Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


De Shetland Sheepdog Geschiedenis

Dovnload 58.3 Kb.

De Shetland Sheepdog Geschiedenis



Datum07.06.2017
Grootte58.3 Kb.

Dovnload 58.3 Kb.

De Shetland Sheepdog

Geschiedenis

De geschiedenis van de Shetland Sheepdog, ook wel afgekort sheltie genoemd, begint op de Shetland Eilanden. Deze eilanden liggen ten noordoosten van Schotland op de hoogte van Noorwegen. Er heerst een gematigd klimaat met veel wind, korte zomers en lange winters. De eilanden behoorden tot 1469 bij Noorwegen en men denkt dat de voorouders van de Shetland Sheepdog, een soort keesachtige herdershonden, met de Vikingen meegekomen zijn. De bewoners van de eilanden leefden van de visvangst en schapenteelt. De boerderijen waren klein net als de honden, schapen en pony’s. Roofdieren kwamen op de eilanden niet voor en men had geen behoefte aan grote honden. De honden waren het hulpje op de boerderij. Zij hielden de schapen en pony’s uit de akkers. Tevens werden ze gebruikt om de schapen bij elkaar te brengen. Vanaf 1850 werden de boerderijen groter en ontstond er behoefte aan een wat grotere hond en werden de locale honden vervangen door working collies. Bezoekers aan de eilanden, toeristen en handelaren, vonden de kleine hondjes leuk en namen ze als cadeau mee naar Engeland. Begin 1900 verschenen ze af en toe op een tentoonstelling, maar ze waren nog niet als ras te beschouwen en ze leken nog niet op een miniatuur Collie. In 1914 werd de English Shetland Sheepdog Club opgericht. Na de eerste Wereldoorlog kruiste men de honden met de show-collies om meer eenheid en een beter hoofd te krijgen.



Uiterlijk van de Shetland Sheepdog

De sheltie is een kleine, rijk behaarde, elegante werkhond. Shelties hebben een zachte expressie en dat komt overeen met hun temperament. De sheltie heeft normale proporties en is een functionele werkhond. De functionele bouw en het lichte gewicht maken de sheltie heel geschikt voor de Agility. Hoewel ze een opvallend rijke beharing hebben vragen shelties niet overdreven veel onderhoud. Een goede vacht behoort vuil en water afstotend te zijn. Na een flinke bos wandeling kan de hond nat en vuil zijn maar als je de bovenvacht optilt zie je dat de huid vaak nog droog en schoon is. Alleen aan de buitenkant blijft vocht en vuil hangen. Als je de hond laat opdrogen in een goed geventileerde verwarmde ruimte is hij na een uur droog en schoon. Het vuil blijft op de grond achter. Een sheltie heeft één keer per week een kleine borstelbeurt nodig. Ze verharen twee keer per jaar. Zo’n verhaar periode duurt een paar weken. In die periode is het nodig ze goed uit te kammen. Naast de rijke vacht hebben shelties een leuke variatie in kleuren zoals: bruin(sable), tricolour (overwegend zwart/wit) en blue merle (grijs met zwarte vlekken). Alle kleuren hebben witte aftekeningen die per hond erg kunnen verschillen. De maat varieert tussen de 35 cm tot 40 cm en het gewicht varieert van de 6 kilogram tot 10 kilogram. Dat maakt de sheltie tot een hond met een handzaam formaat. Regelmatig heeft een fokker een te grote of een te kleine sheltie in zijn nest. Een ervaren fokker kan redelijk voorspellen hoe groot een hond gaat worden. De raskenmerken van de sheltie zijn beschreven in de rasstandaard. Hier is een verkorte versie bijgevoegd maar op de site van de FCI kunt u een uitgebreide versie vinden.



