Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Erasmus school of economics capaciteitsgroep bedrijfseconomie sectie accounting, auditing and control

Dovnload 469.11 Kb.

Erasmus school of economics capaciteitsgroep bedrijfseconomie sectie accounting, auditing and control



Pagina1/14
Datum31.10.2018
Grootte469.11 Kb.

Dovnload 469.11 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14

ERASMUS UNIVERSITEIT ROTTERDAM

ERASMUS SCHOOL OF ECONOMICS

CAPACITEITSGROEP BEDRIJFSECONOMIE

SECTIE ACCOUNTING, AUDITING AND CONTROL



Bachelorscriptie
Earnings management

Onderzoek naar de invloed van de kredietcrisis op earnings management



Auteur: Gerda de Waardt

Studentnummer: 343725

Begeleider: R. van der Wal

Datum: 24 juni 2013


Voorwoord


Voor u ligt mijn bachelorscriptie in het kader van de opleiding Economie en Bedrijfseconomie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Mijn scriptie is het resultaat van een onderzoek op het gebied van Accounting, Auditing and Control. Het betreft een onderzoek naar het verband tussen earnings management en de kredietcrisis.
De keuze voor dit onderwerp is deels gebaseerd op de inhoud van mijn afgeronde vakken. Het begrip earnings management is daarin meerdere malen aan bod gekomen. Op hoe onderzocht kan worden of sprake is van earnings management, is daarbij echter niet ingegaan. Het leek mij dan ook interessant om dit te onderzoeken door earnings management te relateren aan de kredietcrisis.
Gedurende mijn scriptietraject ben ik begeleid door Rob van der Wal. Bij deze wil ik hem graag bedanken voor zijn ondersteuning tijdens mijn scriptietraject. Zijn reacties op mijn ingeleverde stukken en het meedenken heb ik zeer gewaardeerd.
Tenslotte wil ik alle andere mensen bedanken die mij hebben gesteund tijdens het scriptietraject. Zonder hun steun zou ik niet tot dit resultaat zijn gekomen.
Gerda de Waardt, 24 juni 2013

Bachelorscriptie Accounting, Auditing and Control Gerda de Waardt (343725)


Earnings management: Onderzoek naar de invloed van de kredietcrisis op earnings management


ABSTRACT



Dit onderzoek analyseert de invloed van de kredietcrisis op earnings management, als ook de invloed van de verhouding tussen het eigen vermogen en het vreemd vermogen op earnings management, bij 18 AEX-ondernemingen. Gebruik is gemaakt van een periode voor de kredietcrisis (2005-2006) en een periode na de kredietcrisis (2008-2012). Gebleken is dat de kredietcrisis geen significante invloed heeft gehad op earnings management. De verhouding tussen het eigen vermogen en het vreemd vermogen daarentegen heeft wel significante invloed op earnings management gehad. Duidelijk is geworden dat het verband tussen deze verhouding en earnings management negatief is, wat niet overeenkomt met de debt/equity hypothese.


Keywords: Earnings management, kredietcrisis, discretionary accruals, Modified Jones model

