een aandachtspunt vooraf: maak enke-le gaatjes in de bodem van de bak-ken om overtollig water te kunnen laten weglopen.


19. TEELT OP HOOGTE

Als je toch in tempexbakken teelt en je daarom alleen al meer water moet geven dan in de vollegrond wat let je om de bakken op plukhoogte te plaatsen. Bouw een plankier of stellage en zet de bakken hierop.


TUSSEN ZAAIEN EN OOGSTEN
20. WATER GEVEN

Essentieel voor een goede wortelontwikkeling is water geven na het uitplanten. Doe dat twee weken op rij dagelijks en bij extreem warm weer zowel ’s morgens als ’s avonds. In die periode mag niet worden bemest.


21. BEDJE VAN STRO

Tot half mei moet de grond kans krijgen om op te warmen. Tot dat moment kan er ook nog nacht-vorst optreden. Het zijn argumenten om de grond onbedekt te houden. Maar zodra de vruchtvorming begint wordt de grond rondom de plant met stro bedekt, niet alleen om schone vruchten te oogsten, maar ook om te voorkomen dat ze gaan rotten als ze door hun gewicht op een natte grond komen te liggen.


22. BESTUIVING

Insecten zijn nodig voor de bestui-ving. Zorg er dus voor dat ze toegang kunnen krijgen (bijv. tunnels aan de uiteinden openlaten). Hommels be-stuiven bij lagere temperaturen dan bijen. Als de witte kroonblaadjes snel afvallen dan weet je dat de aardbei goed bestoven is.


23. VRUCHTZETTING

Als aardbeien er misvormd uitzien dan komt dat om-dat het vruchtvlees niet op elke plaats gelijkmatig is gegroeid. En dat vindt zijn oorzaak weer in de vruchtzetting. Als niet alle meeldraden verkleurd zijn na de bevruchting is dat een signaal dat geen egale vorm zal ontstaan.


24. BEMESTING

Geef geen stalmest. Die bevat te veel stikstof waarvan het blad prima groeit maar waarmee de vruchtvorming niet wordt gestimuleerd. Bovendien is de kans op waterige en snel rottende vruchten dan groter. Er is speciale aardbeienmest in de handel (bijv. DCM aard-beienmest) maar onthoud dat het belang-rijkste ingrediënt patentkali is. Deze mest wordt aan alle vruchtgroenten toegediend. De mest dien je vòòr de bloei toe.


25. AANVALLEN OP AARDBEIEN

Aardbeien zijn geliefd bij slak-ken, muizen, kikkers en merels. Soms zal je enig verlies voor lief moeten nemen. Tegen vogels zijn je zomerkoninkjes goed te beschermen. Toch vindt menige merel nog een gaatje of ver-strikt zich in het net. Blauwe netten vallen beter op bij vo-gels en verkleinen dus de kans op ongelukken.


26. UITLOPERS WEGHALEN

Al tijdens de vruchtzetting en de daaropvolgende rijping kunnen zich al uitlopers vormen. Als je al weet dat je ze niet nodig hebt voor een volgend jaar, knip ze dan af zodat de energie van de plant volledig bij de vrucht-vorming blijft.


27. VRUCHTROT

Veel regen zal botrytis (vruchtrot) tot gevolg kunnen hebben. Een bedje van stro helpt om aardbeien te laten opdrogen maar denk niet dat vruchtrot in een tunnel-kas niet kan opdoemen. De plastic folie zorgt voor een vochtige omgeving die je kunt opheffen door beide uiteinden open te houden.


OOGSTEN
28. OOGSTTIJDSTIPPEN

Met de teelt van diepvriesplantjes kan je het oogsttijdstip beïnvloeden. Als je kans hebt om op de door jou gewenste plantmomenten diepvriesplantjes bij een kweker te halen kan je oogsten vanaf eind mei tot eind september. Bij de junidragers is met behulp van glas of plastic een winst van 7-10 dagen te boeken en zou er – als alles meezit – vanaf medio mei zijn te oogsten.


