Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Beginsituatie & didactische verantwoording verantwoord, vanuit de beginsituatie

Dovnload 137.69 Kb.

Beginsituatie & didactische verantwoording verantwoord, vanuit de beginsituatie



Datum09.11.2018
Grootte137.69 Kb.

Dovnload 137.69 Kb.



Campus Heverlee

Hertogstraat 178

3001 Heverlee

Tel. 016 375600

www.khleuven.be



LESONTWERP

ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING


Naam: Melissa De Cooman
Vakkencombinatie: Aardrijkskunde / Fysica
Stagebegeleider DLO: Mevr. Verstappen





School: Paridaens

Onderwijsvorm: ASO

Richting: economie

Klas: 4G


Lokaal: 221

Aantal leerlingen: 17



Les gegeven door: Melissa De Cooman

Vak: Aardrijkskunde

Onderwerp: Waterproblematiek: De Nijl

Vakmentor: Mevr. Knapen

Datum/Data: 10/11/2014

Lesuur/-uren: 8e (14h45-15h35)






BEGINSITUATIE & DIDACTISCHE VERANTWOORDING Verantwoord, vanuit de beginsituatie, waarom je de les op deze manier aanpakt. Je kan onder andere verwijzen naar: algemene didactische principes, vakdidactiek, ontwikkelingspsychologie, situationele beginsituatie, verwachtingen van mentoren, eigen doelstellingen,…

De les start met een herhaling over de vorige les. Dit is nodig, want deze les bouwt voort op de leerstof van vorige les. In de eerste lesfase wordt de waterschaarste in het Midden-Oosten afgewerkt. In de vorige les hebben de lln zelf de factoren die de waterschaarste doen stijgen uitgezocht via bronnen, maar hier is nog niet alles van genoteerd in hun werkboek. Daarom starten we deze les hiermee. De lln hebben ook als huistaak meegekregen om een pagina af te maken. Deze wordt verbeterend via ppt.


Daarna wordt er een cartoon getoond. Met deze cartoon wil ik vooral de lln laten nadenken over de waterschaarste en zo overgaan naar conflicten. Om deze conflicten concreet te maken, laat ik een aantal krantenkoppen zien. De lln moeten hieruit het conflict halen dat we deze les gaan bekijken. Ook zien ze dan dat de meeste krantenkoppen recent zijn. Op die manier hoop ik dat de lln meer over dit conflict willen te weten komen.
In de tweede lesfase wordt het stroomgebied van de Nijl behandeld. Dit gebeurt via een OLG. De kaart wordt getoond op de ppt. Op die manier kunnen alle lln volgen.
In de derde lesfase wordt de loop van de Nijl bekeken. Dit wordt ook allemaal klassikaal behandeld. Ik kies hier bewust voor, omdat het een afwisseling is van uitleg en dingen noteren in het werkboek. Ook is de leerstof vrij moeilijk om ze het per twee te laten maken en hiermee zou je veel tijd verliezen. Op de ppt staan figuren die de problematiek ondersteunen. Zo moeten de lln de dam zelf komen aanduiden op een luchtfoto. Ook wordt in deze fase het bordschema gemaakt. Ik noteer de belangrijkste elementen, samen met hun gevolgen op het bord. Op die manier zien de lln op het einde van de les dat elk deel van de Nijl een problematiek heeft.


EINDTERMEN & LEERPLANDOELEN

Situering in de eindtermen: (Vakoverschrijdend en/of vakgebonden)

Vakgebonden eindtermen aardrijkskunde 2de graad

ET 4 de eigenheid van regio’s beschrijven aan de hand van natuurlijke en menselijke kenmerken

ET 5 op een eenvoudige manier enkele fysisch-aardrijkskundige kenmerken van een bestudeerde regio verklaren

ET 11: op een eenvoudige manier de impact verklaren van:

- politieke invloedsfactoren op kenmerken van aardrijkskundige entiteiten
Leerstofthema:

4.7 Spanningen en ecologische problemen binnen regio’s


Leerplandoelstellingen

1.1 Door analyse van beelden, kaarten en andere informatiebronnen de kenmerken van een regio in de Arabische wereld met waterschaarste beschrijven en de gevolgen voor mens, natuur en milieu afleiden.

1.3 Op een eenvoudige manier aantonen hoe politieke spanningen tussen landen de waterschaarste beïnvloeden.
Didactische wenken

De spanningen tussen Israël en Palestina om het Jordaanwater en om de watervoorraden van Cisjordanië (Westelijke Jordaanoever), tussen Soedan en Egypte om het Nijlwater, tussen Turkije en Syrië en Irak in het Tigris en Eufraat bekken zijn mogelijke voorbeeldstudies. Grootse voorbeelden van waterprojecten kunnen gebruikt worden om het

thema water te introduceren (bv. Libië, de uitdroging van het Aralmeer, Turkije …).

