Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Detectiveromans van deze auteur

Dovnload 0.5 Mb.

Detectiveromans van deze auteur



Pagina6/8
Datum10.01.2019
Grootte0.5 Mb.

Dovnload 0.5 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8

Het Nieuws van den Dag van vrijdag 19 juli 1895

Darthuizerberg.


- - -

Langzaam nadert de tijd waarnaar zoo velen verlangend uitzien, daar hij dezen de ge-legenheid zal verschaffen om na inspan-nenden arbeid, hetzij achter den lessenaar, hetzij binnen de wanden van het schoollokaal of elders, dagen van rust te genieten, heilzaam voor lichaam en geest beide.

De vacantie breekt aan!

Gelukkig zij wier middelen het hun veroor-loven alsdan de stad met hare luidruchtigheid te verlaten, al is het ook slechts voor korten tijd om te genieten van het schoone, waar-mede moeder natuur zoo mild veld en bosch heeft gesierd.

De vraag „waarheen”, schijnbaar eenvoudig, is inderdaad voor de meesten minder mak-kelijk te beantwoorden. Er moet rekening ge-houden worden met afstand en middelen; men wenscht zooveel mogelijk te genieten voor hetgeen spaarzaamheid, soms synoniem met opoffering, heeft weten te onttrekken aan de dagelijksche uitgaven, om toch ook een enkele maal de weldadige buitenlucht te kun-nen inademen, de weelde van den zomer te kunnen aanschouwen.

Een bekwamer hand dan de mijne heeft onlangs in uw veelgelezen blad, onder het opschrift „Leersum en Amerongen,” het rei-zend publiek eene weldaad bewezen door de schoonheid dier streken zoo juist te malen. In waarheid: wie volgens zijne aanwijzingen genoemde dorpen een bezoek brengt, hij zal niet teleurgesteld worden.

Hoe het echter mogelijk is dat in bedoelde beschrijving met geen enkel woord gewag is gemaakt van eene plek onder Leersum, over-heerlijk door hare omgeving, verrassend door hare vergezichten, aantrekkelijk door hare historische herinneringen, een stuk natuur waar kunst noch mode, zoo in aanleg als bouw, het verleden heeft verdrongen, in het kort: hoe de Darthuizerberg kon vergeten worden, het is mij en misschien allen een raadsel, die daar vertoefd hebben en wier aan-tal zeer groot moet zijn, al gaat men enkel af op hunne achtergelaten adressen, gegriffeld in boom en hek en voorzien als ze zijn van de namen der plaatsen van herkomst, aanwij-zend hoe uit bijna alle steden van Nederland, ja, zelfs uit het buitenland, menschen zijn ver-trokken, wier doel het geweest is op deze plek, hetzij herinneringen uit hunne jeugd te verlevendigen, hetzij door anderen daartoe aangespoord, ook zijn eeuwenheugenden top te betreden.

Het doel van dit schrijven is dan ook in deze gaping te voorzien door eene beknopte be-schrijving van deze veelbezochte streek.

De Darthuizerberg is gelegen aan den straat-weg tusschen de fraaie en in den zomer druk bezochte dorpen Doorn en Leersum, en door de aanwezigheid van eene stoomtram gemak-kelijk te bereiken. Heeft men het vrij steile pad, aan welks voet de schilderachtige woning van Zwitsersche bouworde zichtbaar is daar hier geen boomen het uitzicht belemmeren, beklommen, dan kan men zich onder het rieten dak van een koepel, niet gebouwd naar de regelen der kunst, doch daarom te meer aantrekkelijk met het oog op de omgeving, neerzetten, om op adem te komen want, waarlijk, al is door den tegenwoordigen eige-naar dit wandelpad in uitstekenden staat gebracht en de helling niet te plotseling, toch gevoelt men terdege geklommen te hebben.

Zoo men per as gekomen is, kunnen de paarden het rijtuig, liefst geledigd, langs eene vrij groote bocht over een uitstekend grind-pad aan de andere zijde van den berg boven brengen, en bij vertrek is er weder een afrijweg naar de zijde van Doorn, over welken het den berg verlaat.

Welk een prachtig panorama!

Van den top af gaat het oog over eene met dicht ineengegroeide dennen bezette glooiing, waarboven groepen, rijen en alleenstaande eiken en beuken hunne kruinen verheffen, terwijl zij geflankeerd wordt door onregel-matig opgaande acaciaboomen en andere, de eerste de gansche lucht om de hoogte ver-zadigende met den heerlijken geur hunner bloemen.

Gelijkvormigheid werende en een grillig aanzien gevende aan het geheel, maken ge-noemde boomen met hun bladertooi, zoo verschillend van kleur, tegenover de naalden der dennen eene kleurschakeering die elders haars gelijken kan vinden, maar waarschijnlijk niet overtroffen wordt.

Aan het einde der helling rijzen slanke spar-ren omhoog wier toppen in de lucht den straatweg afteekenen. Achter dezen ligt het vorstelijk buiten van den Heer Van Nellen-steijn van Broekhuizen, door wiens welwil-lendheid het ieder vergund is wandelingen te maken in diens fraaie bosschen, met eeuwen-heugende eiken en beuken, sommige van zulk eenen omvang dat het aan twee menschen slechts met moeite gelukt, indien zij met de armen den stam omspannen, de toppen hun-ner vingers elkander te doen raken.

