Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Biologie Thema 2 Ecologie bs 1 de organisatieniveaus van de ecologie Biotische factoren

Dovnload 86.5 Kb.

Biologie Thema 2 Ecologie bs 1 de organisatieniveaus van de ecologie Biotische factoren



Datum14.10.2017
Grootte86.5 Kb.

Dovnload 86.5 Kb.

Biologie Thema 2 Ecologie

BS 1 de organisatieniveaus van de ecologie


  • Biotische factoren: invloeden afkomstig van de levende natuur.

Vb. koolmees wordt beïnvloedt door insecten die ze kan vangen en door de predatoren(roofdieren) die ze moet ontwijken.


  • Abiotische factoren: invloeden afkomstig van de levenloze natuur.

Vb. koolmees wordt beïnvloedt dor temperatuur en regenval.
In de ecologie worden relaties tussen organismen en hun milieu op verschillende organisatieniveaus bestudeerd.

Zo kunnen de betrekkingen tussen één individu en het milieu worden bestudeerd.

Vb. als wordt onderzocht wat de invloed van het zuurstofgehalte van de lucht is op de groei van één konijn.

Een individu behoort tot een bepaald populatie.  een groep van individuen van dezelfde soort in een bepaald gebied, die samen een voortplantingsgemeenschap hebben.

Vb. invloed van de temperatuur op een populatie konijnen onderzoeken.
Levensgemeenschap: binnen een bepaald gebied leven populaties van verschillende soorten.

Vb. levensgemeenschap bestaan uit: populaties van eiken, beuken, regenwormen, vossen etc.

Al deze populaties beïnvloeden elkaar. Daarnaast hebben de abiotische factoren een belangrijk invloed op een bos.
Ecosysteem: in elk gebied vormt de levensgemeenschap samen met de abiotische factoren een eenheid.

Vb. ecosysteem: duingebied, bos, een sloot en heideveld.


Biosfeer: alle ecosystemen op aarde.

De biosfeer is het gedeelte van de aarde en de atmosfeer dat door organismen wordt bewoond.


BS 2 voedselrelaties

Voedselketen: een reeks soorten, elke soort voedselbron is voor de volgende soort.

Voedselweb/net: alle voedselrelaties in een levensgemeenschap.
Soorten die aan het begin van een voedselketen staan, hebben geen andere soorten als voedselbron.  organismen zijn autotroof (producenten).

Consumenten bevinden zich in de tweede schakel en in alle volgende schakels van een voedselketen. De 2e schakel wordt ingenomen door consumenten van de 1e orde, 3e schakel door consumenten van de 2e orde, enzo.

Organisch afval(detritus): dode resten van organismen uit elke schakel.

  • Dit wordt gegeten door afvaleters(detritivoren).

  • Dode resten worden afgebroken tot anorganische stoffen(CO2, H20) door reducenten.  proces heet: mineralisatie.

De vrijgekomen anorganische stoffen kunnen weer door producenten worden

opgenomen. Reducenten maken de kringloop van stoffen in een ecosysteem sluitend.



Ecologische piramides

In een voedselketen van een levensgemeenschap telt elke schakel minder individuen dan de vorige schakel.

Ecologische piramides:


  • Piramide van aantallen:geeft van elke schakel van een voedselketen het aantal individuen weer..

  • Piramide van biomassa: geeft van elke schakel van een voedselketen de biomassa (totale gewicht aan organische stoffen).

  • Piramide van energie: geeft van elke schakel van een voedselketen de hoeveelheid energie weer(energie-inhoud), die is vastgelegd in de biomassa.

In een ecosysteem vindt in de producenten fotosynthese plaats. Hierbij wordt zonne-energie vastgesteld in glucosemoleculen. Glucose  worden andere organische stoffen gevormd.