Situering in het leerplan:

Leerplan aardrijkskunde 2de graad ASO van het VVKSO, leerplan aardrijkskunde 2de graad, Brussel, 2012, D/2012/7841/002




ALGEMEEN LESDOEL

- De leerlingen kunnen de spanningen in het stroomgebied van de Nijl in eigen woorden verklaren.




SCHOOLAGENDA (Van de leerlingen. Verwijs naar het werkblad en/of de pagina’s in het werk- en/of handboek.)

Thema 2: Afwerking waterschaarste in het Midden-Oosten (p. 34+36) + Rivieren in de conflictgebieden: De Nijl, wb p. 38-41





BRONNEN (Noteer alle gebruikte bronnen, volgens BIN.)

Boeken

- CALLEMEYN, J., VANDERHALLEN, D., en VAN HECKE, E., Algemene wereldatlas, Plantyn, Mechelen, 2012, 191 pagina’s.

- NEYT, R., VAN BROECK, C., VAN CLEEMPUT, A. en VERSTAPPEN, H., Geogenie 4, De Boeck, Berchem, 2011, 136 pagina’s.

- RONDEAUX, B., SLOOTMANS, T., VAN BOVEN, M., WAUTERS, J., Werkmap Aardrijkskunde 4, Wauters-van Boven BVBA, 2011, 190 pagina’s.


Website:

- ARGUS ACTUEEL, Conflict om water in de maak, internet, 7/2/2014, (http://www.argusactueel.be/internationaal-nieuws/conflict-om-water-in-de-maak).

- DE REDACTIE, Egypte waarschuwt Ethiopië in Nijlwaterconflict, internet, 11/6/2013, (http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/buitenland/1.1652289).

- DE WERELD MORGEN, Egypte wacht strijd om water, internet, 6/2/2014, (http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2014/02/06/egypte-wacht-strijd-om-water).

- HLN, Egypte bedreigt Ethiopië opnieuw om aanleg Nijldam, internet, 11/6/2013, (http://www.hln.be/hln/nl/960/Buitenland/article/detail/1649477/2013/06/11/Egypte-bedreigt-Ethiopie-opnieuw-om-aanleg-Nijldam.dhtml ).

- MO, Egypte en Soedan willen nijlwater niet delen, internet, 16/4/2010, (http://www.mo.be/artikel/egypte-en-soedan-willen-nijlwater-niet-delen).


LEERMIDDELEN & MEDIA

In lokaal aanwezig

- krijtbord

- computer + beamer

- atlas


Door lesgever mee te brengen

- digitale presentatie







Didactisch lesontwerp

Leerdoelen

KRACHTIGE LEEROMGEVING

Lesfasen

& timing


Onderwijs- en leeractiviteiten

Media

Leerinhoud

De lln kunnen…

Instapfase

Herhaling

(3 min)


Herhaling

 welk water is voor ons bruikbaar?

 hebben we veel of weinig beschikbaar zoet water?



  • Is het water evenredig gespreid over de aarde? Wij hebben vorige les een regio bekeken waar er waterschaarste is, welke regio?

  • Welke factoren doen het beschikbaar water in het Midden-Oosten nog meer dalen?

Vorige les hebben jullie in groep deze factoren al eens bekeken, maar we moesten daar nog iets van invullen in jullie wb.




De factoren die de waterschaarste doen toenemen in het Midden – Oosten in eigen woorden uitleggen (C3)



Lesfase 1:

Afwerking waterschaarste in het Midden-Oosten

(10 min)


Waterschaarste in het Midden – Oosten

OLG: De vraag naar water stijgt

  • Wat kunnen we zeggen over het aantal mensen dat in de stad gaan wonen als je dit vergelijkt met Vlaanderen?

  • Waarom verbruikt men meer water in verstedelijkte gebieden?

 denk eens aan hoe mensen aan hun water geraken op het platteland.

  • Naar welke economische sector gaat het meeste water?

  • Hoe zou men de gewassen toch van water kunnen voorzien?


Verbetering huiswerk situering Midden-Oosten

Verbetering via ppt.

Ppt dia 11


Wb p.36


Waterschaarste in het Midden-Oosten

Factoren waterschaarste

- economische groei

- bevolkingsgroei

- klimaatveranderingen


Kenmerken regio

- Neerslag: droog tot periodiek droog gebied

- Bevolkingsspreiding: dun bevolkt

- Vegetatie: mediterrane plantengroei

- Tewerkstelling in de landbouw: 20-50% van de bevolking

- situering



Antwoorden als het gevraagd wordt (A1)



Lesovergang

(3 min)


lkr laat cartoon zien.

  • Wat zou deze cartoon willen aankaarten?