Inhoudsopgave





Voorwoord 2

ABSTRACT 3

Hoofdstuk 1 Inleiding 6

1.1 Achtergrond 6

1.1.1 Earnings management 6

1.1.2 Kredietcrisis 8

1.2 Doelstelling 9

1.3 Hoofdvraag 9

1.4 Afbakening 10

1.5 Methodologie 10

1.6 Structuur 11

Hoofdstuk 2 Externe financiële verslaggeving 12

2.1 Inleiding 12

2.2 Kwaliteit externe financiële verslaggeving 12

2.3 Agency theory 13

2.4 Positive accounting theory 15

2.5 Samenvatting 17



Hoofdstuk 3 Earnings management 18

3.1 Inleiding 18

3.2 Definities earnings management 18

3.3 Winststuring en winstmanipulatie 19

3.4 Soorten earnings management 20

3.5 Motieven earnings management 22

3.5.1 Kapitaalmarktmotieven 22

3.5.2 Contractmotieven 22

3.5.3 Regelgeving motieven 23

3.6 Methoden earnings management 24

3.6.1 Methoden die reële keuzes of pure verslaggevingskeuzes vereisen 24

3.6.2 Vijf meest voorkomende methoden 25

3.7 Samenvatting 26

Hoofdstuk 4 Kredietcrisis 27

4.1 Inleiding 27

4.2 Periode voorafgaand aan de kredietcrisis 27

4.3 Rol financiële instellingen 29

4.4 Gevolgen kredietcrisis 30

4.5 Samenvatting 31



Hoofdstuk 5 Eerdere onderzoeken 32

5.1 Inleiding 32

5.2 Eerdere onderzoeken 32

5.3 Accrual modellen 34

5.3.1 Meten totale accruals 35

5.3.2 Meten discretionary accruals 36

5.3.3 Het Modified Jones model 37

5.4 Hypothesen 39

5.5 Samenvatting 40

Hoofdstuk 6 Onderzoeksdesign 40

6.1 Inleiding 40

6.2 Soorten onderzoek 41

6.2.1 Kwantitatief en kwalitatief onderzoek 41

6.2.2 Onderzoeksmethoden met betrekking tot earnings management 41

6.3 Onderzoeksmethode 42

6.3.1 Modified Jones model 42

6.3.2 Verklarende variabelen 46

6.4 Dataverzameling 47

6.5 Dataverwerking en –analyse 48

6.6 Samenvatting 49

Hoofdstuk 7 Resultaten 50

7.1 Inleiding 50

7.2 Beschrijvende statistieken 50

7.3 Regressiemodellen 56



7.4 Samenvatting 58

Hoofdstuk 8 Conclusie 60

Literatuurlijst 63

Appendix 1 Lijst AEX-ondernemingen 67

Appendix 2 QQ-plotten en residuenplotten 68


Hoofdstuk 1 Inleiding

1.1 Achtergrond

1.1.1 Earnings management


De afgelopen jaren hebben rapporteringschandalen geleid tot een discussie over de betrouwbaarheid van financiële verslaggeving. Bekende namen zijn onder andere Enron, Global Crossing en Worldcom. Rapporteringschandalen kunnen omschreven worden als misleidende financiële verslaggeving, met als gevolg dat eerder gerapporteerde winstcijfers moeten worden herzien (Hoogendoorn, 2002). Winstcijfers geven een indicatie voor de financiële prestatie van een onderneming. Onder andere op basis hiervan worden door stakeholders van de onderneming beslissingen genomen. De kwaliteit van financiële rapportage en verantwoording is één van de voornaamste bouwstenen van een goed werkende kapitaalmarkt (Vander Bauwhede, 2003). Wanneer door rapporteringschandalen het vertrouwen wordt geschaad, zal de kapitaalmarkt niet meer optimaal werken. Als resultaat van deze rapporteringschandalen is in 2002 de Sarbanes-Oxley Act in werking getreden, teneinde eventuele toekomstige schandalen te voorkomen. Giroux (2008) geeft aan dat fraude en rapporteringschandalen altijd voorkomen, maar dat de grootste tijdens een recessie tot uiting komen.
Naar aanleiding van bovenstaande discussie is onderzoek gedaan naar de oorzaken van rapporteringschandalen. Giroux (2008) geeft aan dat earnings management over het algemeen een centrale rol speelt. Earnings management kan omschreven worden als jaarrekeningbeleid dat gericht is op het beïnvloeden van financiële verslaggeving opdat daarmee bepaalde doelstellingen worden bereikt (Van Beest en Knoops, 2011).
Earnings management kan in twee vormen voorkomen; in de vorm van real of transaction based earnings management en in de vorm van accrual based earnings management. Real of transaction based earnings management betreft earnings management door middel van reële transacties, die een direct effect hebben op de kasstroom (Van Beest en Knoops, 2011). Accrual based earnings management betreft earnings management door middel van de manipulatie van accruals, wat geen direct effect op de kasstroom zal hebben (Van Beest en Knoops, 2011). In dit onderzoek zal slechts gefocust worden op accrual based earnings management. Deze twee vormen van earnings management staan echter niet volledig los van elkaar. Zo laat Zang (2011) in haar onderzoek zien dat managers deze twee vormen van earnings management als substituten gebruiken en ze tegen elkaar afwegen op basis van hun relatieve kosten.
In zijn onderzoek laat Qinglu (2005) zien hoe accruals kunnen worden gebruikt om vast te stellen of earnings management aanwezig is. Accruals zijn, gezamenlijk met de kasstroom, de twee belangrijkste componenten van de nettowinst. Van Praag (2001) maakt duidelijk dat deze accruals meer open zijn voor discretie dan bij kasstromen het geval is, waardoor deze gevoeliger zullen zijn voor manipulatie. Echter, niet alle accruals zullen het resultaat zijn van manipulatie. Accruals kunnen onderverdeeld worden in non-discretionary accruals en discretionary accruals. Het zijn de discretionary accruals die het gevolg zijn van discretionary beslissingen van managers waarmee het resultaat in een bepaalde richting wordt gestuurd (Vander Bauwhede, 2003). Accrual studies trachten earnings management op te sporen aan de hand van deze discretionary accruals. Dechow et al. (1995) beschrijven de vijf meest gebruikte accrual modellen: het Healy model, het Jones model, DeAngelo, het Modified Jones model en het Industry model.
Qinglu (2005) onderscheidt op basis van eerdere onderzoeken verschillende situaties waarin managers geneigd kunnen zijn om earnings management toe te passen. Zo kunnen managers de neiging hebben resultaten omhoog te sturen indien anders resultaten onder de verwachtingen van de voorspellingen van analisten moeten worden gerapporteerd, indien een bonus is gerelateerd aan het resultaat en deze nog niet is behaald of indien schuld convenanten dreigen te worden verbroken. Managers kunnen daarnaast de neiging hebben resultaten omlaag te sturen indien het resultaat te laag is voor een bonus of de bonus al behaald is. Tenslotte kunnen managers ook de neiging hebben de resultaten te verdelen. De motieven voor het toepassen voor earnings management worden door Healy en Wahlen (1999) onderverdeeld in drie hoofdsoorten: kapitaalmarkt motieven, contract motieven en regelgeving motieven.
Het is ook Healy (1985) geweest die in zijn onderzoek aantoonde dat een sterk verband bestaat tussen accruals en prikkels met betrekking tot de rapportage van het resultaat door managers in de aanwezigheid van een bonus overeenkomst. Dit komt overeen met de bonus plan hypothese van Watts en Zimmerman (1990). Deze hypothese stelt dat managers van ondernemingen die bonus overeenkomsten kennen eerder geneigd zullen zijn om verslaggevingsmethoden te gebruiken teneinde huidige resultaten te verhogen. Andere belangrijke hypothesen zijn de political cost hypothese en de debt/equity hypothese. Daarnaast speelt de agency theory een belangrijke rol.

