Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Erasmus university rotterdam

Dovnload 154.63 Kb.

Erasmus university rotterdam



Pagina1/6
Datum24.09.2018
Grootte154.63 Kb.

Dovnload 154.63 Kb.
  1   2   3   4   5   6

Empirisch onderzoek naar de welvaartseffecten van financiële innovatie

ERASMUS UNIVERSITY ROTTERDAM

Erasmus School of Economics

Department of Economics

Supervisor: Prof. Dr. Bauke Visser

Name: Meindert de Jong

Exam number: 315554

E-mail address: meindertdj@gmail.com


Inleiding

Sinds het uitbreken van de kredietcrisis in zomer van 2007 heeft de publieke opinie met betrekking tot financiële innovatie een zeer scherpe draai van positief tot uitermate negatief gemaakt. Voor het uitbreken van de kredietcrisis was niet alleen onder bankiers de heersende opvatting dat financiële innovatie grote economische voordelen met zich mee bracht door markten efficiënter te laten functioneren. Tot de zomer van 2007 was het zelfs zo dat het beleid van regelgevende instanties en toezichthoudende autoriteiten zo was ingericht dat innovatie in de financiële sector actief werd aangemoedigd (Engelen et al., 2009). Deze opvatting staat in scherp contrast met uitspraken die economen, politici en beleidsmakers na het uitbreken van de kredietcrisis hebben gedaan. Innovatieve financiële producten werden massaal als mede-veroorzakers van de kredietcrisis en de daaruit voortvloeiende financiële crisis en economische recessie aangewezen (Litan, 2010). Een van de meest gerenommeerde en felste criticasters was Paul Volcker, voormalig voorzitter van de Federal Reserve Board, die zich afvroeg welke van de vele recente innovaties in de financiële wereld, met uitzondering van de geldautomaat, en dat is meer een mechanische dan een financiële innovatie, van belang is geweest voor ‘gewone’ personen.1 Hier heeft hij vervolgens aan toegevoegd dat hij zeer weinig bewijs heeft gevonden dat de grote hoeveelheid aan innovatie in de financiële markten een zichtbaar effect op de productiviteit van de economie heeft gehad. Hij is van mening dat de economie in de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw zeer aardig heeft gepresteerd zonder al deze financiële innovaties en de tijden in 1980 zonder het bestaan van credit default swaps, securitisatie en CDO’s gewoon goed waren.2


Volcker stelt dus dat het erop lijkt dat de grote hoeveelheid aan financiële innovatie die vanaf 1980 heeft plaatsgevonden geen gunstig effect heeft gehad op de economische ontwikkeling en daagt de economen en de spelers in de financiële wereld die al die jaren het belang van financiële innovatie voor een gezonde en efficiënte economie hebben benadrukt uit met bewijzen te komen voor deze opvatting.

Litan (2010) gaat deze uitdaging aan en geeft een kwalitatieve analyse van de welvaartseffecten van de belangrijkste financiële innovaties en betoogt dat veel, maar niet alle, financiële innovaties een positief netto resultaat op de maatschappelijke welvaart hebben gehad. Litan maakt dus een onderscheid tussen ‘goede’ en ‘slechte’ financiële innovaties. Onder de slechte innovaties schaart hij onder andere de slecht ontworpen Collateralized Debt Obligations (CDO’s) en Credit Default Swaps (CDS’s), die hebben bijgedragen aan het ontstaan van de financiële crisis en de daaropvolgende economische recessie.


In het debat over de effecten van financiële innovatie op de maatschappelijke welvaart wordt veelal gebruik gemaakt van kwalitatieve argumenten, die veelal gebaseerd lijken te zijn op de houding van de desbetreffende persoon ten opzichte van de financiële wereld. Gelet op het enorme effect dat innovatieve producten en processen in de financiële wereld kunnen hebben op de maatschappelijke welvaart rijst de vraag of er empirisch onderzoek is verricht naar de totale welvaartseffecten van financiële innovatie en wat de uitkomsten van deze onderzoeken zijn.
De vraag of er empirisch onderzoek naar met name de positieve welvaartseffecten van financiële innovatie is verricht is dan ook het uitgangspunt van deze scriptie geweest. De methodes en resultaten van het gevonden empirische onderzoek zullen besproken en geanalyseerd worden. Vervolgens zullen de lacunes in het bestaande empirische onderzoek worden besproken en tenslotte zal er een mogelijke onderzoeksmethode worden besproken om deze lacunes op te vullen om een duidelijker beeld van de welvaartseffecten van financiële innovatie te krijgen.