  • Wat zou het gevolg hiervan zijn?

Water vormt een belangrijk probleem in de relaties tussen de landen van het Midden – Oosten. Het gevolg hiervan is dat water een bron wordt van een conflict tussen regio’s.

Vandaag gaan we zo’n waterconflict bekijken en hiervoor heb ik enkele recente krantenkoppen meegebracht.

Lkr laat krantenkoppen zien.

  • Wat kan je afleiden uit deze krantenkoppen?

  • Wat zou hier het conflict kunnen zijn?

We gaan vandaag het conflict in het stroomgebied van de Nijl bestuderen.

Ppt




De Nijl aanduiden op kaart (C3)
De landen opnoemen die deel uitmaken van het stroomgebied (C2)

De landen aanduiden waar het brongebied, middenloop en de benedenloop van de rivieren stroomt (C3)


Uit een grafiek over stroomgebied gegevens halen (C3)

Lesfase 2:

Stroomgebied van de Nijl

(15 min)


Voordat we het conflict gaan bestuderen, gaan we eerst het stroomgebied van de Nijl bekijken.
OLG: Stroomgebied van de Nijl

  • Duid op de kaart de Nijl aan.

  • Welke landen liggen in het stroomgebied van de Nijl? Onderstreep deze.

We kunnen het stroomgebied van de Nijl in 3 delen verdelen, nl het brongebied, de middenloop en de benedenloop.

  • Welke landen behoren tot het brongebied van de Nijl?

  • Krijgen deze landen veel of weinig watertoevoer? Verklaar a.d.h.v. de klimatogrammen.

  • Welke landen behoren tot de middenloop en de bijrivieren van de Nijl?

  • Krijgen deze landen veel of weinig watertoevoer? Verklaar a.d.h.v. de klimatogrammen.

  • Welk land behoort tot de benedenloop van de Nijl?

  • Krijgt dit land veel of weinig watertoevoer? Verklaar a.d.h.v. de klimatogrammen.

Lkr laat figuur zien over het stroomgebied van de Nijl.

  • Welke landen hebben het grootste aandeel in het stroomgebied?

  • Welke landen zijn voor hun watervoorziening het meest afhankelijk van de Nijl?

  • Waarom is Egypte zo afhankelijk van de Nijl?

  • Waarom kan Ethiopië in zijn eigen waterbehoefte voorzien?


Besluit stroomgebied:

  • Als je de kaart wb p. 38 bekijkt, zou de Nijl dan eerder een lange of een korte rivier zijn?

De Nijl is 6690 km lang. Het is de langste rivier ter wereld, dit is de afstand Brussel-Chicago.

Door de uitgestrektheid en grote verscheidenheid aan klimaten en landschappen is deze rivier een van de meest complexe ter wereld.

Om deze verscheidenheid te leren kennen, gaan we telkens inzoomen op het bovenloop, de middenloop en de benedenloop.

Ppt


Wb p.38


Stroomgebied van de Nijl

Stroomgebied de Nijl: Tanzania, Rwanda, Burundi, Uganda, Kenia, Ethiopië, Sudan, Eritrea en Egypte



Brongebied: Tanzania, Rwanda, Burundi, Uganda, Kenia  veel watertoevoer

Middenloop: Ethiopië, Sudan, Eritrea  veel watertoevoer

Benedenloop: Egypte  weinig watertoevoer



De bovenloop, middenloop en benedenloop situeren (C3)

De kenmerken van bovenloop en middenloop in eigen woorden uitleggen (C3)

De Witte en Blauwe Nijl aanduiden op kaart (C3)




Lesfase 3:

Loop van de Nijl



(20 min)


Loop van de Nijl

Bovenloop:

De bovenloop is gesitueerd van de bron tot aan de Suddmoerassen.

  • Als je de Nijl in het brongebied volgt, door wat stroomt deze dan?

  • Welke 2 meren zijn dit? Duid dit aan op de kaart.

Deze regio rond deze meren noemen we de Bahr en Jebel, zoek deze op in de atlas en duid het aan op de kaart.

  • Wat leid je af uit het klimatogram van Kampala?

In de Suddmoerassen wordt de stroom nog gevoed door enkele bijrivieren, maar in dit bekken heeft het water weinig stroming.

  • Hoe kan je dit verklaren?


Middenloop:

De middenloop is gesitueerd van de Suddmoerassen tot aan Aswan.

Men spreekt van een Witte en een Blauwe Nijl. Zoek deze op in de atlas.

  • Waar stroomt de Witte Nijl?

  • Waar stroomt de Blauwe Nijl?

Wanneer de stroom de moerassen verlaat, wordt de rivier de Witte Nijl genoemd. In Khartoum mondt de Blauwe Nijl in de Nijl. De Blauwe Nijl is verantwoordelijk voor 85% van de totale watertoevoer van de Nijl.

