Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


B. Velkeniers: 1 Algemene semeiologie

Dovnload 268.63 Kb.

B. Velkeniers: 1 Algemene semeiologie



Pagina3/5
Datum13.04.2017
Grootte268.63 Kb.

Dovnload 268.63 Kb.
1   2   3   4   5

Oor :


- Weber & Rinne Test

Weber test

  • Laat stemvork vibreren en plaats hem op hoof of voorhoofd, op gelijke afstand van beide oren

  • Normaal: geluid wordt waargenomen langs beide kanten

  • Bij neuronaal lijden: geen geluid langs aangetaste kant, Weber is gelateraliseerd aan goede kant

  • Bij conductiedoofheid: Weber lateraliseert naar slechte kant

Rinne test

  • Laat stemvork vibreren en plaats hem op mastoid patiënt. Vraag of hij iets hoort

    • Indien niets: sensineurale stoornis

    • Indien Ja: vraag hem wanneer het verdwijnt en plaats dan de vork voor de externe gehoorgang: het vibreren wordt opnieuw waargenomen

  • Normaal: air conduction > bone conduction

  • Bij conductiedefecten: bone conduction > air conduction (patiënt hoort vork niet trillen)

  • Bij sensineuraal verlies blijft air conduction > bone conduction, maar beiden zijn verminderd (test is zeer snel afgelopen langs kant van het defect)

Oorzaak conductieverlies: otitis media, trommelvlies perforatie

Oorzaak sensorineuronaal verlies: acusticus neurinoom, congenitaal, presbyacusis, meningitis, Menière




Oropharynx : Lippen, tong, tanden, tandvlees, bucale mucosa, keel: niet te kennen, behalve pharyngitis en recidiverende aften

Oorzaken van monddroogte = xerostomie: mucosa is bleek en atrofisch door verminderde speekselsecretie

  • Vaak geassocieerd aan

    • Tongatrofie

    • Cheilitis

    • Orale zweren

    • Candida

    • caries

  • Oorzaken

    • Bestraling voor huid of nektumoren (radiotherapie)

    • Sjögren syndroom (auto-immune aandoening waarbij destructie van exocriene klieren)

      • Droge mond

      • Droge ogen  irriteert

      • Schirmers’s test: bepaalt of het oog genoeg vocht produceert om het oog vochtig te houden

Oorzaken van recidiverende aften (= klein, witte ulcus die pijnlijk is, pikt en brandt)

  • LED

  • Reactieve artritis (conjunctivitis,ulceratie thv mond en genitaliën)

  • Behçet syndroom (meestal aften thv penis of vaginaal)

  • Inflammatoire darmaantasting (coeliakie, Crohn)

  • Neveneffect NSAID

  • (carcinoma eerder grote ulcera, wildgroei)




Pharyngitis: 90% viraal

Mononucleosis infectiosa: EBV



  • koorts

  • keelpijn

  • gegeneraliseerde lymfadenopathie

  • wit exsudaat

  • abno levertesten; hepatosplenomegalie

  • icterus in sclera

  • rash als behandeld met amoxicilline

  • atypische lymfocyten

Groep A Streptokokken

  • kweek: vaak vals +: niet doen dus

  • hoofdpijn, braken

  • hoge koorts

  • geen hoest

  • witte exsudatiefe tonsillitis

  • ant cervicale lymfadenopathie

  • pijn

  • zwaar ziek





Hals :

- Parotisklier : unilaterale vs bilaterale zwelling.



Bij opgezette, pijnlijke parotis is de hoek van de mandibula verdwenen (verschil tussen parotitis en adenitis)

  • Unilaterale zwelling:

    • Bacteriële parotiditis (Stafylococcus, Streptococcus viridans)

    • Speekselklierlithiase (zwelling en pijn bij salivatie, bv eten)

    • Tumoren (niet pijnlijk)

  • Bilaterale zwelling

    • Bof of andere virussen

    • Farmaca (Hg, Ab, Jodium)

    • Leukemiën, Hodgkin lymfomen

    • Sjögren (+ xerostomie, lymfocytaire aantasting)

    • Metabool: cirrose, pellagra, kwashiorkor (proteïne malnutritie, indien terug op normale voeding gezet, malnutritie

- Syndroom van Sjogren : kenmerken + oorzaken (primair + secundair) zie boek interne geneeskunde p. 792



  • chronische ontsteking waarbij ondermeer slijmvliezen van mond en ogen te weinig vocht produceren

  • Patiënten hebben vaak last van te droge ogen en mond, maar ook slokdarm, luchtpijp en vagina

  • Andere symptomen: gewrichtspijn, spierpijn, moeheid, grieperig gevoel …

  • Oorzaken: auto-immuun?