1.1.2 Kredietcrisis


De periode voorafgaand aan de kredietcrisis van 2007 kenmerkte zich door sterke economische prestaties over de gehele wereld (Obstfeld en Rogoff, 2009). Uit een overzicht van de kredietcrisis door Boot (2009) wordt echter duidelijk, dat deze euforie bijna altijd hand in hand gaat met excessen. Hij maakt duidelijk dat in een klimaat van euforische jaren de aandeelkoersen worden opgestuwd. Iedereen wil meedoen en manipulatie wordt daarbij niet altijd vermeden. Als gevolg van de huizenmarkt bubble in de Verenigde Staten breekt in 2007 de kredietcrisis uit (Shiller, 2008). De euforie komt daarmee tot een einde. Uit de bekendmaking van de cijfers van het eerste kwartaal van 2013 door Europees statistiekbureau Eurostat wordt duidelijk dat de eurozone zich nu in de langste recessie sinds de oprichting van de muntunie bevindt (Boogaard, 2013). Ook Nederland bevindt zich nog steeds in een recessie. Uit de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt, dat de Nederlandse economie in het eerste kwartaal van dit jaar met 0,1 procent is gekrompen ten opzichte van het laatste kwartaal van 2012 (Boogaard, 2013). De vraag is of deze blijvende recessie invloed zal hebben op earnings management.
Meerdere onderzoeken zijn reeds gedaan naar dit verband. Zo concludeerde Qinglu (2005) in zijn onderzoek, dat de omvang van earnings management gedurende tijden van hoogconjunctuur kleiner is dan gedurende tijden van laagconjunctuur. Daarnaast onderzochten Han en Wang (1998) het verband tussen earnings management en de Perzische Golf crisis. Uit hun onderzoek bleek dat oliebedrijven die verwachtten te profiteren van de crisis accruals gebruikten om hun resultaat omlaag te sturen. Habib et al. (2012) onderzochten het effect van financiële nood op earnings management en of dit effect veranderde als gevolg van de globale financiële crisis. Zij concludeerden dat ondernemingen die in financiële nood verkeren hun resultaten omlaag sturen, maar dat dit verband niet significant veranderde gedurende de globale financiële crisis. Argilés-Bosch et al. (2012) deden onderzoek naar het verband tussen earnings management en de huidige verslechterde omstandigheden in Spanje. Zij vonden dat deze omstandigheden hebben gezorgd voor significante lagere earnings management in Spanje. Een verband lijkt dan ook te bestaan tussen economisch slechtere tijden en earnings management.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14

  • Voorwoord
  • ABSTRACT
  • Inhoudsopgave
  • Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Achtergrond
  • 1.1.2 Kredietcrisis

  • Dovnload 469.11 Kb.