  • Hoe kan je dit verklaren?

In de regenperiode krijgt de Blauwe Nijl een grote aanvoer van water.

  • Als jullie op de kaart kijken, stroomt er nog een rivier in de Nijl, welke?

Lkr laat figuur van het Nijldebiet zien.

  • Wat valt er op aan deze figuur?

  • Hoe zou dit komen?

Door de sterke invloed van de tropische regens in de brongebieden ontstaan grote schommelingen in het debiet van de Nijl. Hierdoor ontstaan er watervallen en stroomversnellingen, ook wel cataracten genoemd.

  • Welk soort rivier is de Atbara (kijk naar figuur)?

De Atbara is een tijdelijke rivier.

In 1970 heeft men in Aswan een dam gebouwd.

  • Ll x, kom dam aanduiden op de luchtfoto.

  • Welk gevolg heeft het bouwen van een dam voor het water?

  • Op welke functies wijst de aanwezigheid van turbines bij de Aswandam?

  • Welk klimaat heerst er in Aswan?

  • Wat betekent dit voor de watertoevoer en de watervoorraad van de Nijl?

Door het warm altijd droog klimaat is er in Egypte geen watertoevoer door neerslag. De watertoevoer naar Egypte kan geregeld worden door de dam.

Sinds 1997 pompt men water uit het Nassermeer wanneer dit een te hoog pijl bereikt. Het overtollige water wordt afgevoerd en vormt het Toskhameer. Vanaf dit meer legt men irrigatiekanalen aan.

  • Wat is hiervan het gevolg voor de landbouw?


We hebben nu de bovenloop en de middenloop bekeken, volgende les gaan we verder met de benedenloop.



Wb p. 39-41

Atlas


Loop van de Nijl

Bovenloop:

- van bron tot aan Suddmoerassen

- Nijl stroomt door Victoriameer en Albertmeer.

- streek heeft heel jaar overvloedig neerslag

- in de moerassen is er veel verdamping. Hierdoor halveert het debiet.

Middenloop:

- van de Suddmoerassen tot aan Aswan.

- Blauwe en Witte Nijl

- Blauwe Nijl zorgt voor 85% van de totale watertoevoer van de Nijl. Dit komt omdat de in de regenperiode de Blauwe Nijl een grote aanvoer van water krijgt.

- De Atbara stroomt in de Nijl, het is een tijdelijke rivier.

- Door de sterke invloed van de tropische regens in de brongebieden ontstaan grote schommelingen in het debiet van de Nijl. Hierdoor ontstaan er watervallen en stroomversnellingen, ook wel cataracten genoemd.

- 1970: bouw Aswandam, zo ontstond het Nassermeer. Gevolg: water tot stilstand en slibvorming. Dit slib is meer dan 35m dik en vormt een bedreiging voor de turbines van de dam. Sinds 1997 pompt men water uit het Nassermeer wanneer dit een te hoog pijl bereikt. Het overtollige water wordt afgevoerd en vormt het Toskhameer.

- klimaat: warm altijd droog, gevolg: in Egypte is er geen watertoevoer door neerslag. De watertoevoer kan geregeld worden door de dam.





Opmerkingen i.v.m. bijlagen:

  • Steeds kopie toevoegen van ingevuld werkblad of -boek.

  • Indien gebruik gemaakt wordt van transparanten of digitale presentatie: handouts toevoegen (verkleind, zwart/wit).

  • Indien de klasopstelling gewijzigd wordt: plan en/of omschrijving toevoegen.

BORDSCHEMA





Loop van de Nijl

Bovenloop: overvloedig neerslag, verdamping in moerassen

Middenloop: Blauwe en Witte Nijl
85% totale watertoevoer

Grote schommelingen in debiet  cataracten

Bouw dam

Klimaat: warm altijd droog  Egypte is er geen watertoevoer door neerslag  geregeld door dam



















  • BEGINSITUATIE DIDACTISCHE VERANTWOORDING Verantwoord, vanuit de beginsituatie
  • EINDTERMEN LEERPLANDOELEN Situering in de eindtermen
  • Situering in het leerplan
  • LEERMIDDELEN MEDIA In lokaal aanwezig
  • Didactisch lesontwerp Leerdoelen
  • Onderwijs- en leeractiviteiten Media Leerinhoud
  • Herhaling Vorige les hebben we het gehad over het water, wat
  • Waterschaarste in het Midden – Oosten OLG: De vraag naar water stijgt Wat
  • Waterschaarste in het Midden-Oosten
  • OLG: Stroomgebied van de Nijl Duid op de kaart de Nijl aan. Welke
  • Welke
  • Verklaar
  • Opmerkingen i.v.m. bijlagen

  • Dovnload 137.69 Kb.