Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Evaluatie mogelijkheden

Dovnload 85.86 Kb.

Evaluatie mogelijkheden



Datum05.12.2018
Grootte85.86 Kb.

Dovnload 85.86 Kb.

Gelukkig maar ….

Aantonen dat het leven ons onophoudelijk voor keuzes stelt e, vragen oproept doe bepalend zijn voor identiteitsvorming.

Beoordelen wanneer een keuze authentiek en mensbevorderend kan genoemd worden.


Doelen en levensbeschouwelijke vaardigheden

EVALUATIE MOGELIJKHEDEN



Ingrediënten voor de lesopbouw

Verloop van de les

De leerlingen kennen het onderscheid tussen “behoefte” en “verlangen”.

Genuanceerd leren denken over “Geluk”.

Evaluatie


Verkennen van de beginsituatie

Het formuleren van hermeneutische knooppunten.


Een wensput


Op zoek gaan naar verschillende opvattingen over “geluk” in de klas in een discussie rond stellingen.

Materieel - immaterieel

Individueel – relationeel

Gave – opgave

Toeval –beloning

Rust –activiteit

In dit leven – na dit leven

Perfect – onaf

Bereikbaar – onbereikbaar

Objectief – subjectief

Geluksgevoel - gelukservaring

Ethische waarden – filosofische w

Levensdoel - geluksonverschilligheid


Op zoek gaan naar wat “anderen” over “geluk” denken en wat volgens hen gelukkig maakt.

Het is niet de bedoeling dat elk woord “verklaard” wordt. We leren de leerlingen te zoeken naar de inhoud.


De leerkracht start deze lessen met een gesprek rond het getuigenis van een chiroleider.

De vragen die er bijstaan kunnen door de leerlingen eerst persoonlijk overdacht worden en in groepjes met elkaar besproken worden.

De opdracht in de groepjes kan zijn vanuit het gesprek met elkaar komen te het formuleren van bv. 3 stellingen of vragen.

Deze worden dan door de leerkracht eerst verzameld op het bord en er kan op het einde van deze lessenreeks terug opgenomen worden.

Zie bijlage 1
De leerkracht grijpt de laatste zin van de tekst aan om het verschil uit te leggen tussen “een behoefte” en “een verlangen”.

Daarop aansluitend maken we een wensput:


De leerlingen krijgen de volgende opdracht:

Vooraan in de klas wordt een ‘wensput’ (een waspoederton of een bokaal bijvoorbeeld) gezet waarin de leerlingen elk drie wensen mogen gooien. Het gaat niet om een soort sinterklaasverslanglijstje. De wensput is er op de eerste plaats voor diepere verlangens. Ze moeten ook geen rekening houden met de vraag of ze het zelf mogelijk achten dat de wens ooit in vervulling zal gaan. Wanneer de klas dit wil, kunnen (enkele van) de wensen achteraf voorgelezen worden.


Daarna kunnen ze besproken worden:

  • Hoe belangrijk zijn deze wensen voor jou?

  • Zou je (veel) gelukkiger zijn, moesten deze wensen in vervulling gaan?

  • Hebben jouw wensen iets te maken met geluk of helemaal niet?

  • Heb je gewenst voor iets meer, en/of voor iets minder dan wat je nu hebt?

→ Wanneer dit thema aan het begin van het schooljaar behandeld wordt, kan men de wensen van de leerlingen verzegelen in een bokaal. Op het einde van het schooljaar kan de bokaal weer geopend worden en kunnen de leerlingen terugkijken op hun wensen.

Eventueel kunnen enkele van de wensen gepubliceerd worden in de schoolkrant of uitgehangen worden in de klas.
Aan de hand van een stellingendiscussie onderzoeken of ook in de klas verschillende opvattingen over geluk en over wat gelukkig maakt,leven.

De leerkracht kiest, (of laat de leerlingen kiezen) een aantal stellingen uit bijlage 2.

De stelling wordt op het bord aangebracht. Leerlingen bepalen hun standpunt en de “gelijkgezinden” gaan samen in een hoek van het lokaal staan om hun standpunt te “verantwoorden”.