    • Primair: komt alleen voor

    • Secundair: in het kader van andere auto-immune ziekten (LED, reumatoide arthritis …)


Arterien en aders

- Raynaud fenomeen

= spasme van de kleine bloedvaten (fibrose of aantasting kleine bloedvaten)

  • Sequentie: Wit – blauw – rood

    • Wit: spasmen + ischemie

    • Blauw: deoxygenatie bloed

    • Rood: reactieve hyperemie, wegens lokale deoxygenatie

  • Meestal uitgelokt door koude

  • Oorzaken

    • Primair: meestal symmetrisch (vnl jonge meisjes)

    • Secundair: sclerodermie (sclerose huid en kleine bloedvaatjes, raynaud eerste teken samen met digitale ulceraties (gangreen)), LED, maligniteiten, atherosclerose, lupus (zeldzaam gangreen), farmaco, thrombo-angitis obliterans (inflammatoire aandoening waarbij de bloedvaten steeds vernauwen, voornamelijk bij rokers) … indien asymmetrisch dan moet men denken aan onderliggend vaatprobleem, er is dan een risico op ischemie en gangreen!

  • Kan pijnlijk zijn

- Kussmaul teken



= inspiratoire uitzetting van de halsvenen

Te zien bij



  • Constrictieve pericarditis

  • Tricuspidalisstenose

  • Congestief hartfalen

  • V. cava superior syndroom

  • Rechter ventrikel infarct

Arteritis

Arteritis Temporalis



  • Erge hoofdpijn, koorts, vermagering

  • Inflammatoir tableau

  • A. Temporalis hard en tortueus (kan ook in andere Aa voorkomen)

  • Amaurosis fugax

  • Diagnose door biopsie

  • Behandeling: Medrol 32 mg

Syndroom van Takayasu: Pulseless disease bij jonge vrouwen

Obstructie van grote bloedvaten die vertrekken uit aortaboog
Polyarteritis Nodosa: kleine en middelgrote bloedvaten

Geeft infarcten in talrijke organen bv darmischemie, multipele miltinfarcten, cholecystitis


- Diep veneuze thrombose

Risicofactoren (Well’s scoring systeem: bepalen van de probiabiliteit)

  • Actieve kanker  recidiverende thrombosen op ongewone plaatsen (Trousseau of thromboflebitis migrans)

  • Paralyse, parese of recente immobilisatie

  • Recent bedlegerig > 3 dagen of na grote operatie binnen 4 weken

  • Obesitas

  • Patiënten met hartdecompensatie

Tekens en symptomen

  • Pijn (bij het stappen in de kuit), moeilijk wandelen

  • Teken van Homan: voorzichtig dorsiflexie voet  pijn in de kout; drukpijn thv kuit

  • Lokale warmte

  • Koorts, polsversnelling

  • Assymetrische zwelling kuit en/of pitting oedeem

  • Als + vasculair spasme: cyanotisch blauw lidmaat

  • Afwezigheid van D-dimeer heeft een hoge negatieve predictieve waade, indien negatief bijna 100 provcent zeker dat het geen DVT is. D-dimeer kan echter hoog zijn door andere zaken zoals : DIC, lange imobilisatie, hartdecompensatie  dit zijn tevens ook RF

Complicatie: longembolie



Perifeer oedeem

Verschil arteriële vs veneuse insufficiëntie

Arteriële insufficiëntie

  • Pols verminderd of afwezig

  • Bleek, vooral bij opheffen, donkerrood bij hangen = Bürger test

  • Koud lidmaat (koud/warmte niveau mogelijk)

  • Atrofische huid, glimmend, verminderde haargroei, nagelveranderingen

  • Ulceraties thv tenen en drukpunten

  • Zeer pijnlijk Gangreen kan voorkomen

  • (cfr. Verschillende stadia van Fontain)

Veneuze insufficiëntie

  • Polsen zijn normaal (soms moeilijk door oedeem, het oedeem is pijnloos)

  • Normaal of cyanotisch

  • Normale temperatuur

  • Soms bruine pigmentatie rond enkels = okerdermatitis

  • Ulceraties op laterale zijde van enkels  slecht genezend

  • Nooit gangreen

  • Drukkend gevoel OL versterkt bij afhangen been door verhoogde stuwing

  • Progressieve bloeding  dermatitis

Neuropathische ulcus bij diabeet: combinatie van polyneuropathie (het niet voelen) door microangiopathie en van de slechte bloedvaten door macroangiopthe  inzakking van het voetgewel dat zeer lelijk is, de patiënt is er zich echter niet van bewust


2) GI-systeem

Pyrosis
Dysfagie
Braken

Acuut

  • Gastro-intestinale infecties (ook diarree)

  • Dundarmobstructies (constipatie)

Chronisch!!!!