Productiviteit van ecosysteem: een maat van hoeveelheid biomassa.
De piramide van biomassa heeft meestal een piramidevorm, ook als de piramide van aantallen een afwijkende vormen heeft. De moleculen van de organische stoffen in organismen bevatten een hoeveelheid vastgelegde (chemische energie).
Energiestroom: producenten leggen zonne-energie vast in biomassa. De organische stoffen die niet worden gedissimileerd, worden door de producenten benut bij de vorming van nieuwe weefsel.
De weefsels van producenten kunnen afsterven en vergaan of worden gegeten. Als ze worden gegeten, komt de in deze weefsels vastgelegde energie terecht in de lichamen van consumenten van de eerste orde.

Het weefsel verlaat het lichaam van de consumenten onverteerd met de ontlasting of wordt verteerd. De energie in de verteerde weefsels wordt door de consumenten vrijgemaakt bij de dissimilatie of benut bij de vorming van nieuwe weefsels.


De consumenten van de eerste orde kunnen sterven en vergaan of worden gegeten voor consumenten van de tweede orde. Ook bij deze dieren verlaat een deel van de opgenomen energie het lichaam via de ontlasting en wordt een deel vrijgemaakt bij de dissimilatie. En deze dieren kunnen eveneens sterven en vergaan.
In de piramide van energie heeft elke schakel zijn eigen productiviteit. Daaronder verstaan we de hoeveelheid energie die wordt vastgelegd in organische stoffen. Dit is altijd slechts een deel van de opgenomen energie.
In elke schakel van een voedselketen verdwijnt er energie uit de voedselketen.

BS 3 populaties

Populatiedichtheid(grootte populatie) het gemiddelde aantal individuen per oppervlakte-eenheid (op land) of per volume-eenheid (in water).
Bepaling van de populatiedichtheid.

Het bepalen van populatiedichtheid:



  • Kwadrantmethode (tellen van planten en kruipende insecten)

In een ecosysteem een of meer plaatsen uitkiezen, waarvan de begroeiing een goede afspiegeling is voor de begroeiing in het gehele ecosysteem.

Op deze plaatsen wordt een kwadrant (vierkant) uitgezet, waarbinnen de individuen van een soort worden geteld.

Uit het aangetroffen aantal wordt berekend hoeveel individuen in het gehele ecosysteem voorkomen.

Transect: langwerpige proefstrook. De begroeiing in een ecosysteem kan bijv. een geleidelijke overgang vertonen van het ene vegetatietype naar het andere type



  • Lijntransectmethode  begroeiing onregelmatig

Route uitgezet die door alle soorten vegetatie loopt. De verschillende vegetatietypen moeten op deze route in dezelfde verhouding voorkomen als in het gehele ecosysteem. Zo’n route moet zorgvuldig worden uitgestippeld.

Deze methode kan ook worden toegepast op vlinders.



  • Merken en terug vangen.

Wordt toegepast op diersoorten die in de natuur minder gemakkelijk zijn waar te nemen. Dieren van deze soorten worden gevangen, voorzien van een merkteken en weer losgelaten. 2e vangst  percentage gemerkt dieren wordt populatiedichtheid berekend. Deze methode kan ook worden gebruikt voor onderzoek naar leeftijd en migratie(verplaatsing) van dieren.
Verandering in de populatiedichtheid

Beperkende factor: de minst gunstige factor bepaalt hoe groot de populatiedichtheid is. Het kan biotische zijn of abiotisch.
Biologisch evenwicht: bij beide populaties schommelt de populatiedichtheid om een evenwichtswaarde.
Negatieve terugkoppeling:

  • als de populatiedichtheid groter wordt, krijgen de factoren die een afname van de populatiedichtheid veroorzaken meer invloed.

  • als de populatiedichtheid kleiner wordt, worden de factoren belangrijker die de populatie doen groeien.