Bij een volgende stelling kunnen natuurlijk andere groepjes “gelijkgezinden” ontstaan.


Het is belangrijk dat de leerkracht op het bord belangrijke dingen die gezegd worden bijhoudt. Op het einde van de les kunnen we dan, de componenten die in geluk meespelen, categoriseren. Die categorieën hebben we nodig voor het vervolg!
Best worden deze categorieën benoemd zoals ze door de leerlingen worden aangebracht.

Ze worden ook niet voorgesteld als tegengestelden, maar als een continuüm.

Er kunnen zeker ook andere categorieën gevonden worden. De lijst is niet exhaustief.

Zie bijlage 3

We vragen de leerlingen in groepjes (liefst kleine groepjes) te werken rond 2 tekstjes.

Naargelang het aantal leerlingen maken we 4 of 8 groepjes. Het is altijd interessant als 2 groepjes rond dezelfde tekstjes kunnen werken.
Zie bijlage 4

We maken een duidelijke omschrijving van de taak.



  • De tekst goed lezen.

Bij een 2de lezing zetten ze in de marge een ? bij wat ze niet verstaan, een ! bij datgene waar ze zeker mee akkoord zijn, en een ° als ze met iets niet akkoord zijn.

Dan begint het groepsgesprek:

In een 1ste ronde mag iedereen zijn ??? aan de ander voorleggen en probeert men elkaar te helpen. (Zo nodig kan men de leerkracht om hulp vragen.)

In een 2de ronde legt men samen waarmee men akkoord was (!!!)

en waarmee men niet akkoord was (°°°°) en men verklaart zijn “waaroms”.


  • Dit voorgaande doet men met de 2 toegewezen tekstjes en is een manier om de (niet zo gemakkelijke tekstjes) goed te verstaan.

  • De eigenlijke opdracht is dan in het schema van de componenten (zie bijlage 3) aan te duiden welke van deze de auteur belangrijk vindt. We vragen de leerlingen in de tekstjes te onderlijnen welke zin hen daartoe heeft gebracht.

Na het groepswerk kunnen we 4 tekstjes laten naar voor brengen. Het tekstje wordt voorgelezen en de leerlingen brengen naar voor wat ze er in hebben gevonden. Er is geen definitief juiste plaats voor elke tekst in het schema!!!
We kunnen de leerlingen een tekstje dat zij zelf niet besproken hebben in de groep laten thuis brengen in het componentenschema.

Bijlage 1
Te veel?
Ik heb alles.

Ik heb eten en kleren,

ik woon in een huis, heb het warm,

heb een brommer en een muziekinstallatie


Ik heb alles.

Goede ouders, toffe vrienden,

een pracht van een vriendin,

ellendige maar lieve zussen,

een knotsgekke broer.
Ik ben gezond naar geest en lichaam,

ik kan lopen, springen, dansen, zingen,

ik speel muziek, voetbal.

Ik ben tot alles in staat.


Maar ik doe niets.

Niets zinnigs, zeg ik.

Alles is er al,

alles heb ik al.


Ik heb te veel en daarom

te weinig

te verlangen.

(een chiroleider)

De getuigenis van de chiroleider kan de aanleiding zijn tot volgende vragen:




  1. Is deze situatie herkenbaar? Of roept de tekst wrevel op?

  2. (Hoe) is het mogelijk dat mensen die alles hebben om gelukkig te zijn, zich toch niet gelukkig voelen?

  3. Is deze jongen ongelukkig? Waaruit kun je dit (al dan niet) afleiden?

  4. Heeft deze jongen alles om gelukkig te zijn?

  5. Naar wat verlangt hij? Of verlangt hij niets?

  6. Is geluk mogelijk wanneer je niets meer verlangt? Bestaat geluk uit het invullen van verlangens of net niet?

  7. Leidt welvaart automatisch tot welzijn (geluk)?

  8. Hoe belangrijk zijn vrienden en familie om gelukkig te zijn?

  9. Moet je gezond zijn om gelukkig te kunnen zijn?

  10. Is het motto ‘Less is more’ (Robert Browning) van toepassing op geluk?

  11. Zijn mensen over het algemeen gelukkig hier bij ons? Waarom (niet)?

  12. Is geluk leeftijdsgebonden? Is het situatiegebonden?


Bijlage 2 Stellingendiscussie

  1. “Negentig procent van succes is simpelweg gebaseerd op volhouden.” (Woody Allen)




