Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


College 1 17 maart

Dovnload 115.5 Kb.

College 1 17 maart



Pagina2/5
Datum25.10.2017
Grootte115.5 Kb.

Dovnload 115.5 Kb.
1   2   3   4   5

College 2 - 24 maart


Hannerz

Kosmopolieten hebben een narcistisch trekje?



  • Kosmopolitisme als vorm van self-mastery. Je bewijst dat je kan overleven in een andere cultuur.

  • Kosmopolitisme gaat in zeker zin over zelfverrijking. Gaat vooral over jezelf.

Wie zijn kosmopolieten?



  • Westerse elite?

  • Hij definieert meer wie het niet zijn, dan wie het wel zijn.

  • Zakenlieden passen zich ook niet altijd aan, zien alleen vliegvelden, spreken Engels en worden ontvangen in een omgeving die is aangepast op hun cultuur. Westerse elite als metropolieten locals.

  • Maar de westerse elite die snapt hoe ze zich moet verhouden in een andere culturele context, zich met kennis over de cultuur verrijkt en hierin kan overleven en handelen bewijst zich wel als kosmopoliet.

  • Hannerz spreekt meer over het idee dat als we in een wereldcultuur leven, wat betekent dan het wereldburgerschap en wie zijn precies de wereldburgers? In de tijd dat hij z’n artikel schreef heerste er een beeld dat iedereen zou willen lijken op ons/het westen. Dat zou de wereldburger zijn. Deze theorie is inmiddels al lang onderuit gehaald. Het westen is niet het wereldvoorbeeld. Er is dus ook veel veranderd en toegevoegd aan de kennis sinds toen.

  • Er is veel kritiek op Hannerz, maar hij heeft toch ook treffende ideeën over kosmopolitisme. Er wordt veel naar hem verwezen.

Kenmerken van kosmopolitisme:



  • Niet makkelijk te typeren wanneer je wel of niet kosmopoliet bent. Waar trek je de lijn?

  • Wil je zelf iets leren over de ander? Maar soms staat er al een beeld vast. Denk aan documentaire: “Framing the Other”. Ze behandelt de ander bijna als een soort kinderen. Maar dat beeld wordt ook overgebracht vanuit het koloniale tijdperk, de ander als de gelukkige primitieveling die vast zit in een ander tijdperk. Ze doet daarnaast wel een poging, ze wil erg graag in contact komen met de ander. Ze heeft op die manier wel kosmopolitische aspiraties, maar je zou kunnen zeggen dat het niet echt succesvol uitpakt.

  • In hoeverre is kosmopolitisme iets wat je toegeschreven krijgt, i.p.v. iets wat je claimt.

  • Kosmopolitisme is een theoretisch begrip. Het is een ethic, analytisch begrip. Niemand noemt zichzelf een kosmopoliet.

  • Wat doet bovenstaande met cultuur. Cultuur wordt echt geobjectiveerd. Het krijgt een bepaalde geobjectiveerde waarde.


Overeenkomsten en verschillen met transnationalisme

Overeenkomsten kosmopolitisme en transnationalisme

  • Gaat over natiestaten heen, global flows.

  • Zijn beide theoretische concepten om grip te krijgen op globalisering als empirisch fenomeen.



Verschil kosmopolitisme en transnationalisme

  • Kosmopolitisme legt echter een andere nadruk. Sterke focus op mensen. Focus ligt nadrukkelijker op mensen dan op processen zelf.

    • Transnationalisme gaat meer over specifieke culturen en banden die in uitwisseling zijn.

  • Hannerz: je kunt transnationaal zijn, maar alsnog geen kosmopoliet zijn. Bijvoorbeeld handelaren die alleen bezig zijn met hun werk, en niet bezig zijn met de mensen die ze tegen komen en culturen verkennen.


Boek Paige West

  • Koffieboeren hebben kosmopolitische waarden, ze voelen zichzelf in verbintenis staan met een wijdere wereld waarin ze koffie verkopen. Maar ze noemen zichzelf geen kosmopoliet, West beschrijft ze zo.

  • Koffieboeren zien zichzelf in de vaart der volkeren meegaan, omdat ze koffie verbouwen en deel uitmaken van de mondiale wereldeconomie. Ze zijn erg bezig met hun positie t.a.v. anderen in de wereld.