Veranderingen in de populatiedichtheid kunnen worden geanalyseerd door bepaling:



Geboortecijfer:

  • van een populatie geeft weer hoeveel individuen er per tijdeenheid door voortplanting ontstaan. Het wordt meestal weergegeven als het aantal jongen dat per jaar per 1000 individuen wordt geboren. In de natuur heeft elke soort zijn eigen geboortecijfer

Sterftecijfer:

  • van een populatie geeft weer hoeveel individuen er per tijdseenheid sterven. Het wordt meestal weergegeven als het aantal sterfgevallen per jaar per 1000 individuen. Het sterftecijfer kan variëren per leeftijd

Immigratie: individuen die populatie binnen trekken

Emigratie: individuen die uit populatie weg trekken
Populatiegroei:

Door immigratie kan een soort zich nieuw in een ecosysteem vestigen. Als de soort niet goed aangepast is aan het nieuwe milieu, verdwijnt ze weer snel door natuurlijke selectie. Als de soort voldoende is aangepast zal de populatie groeien.


In het begin zullen de omstandigheden waarschijnlijk gunstig zijn. De populatie telt nog weinig individuen en zij zullen voldoende voedsel aantreffen.



Onbeperkte hulpbronnen: populatiegroei worden vergeleken met de groei van een kolonie bacteriën op een voedingsbodem. De groei hierbij is exponentieel en het diagram vertoont een J-vormige groeicurve.
bij exponentiële groei zullen na verloop van tijd de omstandigheden minder gunstig worden.

Beperkte hulpbronnen: bij een grote populatiedichtheid neemt de invloed toe van de factoren die de populatiegroei beperken.

Draagkracht: de maximale populatiegrootte die over langere tijd in een ecosysteem kan worden gehandhaafd.
Bij soorten met een hoog geboortecijfer treedt gemakkelijk exponentiële groei op als de omstandigheden gunstig zijn.
Het is mogelijk dat na zo´n snelle grote de draagkracht van het ecosysteem korte tijd wordt overschreden. Daarna zal de populatiedichtheid teruglopen.
Het teveel aan individuen kan sterven totdat de draagkracht van het ecosysteem is bereikt -> er stelt zich dan een biologisch evenwicht in.

Als zo’n populatie zich nieuw in een ecosysteem vestigt, zal de groei aanvankelijk exponentieel zijn. Als snel neemt de populatiegroei af, doordat allerlei factoren gaan tegenwerken.  geen biologisch evenwicht. Als alle omstandigheden optimaal zijn/blijven. Zal dit evenwicht zich instellen op het niveau van de draagkracht. In een diagram vertoont de populatiedichtheid een s-vormige groeicurve.

Vaak zijn er ook ongunstige factoren aanwezig, waardoor het evenwicht zal instellen op een niveau onder de draagkracht  s-vormige groeicurve.
BS 4 ecosystemen in verandering
Door wind, regen en vorst begint de verwering van het rotsblok. In de klieren en scheurtjes ontstaat gruis. Deze ondergrond is voort korstmossen voldoende om te kunnen groeien. Al snel zullen de eerste diertjes zich tussen de korstmossen vestigen.  pionierecosysteem (ecosysteem dat als eerst ontstaat in een onbegroeid terrein) op het rotsblok ontstaan.
Korstmossen scheiden soms zuren af die ondergrond aantasten.  zouten vrij. Door de organische stoffen uit dode korstmossen ontstaat op de ondergrond  beetje humus: mengsel van organische en anorganische stoffen en micro-organismen (reducenten) -> hierdoor treedt bodemvorming op. Op een bodem die zouten en humus bevat, kunnen mossen en sommige soorten kruidachtige planten zich vestigen.

Op een bodem die zouten en humus bevat, kunnen mossen en sommige soorten kruidachtige platen zich vestigen. Deze planten zullen korstmossen langzaam verdringen.


Als gevolg hiervan zullen er ook diersoorten zich gaan vestigen. Wortels van laten versnellen de verwering van het rotsblok. Door de dode resten van planten ontstaat er meer humus. Bovendien worden de abiotische factoren gematigder : overdag wordt het in de schaduw van de planten minder heet, ´s nachts houden de planten warmte vast. Hierdoor wordt het terrein geschikt voor steeds meet soorten planten en dieren.

