Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Deel I : Inleiding Hoofdstuk 1 : Wat is recht?

Dovnload 251.86 Kb.

Deel I : Inleiding Hoofdstuk 1 : Wat is recht?



Pagina1/8
Datum05.12.2018
Grootte251.86 Kb.

Dovnload 251.86 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8

Deel I : Inleiding

Hoofdstuk 1 : Wat is recht?

  1. Definitie :


  • Recht is het geheel van bindende regels tot ordening van de samenleving in beginsel opgelegd, minstens bekrachtigd door de maatschappij en als zondanig afdwingbaar gesteld

  • Samenleving beheerst door vele regels

    • Regels afdwingbaar met maatschappelijk geweld = rechtsregels

    • Afgedwongen met de sterke arm van de wet = mbv politionele macht

    • Sancties niet bij elke overtreding gelijk

→ bvb burgerlijk recht: schadevergoeding

→ bvb kleine strafsancties: geldboetes



  • Objectief recht = geheel van rechtsregels

    • Bepaalt de subjectieve rechten : welke aanspraken die individuen kunnen laten gelden t.o.v. anderen

  • Subjectief recht = concretisering of individualisering van objectief recht

  • Rechten effectief garanderen = complex apparaat nodig

    • Voorzichtig zijn in het toepassen van maatschappelijk geweld om mensen te dwingen



  1. Recht, moraal en samenleving


Nauwe band tussen recht en moraal

  • recht zal gedragingen bestraffen die men verwerpelijk acht (ethische overtuiging speelt een rol bvb Gij zult niet doden)

  • ook ethische principes belangrijk bij “open rechtsnormen”

    • normen kunnen onmogelijk precies gedefinieerd worden

      • ondergaan invloed van de actuele opvattingen

Verschillen recht en moraal :

  • Recht is meestal genuanceerder en gedetailleerder

    • Bvb groot verschil tussen onopzettelijke doodslag en moord

  • Recht beoogt vooral maatschappelijke orde

    • Mensen zijn niet perfect → recht moet toch effectief uitgevoerd worden → eisen van het recht mogen niet te hoog zijn

    • Bvb benadeling is geen reden om overeenkomst te ontbinden



  1. Recht en samenleving


  • Recht is een product van de samenleving, maar recht probeert samenleving te ordenen en te wijzigen → ontstaan wrijvingen

    • Bij opmaken van de rechtsregel : rekening houden met maatschappelijk effect

  • Rechtsregel vroeg of laat verouderd en onaangepast

    • Maar veelvuldig wijzigen van rechtsregel leidt tot maatschappelijke verwarring

    • Juridische wijziging vaak laattijdig resultaat van wijziging in maatschappelijke opinie



Hoofdstuk 2 : Indeling van het nationaal recht

  1. Onderscheid privaat en publiek recht


  • Privaatrecht = betreft relaties tussen burgers onderling

    • Gekenmerkt door traditie en vrijheid

  • Publiekrecht = betreft relaties tussen burgers en overheid of tussen overheden

    • Gekenmerkt door eenzijdig dwingende overheidsbeslissingen



  1. Het privaatrecht


Invloed van publiekrecht: gelijkheidsbeginsel en Corporate Governance
Onderdelen privaatrecht :

  • Burgerlijk recht :

    • = fundamentele regels voor iedere burger

    • In burgerlijk wetboek

    • Bvb : familie en gezin, erfrecht, huwelijkscontracten, aansprakelijkheid,…

  • Handelsrecht :

    • = recht van bijzondere categorie burgers, vereist soepeler recht

    • Handelaar = al wie beroepsmatig handelsdaden stelt

    • In wetboek van Koophandel

    • Bvb : vennootschapsrecht, faillissementsrecht

  • Privaatrechtelijk procesrecht :

    • = regeling om een recht te effectueren

    • Gerechtelijk Wetboek regelt de inrichting en bevoegdheden van de privaatrechtelijke rechtscolleges en verloop van procedures

