Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Deel I : Inleiding Hoofdstuk 1 : Wat is recht?

Dovnload 251.86 Kb.

Deel I : Inleiding Hoofdstuk 1 : Wat is recht?



Pagina6/8
Datum05.12.2018
Grootte251.86 Kb.

Dovnload 251.86 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8

Het gewoonterecht

Omvat de traditionele gebruiken die in een samenleving algemeen als bindend beschouwd worden zonder dat zij ergens in een wet zijn neergeschreven

→ vrij onbelangrijk wegens grote aantal neergeschreven wetten

→ toch bij handelsrecht belangrijk waar vele gewoonten juridisch bindend zijn



  1. Algemene rechtsbeginselen

  1. Wat zijn algemene rechtsbeginselen?


Rechtsprincipes die zo fundamenteel zijn dat de rechtspraak ze toch aanvaardt als ongeschreven recht

→ vaak worden ze nadien door de wetgever in een wettekst overgenomen



  1. Het verbod van rechtsmisbruik


= een op het eerste gezicht rechtmatige handeling dermate tegen de borst stoot dat ze als misbruik van recht wordt beschouwd, en daarom verboden

Bvb : iemand bouwt onbewust een muur een stuk op de grond van zijn buur, amper 10 cm. Jaren nadien vordert de buur de afbraak van de muur omdat hij op zijn eigendom staat. voorstel voor schadevergoeding ipv afbraak zal worden voorgelegd

Criteria voor rechtsmisbruik :


  • De uitoefening van een recht met de bedoeling iemand schade te berokkenen

    • = subjectief criterium

  • De uitoefening van een recht dat op een onredelijke wijze schade berokkent aan een andere, terwijl andere oplossingen mogelijk zijn

    • = objectief criterium

Uitoefening van een recht op een wijze die schade toebrengt aan anderen is niet per sé rechtsmisbruik

→ rechten moeten kunnen worden uitgeoefend, ook al berokkenen ze een partij schade, zolang dit niet met opzet gebeurt
Rechtsmisbruik veel toepassing in contractuele sfeer

Bvb : Student heeft huurcontract van zijn kot voor 2 jaar. Student veranderd van school. Huurder eist dat contract wordt uitbetaalt Hof van Cassatie: regel opleggen dat student voor 1 jaar huur uitbetaalt en dat voor ander jaar andere student wordt gezocht.



  1. De rechtsleer

= geheel van opvattingen van de rechtsgeleerden

→ heeft een coördinerende en verklarende functie

De lege ferenda


Hoofdstuk 3 Grondwettelijke hoven en controlerende instellingen

2 à 3 examenvragen

  1. Overzicht



Internationaal, naast Europees Hof van Justitie (Luxemburg) ook nog :

  • Europees Hof van de Rechten van de Mens

    • Te Straatsburg

  • Benelux Gerechtshof

    • Te Brussel

    • Bevoegdheden op beperkte domeinen

  • Internationaal Gerechtshof

    • Den Haag

    • Probleem : bevoegdheid ervan wordt zelden erkend (bvb In Amerika)

België : Grondwettelijk Hof, Raad van State, Rekenhof, …



  1. Het Arbitragehof = Grondwettelijk Hof examen!

  1. Recente oprichting


Tot 1983 kende het Belgische recht nog geen grondwettigheidtoetsing, rechters konden enkel de toepassing van besluiten weigeren

→ gewesten en gemeenschappen bij de federalisering op gelijke voet

 kunnen conflicten ontstaan tussen wetten & decreten

→ instelling moet uitmaken wie gelijk heeft en wie de grondwettelijke bevoegdheden overschreden heeft

= Arbitragehof

Nu mag het Hof ook wetten en decreten toetsen aan de Grondwet

→ om minderheden in de gemeenschappen en gewesten bescherming te bieden

  1. De samenstelling


12 leden : 6 gewezen politici en 6 magistraten of professoren

→ politici : vanwege het grote politieke belang van sommige zaken

→ ook pariteit tussen Nederlandstaligen en Franstaligen

  1. Bevoegdheid


2 bevoegdheden :

  • Regelen van conflicten tussen wetten, decreten en ordonnanties

  • Toetsing van wetten aan bepaalde artikelen van de Grondwet

  • Hebben betrekking op:



