Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Derde graad aso

Dovnload 416.34 Kb.

Derde graad aso



Pagina1/9
Datum05.12.2018
Grootte416.34 Kb.

Dovnload 416.34 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9


Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs

Guimardstraat 1, 1040 Brussel












Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs

Guimardstraat 1, 1040 Brussel




fysica

DERDE GRAAD ASO

eCONOMIE-wetenschappen, GRIEKS-WETENSCHAPPEN,
LATIJN-WETENSCHAPPEN, MODERNE TALEN-WETENSCHAPPEN, wetenschappen-topsport,WETENSCHAPPEN-WISKUNDE, sportwetenschappen





LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS

VVKSO – BRUSSEL D/2014/7841/015

Vervangt leerplan D/2006/0279/058 vanaf 1 september 2014

Inhoud



  1. Beginsituatie

Het leerplan wordt gerealiseerd in volgende studierichtingen van het aso:

  • Economie - Wetenschappen

  • Grieks - Wetenschappen

  • Latijn - Wetenschappen

  • Moderne talen - Wetenschappen

  • Wetenschappen - Topsport

  • Wetenschappen - Wiskunde

  • Sportwetenschappen

Gedifferentieerde beginsituatie

Als de 2de graad haar observerende en oriënterende rol heeft waargemaakt, mogen we er van uitgaan dat de leerling die start in één van bovenstaande studierichtingen interesse heeft voor natuurwetenschappen. Daarnaast zal deze leerling op wetenschappelijk én wiskundig vlak de nodige competenties (kennis, vaardigheden, attitudes) beheersen om met succes deze richting te volgen. Deze leerlingen hebben met succes één van de volgende studierichtingen van het aso gevolgd:



  • Studierichtingen met 1-uursleerplannen biologie, chemie en fysica: Economie, Grieks, Grieks-Latijn, Humane wetenschappen, Latijn.

  • Studierichtingen met 2-uursleerplannen biologie, chemie en fysica: Wetenschappen, Wetenschappen – Topsport en Sportwetenschappen.

Leerlingen die uit de studierichting Wetenschappen, Wetenschappen – Topsport of Sportwetenschappen komen, hebben bepaalde wetenschappelijke inzichten op een hoger beheersingsniveau verworven en meer ervaring opgedaan in het onderzoekende aspect van wetenschappen. Dit komt tot uiting in:

  • De doelstellingen: de algemene doelstellingen ‘Onderzoekend leren/leren onderzoeken’ en sommige leerplandoelstellingen streven een hoger beheersingsniveau na.

  • Het aantal uur practica per leerjaar en per wetenschapsvak: 7 u in de richting Wetenschappen en Sportwetenschappen tegenover 2u in de andere studierichtingen.

  • De aanpak van de practica: in Wetenschappen en Sportwetenschappen moeten verschillende deel-aspecten van de onderzoekscompetentie op een geïntegreerde manier aan bod komen. In de andere studierichtingen spreken we van leerlingenexperimenten waarbij vooral de nadruk ligt op het uitvoeren van het experiment en niet zozeer op de verschillende deelaspecten van de onderzoekscompetentie.

  • Verslaggeving: in Wetenschappen en Sportwetenschappen is verslaggeving bij een experiment verplicht, in de andere studierichtingen kan de rapportering beperkt zijn.

Om de gedifferentieerde beginsituatie van de leerlingen goed te kennen is het dan ook belangrijk om de leerplannen van de 2de graad grondig door te nemen.

  1. Leerlijnen

Een leerlijn is de lijn die wordt gevolgd om kennis, attitudes of vaardigheden te ontwikkelen. Een leerlijn beschrijft de constructieve en (chrono)logische opeenvolging van wat er geleerd dient te worden.

Leerlijnen geven de samenhang in de doelen, in de leerinhoud en in de uit te werken thema’s weer.



  • De vormende lijn voor natuurwetenschappen geeft een overzicht van de wetenschappelijke vorming van het basisonderwijs tot de 3de graad van het secundair onderwijs (zie 2.1).

  • De leerlijnen natuurwetenschappen van de 1ste graad over de 2de graad naar de 3de graad beschrijven de samenhang van natuurwetenschappelijke begrippen en vaardigheden (zie 2.2).

  • De leerlijn fysica binnen de 3de graad aso beschrijft de samenhang van de thema’s fysica (zie 2.3).

De leerplandoelstellingen vormen de bakens om de leerlijnen te realiseren. Sommige methodes bieden daarvoor een houvast, maar gebruik steeds het leerplan parallel aan de methode!