Eerst zal echter het theoretisch kader met betrekking tot de invloed van financiële innovatie op de maatschappelijke welvaart worden besproken.



­­ Theoretisch Kader

In dit theoretische gedeelte zal eerst de theorie over het financieel systeem en zijn functies in het algemeen worden behandeld. Vervolgens zal de in de theoretische literatuur beschreven invloed van financiële innovatie op de werking van het financiële systeem worden behandeld.


Het financieel systeem


Volgens Peter Merton (1990) maakt een goed functionerend financieel systeem het mogelijk dat spaargeld van huishoudens naar ondernemingen vloeit, die vervolgens dit geld weer investeren, waarna het geld weer terugstroomt naar de huishoudens in de vorm van interest en winstuitkeringen. Het financiële systeem maakt het volgens hem ook voor zowel huishoudens als ondernemingen mogelijk door middel van verschillende effecten en tussenpersonen risico’s te verdelen, zodat huishoudens en ondernemingen over minder risicovolle beleggings- en investeringsmogelijkheden kunnen beschikken. Ook Joseph Schumpeter (1912) was van mening dat een goed functionerend financieel systeem een positieve invloed heeft op de economische ontwikkeling. Volgens hem kunnen namelijk goed functionerende banken technologische innovatie versnellen door de ondernemingen met de grootste kans op het succesvol introduceren van een innovatief product of een nieuw productieproces te identificeren en te voorzien van fondsen.

Volgens Merton (1992) is de hoofdfunctie van een financieel systeem dan ook het faciliteren van de allocatie en het inzetten van economische hulpbronnen, zowel in een ruimtelijke als een tijdelijke dimensie, en dit in een onzekere omgeving. Deze primaire functie van het financiële systeem valt volgens hem uiteen in zes basisfuncties, namelijk:




  1. Het voorzien in een betaalsysteem voor de ruil van goederen en services.

  2. Het verschaffen van een systeem om geldmiddelen bij elkaar te brengen voor grootschalige investeringen.

  3. Het mogelijk maken dat economische hulpmiddelen door tijd en tussen verschillende geografische gebieden en industrieën kunnen worden verplaatst.

  4. Het voorzien in een mogelijkheid om onzekerheid te beheersen en risico’s onder controle te houden.

  5. Het verschaffen van informatie over prijzen, waardoor het coördineren van decentrale beslissingen in verscheidene sectoren van de economie wordt vereenvoudigd.

  6. Het mogelijk maken dat partijen om kunnen gaan met problemen, zoals ‘adverse selection’ en ‘moral hazard’, die ontstaan door het bestaan van asymmetrische informatie bij een financiële transactie.

Bij het vervullen van deze functies door het financiële systeem worden veel productiefactoren, zoals arbeid, kapitaal en materialen, gebruikt door de verschillende financiële instellingen. Veel van deze middelen worden ingezet bij het verzamelen van data over en het analyseren van potentiële investeringsobjecten om problemen met asymmetrische informatie tegen te gaan. (Frame en White, 2004). Deze kosten voor het functioneren van het financiële systeem zouden nihil zijn indien het financiële systeem vrij zou zijn van imperfecties en de financiële markten compleet zouden zijn (zie onder andere: Levine (1997), Tufano (2002). Het financiële systeem heeft echter te maken met allerlei imperfecties, zoals belastingen, regelgeving, asymmetrische informatie en transactiekosten. Ook zijn de financiële markten niet compleet in de zin dat er voor alle mogelijke effecten een markt bestaat.

Omdat de financiële markten perfect noch compleet zijn bestaan er mogelijkheden om het financiële systeem efficiënter en completer te maken door middel van financiële innovaties (Van Horne, 1985).

  1   2   3   4   5   6

  • Inleiding
  • ­­ Theoretisch Kader
  • Het financieel systeem

  • Dovnload 154.63 Kb.