  1. Procedure


Zaak kan voorkomen bij Arbitragehof op 2 manieren :

  • Vernietigingsprocedure

    • Iedereen die er belang bij heeft

    • Ministerraad of gewest- of gemeenschapsregering

    • Voorzitter van wetgevende vergadering op verzoek van 2/3 van de leden

 kunnen verzoek indienen tot vernietiging van een wet of een decreet

→ uitspraak van Arbitragehof is absoluut en geldt voor ALLE rechtscolleges

→ omdat de procedure soms heel lang kan duren, is het Arbitragehof ook bevoegd een schorsing van een wet of decreet uit te spreken

→ als de uitvoering van de wet of het decreet kan leiden tot een onherstelbaar nadeel

→ na schorsing moet uitspraak binnen 3 maanden volgen


  • Prejudiciële procedure

    • In de loop van een rechtzaak kan er betwisting ontstaan over de grondwettigheid van een wet of decreet

    • Rechter die de zaak behandelt kan de vraag voorleggen aan het Arbitragehof

    •  de uitspraak van het Hof is dan bindend voor de rechtscolleges die uitspraak moeten doen in dat geschil

    • Nadien kan eventueel een vraag tot vernietiging ingesteld worden

Inter Partes (= prejudiciële procedure geldig voor geschil van de vraag) ↔ Erga omnes (= vernietigingsprocedure geldig voor iedereen)


  1. De Raad van State p 63

  1. Functie


Meer controle uitoefenen op de overheidsdiensten, nu er ook meer overheidsinmenging is

Eerste taak van Raad van State

= juridisch-technisch advies geven aan de wetgever


Tweede taak van Raad van State

= zorgen voor de naleving van fundamentele regels van behoorlijk bestuur

GEEN bevoegdheid om wetten en decreten te vernietigen → Arbitragehof/Grondwettelijk

  1. Afdeling WETGEVING Examen


Adviezen geven over de teksten van wetsontwerpen en voorstellen van wetten of decreten en over amendementen

→ adviezen zijn niet bindend; meestal wel gevolgd (gezaghebbend)

→ adviezen wegen niet zwaar in politiek delicate situaties

 Raad van State heeft immers niet de bevoegdheid decreten of wetten nietig te verklaren

→ hebben 3 dagen tijd om advies op prejudiciële vragen te geven (kort!) → misbruik

  1. Afdeling ADMINISTRATIE


= administratieve rechtbank → als men een administratieve rechtshandeling wil aanvechten

→ administratieve beslissingen worden genomen door administratieve overheden :

= regeringen, verschillende overheden, gouverneurs, burgemeesters, …

Raad van State kan alle besluiten en administratieve beslissingen nietig verklaren (GEEN wetten of decreten)

→ enkele voorwaarden :


    • Alle mogelijke (interne) administratieve rechtsmiddelen uitgeput werden

    • Er sprake is van :

      • Schending van de wet

      • Bevoegdheidsovertreding

      • Machtsafwending (= bevoegdheden gebruiken voor verkeerde doeleinden)

 Raad kan dus NIET vernietigen om opportuniteitsredenen

→ NIET als ze niet akkoord is, enkel als er fouten gemaakt werden

Nadeel Raad van State :


  • Veel aanvechtingen

  • Personeelstekort

 procedure kan lang aanslepen

→ je kan een schadevergoeding eisen voor de nadelen die je ondervindt van de lange procedure

moet wel bij een burgerlijke rechtbank gebeuren

→ je kan ook een tijdelijke schorsing vragen van de administratieve beslissing

→ schorsingsprocedure tegenwoordig ook niet meer zo heel snel

 Je kan nog via kort geding werken (enkel als er moeilijk te herstellen schade zou zijn)

→ maar ook hier rijst het probleem van personeelstekort
Na vernietiging door de Raad van State, kan zij geen nieuwe beslissing nemen

 de bevoegde overheid moet opnieuw een beslissing nemen

→ deze beslissing kan dezelfde zijn als de eerste die je hebt aangevochten

 kan opnieuw voor Raad van State komen

 of er is wetmatig gehandeld en je kan niets meer doen
Ook het opleggen van een dwangsom is mogelijk, zodat de overheden gestimuleerd worden de arresten van de Raad van State werkelijk uit te voeren