Gedrag en karakter

De Shetland Sheepdog is een vrolijke, vriendelijke en actieve hond die enorm aanhankelijk is. Hoewel een sheltie veel op de grotere Collie lijkt is hij veel pittiger en beweeglijker. Daarom zijn er veel shelties op hoog niveau vertegenwoordigd in allerlei takken van sport zoals: Gehoorzaamheid en Gedrag, Flyball, Doggydance en Agility. Een sheltie heeft veel ‘will to please’ maar het is ook een gevoelige hond. Hij wil alles voor de eigenaar doen maar de eigenaar moet het wel vriendelijk vragen. Een sheltie is een hond die niet tegen verbaal of fysiek geweld kan. Iemand die een stoere hond zoekt, kan beter geen sheltie nemen. Tegen een sheltie schreeuwen heeft alleen het effect dat de hond blokkeert en absoluut niet begrijpt wat de bedoeling is. De sheltie is een goede gezinshond mits de kinderen uit het gezin ook leren respect te hebben voor de hond en hem op zijn tijd met rust laten. Op een wandeling met het gezin in het bos is nog vaak het oorspronkelijke gedrag van de sheltie te herkennen. De sheltie zal zijn uiterste best doen het hele gezin bij elkaar te houden door voortdurend rondjes om de familieleden heen te rennen (te hoeden). Shelties kunnen prima met andere dieren overweg. Ook zal een sheltie zelden vechten. Omdat shelties heel baas gericht zijn kunnen ze soms wat gereserveerd zijn tegen zowel onbekende mensen als vreemde honden. Het is belangrijk een jonge sheltie goed te socialiseren en op een prettige manier aan verschillende situaties te laten wennen. Een sheltie is waaks. Het was zijn taak de schapen uit de akkers te houden. Waaks betekent bij shelties blaffen. Niet alleen bij onraad maar ook tijdens het trainen laat een sheltie zich graag horen maar na een goede wandeling kan hij in huis ook heel rustig zijn. Bij veel rassen is er verschil in temperament en agressie tussen reuen en teven. Bij shelties is er geen verschil in temperament tussen reuen en teven. Zowel reuen als teven zijn vriendelijk en aanhankelijk en beiden vertonen heel weinig agressie. In 2007 heeft de Nederlandse Sheltie Vereniging een groot gezondheidsonderzoek gehouden. Daarbij is ook gevraagd naar gedrag en de resultaten staan samengevat in de onderstaande tabel. 60% Van deze eigenaren heeft al eerder een sheltie gehad. Veel eigenaren hebben meer dan één sheltie. Blijkbaar is het eens een sheltie altijd een sheltie.



Gedrag van alle 724 shelties volgens de eigenaar.



Gezondheid

De Nederlandse Sheltie Vereniging heeft een actief gezondheidsbeleid. De vereniging heeft in 1996 en in 2007 in samenwerking met een onafhankelijk bureau (GCS) een gezondheidsinventarisatie gehouden. Bij de eerste inventarisatie hebben alle eigenaren van shelties geboren in het jaar 1991 en bij de tweede inventarisatie in het jaar 2002,2003 en 2004, een formulier ontvangen met vragen over de gezondheid en gedrag van hun sheltie. De respons was erg hoog 58% en 57% . Dat betekent dat de N.S.V. een goed inzicht heeft in de algemene gezondheid van het ras. Naast deze twee inventarisaties publiceert de vereniging ieder jaar in het verenigingsblad ook een gezondheidsenquête. De gegevens worden vanaf 1998 tot heden verzameld. Inmiddels heeft de N.S.V ruim 1300 formulieren. Al deze gegevens staan op de site van de N.S.V. gepubliceerd. Het fokbeleid van de vereniging is op deze inventarisaties afgestemd. De sheltie populatie heeft geen grote gezondheidsproblemen. Bij de sheltie komt Collie Eye Anomaly, CEA (11%), distichiasis (43%) en cryptorchidie(14%) voor. CEA is een oogafwijking die al met 8 weken kan worden vastgesteld. CEA heeft geen effect op het gezichtsvermogen van de hond. Iedere bij de vereniging aangesloten fokker test zijn pupjes voor dat ze de fokker verlaten. Een puppykoper kan naar het oogcertificaat vragen. Distichiasis is een extra ooghaar op het ooglid. Distichiasis wordt pas op latere leeftijd vastgesteld. De meeste shelties hebben slechts een enkele extra ooghaar en in een beperkt aantal gevallen geeft dat irritatie van het oog (5%). Deze afwijking is goed te behandelen door de ooghaar bij een dierenarts te laten wegbranden.

Cryptorchidie is een afwijking die alleen bij reuen voorkomt. Een reu heeft dan maar een of zelfs geen testikels. De teelbal blijft dan in de buik achter. Deze honden hebben volgens de literatuur een verhoogde kans op teelbalkanker. Een aantal jaren geleden is er een onderzoek geweest aan de diergeneeskunde faculteit Utrecht naar het preventief verwijderen van de in de buik achter gebleven teelbal. Zij toonden aan dat een operatie geen zin heeft. Het risico als gevolg van de operatie en de narcose was groter dan het risico op kanker. Het advies van de vereniging is niet opereren. Nergens uit de gezondheidsinventarisaties blijkt dat cryptorchide reuen eerder dood gaan dan teven. Kortom, het risico op kanker voor een cryptochide reu is erg klein. Epilepsie komt bij 1,8% van de shelties voor. Volgens de literatuur (Peelman 2010) is 5% epilepsie een normaal percentage in een honden populatie. Dat betekent dat bij shelties erg weinig epilepsie voorkomt. Epilepsie is dus geen rasprobleem. Verder wordt er wel eens incidenteel een afwijking gemeld maar dat zijn geen grote problemen. Een fokker kan nooit honderd procent garantie geven op een gezonde pup. Hij kan wel laten zien dat de ouders van de pup getest zijn op afwijkingen en bij shelties worden pupjes met 8 weken getest op CEA. Risico’s horen bij het leven. Ook bij kinderen varieert het normaal percentage aangeboren afwijkingen tussen 3% en 5%.