1ste graad

2de graad

3de graad






































Leerlijnen van de 1ste graad over de 2de graad naar de 3de graad

Leerlijn binnen de 3de graad



    1. De vormende lijn voor natuurwetenschappen

Basisonderwijs


Wereldoriëntatie: exemplarisch

Basisinzichten ontwikkelen in verband met verschijnselen in de natuur

1ste graad

(A-stroom)


Natuurwetenschappelijke vorming

Inzicht krijgen in de wetenschappelijke methode: onderzoeksvraag, experiment, waarnemingen, besluitvorming

Natuurwetenschappelijke vorming waarbij de levende natuur centraal staat maar waarbij ook noodzakelijke aspecten van de niet-levende natuur aan bod komen

Beperkt begrippenkader

Geen formuletaal (tenzij exemplarisch)



2de graad

Natuurwetenschappen
Wetenschap voor de burger

In sommige richtingen van het tso (handel, grafische richtingen, stw …) en alle richtingen van het kso

Basisbegrippen

Contextuele benadering (conceptuele structuur op de achtergrond)




Biologie/Chemie/Fysica
Wetenschap voor de burger, wetenschapper, technicus …

In sommige richtingen van het tso (techniek-wetenschappen, biotechnische wetenschappen …) en in alle richtingen van het aso


Basisbegrippen

Conceptuele structuur op de voorgrond (contexten op de achtergrond)



3de graad

Natuurwetenschappen
Wetenschap voor de burger

In sommige richtingen van aso, tso en kso

Contextuele benadering


Biologie/Chemie/Fysica
Wetenschap voor de wetenschapper, technicus …
In sommige richtingen van tso en aso

Conceptuele structuur (contexten op de achtergrond)






    1. Leerlijnen natuurwetenschappen van de 1ste graad over de 2de graad naar de 3de graad

De inhouden fysica staan in het vet gedrukt. Om de realisatie van de leerlijn te waarborgen is overleg met collega’s van de 2de graad nodig, ook wat betreft de invulling van de practica en de keuze van demoproeven.

Leerlijn

1ste graad

2de graad

3de graad

(pool wetenschappen)

Materie


Deeltjesmodel

  • Materie bestaat uit deeltjes met ruimte ertussen

  • De deeltjes bewegen met een snelheid afhankelijk van de temperatuur


Deeltjesmodel

  • Moleculen

  • Atoombouw - atoommodellen (eerste 18 elementen)

  • Snelheid van deeltjes en temperatuur


Deeltjesmodel

  • Uitbreiding atoommodel en opbouw periodiek systeem

  • Isotopen


Stoffen

  • Mengsels en zuivere stoffen

  • Mengsels scheiden: op basis van deeltjesgrootte

  • Massa en volume

  • Uitzetten en inkrimpen


Stoffen

  • Stofconstanten: smeltpunt, stolpunt, kookpunt, massadichtheid

  • Mengsels: scheidingstechnieken, concentratiebegrip

  • Chemische bindingen

  • Formules

  • Molaire massa en molbegrip

  • Enkelvoudige en samengestelde

  • Stofklassen

  • Thermische uitzetting


Stoffen

  • Ruimtelijke bouw

  • Lewisstructuren

  • Polaire-apolaire

  • Koolstofverbindingen m.i.v. polymeren en biochemische stofklassen (eiwitten, vetten, suikers en kernzuren)

  • Mengsels: uitbreiding concentratie-eenheden

  • Geleiders, isolatoren, Wet van Pouillet, temperatuurs-afhankelijkheid van weerstanden


Faseovergangen

  • Kwalitatief


Faseovergangen

  • Kritisch punt, tripelpunt, toestandsdiagram

  • Energie bij fasen en faseovergangen: kwantitatief





Stofomzettingen

  • Structuurveranderingen verklaren met deeltjesmodel


Stofomzettingen

  • Chemische reacties – reactievergelijkingen

  • Reactiesnelheid: kwalitatief

  • Reactiesoorten: ionenuitwisseling en elektronenoverdracht

  • Oplosproces in water


Stofomzettingen

  • Stoichiometrie

  • Reactiesnelheid kwantitatief

  • Chemisch evenwicht

  • Reactiesoorten: zuur-basereacties, redoxreacties, reactiesoorten in de koolstofchemie

  • Stofwisseling: opbouw-afbraakreacties

  • Radioactief verval







Snelheid, kracht, druk


Snelheid

  • Kracht en snelheidsverandering


Snelheid

  • Als vector

  • Van licht

  • Kinetische energie


Snelheid

  • Kinematica: snelheid en snelheidsveranderingen, één- en tweedimensionaal

  • Golfsnelheden


Krachtwerking

  • Een kracht als oorzaak van vorm- en/of snelheidsverandering van een voorwerp


Krachtwerking

  • Kracht is een vectoriële grootheid

  • Krachten met zelfde aangrijpingspunt samenstellen en ontbinden

  • Evenwicht van krachten: lichaam in rust en ERB


Krachtwerking

  • Kracht als oorzaak van EVRB

  • Centripetale kracht bij ECB

  • Onafhankelijkheidsbeginsel

  • Beginselen van Newton

  • Harmonische trillingen (veersysteem en slinger)


Soorten krachten

  • Magnetische

  • Elektrische

  • Mechanische


Soorten krachten

  • Contactkrachten en veldkrachten

  • Zwaartekracht, gewicht

  • Veerkracht


Soorten krachten

  • Elektrische krachtwerking, elektrisch veld, coulombkracht, intra- en intermoleculaire krachten