  • Zwangerschap

  • Farmaca (digoxine, opiaten, dopamine-agonisten, chemotherapie preventief anti-emetica gegeven)

  • GI oorzaken:

    • Peptische ulceraties

    • Obstructie maag (pylorushypertrofie)

    • Motoriekstoornissen (maaglediging), gastroparese bij diabetes mellitus of na chirurgie

    • Acute hepato-biliaire ziekten

    • Alcoholisme

  • Psychogene oorzaken (boulemie)

  • Verhoogde intracraniële druk (ochtendbraken, projectielbraken)

Timing van braken

  • Meer dan 1 uur na de maaltijd: obstructie maag, gastroparese

  • Vroeg in de ochtend, voor het eten: zwangerschap, alcoholisme, verhoogde intracraniële druk

Inhoud vomitus

  • Gal (open verbinding duodenum-maag)

  • Oud voedsel (stase)

  • Bloed/koffiegeruis: ulceratie, tumor

Bij ernstig en langdurig braken: ernstige metabole stoornissen

  • Vasculaire collaps door dehydratatie + nierinsufficiëntie (prerenaal, renaal)

  • Alkalose – hypokaliëmie – ondervuling-> NI (cave braken kan zowel keto-acidose veroorzaken als dat ketoacidose braken kan veroorzaken, keto-acidose: GI klachten, braken, abd pijn, acuut abdomen zonder duidelijke oorzaak)

  • Keto-acidotische decompensatie bij diabetes

Testen:

  • Maagledigingstest: kan gedaan worden bij Diabetici om neuropathie autonoom ZS na te gaan

  • Levertesten: Gal en hepatitis

  • Intracraniele druk: braakniing, overgeven, sterke hoofdpijn


- Diarree

Definitie

  • Frequentere stoelgang (meer dan 3x/dag)

  • Verandering in consistentie van stoelgang (minder gebonden, waterig)

  • Patiënten met kleine hoeveelheden goed gevormde stoelgang meer dan 3x/dag met verhoogde defecatiedrang is geen diarree!  rectale pathologie (proctitis), IBS, hyperthyroidie of psychologische problemen

  • Ook verschil maken met tenesmen door hemorroïden of en andere patho die de anale sfincter irriteert

Secretoire diarree: groot volume (> 1l/dag)

  • Persisteert wanneer patiënt nuchter is

  • Geen pus, geen bloed

  • Geen vette stoelgang

  • Ontstaat wanneer secretie in colon en dunne darm absorptie overschrijdt

  • Oorzaken: infectieus (E. coli, Stafylococcus aureus, Vibrio cholerae), hormonaal (VIP, Zollinger-Ellison, carcinoid syndroom), villeuze adenomen, galzout of vetzuur malabsorptie (stimulatie secretie colon), laxatieven misbruik

Osmotische diarree:

  • Verdwijnt bij nuchter blijven, meer bij eten

  • Bvb lactose-intolerantie (disaccaridase-insufficiëntie), magnesium antacida, na maagchirurgie

Abnormale intestinale motiliteit: bvb thyrotoxicose, irritable bowel syndroom

Exsudatieve diarree,




  • Ontsteking in het colon

  • Frequente kleine ontlasting: bloed + mucus

  • Bvb inflammatoire darmaantastingen: crohn, colitis, colontumoren

Malabsorptie = steatorrhea

  • Vet, bleek, slecht riekend, drijft op het water en is moeilijk weg te spoelen

  • >7gram vet in 24h stoelgangcollectie

Acute diarree

  • Toxine

  • Infectie

 geen verder zicht; verdwijnt na 2-3 dagen wel opletten met deshydratatie

ColonT


Nakijken indien afwisseling tussen constipatie-diarree, normaal en zeker als gecombineerd met bloedspatten


- Constipatie

Definitie

  • <3x/week of harde, moeilijk te evacueren stoelgang

Oorzaken

  • Verwaarlozing van defecatie-impuls: accumulatie van grote hoeveelheden droge stoelgang met constante rectale distentie  chronische constipatie

  • Farmaca: codeïne, antidepressiva, aluminium, antacida, calcium

  • Metabool, endocrien: hypothyroidie, hypercalcemie, diabetes mellitus, porfyrie, hypokaliëmie

  • Neurologisch: Hirschsprung (afwezige bezenuwing colon), autonome neuropathie, MS, mergletsels