Successie: verandering van de soortensamenstelling van een levensgemeenschap, zodat deze geleidelijk in en andere overgaat. Tijdens successie in het ecosysteem de productie van nieuwe weefsels groter dan de afbraak van weefsels -> met gevolg dat de biomassa toeneemt.

Successie kan uitmonden in een eindstadium, waarbij de abiotische factoren en de soortsamenstelling min of meer constant zijn -> climaxecosysteem. De productie van nieuwe weefsels is dan ongeveer even groot als de afbraak van weefsels, waardoor de biomassa nagenoeg gelijk blijft.

De kringloop van stoffen is gesloten: er vindt weinig uitwisseling plaats met de omgeving van het ecosysteem.
Als een stuk bos is gekapt, blijft een kale plek achter waar de abiotische factoren ongunstiger zijn voor de oorspronkelijke organismen
De temperatuur schommelt sterk - er ontstaat geen humus meer - de kale bodem kan gemakkelijk uitdrogen en bodemdeeltjes kunnen wegwaaien.

Ondanks deze slechte omstandigheden raakte de kale plek meestal weer snel begroeid -> dit komt doordat de successie niet helemaal van voren af aan hoeft te beginnen (secundaire successie).


De bodem beval al humus en zaden, vooral in de bovenste laag. Soorten kunnen zich er snel en makkelijk vestigen.

De kringloop van stoffen is hierbij open: er kan gemakkelijk bodemmateriaal worden afgevoerd, maar er kunnen ook gemakkleijk populaties immigreren.

De successie naar het climaxecosysteem verloopt snel.
Verscheidenheid aan soorten(biodiversiteit): dit neemt toe tijdens successie.

De vegetatie gaat gelaagdheid vertonen: laag bij bodem groeien onder andere mossen en kruidachtige zaadplanten, daarboven struiken en bomen.

In het climaxecosysteem bereikt de soortenrijkdom zijn maximale waarde. Deze is onder andere afhankelijk van het klimaat.

Climaxecosystemen kunnen kwetsbaar zijn voor veranderingen van buitenaf. De rijkdom aan afvaleters en reducenten is er groot, waardoor de mineralisatie van dode planten en dieren snel verloopt.

De vrijkomende mineralen(korte tijd in bodem) worden door de planten opgenomen. Als bomen worden gekapt, komt de bodem los te staan aan regen en wind.  erosie.  de bovenste laag van de bodem spoelt of waait weg. In gebieden waar erosie ontstaat,

bevat de bodem bijna geen humus meer. De successie moet dan helemaal van voren af aan beginnen (primaire successie).


BS 5 Ecosystemen in Nederland

Nederland: Duingebieden, loofbossen, naaldbossen, heidevelden en plassen.



Duinen

Dit zijn zandheuvels die door de wind zijn aangewaaid. In duinen zijn vaak verschillende stadia van de successie te zien. Onderscheiden d.m.v. plantengroei.

De eerste planten moeten bestand zijn tegen


  • barre omstandigheden. Als ze worden ondergeschoven moeten ze er weer bovenuitgroeien. Als ze worden blootgewaaid en losgerukt, moeten ze zich opnieuw vastzetten.

  • Ze moeten ook genoeg hebben aan een zeer laag gehalte aan humus in de bodem.

Doordat deze planten zich hebben gevestigd, stuift het zand minder vaak weg en komt er langzaam meer humus in de bodem.

Dit duurt een tijdje. Na verloop van tijd beginnen er struiken te groeien. Daarna vestigt zich er een duinbos met berken, wilgen en vlierstruiken.


Loofbos

Is een natuurlijke climaxecosysteem.  veel door de mens geplant. Daardoor kunnen ze een andere soortensamenstelling hebben dan het loofbos dat van nature in Nederland thuishoort. In een loofbos groeien de planten in verschillende lagen.