  • Magnetische krachtwerking, magnetische veld, lorentzkracht

  • Gravitatiekracht, gravitatieveld

  • De vier fundamentele wisselwerkingen




Druk

  • bij vaste stoffen

  • in vloeistoffen

  • in gassen (m.i. v. de gaswetten)




Energie


Energievormen

  • Energie in stoffen (voeding, brandstoffen, batterijen …)


Energievormen

  • Warmte: onderscheid tussen warmtehoeveelheid en temperatuur


Energievormen

  • Elektrische energie, spanning, stroomsterkte, joule-effect, toepassingen

  • Elektromagnetisch inductie-verschijnsel

  • Gravitationele potentiële en kinetische energie

  • Elastische potentiële energie

  • Energie uit atoomkernen (fissie en fusie)


Energieomzettingen

  • Fotosynthese


Energieomzettingen

  • Arbeid, energie, vermogen berekenen

  • Wet van behoud van energie

  • Energiedoorstroming in ecosystemen

  • Exo- en endo-energetische chemische reacties


Energieomzettingen

  • In gravitatieveld

  • Bij harmonische trillingen

  • Foto-elektrisch effect

  • Resonantie

  • Fotosynthese, aërobe en anaërboe celademhaling

  • Spontane en gedwongen chemische reacties


Transport van energie

  • Geleiding

  • Convectie

  • Straling





Transport van energie

  • Trillingsenergie: lopende golven, geluid, eigenschappen

Licht en straling

  • Zichtbare en onzichtbare straling

Licht en straling

Licht en straling

  • Ioniserende straling: soorten, eigenschappen

  • Ontstaan van licht

  • Transport van elektromagnetische energie: EM spectrum

  • Golfverschijnselen bij licht




Leven


Biologische eenheid

  • Cel op lichtmicroscopisch niveau herkennen

  • Organisme is samenhang tussen organisatieniveaus (cellen - weefsels - organen)

  • Bloemplanten: functionele bouw wortel, stengel, blad, bloem

  • Gewervelde dieren (zoogdier) - mens: (functionele) bouw
    (uitwendig-inwendig; organen-stelsels)


Biologische eenheid

  • Cel op lichtmicroscopisch niveau: prokaryote en eukaryote cel, plantaardige en dierlijke cel


Biologische eenheid

  • Cel op submicroscopisch niveau: prokaryote en eukaryote cel, plantaardige en dierlijke cel

Soorten

  • Herkennen a.d.h.v. determineerkaarten

  • Verscheidenheid

  • Aanpassingen aan omgeving

Soorten

  • Determineren en indelen

Soorten

  • Als voortplantingscriterium

  • Genetische variaties: adaptatie, modificatie, mutatie

In stand houden van leven

  • Bij zoogdieren en de mens:

  • de structuur en de functie van spijsverteringsstelsel

  • transportstelsel

  • ademhalingsstelsel

  • excretiestelsel

  • Bij bloemplanten de structuur en functie van hoofddelen

In stand houden van leven

  • Bij zoogdieren en de mens:

  • structuur en functie van zenuwstelsel,

  • bewegingsstructuren,

  • hormonale regulaties

In stand houden van leven

  • Stofuitwisseling

  • Stofwisseling

  • Homeostase (U)




Interacties tussen organismen onderling en met de omgeving

  • Gezondheid (n.a.v. stelsels)



  • Abiotische en biotische relaties:

  • voedselrelaties

  • invloed mens


  • Duurzaam leven

Interacties tussen organismen onderling en omgeving

  • Gezondheid: invloed van micro-organismen

  • Gedrag

  • Abiotische en biotische relaties:

  • voedselrelaties

  • materiekringloop

  • energiedoorstroming

  • invloed van de mens

  • Ecosystemen

  • Duurzame ontwikkeling

Interacties tussen organismen onderling en omgeving

  • Gezondheid: immunologie (U)




  • Stofuitwisseling: passief en actief



  • Biotechnologie/gentechnologie




Leven doorgeven



  • Voortplanting bij bloemplanten en bij de mens




Leven doorgeven

  • DNA en celdelingen (mitose en meiose)

  • Voortplanting bij de mens: verloop en hormonale regulatie

  • Chromosomale genetica

  • Moleculaire genetica


Evolutie

  • Verscheidenheid

  • Biodiversiteit vaststellen

  • Aanpassingen aan omgeving bij bloemplanten, gewervelde dieren (zoogdieren)


Evolutie

  • Soortenrijkdom

  • Ordenen van biodiversiteit gebaseerd op evolutionaire inzichten


Evolutie


  • Biodiversiteit verklaren

  • Aanwijzingen

  • Theorieën

  • Van soorten m.i.v. ontstaan van eerste leven en van de mens



  1   2   3   4   5   6   7   8   9


Dovnload 416.34 Kb.