  • Wat neoliberalisme heeft gedaan voor de koffiemarkt, ze heeft veel kritiek, maar komt niet met een nieuwe model of hoe het beter kan.

  • Weten de marketeers dat ze fantasieën verkopen? Beeld van de ander. Weten ze dat de verhalen die ze plakken aan de koffie om de koffie beter te verkopen niet waar zijn?  De fantasieën zijn heel aantrekkelijk en hebben in zichzelf een bepaalde levenskracht die maken dat ze alsmaar terugkeren en hergebruikt worden. Fantasie van de ander, exotisch, authenticiteit lijkt aantrekkelijk te blijven. Mensen zijn verder nogal blind. Het verlangen de ander als exotisch neer te zetten en vervolgens proberen te veranderen is hardnekkig en bestaat al heel erg lang.

  • Is labelen en fairtrade kopen niet meer om jezelf tevreden te houden, om over je zelf te kunnen denken/zeggen dat je goed bezig bent. Zit geworteld in het idee dat je zelf iets kunt veranderen aan de wereld in de manier waarop je consumeert.

College 3 - 14 april


Antropologen versus toeristen

Lange tijd hielden antropologen zich totaal niet bezig met toeristen.

Hannerz rekende zowel locals als toeristen niet tot kosmopolieten. Maar is dat wel terecht? (werkgroep: bespreking framing the other). Kosmopolitisch kapitaal wordt eerder toegeschreven i.p.v. iets dat je kunt claimen.



  • Antropologen en toeristen zijn allebei reizigers en verzamelaars in de ruimte van de culturele ander en tegelijkertijd hebben ze de neiging om andere toeristen te vermijden.

  • Antropologen redelijk negatief t.o.v. toeristen. Ze snappen er niks van, wij wel, wij kunnen ons wel goed staande houden in de omgeving van de ander.

  • Maar hoe worden wij eigenlijk gezien door de culturele ander? Is het verschil tussen toerist en antropoloog voor de culturele ander wel zo zichtbaar?

  • Antropologen beginnen te erkennen dat toeristen ook een groep mensen zijn, die je ook kunt onderzoeken, en die zelf ook geïnteresseerd zijn in locals.

  • Maar toeristen worden ook nog steeds verantwoordelijk gehouden voor cultureel verlies, misbruik relaties, seks toerisme, vrouwen handel, etc. Dat beeld is nog niet verdwenen, maar het is niet alleen maar negativiteit.

  • Kosmopolitisme van Hannerz, daar horen locals en toeristen niet bij.  Hierbij in je achter hoofd houden dat antropologie en toerisme heel lang niet samen gingen. Misschien verklaart dat zijn definitie wel.

  • Ook onderzoeken over hoe toerisme wel degelijk kosmopolitische waarde vertegenwoordigt of misschien wel genereert.

    • Byrne Swain (2009): door aannemen van kosmopolitisch perspectief kunnen we kijken hoe toeristen ruimte en plaats transformeren, hoe toerisme een ander podium creëert voor mensen in de globaliserende wereld. Hoe toerisme leidt tot social government, tot allerlei bewegingen en veranderingen in sociaal gedrag. Klassiek voorbeeld: vrijwilligerstoerisme.

 Begrip kosmopolitisme is veel te lang aan een specifieke groep in een specifieke context voorgehouden.
The pendulum of cosmopolitan movement

  • Beth Notar

  • Lisa Malkki


Beth Notar 2008: “Producing cosmopolitanism at the borderlands: lonely planeteers and “local” cosmopolitans in Southwest China.”

Notar bekritiseerd het kosmopolitische model dat tot 2008 gangbaar was. Kosmopolitisme veronderstelt nog altijd mobiliteit. Haar informanten laten het tegendeel zien.



  • Kosmopolitisch zijn zonder mobiel te zijn/zonder te reizen. Voortdurende openheid naar de wereld aannemen en toch niet reizen. Ze gaat hier expliciet in tegen Hannerz die zegt dat er geen kosmopolitisme is zonder locals.

Notar betoogt een tweetal punten:



  1. Je kunt ook kosmopolitisch zijn door het produceren van kosmopolitisme voor anderen (toeristen) Notar beschrijft een vorm van merchant cosmopolitanism.