Shelties worden oud. Als ze in een goede conditie worden gehouden, dus niet te dik zijn, kunnen ze makkelijk 12 tot 15 jaar worden en ze blijven tot op hoge leeftijd actief. Zelfs de sport bedrijven ze tot op hoge leeftijd. Sheltie reu Own Delight’s Pascal won op 9 jarige leeftijd de titel Nederlands Kampioen Behendigheid.

Shelties kunnen overgevoelig zijn voor bepaalde geneesmiddelen, zoals Ivermectine (wormkuur) en loperamide (tegen diarree, DIARACE). De geneesmiddelen geven soms ernstige bijwerkingen of kunnen zelfs overlijden veroorzaken bij doseringen welke bij andere rassen normaal tot laag zijn en geen problemen geven.

Al sinds de jaren 80 is bekend dat veel Collies overgevoelig zijn voor middelen als Ivermectine. Overgevoeligheid kan al optreden bij een lage dosering. Vervolgens bleken deze honden ook overgevoelig te zijn voor andere geneesmiddelen.

In 2003 werd ontdekt dat deze overgevoeligheid werd veroorzaakt door een mutatie in het MRD-1-gen. Dit gen codeert voor een eiwit dat in de bloedhersenbarrière zorgt voor het buiten houden van bepaalde geneesmiddelen. Als dit eiwit ontbreekt kunnen stoffen uit het bloed, die normaal niet in het hersenweefsel penetreren, in de hersenen komen en ernstige vergiftigingsverschijnselen geven. Een hond kan zelfs overlijden.

Middelen waarvan verwacht kan worden dat ze problemen geven staan in de tabel, die u hieronder aantreft. De afwijking op het MRD-1-gen is een recessieve afwijking . Een hond moet van beide ouders de afwijking meekrijgen om overgevoelig te zijn. Alleen dieren die homozygoot zijn voor de afwijking kunnen problemen krijgen bij bepaalde medicatie. Heterozygote dieren hebben geen problemen. Duitse onderzoekers geven aan dat 36% van de Collies overgevoelig is voor bepaalde medicatie. In de Duitse Sheltie populatie is echter 4% van de honden overgevoelig, maar 57% is drager van het gen. Dat betekent dat er een redelijke kans is dat in ieder volgend nest Shelties, de helft van de pupjes overgevoelig voor bepaalde medicijnen zal zijn.

Bij aan Collies verwante rassen zoals de Bobtail, Australian Shepherd, Border Collie en nog een aantal rassen zoals de Witte Herder komt deze afwijking ook voor, maar in een lagere frequentie.

In Duitsland en Amerika is het mogelijk honden te testen op het hebben van het afwijkende gen. Het zou mooi zijn door selectie te streven naar het verminderen van het aantal honden met deze afwijking.

Een andere manier om problemen te voorkomen is Collie-achtigen niet te behandelen met middelen die gevaarlijk kunnen zijn. Voor de meeste middelen zijn er namelijk goede alternatieven. Niet iedere dierenarts is op de hoogte van de mogelijke overgevoeligheid van uw sheltie voor deze geneesmiddelen. De gevolgen kunnen fataal zijn. Daarom is het verstandig dit artikel en de lijst met mogelijk gevaarlijke geneesmiddelen mee te nemen naar uw dierenarts.

GEVAARLIJKE GENEESMIDDELEN VOOR SHELTIES EN COLLIES

IVERMECTINE: Tegen vlooien, wormen en huismijt. Shelties en Collies zijn hier vaak overgevoelig voor. Wordt ook gebruikt bij koeien, schapen, varkens en paarden (Ivomec). Daarom kan het eten van uitwerpselen van deze dieren gevaarlijk zijn.

MOXIDECTINE: tegen parasieten. Zit in een wormpasta voor paarden (Equest) en in Cydectin: een wormmiddel voor schapen en runderen.