29. OOGST EN SMAAK

Aardbeien voor directe consumptie laat je zo lang mogelijk aan de struik hangen. Aardbeien willen na de pluk nog wel blijkleuren maar de smaak neemt niet meer toe. Die werd bepaald door de suikers van de moederplant, maar daarmee is het contact na de pluk verdwenen.


BEWAREN EN BEREIDEN
30. TIJDELIJK BEWAREN

Aardbeien bewaar je op een koele plek. De koelkast (temperatuur ca. 7 ˚C) is een discutabele plek want de smaak wordt er niet beter door. Haal ze er in ieder geval tijdig uit voor gebruik.


31. WASSEN EN ETEN

Aardbeien houden hun kroontje tijdens het wassen. Haal je dat groene handvat er eerst af dan zuigt de aard-bei zich tijdens het wassen vol water hetgeen nadelig is voor de smaak. Dus: eerst wassen, dan kroon verwij-deren, daarna – smakelijk – eten.


32. JAM, MARMELADE, CONFITUUR EN GELEI

Jam wordt bereid van gepureerde vruchten, bij confituur blijven de vruchten heel en bij marmelade wor-den de schillen van citrusvruchten gebruikt waardoor de smaak bitter-zoet wordt. Bij gelei tenslotte gaat het om ingedikt sap, niet om de vrucht.


33. VOEDINGSWAARDE

Aardbeien bevatten veel natuurlijke suikers, vezels, vitamine C en vita-mine B11 (foliumzuur). In de ratrace om de titel van gezondste fruit wint de blauwe bes het op ‘antioxidanten’ en de aardbei op ‘veelzijdigheid’.



WEBINFORMATIE
34. WEBSITES OVER AARDBEIEN
www.aardbeien.startpagina.nl - alles over aardbeien (o.a. teelt, telers, gewasbescher-ming, recepten)

www.aardbeienacademie.nl – website van de promotor van de smaakaardbei (Jan Robben in Oirschot) – aardbeiplantenteler voor hobby-isten

www.aardbeiplantje.nl – aardbeiplantentelers voor professionals en hobbyisten

www.kweduivenvoorden.nl - aardbeiplantenteler voor professionals en hobbyisten met webwinkel

www.aardbeienland.nl recreatiepark in Horst (L) met de aardbei in de hoofdrol / tevens teler en plantenleverancier aan hobbyisten (alleen afhalen)

www.aardbeien.com – aardbeienteler met info over aardbeienteelt en 156 recepten met aardbeien

www.vissers.com – aardbeienvermeerderings- en veredelingsbedrijf. Klik op aardbei-planten en je krijgt een overzicht van ca. 40 aardbeirassen met hun kenmerken

www.fruitlent.nl – collectietuin met fruit en vruchtgroenten; gedetailleerde kwaliteits-kenmerken van 22 aardbeirassen


Teelttip ingebracht door:

Corry Laurenssen, Moergestel


Nagekomen teelttip van eigenaar van aardbeiplantje.nl naar aanleiding van vraag over ras Mieze Schindler: kies voor het nieuwe ras Mieze Nova (in de plaats gekomen van Mieze Schindler). Het nieuwe ras is zelfbestuivend terwijl bij de Mieze Schindler altijd een ander ras voor de bestuiving moet worden bijgeplant


  • AARDBEI VOORAF 1. SOORTEN AARDBEIEN
  • 2. RASKENMERKEN Vroeg : Honeoye
  • Elianny
  • Tenira
  • 3. GROENMOESZAAIAGENDA Ostara
  • 5. PLANTTIJD JUNIDRAGERS
  • 12. COMBINATIETEELT
  • 16. WORTELS
  • 18. PREVENTIE TEGEN VERWELKINGSZIEKTE (2)
  • 25. AANVALLEN OP AARDBEIEN
  • 32. JAM, MARMELADE, CONFITUUR EN GELEI
  • WEBINFORMATIE 34. WEBSITES OVER AARDBEIEN

  • Dovnload 44.78 Kb.