    • Chinese café-eigenaren hebben helemaal een Europees, Amerikaans menu, de inrichting, muziek die er gedraaid wordt. Allerlei elementen waar ze nog nooit mee in aanraking zijn gekomen, maar die ze toch kunnen produceren. Door veel in contact te komen en te spreken met toeristen. Ze nemen zo ook de taal over, spreken vaak vloeiend Engels.

  2. Kosmopolitisme en andere vormen van etnische, religieuze identificatie sluiten elkaar niet uit. Je kunt een etnische local zijn, en toch kosmopoliet. Je kunt een lokale moslim zijn en toch kosmopoliet. Waar voorheen meer de notie bestond dat kosmopolitisme los staat van een specifieke cultuur.Integendeel, kosmopolitisme kan leiden tot vormen van etnische revitalisering. De interactie met mensen van buiten kan de eigen identiteit juist enorm versterken. Creëert een sterk zelfbewustzijn over wie je bent als je constant in contact bent met culturele anderen. Zelfde als de notie dat globalisering niet leidt tot homogenisering, maar juist leidt tot meer culturele eigenheid en heterogenisering.

Notar geeft ook kritiek op een aantal veronderstellingen die ten grondslag liggen aan veel definities van kosmopolitisme:

  • Een kosmopoliet is westers.

  • Een kosmopoliet woont in een metropool en is mobiel.

    • Ze bekritiseert dat een kosmopoliet altijd in een grote stad/metropool leeft. Haar informanten woonde daar niet maar hebben toch kosmopolitische kapitaal kunnen werven. Aan de grenzen leven verwerft juist veel kosmopolitische kapitaal. Ze spreken daar ook vaak meer verschillende talen.

  • Een kosmopoliet is het tegenbeeld van de native/indigenous/local.

    • Kosmopolitisme staat haaks op “native/indigenous” zijn  Notar laat zien dat dit niet zo hoeft te zijn. Je kunt local zijn en ook kosmopoliet.


Salazar 2010 “Envisioning Eden: Mobilizing imaginaries in tourism and beyond”

Hoofdthema uit boek: beeldvorming en imaginaries.  beelden die de wereld rondreizen over bepaalde plekken, culturen, omgevingen. Maar kloppen deze beelden wel? Waar komen ze eigenlijk vandaan?



  • Iemand hoeft niet per se kosmopoliet te zijn d.m.v. reizen en direct contact, maar door blootstelling aan de snelle circulatie van globale beelden.

  • Tourguides zijn kosmopolitisch door het produceren van een kosmopolitische atmosfeer voor degene die naar hen toe reizen (toeristen).


Hoe kunnen tourguides in Tanzania de reisdromen van toeristen verwezenlijken? Hoe weten ze wat toeristen graag willen zien en horen? Hoe mediëren ze de discrepantie tussen verwachtingen en ervaringen?

Ze weten zichzelf op een slimme manier als authentieke local neer te zetten. Anticiperen op hoe toeristen het willen zien ze bewijzen zo dat ze eigenlijk heel kosmopolitisch zijn. Ze weten hoe ze zichzelf in de markt moeten zetten, weten precies welke items, uiterlijkheden en verhalen de toeristen willen zien en horen.


Ze weten d.m.v. hun eigen kosmopolitische kapitaal een sfeer neer te zetten waarin toeristen denken dat ze een lokale authentieke cultuur ervaren.

  • Taal

  • Bepaald beeld cultiveren. Exotische beelden. Het erotische Java. Het ecologische paradijs. Appelleert aan bepaalde diepgewortelde ideeën die wij hebben over de ander.

Tourguides doen een act: Daarin ligt hun kosmopolitisch kapitaal. Als je weet hoe je met de ander om moet gaan, kan dat andere deuren openen. Versterkt je sociale positie.

Gastcollege Anoeshka Gehring

De betekenis van religie voor Afrikaanse asielzoekers wonende in een AZC.

Aansluiting bij Malkki 1992: “Mobile people, demarcated countries”



Crossing the world of nations.

  • Confining people to place: idee dat staat en identiteit samenvalt. Vluchtelingen gaan naar ander land  probleem  het valt niet meer samen.

  • “Refugees are thrown out of the national order of things”/ ze zijn een “matter out of place”.