LOPERAMIDE: Tegen diarree, zit in Diacure, een anti diarree middel voor honden (voor mensen: Imodium en Diacure genaamd) Er staat in de bijsluiter dat het niet geschikt is voor Shelties en Collies.

DIGOXINE: Wordt veel gebruikt bij hartproblemen. Voorzichtig dosis aanpassen.

VINCRISTINE, VINBLASTINE, DOXORUBICINE: zijn Cytostatika, vooral gebruikt bij specialisten.

CICLOSPORINE: voor allergieën, vooral in gebruik bij specialisten.

DEXAMETHASON: wordt veel gebruikt. Dosering vooral bij Collies verlagen.

VERMINTHEL: ontwormingsmiddel. Er zijn Shelties gestorven na gebruik van dit middel!!

ACEPROMAZINE: verdovingsmiddel

BUTORPHANOL: pijnstiller

GENEESMIDDELEN DIE ER ERNSTIG VAN VERDACHT WORDEN DAT ZE PROBLEMEN ZOUDEN KUNNEN VEROORZAKEN BIJ SHELTIES EN COLLIES:

DOMPERIDONE: tegen misselijkheid en maagklachten

ETOPOSIDE, MITOXANTRONE en PACLITAXEL: zijn celgroeiremmers, ter bestrijding van tumoren

MORPHINE: verdovingsmiddel, vooral pijnstiller

ONDANSETRON: ter bestrijding van misselijkheid en braken

QUINIDINE: tegen hartritmestoornissen

AMITRAZ: tegen vlooien en teken

METAFLUMIZONE: tegen vlooien en teken

RIFAMPICINE: antibioticum



De rasvereniging: De Nederlandse Sheltie Vereniging

De Nederlandse Sheltie Vereniging (N.S.V.) steekt veel tijd en geld in het monitoren van de gezondheid van het ras. Het fokbeleid van de N.S.V. zijn gebaseerd op de inventarisaties in 1996, 2007 en de doorlopen inventarisatie vanaf 1998 tot heden. Er wordt kritisch gekeken naar de ernst van de afwijking, de frequentie en het mogelijke effect op de populatie, voordat er een maatregel wordt voorgesteld. Deze maatregelen worden in een jaarlijks overleg met de fokkers besproken. In 2016 vindt er opnieuw een gezondheidsinventarisatie plaats. De resultaten hiervan worden in het laatste kwartaal van 2016 verwacht.

Selectie is een goede zaak maar te streng selecteren kan de grootte van je fokpopulatie nadelig beïnvloeden. Het volledige fokbeleid is terug te vinden op de site van de N.S.V. Het is hier verkort weergegeven: Als een van de ouders CEA heeft moet de partner CEA vrij zijn. Ouderdieren worden bijvoorkeur getest op HD. Ouderdieren zijn bij voorkeur distichiasis vrij. Naast deze testen worden ouderdieren regelmatig getest op het gen voor overgevoeligheid voor bepaalde medicatie (MDR1 defect). Een hond die het MDR1 defect heeft is verder een gezonde hond. Daarom is het testen op dit defect niet verplicht.

Het fokbeleid van de vereniging is over de jaren heen effectief gebleken. In vergelijk tot veel andere rassen is de sheltie populatie een gezond ras (presentatie GCS 2007). Het percentage CEA is in de loop der jaren teruggedrongen van 43% in het jaar 1976, naar 25% in het jaar 1990, naar 22% in het jaar 2000 en recent naar 11% in het jaar 2011. Hoewel HD geen groot probleem is, test men steeds meer fokdieren op HD. In het jaar 2010 is 83% van de fokreuen op HD getest en 22% van de fokteven is getest op HD.

De N.S.V. wil ook dat de hond, waarmee gefokt wordt, op een tentoonstelling wordt gepresenteerd. De eigenaar krijgt een verslag van de hond en kan dan in zijn fokplannen rekening houden met de fouten van zijn hond.

Sheltiefokkers steven ernaar een gezonde, leuke en mooie hond te fokken. De Nederlandse Sheltie Vereniging heeft een lijst met fokkers die hebben aangegeven zich aan het fokbeleid van de vereniging te willen houden. De vereniging verwijst voor pupinformatie uitsluitend naar de fokkers die op deze fokkerslijst staan.