Regels van het burgerlijk recht zijn steeds aanvullend recht = burgers zelf van de regels mogen afwijken en nieuwe regels bepalen

burger dient wel rekening te houden met de beperkingen
Als de regels van dwingend recht zijn → kan men er niet van afwijken (beschermt vooral private belangen, bvb: productaansprakelijkheid = dwingend recht)

→ als er toch afwijking mogelijk zijn, moeten deze strikt geïnterpreteerd worden


Van regels van openbare orde kan NIET afgeweken worden

  1. Het publiekrecht


Invloed privaatrecht: privaatrechtelijke technieken
Onderdelen publiekrecht :

  • Het grondwettelijk recht :

    • Grondwet regelt de meest fundamentele inrichting van de staat, basisstructuren van de machtsuitoefening en de scheiding der machten

    • Grondwet bevat de fundamentele rechten en vrijheden van de mens

    • In democratie moet de macht van de overheid wijken voor deze fundamentele rechten

  • Het administratief recht :

    • Regelt de inrichting en werking van de uitvoerende macht

    • Statuut van ambtenaren, werking van ministeries¸ gemeenten en provincies, …

  • Het fiscaal recht :

    • Regelt de staatsinkomsten : inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting, registratierechten, accijnzen, …

  • Het strafrecht :

    • = geheel van normen die tot het behoud van de openbare orde en veiligheid bijdragen

    • Bepaalt ook de misdrijven en hun straffen

    • Klassieke strafrecht bepaalt in Strafwetboek, maar er bestaan talrijke bijzondere wetten

    • Wegcode

  • Het strafprocesrecht :

    • Stelt de dader tegenover de gemeenschap (= vertegenwoordigd door het Openbaar Ministerie)

    • Wijze van procederen is anders dan in privaatrechtelijk procesrecht

    • In Wetboek van Strafvordering



  1. Principiële moeilijkheden door het verschil tussen privaat- en publiekrecht


  • Het economisch recht :

    • Handelsrecht (privaatrecht) nauwelijks los van het economisch recht

      • Economisch recht : grote overheidsinterventie

    •  hierdoor hoort economisch recht eerder tot publiekrecht

  • Het sociaal recht :

    • Valt uiteen in 3 delen :

      • Individueel arbeidsrecht : regelt verhouding tussen individuele werknemer en werkgever

        •  eerder privaatrecht

      • Collectief arbeidsrecht : relaties tussen werknemers als groep (vakbonden) en de werkgevers of werkgeversorganisaties

        •  moeilijk als zuiver privaatrecht te beschouwen

      • Sociale zekerheidsrecht : relaties tussen verzekerden en instellingen van sociale zekerheid

        •  eerder publiekrecht door sterke overheidsreglementering

    • Tot welk van de 2 behoort nu het sociaal recht in het algemeen??



  1. Praktische problemen door verschil tussen privaat- en publiekrecht


Er doen zich vaak problemen voor die onderdelen bevatten die vaak in verschillende categorieën thuishoren → bvb een familievennootschap want het raakt meerdere aspecten :

  • Vennootschapsrecht

  • Fiscaal recht

  • Erfrecht





  1. Privaatrechtelijke technieken


Overheid heeft er vaak belang bij de werking van vrije markt zo weinig mogelijk te verstoren

→ gebruikt vaak de privaatrechtelijke technieken

→ doet dus afstand van haar bevoorrechte positie om zoals anderen contracten te sluiten

niet onteigenen, maar onderhands kopen van particulieren



geen ambtenaren aanstellen, maar beroep doen op aanneming of contractuelen

  1   2   3   4   5   6   7   8

  • Recht, moraal en samenleving
  • Recht en samenleving
  • Hoofdstuk 2 : Indeling van het nationaal recht
  • Het privaatrecht
  • Het publiekrecht
  • Principiële moeilijkheden door het verschil tussen privaat- en publiekrecht
  • Praktische problemen door verschil tussen privaat- en publiekrecht
  • Privaatrechtelijke technieken

  • Dovnload 251.86 Kb.