  • op de bodem van een bos ligt strooisel = bestaat ui afgevallen takjes en bladeren. Er komen vele kleine dieren in voor.

  • Vlak boven het strooisel bevindt zich de moslaag. Hierin groeien onder andere mossen en paddenstoelen.

  • Boven de moslaag ligt de kruidlaag. hierin groeien varens, de bosbes en allerlei ander kruidachtige planten.

  • Daarboven bevindt zich de struiklaag

  • Boven aan de boomlaag met kruien van de bomen.

Tussen de vier lagen vindt concurrentie plaats om het zonlicht en om op de bodem zoveel mogelijk zaden te kunnen laten ontkiemen.
Naaldbos

In Nederland komt het niet echt voor. Voor de houtwinning aangeplant. Naaldbomen groeien sneller dan loofbomen. In een naaldbos komen niet dezelfde lagen voor als in een loofbos. Een naaldbos is veel armer aan soorten dan loofbos.


Heide

Op de grens tussen bos en hei vindt een zware concurrentie plaats tussen bosplanten en heideplanten. Zaden van berken, eiken en dennen ontkiemen op de naburige heide. Als een heidegebied aan zijn lot zou worden overgelaten, zouden deze bomen de aanwezige struikhei verdringen.


Plassen

Als de mens niet ingrijpt, vindt er in plassen langzaam verlanding plaats. Bij deze successie kunnen we vier stadia in de plantengroei onderscheiden:



  1. In het begin groeien er waterplanten onder moeilijke omstandigheden. Deze moeten drijvend kunnen leven of met lange stengels vanaf de bodem naar de oppervlakte kunnen groeien.

  2. Wanneer dode plantenresten naar de bodem zinken, vormt zich daar ene laag modder of slib.  hierdoor wordt de bodem van de plas opgehoogd. Vanaf de kant kunnen oeverplanten de plas in groeien.

  3. De plas wordt kleiner. De oeverplanten zorgen ervoor, dat de bodem aan de rand van de plas verder wordt opgehoogd.  Hierdoor kunnen moerasplanten zich er vestigen.

  4. Ten slotte zal de bodem zover zijn opgehoogd, dat er een broekbos kan groeien met onder andere wilgen en elzen.

Deze fases: verlanding
BS 6 Competitie en coöperatie

Binnen een populatie heeft elk individu relaties met een groot aantal soortgenoten. In een ecosysteem heeft elke populatie relaties met een groot aantal andere populaties.  voeding + voortplanting. Hierin kunnen we competitie (concurrentie) en coöperatie (samenwerking).


Relaties binnen een populatie

  • Tussen de individuen vindt competitie plaats om voedsel, voortplanting, ruimte of licht (bij planten). Individuen die het best zijn aangepast aan het milieu  grootste overlevingskans = natuurlijke selectie.

Bij veel vogels  mannetjes bakenen in de voortplanting een eigen gebied af: territorium = dient als jachtgebied en als ruimte voor de jongen.  voedsel veiliggesteld.

  • Coöperatie tussen individuen van dezelfde populatie gebeurt onder andere bij de balts en bij de paring. Een paar kan ook samenwerken bij de verdediging en bij het zoeken naar voedsel.

Dieren kunnen ook in groepen samenleven. Bv: school haringen, zwerm spreeuwen, kudde zebra’s.  biedt bescherming tegen predatoren = dieren en organismen dat zijn prooi actief bejaagt om deze te doden. Taken: sommige individuen zorgen voor de verdediging, andere voor het zoeken naar voedsel en weer andere voor de voortplanting.
Relaties tussen populaties

Tussen populaties vindt ook competitie plaats voor voedsel, ruimte of hoeveelheid licht (bij planten). Meestal wordt te sterke competitie om het beschikbare voedsel tegengegaan, doordat de soorten zich specialiseren.



