Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Arthropoda (“geleedpotigen”): coelomate protostomen chitineus exoskelet metameer

Dovnload 31.73 Kb.

Arthropoda (“geleedpotigen”): coelomate protostomen chitineus exoskelet metameer



Datum16.05.2018
Grootte31.73 Kb.

Dovnload 31.73 Kb.

12 arthropods

___________________________________________________________________________


a winning combination (212)

insecten zijn de dominante arthropoden

land- en luchtdieren bij uitstek (niet marien)

mobiel exoskelet



Arthropoda (“geleedpotigen”): coelomate protostomen

chitineus exoskelet

metameer: heterogene segmenten met aanhangsels, soms versmolten (tagmata)

lichaamsgrootte gelimiteerd


ecological relationships (213)

overal
why have arthropods achieved such great diversity … (213)

1 beweegbaar exoskelet: chitine (polysaccharide met N-groepen), vaak Ca-zouten

ecdysis

2 segmenten met aanhangsels (poten), uitstekend voor voortbeweging

3 tracheeënstelsel: trachea voor respiratie (ook kieuwen bij aquatische vormen)

4 hoog ontwikkelde zintuigen, o.a. samengestelde ogen (facetogen)

5 complex gedrag en organisatievermogen (inclusief aanleren)

6 metamorfose om competitie te vermijden


___________________________________________________________________________

g subphylum trilobita (214)

Cambrium, Ordovicium (tot Trias)

‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑
subphylum chelicerata (215)

o.a. spinnen, mijten (ook teken), schorpioenen

aanhangsels: cheliceren, pedipalpen, 4 paar looppoten (geen mandibels of antennen)
___________________________________________________________________________

g subclass xiphosura: horseshoe crabs “degenkrabben" (215)

carapax, telson, boeklongen

___________________________________________________________________________
class arachnida (215)

Spinachtigen

___________________________________________________________________________

a order acari: ticks and mites (219) “mijten en teken”

versmolten cephalothorax en abdomen

vrijlevend: o.a. stofmijten, haarwortelmijt

ectoparasitair: teken, bloedzuigend en vectoren voor ziekten (ziekte van Lyme)

___________________________________________________________________________
subphylum crustacea “schaaldieren”(221)

voornamelijk aquatisch



antennen, mandibels, maxillen

aanhangsels biraam



tagmata: kop, thorax (borststuk), abdomen (achterlijf), carapax (o.a. bij Decapoda zoals kreeften, krabben, garnalen)

___________________________________________________________________________



g appendages (221) fig.12.14; 12.15; 12.16; 12.19

- birame extremiteit: proto-, endo-, exopood evoluerend naar

- unirame looppoot

- thorax met maxillipeden, chelipeden (“grijpscharen”), thoracopoden (“looppoten”)

- abdomen: pleopoden (“zwempoten”) (1ste paar voor voortplanting)

- telson: uropoden

___________________________________________________________________________
ecdysis (222) fig. 12.17

Vervellingshormoon
other endocrine functions (222)

Chromatoforen

Androgene klieren
feeding habits (223) in grote lijnen

reproduction and life cycles (225)

enkel kennen: nauplius (larve), (proto-) zoea, mysis, adult en fig 12.21

___________________________________________________________________________

g class branchiopoda “kieuwpotigen”(225)

enkel Cladocera kennen (o.a. watervlooiën Daphnia)



Class Maxillipoda

enkel Ostracoda, Copepoda, Cirripedia

___________________________________________________________________________
Class malacostraca (227)

Enkel Decapoda doch ook voor geologen:

___________________________________________________________________________

G naam van Isopoda, Amphipoda, en hun uitzicht (figuurtjes)

___________________________________________________________________________


subphylum uniramia (228)

- aanhangsels uniraam



- omvat insecten en myriapoda (deze laatsten niet kennen, zijn duizend- en miljoenpoten)

- 1 paar antennen, mandibels, maxillen, poten


class insecta (230)

- entomologie



- 3 paar poten

- gewoonlijk 2 paar vleugels op thorax
distribution and adaptability (231)

- niet marien

- veroverden land en lucht

external features (232) fig. 12.35

- kop, thorax, abdomen



- elk segment met sclerieten: tergum, sternum, pleura

- kop met ocelli (“puntogen”), facetogen (samengestelde ogen) en gespecialiseerde monddelen

- thorax: pro-, meso- metathorax, elk met een paar looppoten en (eventueel) 2 paar vleugels
wings and the flight mechanism (232) geen details, fig. 12.38

- halters

- directe, indirecte vliegspieren
internal form and function (233)

kennen in functie van fig. 12.39

- voeding: fytofaag, saprofaag, predatie, parasieten, parasitoïden, hyperparasieten

- circulatiestelsel: niet gesloten

- gasuitwisseling (fig. 12.45): tracheeënstelsel, tracheeën met taenidia, spiracula, tracheolen

- excretie en waterbalans: buisjes van Malpighi

- zenuwstelsel

- zintuigen

reproductie
metamorphosis and growth (237)

- metamorfose over meerdere instars



- holometabole metamorfose ( fig. 12.46): ei, larve, pop, adult

- hemimetabole metamorfose ( fig. 12.48): ei, nymfe, adult

- diapauze
behavior and communication (239)

- feromonen: chemische signalen tussen soortgenoten

- sociaal gedrag (onderaan pag. 240) niet kennen

___________________________________________________________________________



a insects and human welfare (242)

- nuttige insecten: bestuivers

- schadelijke insecten in landbouw, veeteelt, gezondheidszorg

Anopheles: malaria

Rhodnius: Chagas’ disease

- controle: biologische bestrijding, geïntegreerd beheer

___________________________________________________________________________
phylogeny and adaptive radiation

phylogeny (248)

Begrijpend lezen

Endo-, ectognaath
adaptive radiation (248)

tagmatisatie
_______________________________________________________________________

eigenschappen van fylum Arthropoda

1 metamerisatie (tagmata)

2 articulerende aanhangsels (gewrichten) met verschillende functies

3 exoskelet: cuticula, chitine, CaCO3, vervellingen

4 dwarsgestreepte en gladde spieren (geen cilia)

5 gereduceerd coeloom (hemocoel)

6 spijsverteringsstelsel complex

7 open bloedvaatstelsel

8 ademhaling: tracheeënstelsel, kieuwen, huid (boeklongen niet kennen)

9 excretie: klieren, o.a. buisjes van Malpighi

10 zenuwstelsel: hersenganglia en ventrale zenuwstreng met ganglia per segment (zoals bij anneliden), goed ontwikkelde zintuigen

11 ecdysis, metamorfose

________________________________________________________________________

______________________________________________________________


pag 220


ziekte van Lyme

______________________________________________________________

______________________________________________________________

pag 222


neurosecretorische cellen

______________________________________________________________

______________________________________________________________

pag 227


zeepokken

______________________________________________________________


______________________________________________________________

pag 238


“bug”

______________________________________________________________


Dovnload 31.73 Kb.