  • Vluchtelingen zijn een “probleem”.

  • In een ander land komen ze onder de zorg en controle van die staat. De bewegingsruimte/mobiliteit wordt gemanaged. Immobiliteit van vluchtelingen wordt daardoor versterkt.

  • Vluchtelingen nemen hun identiteit mee, via verhalen en religie blijven ze verbonden met land van herkomst. Ze zijn immobiel in fysieke zin, maar kunnen via religie en sociale contacten toch bewegen over grenzen.


Liminaliteit

Vluchtelingen bevinden zich in een fase van transitie en liminaliteit. Ze zijn niet meer in land van herkomst, maar ook nog niet opgenomen in Nederland.



  • Betwixt and between two countries:

    • Wettelijk: nog geen officiële status. De vraag of ze mogen blijven.

    • Psychologisch: ze hebben ook het gevoel tussen beide landen te leven.

    • Sociaal: langzaam netwerk opbouwen in Nederland, maar ook netwerk in land van herkomst.

    • Economisch: ze mogen niet echt werken in Nederland, maximaal aantal weken per jaar. Ze werken vaak zwart.

    • Dehumanisering: ze worden niet als echte mens beschouwt, maar als een nummertje. Afwachtend. Ze leven in een soort community samen, onderling hecht contact tussen vluchtelingen, maar het personeel/de Nederlanders zijn enorm onpersoonlijk.

    • Criminalisering: zodra je uitgezet wordt, is elke minuut dat je er langer bent eigenlijk dus illegaal. Je wordt meteen als een soort crimineel behandelt.

“I’m not happy that people think I’m the one who is taking their tax. I can contribute, but just give me the opportunity to have a job. Full stop.”


“The life at the AZC is different from the life in the rest of Holland. It’s the asylum way of life.”


Lisa Malkki 1997

  • Ze beschrijft de plaats van de native. Mensen die in hun lokaliteit leven en hier hun identiteit aan ontlenen. De native zit vast aan die plaats. Hij/zij is incarcerated. Gevangen in lokaliteit en tijd (primitiviteit  zie je terug bij marketing koffie - Paige West).

  • Wat gebeurd er als de native uit z’n lokaliteit gehaald wordt? Wat blijft er over van de inheemse identiteit van die persoon?

  • Als de andere fysiek dichtbij komt, dan zien we diegene als verder van ons af in cultureel opzicht. We willen wel naar Marokko om daar de cultuur te proeven, maar we willen niet dat de Marokkanen in Nederland komen wonen. Dan komen ze dichtbij en wordt het een “probleem”.

  • Cultuur en waardering van cultuur als iets geobjectiveerd. Aan de ene kant is het een bedreiging, aan de andere kant een verrijking. Maar verrijking zit vaak in vrijwilligheid en geografische afstand.


Rooted and “uprootedness”

Specifieke manier van denken over ruimte en de plaats/plek van mensen daarin.



  1. De wereld van naties wordt gezien als duidelijk afgebakende territoria. Geografische ruimtelijke territoria. Oude schoolatlas: natiestaten worden gefixeerd in de ruimte en herkenbaar gemarkeerd op een kaart.

  2. Geautomatiseerde denken van mensen en plaatsen en hoe die verbonden zijn is niet alleen territorializing (fysiek), maar ook metafysisch: ons denken gaat automatisch uit van connectie tussen mens en plaats (vaderland, moedertaal).

    1. Genaturaliseerde relatie tussen mensen en plaatsen.

3. Cultuurconcept heeft veel connecties met concept van naties. Cultuur als iets

wat geworteld is in de grond, dus letterlijk op een plaats.

a. Cultuur met duidelijke grenzen, historisch, op een fysieke geografische plaats. Gelijkschakeling tussen: land=natie=cultuur=identiteit.


  1. Sedentarist methaphysics: natives zitten vast in hun identiteit gekoppeld aan lokaliteit. Hoe kan je native zijn als je geen native ground meer hebt waar je identiteit aan ontleent? Pijnlijk issue voor Aborigines in Zuid-Australië. De toenmalige macht heeft ze land ontnomen en dezelfde overheid ontkent nu hun Aboriginal identiteit omdat ze geen land meer hebben.

