Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Een alternatief geluid van de media in Afrikaanse autoritaire landen De democratische functie van media

Dovnload 119.91 Kb.

Een alternatief geluid van de media in Afrikaanse autoritaire landen De democratische functie van media



Pagina6/7
Datum05.12.2018
Grootte119.91 Kb.

Dovnload 119.91 Kb.
1   2   3   4   5   6   7

4.3 De mogelijkheden van internet in de praktijk

In vergelijking met de traditionele media biedt internet nog een ander belangrijk aspect. Het biedt namelijk een interactieve component die de gangbare media in veel mindere mate bieden (Ibid, 2003). Internet heeft in principe de mogelijkheid een groot publiek te voorzien van informatie waarbij het publiek een actieve rol kan vervullen en de politiek kan worden beïnvloed. Om het internet te kunnen gebruiken moet men echter wel kunnen lezen en schrijven. Dit is een probleem voor veel Afrikanen aangezien in veel Afrikaanse landen grote delen van de bevolking analfabeet zijn (Ott & Rosser, 2000). Bovendien wordt veel informatie op het internet aangeboden in het Engels. Dit maakt het voor veel Afrikanen zeer lastig om via het internet te communiceren. Verder is online publiceren kosteloos maar hiervoor moet men wel over een (kostbare) computer en internetaansluiting beschikken. Ondanks verschillende initiatieven om het internet in Afrikaanse landen te promoten is het net als kranten dus vooral weggelegd voor de elite (Nyamnjoh, 2005). Bovendien is internet vaak enkel in de grote steden beschikbaar (Jensen, 2000).

Gezien het hoge aantal analfabeten in Afrika, is het vrij onwaarschijnlijk dat de Afrikaanse bevolking in de nabije toekomst op grote schaal gebruik zal maken van het internet als een interactief communicatiemiddel. Wel is het van groot belang dat er alternatieve bronnen van informatie zijn. Buiten de stedelijke gebieden, daar waar geen internet beschikbaar is en waarschijnlijk ook niet zal komen op de korte termijn, is radio eigenlijk het enige medium dat de capaciteit heeft de kennis van het internet onder de bevolking te verspreiden. Radio via de korte golf maakt het mogelijk om ook in Afrika radio uit andere landen te ontvangen. Dit maakt het mogelijk, ook in landen waar de media gecontroleerd worden, te luisteren naar radio waarop de overheid geen invloed kan uitoefenen (Bourgault, 1995).

Er zijn verschillende internationale initiatieven opgezet die aandacht hebben geschonken aan het analfabetisme en de daardoor beperkte toegang tot informatie en het onvermogen om internet als communicatiemiddel te gebruiken. Zowel USAID als de Pan African News Agency (PANA) sponsoren initiatieven waarbij de nationale pers maar ook radiomakers internet tot hun beschikking krijgen. Door dergelijke initiatieven kunnen ook bewoners buiten de grote steden, weliswaar op indirecte wijze, iets meekrijgen en meeprofiteren van de informatie die het internet biedt (Ott & Rosser, 2000). Er zijn een aantal websites die een overzicht bieden van verschillende projecten op dit gebied zoals BellaNet and Information Systems in Developing Countries (Ibid, 2000).

Verder stelt Nyamnjoh (2005) dat mensen niet altijd direct verbonden hoeven te zijn om toch in aanraking te kunnen komen met de, via internet verspreide, informatie. Bepaalde culturele waarden zoals een grote onderlinge afhankelijkheid, sterke sociale banden en een gevoel van saamhorigheid dragen ertoe bij dat beschikbare informatie gedeeld en uitgewisseld kan worden. “In many situations, it suffices for a a single individual to be connected for whole groups to benefit” (Nyamnjoh, 2005, p. 205).


4.4 Internet als vrijer medium

In het volgende deel wordt de relatie tussen internet en democratisering in Afrika verder toegelicht. De mogelijkheid om via email en internet snel contact te leggen met internationale instanties en pers, zoals hierboven vermeld, kan gebruikt worden om bepaalde specifieke ervaringen, vaardigheden en informatie uit te wisselen. Hiervan kunnen lokale Afrikaanse belangenorganisaties die invloed willen uitoefenen op de regering profiteren. Dergelijke organisaties worden mede dankzij internet dus belangrijk bij de strijd om democratisering van Afrikaanse landen (Ott & Rosser, 2000).

Best en Wade (2009) stellen dat internet een bijdrage kan leveren aan een toenemende overheidstransparantie. Ook kan de effectiviteit van NGO’s toenemen. Toenemende transparantie gaat gepaard met een toenemend besef van misstanden van de overheid. Dit kan er voor zorgen dat (niet democratische) overheden gedwongen worden meer verantwoording af te leggen tegenover de bevolking en de rest van de wereld. NGO’s die zich tot doel hebben gesteld dergelijke misstanden tegen de mensheid wereldkundig te maken kunnen hier met behulp van internet aan bijdragen. Zeker in landen waar de gewone bevolking en de pers beperkte vrijheid genieten kan dit een belangrijk wapen zijn. Dit verklaart waarom internet in verband wordt gebracht met democratie.

De steeds belangrijkere rol die internet speel in de informatievoorziening blijft echter niet onopgemerkt door de autoritaire machtshebbers. Zo beschrijven Kalathil en Boas (2003) dat internet gebruikt kan worden om politieke veranderingen teweeg te brengen, maar de regering kan het internet ook gebruiken om haar eigen belangen te behartigen. Volgens een publicatie van Freedomhouse (Freedom of the press, 2009), waarin onderzoek is gedaan naar persvrijheid in onder andere Afrika, worden autoritaire overheden steeds handiger in het versterken van hun controle over de media. Het gaat hier niet enkel om traditionele media, steeds vaker worden ook nieuwe media meer gecontroleerd en gecensureerd. Zo blijkt er uit dit onderzoek dat er zowel in Ethiopië als Gambia steeds minder ruimte voor onafhankelijke media is, journalisten worden gevangen genomen en zelfs nieuwswebsites die gerund worden door in het buitenland verkerende inwoners van deze landen worden gecensureerd.

Een ander onderzoek uit 2009 naar internet vrijheid liet zien dat internet vrijer is dan de traditionele media. Het biedt in veel landen een belangrijke ruimte waar onafhankelijke informatie en standpunten gepubliceerd kunnen worden. Wel zien de onderzoekers dat overheden ook deze vorm van informatieverspreiding, doormiddel van intimidatie, proberen uit te schakelen (Freedom on the Net, 2009). Er lijkt dus een bedreiging te ontstaan voor de alternatieve ruimte die het internet biedt.

Uit dit onderzoek blijkt verder dat in steeds meer landen de censuur en controle op wat er op het internet verschijnt wordt uitbesteedt. Particuliere instanties, waaronder internet providers, blog-hosting bedrijven en internetcafés, worden door regering of machtshebbers ingeschakeld om online informatie te controleren en eventueel censuur toe te passen. Niet alleen lokale websites maar ook internationale organisaties die op hun website gevoelige informatie plaatsen vallen hieronder (Ibid, 2009). Wel stellen de onderzoekers dat de internetvrijheid altijd groter is dan de vrijheid die traditionele media genieten.


1   2   3   4   5   6   7

  • 4.4 Internet als vrijer medium

  • Dovnload 119.91 Kb.