  1. “Omstandigheden? Wat zijn omstandigheden? Ik ben de omstandigheden!” (Napoleon Bonaparte)




  1. “Veel mensen denken dat talent hebben een kwestie van geluk is. Er zijn maar weinig

mensen die denken dat geluk een kwestie van talent kan zijn.” (Jacinto Benavente)


  1. “Geluk is een excuus voor mislukkelingen.” (Pablo Neruda)




  1. “Er bestaat een poort waardoor het Geluk binnen kan komen, maar jij hebt de sleutel.”

(Japans spreekwoord)


  1. “Het geluk is met de dapperen.” (Publius Terentius)




  1. “Berusting is een dagelijkse zelfmoord.” (Honoré de Balzac)




  1. “Het geluk van een genie bestaat voor één procent uit inspiratie en voor negenennegentig procent uit transpiratie.” (Thomas Edison)




  1. “Je bent zelf de oorzaak van vrijwel alles wat je overkomt.” (Niki Lauda)




  1. “Alleen wie niets van het toeval verwacht, is het lot de baas.” (Matthew Arnold)




  1. “Een optimist ziet in elke ramp een kans; een pessimist ziet in elke kans een ramp.” (Winston Churchill)




  1. “Kansen krijg je niet. Kansen heb je.” (Anthony de Mello)




  1. “God dobbelt niet met zijn universum.” (Albert Einstein)

Bijlage 4


  1. EUFORIE (An Pierlé, Singer-Songwriter)

Als we een superoptreden hebben gegeven en alles klopt, iedereen is mee, we hebben goed en harmonieus kunnen spelen, het publiek volgt de dynamiek van zacht naar hard en vrolijk naar triestig, … dan kan ik intens gelukkig zijn. Lekker eten is voor mij ook een bron van geluk. De euforie van verliefd zijn, wanneer je het gevoel hebt dat je hart uit je borst springt! Verliefd worden, zijn en blijven brengt geluk. Het eerste jaar met mijn vriend, toen was ik echt gelukkig.

Nu nog hoor, maar niet meer zó euforisch… Als een nieuwe plaat afgewerkt is, ben ik ook heel gelukkig. Het harde werken is dan achter de rug. Wij hebben nu één jaar met zijn tweeën gewerkt aan een plaat die binnenkort uitkomt; alles met elkaar gedaan, dat was wel intens. Als we dit tot een goed einde brengen, dan wordt het zeker een vermeldenswaardig moment van geluk.


  1. STREVEN NAAR ONDER-MAAN-S GELUK (Sophie De Schaepdrijver,historica)

Het geluksconcept kan je in de geschiedenis plaatsen. Of tenminste de idee dat geluk iets is dat op dit ondermaanse kan worden bereikt.

Want lange tijd bestond het geluk wel, alleen was het niet van deze aarde. Het absolute, volledige, naadloze geluk was per definitie iets dat pas na de dood kon worden bereikt. Het is vanaf de achttiende eeuw dat de idee groeit dat het geluk hier kan bestaan.

De idee dat het geluk op aarde kan worden bereikt, is een modern idee. Met alle gevolgen van dien. Want als het kán, dan moét het ook verwerkelijkt worden. Misschien niet vandaag, maar met de nodige inspanningen dan toch morgen. Dat is de idee van de vooruitgang, die je terugvindt in diverse ideologieën, zoals het marxisme bijvoorbeeld.

Maar die dwang om het geluk hier op aarde te bereiken, schept paradoxaal genoeg veel ongeluk. Want geluk wordt een bewijs van succes.

Ben je niet gelukkig? Ja, dan heb je erop de één of andere manier niets van gebakken. En dan moet je daar dus iets aan doen. Want je hoort gelukkig te zijn, anders is je leven niet geslaagd.