Ontworteling is heel erg, weggaan van je native country. Je verliest je identiteit en cultuur. Want die is geworteld in de grond van je land van herkomst. Je verliest een deel van je menselijkheid.
Counter-cosmopolitanism - Lisa Malkki

  • We hebben een stijl van denken die sedentair georiënteerd is, we denken in termen van wortels. Geboren op een bepaalde plek en daaraan ontleen je je identiteit en daaraan gekoppeld is cultuur. Cultuur is dan gebonden aan een geografische plaats, aan de aarde.

  • Consequentie voor mensen die niet meer kunnen opgroeien in de plaats waar ze geboren zijn, wie ben je dan nog eigenlijk? Dat zien we in de manier waarop we met vluchtelingen omgaan.

  • Malkki ziet een gelijkschakeling tussen: land=natie=cultuur. De veelkleurigheid en vloeibaarheid van de notie cultuur wordt begrensd. Cultuur wordt vastgelegd in een bepaald liedje, bepaalde muziek, in bepaalde kleding, in bepaalde waarden.  objectivering van cultuur.

  • Tegenover het ‘omarmen’ van cultureel verschil zoals in het kosmopolitische Verlichtingsdenken, biedt dezelfde culturele diversiteit dus reden tot counter-cosmopolitanism (geen culturele diversiteit, cultuur verbonden met bepaalde plekken, wat daar niet buiten mag komen, cultuur als iets wat verdreven kan worden, islam verdrijven, etc.).

  • Het feit dat we cultuur zien als iets wat je hebt als je geworteld bent en wat je dus ook kunt verliezen als je ontworteld bent. Cultuur wordt geobjectiveerd in zowel het verheerlijken van cultuur als in het denken dat (vreemde) cultuur een bedreiging is.


Verbinding Anoeshka en Malkki

Ontworteling bij vluchtelingen.



  • Vluchtelingen bekleden liminale plaats in de wereld van natiestaten. Vluchtelingen zijn aan anomalie, passen nergens bij. Krijgen te maken met allerlei corrective en therapeutic intervention. Ze krijgen een aparte status, eigen nummer (geen BSN), mogen het AZC land niet af, krijgen hun eigen regels, vormen hun eigen liminele wereld.

  • Zijn hun identiteit kwijt op het moment dat ze mobiel zijn geworden en zijn nu immobiel.

  • Nederland beleid afgestemd op het idee dat de vreemdeling een gevaar vormt.

Cultuur wordt geobjectiveerd. Cultuur wordt een product.



  • Gebeurt ook in marketen en proberen te verkopen van koffie. Drinken van koffie koppelen aan een Taste of Paradise (Paige West).


Stolcke 1995: nieuwe retorieken over exclusie en buitensluiting in Europa.

  • Observeert een objectivering van cultuur.

  • Wij leren dat het niet statisch is, fluïde, veranderlijk, etc.

  • Maar beeld in Europa. Cultuur met duidelijke grenzen, historisch, op een fysieke geografische plaats.

  • Cultureel fundamentalisme beroept zich op een cultuurbegrip dat, in overeenstemming met Malkki stelt, een gelijkschakelijk ziet tussen: land=natie=cultuur.

  • Tegenover het ‘omarmen’ van cultureel verschil zoals in het kosmopolitisch Verlichtingsdenken, biedt dezelfde culturele diversiteit reden tot counter-kosmopolitisme.

    • Culturen van buiten vormen een bedreiging. Tegen kosmopolitische beweging. Heeft te maken met de manier waarop wij sedentair en in wortels denken en mensen als het ware vastzetten op een bepaald stuk grond. Aan die grond ontlenen mensen identiteit. Er ontstaan allerlei anomalieën als mensen mobiel worden (migranten, vluchtelingen aansluiting bij Anoeshka).

Cultuur is niet makkelijk te vangen en te bevatten. Maar je ziet dat het in beleidsvorming toch wel gebeurd.



  • Dichtgooien van grenzen, dan is het opgelost. Mooi voorbeeld van denken in natie=land=cultuur=identiteit. Is natuurlijk niet zo, want transnationale banden zijn niet alleen fysiek en houden niet zomaar op.
1   2   3   4   5

  • College 3 - 14 april

  • Dovnload 115.5 Kb.