  • Partiële colonobstructie: bvb carcinoom (recente wijziging van stoelgangpatroon)

  • Bij afwezige organische oorzaak: trage colontransit

  • Moeilijkheden bij evacuatie stoelgang: aantasting pelvisbodemspieren of zenuwen, anorectale aandoeningen (fissuur, strictuur)

Afwisselend constipatie – diarree + abdominale pijn, zonder aantoonbare afwijkingen = irritable bowel syndroom

- Ascites : shifting dullness betekenis



  • Signe du Flot: 1 hand op de flank van de patiënt, met vingers van de andere hand tikken tegen de andere flank  schok wordt overgebracht naar de andere hand

  • Verplaatsing van doffe percussie bij verandering van houding (shifting dullness)

    • Ruglig  percussie

      • Periumbilicaal: hyperresonantie

      • Flanken: doffe percussie  markeer deze plaats

    • Rol patiënt op zijn zij (rechterkant) en percuteer linker (superieure) flank  doffe plaats is resonant geworden door verplaatsing ascites (meest gevoelige test!)

- Rectaal touché : bloed in stoelgang : oorzaken + wanneer vals + en vals –



Hoe:

Wijsvingen introduceren terwijl de pat op zij ligt met bovenste been geplooid. De bedoeling is om de 4 wanden te palperen.

Oorzaken


  • Anemie

  • Ijzerdeficiëntie

  • Gastro-intestinale bloedingen, anale en perianale letsels

  • Symptomen suggestief voor carcinoma

Vals+ test:

  • Haem in rood vlees

  • Aspirine

  • Oraal ijzer

Vals- test: intermittent bloedend carcinoom

Indien bloed:



  • hematest  ijzer opsporen in stoelgang pat ( Haem)

  • Microscopisch onderzoek van de stoelgang: opzoekn RBC: dit geeft minder vals positieven. Maar hematest kan in dagelijkse praktijk veel makkelijker gebruikt worden ev. Als screening


- Acuut abdomen

Wat te doen?

  • Bepaal vitale parameters (pols, bloeddruk, ademhaling, temperatuur) en controleer op regelmatige intervallen  shock: tachycardie, orthostatische hypotensie, tachypneu, perifere vasoconstrictie, zweten (majeure GI bloedingen (hypovolemie), acute pancreatitis (verschillende criteria vr bepalen van de ert, hevige tranfixierende adbominale pijn ev. Gepaard gaan met ileus en braken en vetnecrose  peritoneale prikkeling + extravastie van grote oeeelheden vocht  hoge mortaliteit), ruptuur aneurysma aorta (verschillene polsen boven en onder, pijn thv rug), sepsis …)

  • Kijk naar

    • Verminderde ademhalingsbewegingen

    • Distentie (obstructie)

    • Hernia’s, massa’s

  • Urgente therapie of niet?

    • Acuut braken

    • pijn

    • Al of niet aanwezigheid flatus

    • bloedverlies

  • Palpeer

    • Rigiditeit, spierverzet (gelokaliseerd/veralgemeend)

    • Pulsatiele massa abdomen (bloeddruk 4 ledematen)

    • Is hernia reductibel (pijnlijk + niet reductibel  obstructie ingeklemde hernia)

  • Ausculteer

    • Meer hoog frequente geluiden bij darmobstructie

    • Afwezig in ileus

  • Rectaal + vaginaal onderzoek: pijn/massa’s/bloed

  • Urine-analyse

    • Ketonurie (keto-acidose: misselijk, duizelig, Kussmaul ademhaling, polyurie, polydipsie en acuut abdominaal beeld)

    • Hematurie (nierkoliek)

    • Bilirubine (cholangitis)

    • Proteïnurie (pyelonefritis) + pyurie

  • Bloedonderzoek

    • CRP: inflammatie

    • Hemato

    • Amylase (pancreatitis)

    • Levertesten (galkoliek  cholestatis)

  • Onderzoek ook longen en hart

    • Longen: pneumopathie + gerefereerde pijn

    • Hart: thromboembolie + darminfarct bij VKF

  • Vraag blanco abdomen liggend + staand

  • Echografie voor opsporen lithiasen (galblaas, cholecystitis)


- Chronisch leverlijden : oorzaken + tekens

Oorzaken

  • Ethylische postnecrotische cirrose

  • Chronisch actieve hepatitis

  • Primaire of secundaire biliaire cirrose

Tekens

  • Algemeen:

    • Anorexia, vermagering, spieratrofie

    • Icterus (cholestase of acute ethylische steatose bij cirrose)

  • Handen:

    • Leukonychie, clubbing, palmair erytheem (vnl thenar en hypothenar)