Ook dat concept van het geslaagde leven legt een enorme druk op mensen.

Je moét tegenwoordig haast gelukkig zijn, jezelf op alle mogelijke vlakken ontplooien. Je moet jezelf voortdurend afvragen of je je talenten wel voldoende benut, of het seksueel bijvoorbeeld ook niet wat spannender zou kunnen. Want kijk eens aan hoe dat bij anderen blijkbaar gaat - Goh, wéér niet bereikt wat ik hoor te bereiken.

In die zin is het bijna rustgevend om te kunnen zeggen: ik doe mijn plicht en hoef niet noodzakelijk alles in mijn leven te maximaliseren, ik hoef ook niet gelukkig te zijn. Is het er? Mooi. Is het er niet? Ja, dan is dat maar normaal.

(Uit: Joël De Ceulaer, Gezocht: de zin van het leven. Grote vragen)




  1. IK HOUD TE VEEL VAN HET LEVEN OM ALLEEN MAAR GELUKKIG TE WILLEN ZIJN. (Pascal Bruckner, filosoof)


We hoeven niet te weten of we al dan niet gelukkiger zijn dan onze voorouders: onze opvattingen daarover zijn veranderd. Maar waarschijnlijk zijn we wel de eerste samenleving in de geschiedenis waarin de mensen zich ongelukkig voelen omdat ze niet gelukkig zijn. Wij, de verdoemden van de levensvreugde, de galeislaven van het plezier, zijn erin geslaagd een kleine hel te scheppen met de wapens van het paradijs. Doordat we onszelf allemaal dwingen om gelukkig te zijn op straffe van een maatschappelijk doodvonnis, gaan we gebogen onder het juk van een tirannieke gelukzaligheid.

Ik wil alleen maar het schuldgevoel verkleinen en de last verlichten:iedereen moet vrij zijn om zich ongelukkig te voelen zonder zich daarvoor te moeten schamen. Én men moet vrij zijn om af en toe gelukkig te zijn wanneer het uitkomt; zonder regels, zonder voorschriften. Willen we dat een rechtvaardig verlangen niet ontaardt in een collectieve straf, dan moeten we de hardvochtige afgod van het geluk met de grootst mogelijke onverschilligheid benaderen.

(Uit: Pascal Bruckner, Gij zult gelukkig zijn!)


  1. NO GUTS, NO GLORY (Ann Demeulemeester, modeontwerpster)

Rond geluk bestaan er voor mij geen taboes. Gelukkig zijn is een doelstelling in het leven, althans in het mijne. Ik denk dat je vooral je zinnen moet durven zetten op het geluk en dat je het op die manier ook zelf kunt creëren. Als je echt iets wilt, dan lukt het ook. De opdracht is het maximum proberen te halen uit je leven en daarbij jezelf trouw te blijven. Zelf beslissingen nemen, durven dromen en ervoor gaan. Ik zeg altijd no guts, no glory. Als dingen wat minder goed gaan of als je het goed gevoel dat je hebt dreigt te verliezen, dan moet je juist een positieve instelling tonen. Ik geloof ook echt dat wat je geeft naar je terugkomt. Dat is mijn filosofie.



(Uit: Knack)


  1. GEBOREN VOOR HET GELUK (Dirk Draulans, wetenschapper)


Exact vijftig procent van het geluksgevoel is genetisch gestuurd, door genen die het karakter bepalen, die sturen hoe we tegen het leven aankijken, hoe sociaal we zijn, hoe we met stress omgaan. Factoren als huwelijk, inkomen, godsdienst en opvoeding leveren gemiddeld slechts 8 % van iemands geluksgevoel. De rest komt van een wat vaag omschreven categorie die te maken heeft met de manier waarop iemands leven evolueert, want je hebt nooit volledig controle op wat er met je gebeurt. Omgevingsinvloeden dus.

Als het geluk deels genetisch vastligt, moet het ergens in het lichaam gemeten kunnen worden. En dat kan tegenwoordig ook. Geluk is, volgens het topblad Proceedings of the National Academy of Sciences, een verhoogde elektrische activiteit in de linker prefrontale lob van de hersenen. Hoe actiever deze hersenzone, hoe gelukkiger mensen zouden zijn. Dat is zelfs bij baby’s al duidelijk. Sommige baby’s worden gewoon gelukkig geboren, en dat is te zien aan hun hersenen.