  1. Het Rekenhof



= revisor van de Belgische staat

Rekenhof vervult de technische controle op de begroting en boekhouding van de Staat

 in opdracht van de Kamer

ook gewesten, gemeenschappen, provincies en belangrijk instellingen moeten hun rekeningen voorleggen


Drievoudige taak :

  • Informatief :

    • Jaarlijks deelt het Hof zijn bevindingen mee aan de parlementen

    • = het blunderboek

  • Controle :

    • Wettelijkheid en regelmatigheid van de uitgaven van de overheid

      • → niet de opportuniteit

      • → enkel of de betaling volgens de regels verlopen is, niet of ze terecht was

    • Voor Staatsuitgaven gelden immers vele regels

      • Voor elke betaling is een “visum” nodig van het Rekenhof (uitgezonderd vaste uitgaven zoals wedde en pensioenen)

  • Gerechtelijk

    • Diegenen die de staatsgelden beheren en er verantwoordelijk voor zijn, kunnen door Rekenhof tot een schadevergoeding veroordeeld worden



Hoofdstuk 4 : Indeling van de rechten

  1. Subjectief recht


= een in het rechtssysteem erkende bevoegdheid om naar eigen goeddunken bepaalde handelingen te stellen

= recht dat voortvloeit uit objectief recht en dat een individu toepast op een subject



  1. Overzicht Subjectieve rechten


Verschillende soorten subjectieve rechten

  • Politieke rechten :

    • Rechten die de burger tegenover de overheid kan uitoefenen :

      • Politieke vrijheden (bvb vrije meningsuiting)

      • Participatierechten (bvb recht verkozen te worden)

      • Sociaal economische rechten (bvb uitkeringen sociale zekerheid)

  • Burgerlijke rechten :

    • Persoonlijkheids- en familierechten

      • Die buiten de handel liggen = extrapatrimoniaal (bvb recht op eigen lichaam, privacy)

        • Je kan bvb geen nier te koop aanbieden

    • Vermogensrechten

      • Die wel economische waarde hebben en deel uitmaken van het vermogen van de burger = patrimoniaal



    • Zakelijke rechten

      • Die een band creëren tussen een persoon en een zaak (bvb eigendomsrecht)

    • Vorderingsrechten

      • Geven de bevoegdheid om van iemand de nakoming van bepaalde verbintenissen te eisen / recht tegen iemand anders (bvb verbieden bij concurrentie te gaan werken na ontslag, lening)

    • Intellectuele rechten



  1. Rechtsfeiten


Rechtsfeiten brengen automatisch vaste juridische gevolgen tot stand, maar worden niet gesteld met die bedoeling

bvb 18de verjaardag



  1. Rechtshandelingen


Handeling die gesteld worden met de bedoeling rechtsgevolgen tot stand te brengen

  • Eenzijdige rechtshandelingen

    • Wilsuiting van 1 persoon volstaat

    • Bvb: maken van een testament, erkennen van een kind, dagvaardingen, …

  • Meerzijdige rechtshandelingen

    • Wilsovereenstemming tussen 2 of meer personen noodzakelijk

    • Vooral contracten

    • Bvb: arbeidsovereenkomsten, koop- verkoop, …

      • OOK SCHENKING !

        • Een schenking moet aanvaard worden, men kan niet tegen zijn zin iets geschonken krijgen. Er zijn dus 2 partijen nodig met overeenstemmende wil : Schenker & Begunstigde



  1. Plechtige rechtshandelingen


= rechtshandelingen waarvoor aan bepaalde voorwaarden moet voldaan worden

→ niet aan voorwaarden voldaan  rechtshandeling ongeldig



        • Bvb: huwelijk, echtscheiding, hypotheek, …



1   2   3   4   5   6   7   8

  • Algemene rechtsbeginselen
  • Het verbod van rechtsmisbruik
  • Hoofdstuk 3 Grondwettelijke hoven en controlerende instellingen 2 à 3 examenvragen Overzicht
  • Het Arbitragehof = Grondwettelijk Hof examen!
  • De Raad van State p 63
  • Afdeling WETGEVING Examen
  • Hoofdstuk 4 : Indeling van de rechten
  • Overzicht Subjectieve rechten
  • Plechtige rechtshandelingen

  • Dovnload 251.86 Kb.