    • Ecchymosen + petechieën

  • Gelaat: icterus, spider naevi

  • Thorax: gynaecomastie, spider naevi, spieratrofie

  • Abdomen: hepatosplenomegalie (niet noodzakelijk!), ascites, tekenen van portale hypertensie (caput medusa, hemoroiden, oesofageale varices, splenomegalie en ascites), testiculaire atrofie

  • OL: oedeem (gedaalde oncotische druk, hyponatriemie), spieratrofie, bloedingen

  • Temperatuur: bij 1/3 van levercirrosepatiënten is er infectie van ascites

Cirrose is zeer waarschijnlijk bij associatie van

  • Spider naevi

  • Palmair erytheem

  • Hepatomegalie of kleine hobbelige lever

  • Splenomegalie of ascites

  • Abnormale colaterale circulatie thv abdomen (caput medusa)

- Acuut leverlijden : oorzaken + tekens



Oorzaken

  • Leverinsufficiëntie agv intoxicaties, virale hepatitis, geneesmiddelen (aspirine, paracetamol, NSAID)

  • Verergerende factor bij chronisch leverlijden

Tekens

  • Hypotensie

  • Hepatisch coma: slaperigheid, apathie, agitatie, bewusteloosheid

  • Flapping tremor (bij leverinsufficiëntie en carbonarcose): armen in 90° voor lichaam, handen dorsale extensie, bij flapping tremor slaan de handen regelmatig naar beneden

  • Foetor hepaticus

  • Icterus ++

  • Hypoglycemie

  • Bloedingsdiathese (hematemesis, melena)

Tekens van acute hepatitis

  • Nausea (en braken)

  • Anorexie

  • Buikpijn

  • Koorts

  • Zwakte

  • Na 3-7 dagen

    • Pruritis

    • Icterus

    • Koorts is verdwenen

    • Ontkleurde feces en donkere urine

- Cholestatis : d.d.



Extrahepatisch:

  • Gallithiase

  • Neoplastische aandoeningen

Intrahepatisch

  • Cholestatische hepatitis

  • Medicamenteus

  • Primaire biliaire cirrose

Kliniek

  • Vermagering (neoplasie)

  • Icterus

  • Pruritis

  • Steatorrhee + malabsorptie  vetmalabsorptie

    • Vit. K: daling protrombine

    • Vit. A: nachtblindheid

    • Vit. D: osteomalacie

  • Courvoisier/murphy teken kan aanwezig zijn

  • Xanthelasma, xanthelasmata

Biologie

  • Gestegen alkalische fosfatasen, gamma-GT

  • Gestegen bilirubine

Onderzoek

  • Echografie

  • Endoscopische retrograde cholangio-wirsungografie

  • NMR

- Portale hypertensie



Tekens

  • Splenomegalie

  • Collaterale circulatie: caput medusa, hemorroiden, slokdarmvarices

  • Ascites

Oorzaken

  • Cirrose lever

  • Presinusoidaal:

    • Compressie v. porta (lymfoom, carcinoom)

    • Intravasculaire coagulatie (polycythemie, antifosfolipiden)

  • Intrahepatisch

    • Sarcoidose, lymfoom, leukemie

    • Congenitale leverfibrose

  • Postsinusoidaal

    • Obstructie v. hepatica (Budd-Chiari syndroom: plots abdominale pijn, opzwelling lever, icterus, ascites, portale hypertensie en afwezigheid hepatojugulaire reflux)

    • Idiopatisch

    • Tumoren of myeloproliferatieve aandoeningen

    • Contraceptieve pil

    • Constrictieve pericarditis

    • Chronisch hartfalen

- Hepatische encefalopathie



Voorkomen

  • Acuut leverfalen

  • Cirrose

  • Portosystemische encefalopathie bij porta-cava shunt

Meestal uitgelokt door

  • Diarree, diuretica of braken (hypokaliemie + alkalose)

  • Gastro-intestinale bloeding, hoog proteïnedieet

  • Infecties

  • Acute levercelnecrose (alcohol)

  • Sedativa

  • Metabole oorzaken (hypoglycemie)

1   2   3   4   5

  • Oropharynx : Lippen, tong, tanden, tandvlees, bucale mucosa, keel
  • Arterien en aders
  • Perifeer oedeem Verschil arteriële vs veneuse insufficiëntie
  • 2) GI-systeem Pyrosis Dysfagie Braken
  • - Constipatie
  • - Acuut abdomen
  • - Chronisch leverlijden : oorzaken + tekens
  • Acuut leverlijden : oorzaken + tekens
  • Portale hypertensie

  • Dovnload 268.63 Kb.