Symbiose: het langdurig samenleven van individuen van verschillende soorten. De samenleving kan voor elk van de individuen voordelig, neutraal of nadelig zijn. De kleinste van beide individuen heeft altijd voordeel. 3 vormen:

  • Vb: mutualisme: beide populaties voordeel. Bij korstmossen allebei voordelen van de samenleving.

  • Vb: commensalisme: als het andere individu geen voordeel en geen nadeel heeft.

  • Vb: Parasitisme: leeft een individu (de parasiet) op of in een individu van een andere soort (de gastheer) en onttrekt er voedsel aan.

Bij andere vormen van symbiose heeft één van beide individuen voordeel.

Parasieten komen aan voedsel door bloed van de gastheer op te zuigen.

Maretak en duivelsnaaigaren zijn plantaardige parasieten. Maretak onttrekt alleen water en voedingszouten aan de gastheer.

Sommige parasieten zijn soortspecifiek: ze leven op of in een gastheer van één bepaalde soort. Ze zijn sterk aangepast aan het leven po of in deze gastheer. Vb: lintworm



BS 7 Abiotische factoren

Elk individu is aangepast aan het milieu waarin het voorkomt  erfelijk bepaald.

Tolerantie: het vermogen van organismen om schommelingen in een abiotische factor te kunnen verdragen.

Ieder soort heeft op aarde een bepaald verspreidingsgebied waar de soort voorkomt. Dieren kunnen zich tot buiten het verspreidingsgebied verplaatsen.



Tolerantiegrens: een uiterste waarde waarbij individuen van de soort kunnen overleven.

Werkt als beperkende factor.

Guppy’s kunnen niet leven beneden 5 °C of boven 38 °C.  tolerantiegebied. Als het aantal guppy’s in een diagram wordt uitgezet tegen de milieutemperatuur, ontstaat een optimumkromme.

Het verspreidingsgebied van een soort die op het land leeft, hangt samen met het klimaat in dat gebied. Klimaat: is een combinatie van verschillende abiotische factoren: temperatuur, licht, lucht (wind) en water (neerslag).

Er zijn op aarde grote gebieden waarbinnen (vrijwel) hetzelfde klimaat heerst.  macroklimaat.

Elk plekje van een ecosysteem heeft zijn eigen microklimaat.


Temperatuur

De temperatuur bepaalt de verspreiding van planten en dieren over de wereld. Het leven van de meeste planten en van dieren met een wisselende lichaamstemperatuur (koudbloedige dieren) speelt zich af bij milieutemperaturen tussen 0 en 45°C. Warmbloedige dieren (vogels en zoogdieren) kunnen milieutemperaturen beneden 0°C verdragen.

Chemische processen in organismen worden geregeld door enzymen dat de enzymactiviteit afhankelijk is van de temperatuur. Bij lage milieutemperaturen kunnen dieren met een wisselende lichaamstemperatuur niet actief zijn, doordat er geen enzymactiviteit bij deze dieren aanwezig is.

De tolerantiegrenzen voor de temperatuur kunnen bij verschillende soorten sterk uiteenlopen.

Dieren met een constante lichaamstemperatuur moeten bij hoge milieutemperaturen  warmte kwijtraken.  gemakkelijker als de lichaamsuitsteeksel groot zijn. Dieren met koude omgeving hebben kleine uitsteeksel  weinig lichaamswarmte verliezen.
Licht

Planten licht nodig  fotosynthese.



  • Zonplanten groeien het best bij hoge lichtintensiteit. Weinig of geen schaduw.

  • Schaduwplanten groeien het best bij een beperkte lichtintensiteit. Ze komen op schaduwrijke plaatsen voor. Vb: bodembegroeiing.

Schaduwplanten grotere bladeren dan zonplanten. De bladeren bevatten meer bladgroen. Planten in het licht groeien langzamer dan planten in het donker. In het licht ontstaan stevige stengels.  langer ontwikkelen ze meer harde steunweefsels. Donker: lange, slappe stengels met weinig of geen steunweefsels.