Achter dit overschoone buiten kronkelt zich, heel in de verte, de Rijn als een zilveren gordel in eene zee van groen, voerende op zijn rug tal van stoom- en zeilschepen, bij heldere lucht zelfs zichtbaar voor het ongewapende oog, zij ’t ook dat dit zichtbaar niet met kenbaar synoniem is. Waar men het oog ook wendt, overal gaat het over diepten en hoogten, over eene verscheidenheid van vormen en kleuren, door het zonlicht niet weinig vermeerderd en verhoogd, tot het aan den horizon blijft rusten in de streek waar Cremer zijne stof vond voor zoovele aantrekkelijke novellen, in de Betuwe, waar tal van torens, door den vriendelijken jager-kastelein u gewezen, de ligging van even zoovele dorpen verraden.

Voorwaar, zelden treft men eene plek gronds zoo gelukkig gelegen als de „Dart-huizer."

Heeft het oog zich voldoende verzadigd, zoo laat u inlichten aangaande de historische bijzonderheden, en men zal u verhalen hoe voor eeuwen op dezen heuvel een riddermatig slot stond, toebehoorende aan het geslacht der heren van Darthuizen, waarvan de laatste in 1580 te Utrecht het leven verloor. Wat al gelegenheid heeft hier de phantasie, om, teruggaande naar het verleden aan de hand der historie, werkzaam te zijn. Jonkvrouwen, ridders en edelknapen, ze hebben in die vervlogen tijden hier geleefd, hier hun jacht-vermaak uitgeoefend. Hunne rossen hebben op de kruin getrappeld van ongeduld, wachtende op hunne berijdsters en berijders, en als om strijd met valkeniers en verder jachtpersoneel het oogenblik verbeid, waarop de hoorn zou schallen en de stoet zich in beweging zetten.

Door de twijgen der oude boomen heeft het plechtig gezang geklonken als in de kapel de priester zijn arbeid verrichtte, maar ook uit de kelders is zoo vaak het gekerm onhoog gestegen van hen die om een licht vergrijp door hunnen heer tot strenge straf waren veroordeeld. Verdwenen is dit alles, zonder een enkel spoor over te laten.

Langen tijd werd de streek geheel aan de willekeur van moeder natuur overgelaten, totdat omstreeks het jaar 1807 de toenmalige eigenaar, de Heer G. J. van Nellensteyn, den heuvel liet beplanten en daarop als jachthuis het tegenwoordige gebouw verrees dat thans tot eene plaats van uitspanning is ingericht. De tegenwoordige eigenaar, de Heer G. P. Gerth, heeft, sinds de berg zijn eigendom werd, voortdurend verbeteringen en verfraai-ingen aangebracht, vooral door den aanleg van wegen, waardoor de plaats in aantrek-kelijkheid veel heeft gewonnen.

Van den Darthuizerberg loopt een weg naar den naburigen „Donderberg,” ongeveer 20 minuten gaans, waarop eene woning staat wier plat zinken dak gelegenheid aanbiedt tal van schoone vergezichten te genieten.



Ieder zou ik aanraden eene wandeling daarheen niet te verzuimen, al is het ook dat zijne steile helling te beklimmen inspanning kost. Onder het gebouw, naar de zijde van den straatweg, bevindt zich de grafkelder van de familie Nellensteyn, en daarvoor is de begraaf-plaats voor allen die inwoners zijn geweest van het vroegere Darthuizen (thans onder Leersum behoorende) en door welwillend-heid van den eigenaar vergunning daartoe hebben gekregen.



Moe van de wandeling teruggekeerd behoeft men niet diep in de beurs te tasten om door een heerlijk toebereid maal zich te versterken. Geen wonder dat in den zomer vaak handen te kort komen om de talrijke bezoekers tijdig te helpen, die met equipage, huurrijtuig of stoomtram zijn aangekomen, allen te zamen „den Berg” eene gezelligheid bezorgende, nim-mer overslaande tot eene luidruchtigheid, die waar genot afbreuk doet.

Ware beknoptheid niet mijn streven, hoe zoude ik kunnen uitweiden over vriend-schapsbanden die hier gelegd zijn, en over nog zooveel en zoo velerlei, dat voldoende stof voor menige novelle zou leveren. Doch ge-noeg! Wie in de gelegenheid is een uitstapje te doen, hij bezoeke deze schoon gelegen plaats en zeker zal hij den „Darthuizerberg” niet verlaten zonder de heerlijkste indrukken die eene lieve, kalme omgeving schenkt aan een voor natuurschoon vatbaar gemoed.


X.

- - -

Bron: “Darthuizerberg.”. “Het nieuws van den dag : kleine courant”. Amsterdam, 19-07-1895. Geraadpleegd op Delpher op 01-12-2017.

1   2   3   4   5   6   7   8


Dovnload 0.5 Mb.