Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Docent: Van Toutert

Dovnload 15.82 Kb.

Docent: Van Toutert



Datum26.10.2018
Grootte15.82 Kb.

Dovnload 15.82 Kb.

Lesgeven over de holocaust

Lesvoorbereidingsformulier

Docent: Van Toutert
School : Christelijk Lyceum Veenendaal

Klas: VWO bovenbouw, eventueel ook HAVO.

Vak: Geschiedenis.

Datum: januari 2017


Titel van de les en lesvraag

Daders maakten de Holocaust mogelijk. Hoe maakten daders op hun eigen manier de Holocaust mogelijk?

Omschrijving van de les(sen)

De les begint met een les over de ideologie van Adolf Hitler en de omgekeerde rechtsorde binnen het Derde Rijk. Beiden maakten de Holocaust mogelijk. Daarna wordt in een OLG een definitie gemaakt van een dader – een daderprofiel wellicht.

Er zijn binnen de dadergroep allerlei typen daders die allen hun eigen onmisbare rol speelden binnen het ‘proces’ van de Holocaust. In de les worden de verschillende typen daders onderzocht en wordt vastgesteld welke rol ze speelden binnen dit overkoepelende ‘proces’. Dit ‘proces’ kenmerkt zich door een radicaliserende dynamiek waarin daders een doorslaggevende rol spelen. Het tevreden stellen van Hitler door daders; de vergaande plichtsbewustheid; het stimuleren van de eigen carrière, liefst ten koste van andere daders, vormen onder andere de elementen van de radicaliserende dynamiek van de Holocaust. Het artikel in Kleio biedt een theoretische achtergrond.

Tevens wordt in de les betoogd dat de Holocaust verschillende fasen kende die elkaar uiteindelijk op logische wijze opvolgden. Alhoewel aanvankelijk de liquidatie van Joden waarschijnlijk niet gepland was, radicaliseerde de Holocaust uiteindelijk wel tot deze uitkomst. De verschillende fasen worden kort beschreven. Iedere fase kende zijn eigen daders. Uiteindelijk wordt ook duidelijk welk type dader in welke fase thuishoort.

Leerlingen doen onderzoek naar de verschillende typen daders door daderomschrijvingen te lezen en daarover vragen te beantwoorden. Uiteindelijk koppelen ze de uitkomst van dit onderzoek plenair terug in de groep. Daarna wordt er een eindconclusie geformuleerd.



Beginsituatie

Leerlingen weten wel dat de Holocaust tot stand is gebracht door mensen. Maar gaan beseffen dat de Holocaust tot stand is gekomen doordat daders ieder op hun eigen manier daarin een onmisbare rol hebben gespeeld die uiteindelijk geleid heeft tot een ongelooflijk aantal slachtoffers.

Lesdoelen

Overkoepelende doel is dat leerlingen duidelijk wordt dat de Holocaust als totaal vernietigingsproces mogelijk werd gemaakt door daders die binnen dit proces allemaal een eigen onmisbare rol vervulden. De verschillende rollen binnen dit proces vullen elkaar aan.

1. Leerlingen bestuderen een daderprofiel en komen er aan het einde van de les

achter dat er een grote diversiteit aan daders is.

2. Leerlingen begrijpen dat de activiteiten van daders aan de radicaliserende dynamiek

van de Holocaust bijdroegen.

3. Leerlingen ontdekken dat zelfs slachtoffers daders kunnen worden en

begrijpen ook waarom dat gebeurt.

4. Leerlingen begrijpen dat de historische werkelijkheid van de holocaust

geen zwart-wit werkelijkheid is, maar dat er sprake is van een grijs

gebied.


Leermiddelen

Powerpoint met hoofdlijn. Zelf samen te stellen.

Een omschrijving van de diverse typen daders. Daarin is mogelijk om te variëren, of leerlingen zelf een dader te laten introduceren.

Een vragenlijst die gebruikt wordt bij de omschrijving van daders om de bijdrage van de daders te analyseren.


Werkvormen

Introductie van het onderwerp.

Verwerken van het onderwerp in groepen.

Plenaire terugkoppeling.

Samenvatting van de antwoorden in een overkoepelende conclusie.

Eventueel: een uitwerking in een artikel dat iedere leerling persoonlijk schrijft. Onderwerp is de gekozen dader; zijn of haar bijdrage aan de holocaust. De besproken ideologische en bureaucratische context van het Derde Rijk wordt in het artikel meegenomen. Dit artikel kan ook de basis zijn van een presentatie.


Organisatie (voor, tijdens en na de les)

Voor : Een powerpoint; daderomschrijvingen en een vragenlijst zijn gemaakt.

Tijdens: Leerlingen krijgen daderomschrijvingen en vragenlijsten. En worden wanneer dat

nodig is begeleid.


Tijd

Wat doen de leerlingen?

Didactische route

Wat doet de docent?

Lesverloop




Luisteren naar de introductie van het onderwerp.

Gaan in groepen uiteen om de beschrijvingen te lezen en de vragen te beantwoorden.

Koppelen hun bevindingen plenair terug.

Noteren de conclusies van de les.

Schrijft uiteindelijk een artikel over de gekozen dader.


Introduceert het onderwerp en de verwerking ervan.

Begeleidt het groepsproces.

Vat de conclusies van het onderzoek door leerlingen samen.

Benadrukt en verklaart uiteindelijk ook het proces van radicaliserende dynamiek die voor zoveel slachtoffers zorgde binnen de Holocaust.

Instrueert een schriftelijke opdracht waarin het onderwerp door de leerling wordt uitgewerkt. Eigen creativiteit van de docent is nodig. Ik werk zelf altijd met een herkenbaar format.


Verdere uitwerking van het thema daders in de Holocaust

Als docent kun je het lesmateriaal zelf naar eigen inzicht bewerken. Het aantal lessen is variabel. Een eerste les zou je kunnen besteden aan de theorie van het onderwerp. Gebruik daarbij wel een OLG of een andere activerende werkvorm om leerlingen te betrekken. Je zou daarna ook een fragment (bijvoorbeeld het getuigenis van Franz Suchomel, bewaker in Treblinka) van de documentaire Shoah kunnen laten zien. Of een fragment over het leven van Ans van Dijk uit de recente tv-serie: Het was oorlog (27-01-2017). Of een ander fragment naar keuze. Het is tevens mogelijk om het thema verantwoordelijkheid of schuld van daders te bespreken, maar dit vergt zeker één tot twee lessen extra. Het Neurenberg Tribunaal ligt dan voor de hand. Onderzocht kan worden in hoeverre de straffen voor Nazi’s de misdaden rechtvaardig vergelden.




  • Titel van de les en lesvraag
  • Beginsituatie
  • Leermiddelen
  • Verdere uitwerking van het thema daders in de Holocaust

  • Dovnload 15.82 Kb.