    • Daglengte (de tijd dat de zon boven de horizon staat) heeft grote invloed op planten en dieren, vooral op de voorplanting. Daglengte bepaald het tijdstip waarop veel planten in het voorjaar bloemen vormen.

In zeeën en oceanen dringt licht alleen door in de bovenste waterlagen waar veel plankton voorkomt. Plankton: is de verzamelnaam voor micro-organismen die in water drijven.

Plantaardig plankton  fotosynthese.



Lucht

De beweging van lucht(wind) is vooral van invloed op planten. Bij veel planten (windbloemen) zorgt de wind voor bestuiving. Bij planten met licht zaden of sporen zorgt de wind voor verspreiding.



Waslaagje: gaat verdamping van water via de opperhuidcellen tegen. Ze liggen vooral aan de onderzijde van de bladeren. Hierdoor kan de wind de waterdamp minder goed afvoeren. Dit is vooral het geval als de huidmondjes diep verzonken in de opperhuid liggen of als de stengels en bladeren behaard zijn.
Water

Organismen in oppervlaktewater kunnen te maken krijgen met sterke schommelingen in de temperatuur of in de samenstelling van het water.



Waterplanten: weinig stevige delen. Wortelstelsel is klein of afwezig.

Waterlelie: zeer grote, slappe bladeren die op water drijven. Huidmondjes bevinden zich aan bovenkant bladeren. In stengels bevinden zich luchtkanalen waardoor de delen onder water van zuurstof worden voorzien.




landplanten

Vochtig milieu

Droog milieu

Huidmondjes in blad

Veel, bovenkant blad

Weinig, onderkant blad

waslaagje

dun

dik

wortelstelsel

Zwak ontwikkeld

Beter ontwikkeld

bladeren

Verschillende grootte en stevigheid

Klein, stevig en sappig


Waterdieren: zuurstof- en zoutgehalte van water belangrijk. Stromend water heeft hoger zuurstofgehalte dan stilstaand water.

Landdieren: in vochtig milieu. zoeken vochtige plekken op.

In droog milieu  aanpassingenzo weinig mogelijk water kwijt te raken.

Bij sommige dieren is het waterverlies zo klein dat ze geen water hoeven te drinken.
Bodemgesteldheid

Elke bodem bestaat uit mengsel van boekdeeltjes van verschillende grootte. Elk bodemdeeltjes is omgeven door dun watervliesje.



Zand heeft grotere bodemdeeltjes dan klei.

Bij klei zijn de holtes tussen bodemdeeltjes klein, waardoor klei goed water vasthoudt. Water loopt sneller door zand dan door klei.

Klei is vruchtbaarder dan zand, doordat zouten beter vasthoudt. Maar door de kleine holtes tussen de bodemdeeltjes is het voor de wortels van planten moeilijker om erin door te dringen.

Voor planten is humus in bodem belangrijk. Door activiteiten van reducenten levert humus voedingszouten voor planten en humus verbetert structuur van bodem.

Hoe meer humus in zand hoe beter zand water vasthoudt.

Hoe meer humus in klei  hoe beter wortels van planten erin doordringen.



Uitspoeling: in humusarme bodem zakt het regenwater snel weg naar diepere lagen. De bovenste bodemlagen worden daardoor voedselarm.

In humus rijke bodem wordt het regenwater beter in de bovenste bodemlagen vastgehouden. Humus gaat uitspoeling tegen. De meeste humus zit in de bovenste laag van de bodem.



Meer eigenschappen van de bodem van invloed op de soortensamenstelling van ecosysteem.

  • Grondwaterstand: is in veel landbouwgebeden door ingrijpen van de mens lager geworden.

  • PH van bodem: op plaatsen is pH van bodem oiv. de mens lager geworden (zure regen)


Dovnload 86.5 Kb.