Vergelijking met de inventarisaties van andere rassen :

Gezondheidsprobleem overzicht uit een presentatie van GCS jaar 2007

Ras

Aantal

honden


Huid

%


Wervel

Kolom %


Ledematen

%


Ogen

%


Oren

%


Hart

%


Spijs

Vertering %



Berner Senne

535

15,3

3,4

28,0

6,9

6,2

0,8

11,4

Boxer

910

15,2

4,0

11,4

4,0

4,6

15,4

7,8

D. Dog

715

14,2

13,4

15,9

10,4

3,8

8,2

17,2

New Found

lander


803

17,6

2,4

23,7

3,0

10,6

5,7

5,7

Sheltie

724

2,8

1,1

3,5

10,8

0,8

1,8

5,5

West Highland Terrier

1099

31,2

0,6

6,9

1,8

10,1

0,8

12,1

Teckel Ruwhaar

482

7,1

13,1

1,7

2,7

1,5

1,5

5,6

Golden Retriever

952

21,5

1,2

10,6

2,7

6,2

1,2

6,5

Cavalier

434

16,1

12,0

7,6

12,7

12,4

12,2

10,4

De vereniging en evenementen

De Nederlandse Sheltie Vereniging is opgericht in 1939 en organiseert vele activiteiten voor haar leden. Een paar keer per jaar is er een regiodag. Dit is een gezellige dag waar sheltieliefhebbers elkaar kunnen ontmoeten. Er wordt dan een wandeling gemaakt, er zijn diverse demonstraties zoals : het borstelen van de hond, spinnen van sheltiehaar, behendigheid , Doggydance en G&G, Agility en soms een demonstratie van het hoeden van schapen met shelties. Verder organiseert de N.S.V. lezingen voor fokkers en liefhebbers over actuele onderwerpen, een kampioenschapsclubmatch, een jongehondendag en een behendigheidswedstrijd alleen voor shelties. Tevens heeft de vereniging drie handboeken uitgegeven waarin onder andere artikelen staan over opvoeden, onderhouden, trainen en het fokken met shelties. Het handboek geeft ook een mooi overzicht van de geschiedenis en de ontwikkeling van het ras. Het handboek 2009 is tegen een sterk gereduceerd tarief te koop via de secretaris, email: secretaris@nederlandsesheltievereniging.nl



Lidmaatschap

Lid zijn van de Nederlandse Sheltie Vereniging heeft vele voordelen. Zo krijgt u vier maal per jaar ons clubblad de Sheltie Shelter in de bus. In dit minstens veertig pagina’s tellende, rijk geïllustreerde magazine vindt u uitgebreide informatie over ons ras. Wij houden u op de hoogte van gezondheidsissues en u leest alles over sporten en andere activiteiten met uw sheltie. Fokkers en sheltie eigenaren delen hun ervaringen en geven waardevolle tips. U vindt in de Sheltie Shelter verslagen van evenementen en natuurlijk besteden we ook aandacht aan showen en fokken. Met de vele kleurenfoto’s is de Sheltie Shelter een clubblad om elk kwartaal naar uit te kijken.

Als lid van de Nederlandse Sheltie Vereniging kunt u ook deelnemen aan de activiteiten die wij organiseren. Tijdens de per regio georganiseerde wandelingen kunt u andere sheltie eigenaren en hun honden ontmoeten en ervaringen uitwisselen. De rasspecifieke bijeenkomsten en interessante lezingen staan vooral in het teken van kennisoverdracht. Op de jongehondendagen kunt u het uiterlijk van uw (jonge) sheltie laten beoordelen en ziet u wellicht nestgenootjes van uw sheltie terug. En voor wie graag sportief met zijn sheltie bezig is, organiseert de vereniging jaarlijks een behendigheidswedstrijd.

Het lidmaatschap kunt u aanvragen via het aanvraagformulier op de website of door contact op te nemen met de penningmeester: penningmeester@nederlandsesheltievereniging.nl



Boeken en websites:

Er is veel literatuur over de Shetland Sheepdog maar de meeste boeken zijn in het Engels geschreven.

De N.S.V. heeft een Nederlands handboek over de sheltie uitgegeven met zinvolle adviezen over uiteenlopende onderwerpen.

Web sites:



www.nederlandsesheltievereniging.nl, met diverse links

www.gencouns.nl (GCS) volledige gezondheidsinventarisatie

www.essc.org.uk

www.fci.be voor de rasstandaard

  • GEVAARLIJKE GENEESMIDDELEN VOOR SHELTIES EN COLLIES
  • Vergelijking met de inventarisaties van andere rassen : Gezondheidsprobleem overzicht uit een presentatie van GCS jaar 2007
  • Sheltie 724 2,8 1,1 3,5

  • Dovnload 58.3 Kb.