Een gelukscentrum in de hersenen is één zaak, maar hoe weet een lichaam dat zijn hersenen gelukkig zijn? Door chemische stoffen die boodschappen van de ene cel naar de andere brengen, met op kop – waarschijnlijk – dopamine: een stof die het positieve gevoel van de linker prefrontale cortex naar de emotioneel centra van de hersenen transporteert. Gelukkige mensen hebben gevoeliger ankerplaatsen voor dopamine in deze zones van de hersenen dan andere. Van daaruit wordt de rest van het lichaam “bewerkt”, onder meer via de regulatie van de concentratie aan stresshormonen in het bloed. Die hebben dan weer invloed op andere aspecten van het lichaam die wij als “gezondheid” samenvatten.

(Uit: Knack)


  1. BODY EN SOUL (Toots Thielemans, jazzmuzikant)

Het geluk kan worden gedefinieerd als het evenwicht van al onze dimensies: lichaam, zintuigen, hart hersenen. Kippenvel is die mysterieuze antenne die ons beroert, wakker schudt, stimuleert… We krijgen koude rillingen, ons hart gaat sneller slaan, we geven ons met hart en ziel aan iets over… Body en soul (een belangrijke term in de jazzwereld). De muziek heeft alles gegeven maar heeft ook alles van me gevraagd, ze doet het hart sneller slaan, geeft kippenvel… Ze is vrijgevig maar ook onverbiddelijk, en is niet onder de indruk van populair of materieel succes… Ze is de enige rivale van mijn Huguette… Mijn motto is nog steeds:blijf jezelf, niet meer, maar ook niet minder.



(Uit: Knack)


  1. EEN GESCHENK VOOR KONING SALOMO (1KON 3, 4-15)

[4] Zo ging de koning op een keer naar Gibeon, de belangrijkste offerhoogte van het land, om er te offeren. Wel duizend dieren droeg hij daar op het altaar als brandoffer op. [5] Die nacht verscheen de HEER hem daar in een droom. ‘Vraag wat je wilt,’ zei God, ‘ik zal het je geven.’ [6] Salomo antwoordde: ‘U bent uw dienaar, mijn vader David, altijd goedgezind geweest, omdat hij u trouw toegewijd was en steeds eerlijk en oprecht was tegenover u. U hebt hem een grote gunst bewezen door hem een zoon te geven die nu op zijn troon zit. [7] U, HEER, mijn God, hebt mij als opvolger van mijn vader David als koning aangesteld. Maar ik ben nog zo jong en ik heb geen ervaring. [8] Ik sta nu voor de taak uw uitverkoren volk te leiden, een volk zo talrijk dat het niet te tellen is. [9] Schenk uw dienaar een opmerkzame geest, zodat ik uw volk kan besturen en onderscheid kan maken tussen goed en kwaad. Want hoe zou ik anders recht kunnen spreken over dit immense volk van u?’ [10] Het beviel de Heer dat Salomo juist hierom vroeg, [11] en hij zei tegen hem: ‘Omdat je hierom vraagt – niet om een lang leven of grote rijkdom of de dood van je vijanden, maar om het vermogen om te luisteren en te onderscheiden tussen recht en onrecht – [12] zal ik je wens vervullen. Ik zal je zo veel wijsheid en onderscheidingsvermogen schenken dat je iedereen vóór jou en na jou overtreft. [13] Ook waar je niet om gevraagd hebt zal ik je geven: zo veel rijkdom en roem dat geen enkele andere koning je tijdens je leven zal evenaren. [14] En als je mij gehoorzaamt en je houdt aan mijn bepalingen en geboden, zoals je vader David dat deed, zal ik je een lang leven schenken.’ [15] Toen Salomo wakker werd, besefte hij dat hij een droom had gehad. Bij zijn terugkomst in Jeruzalem ging hij naar de ark van het verbond met de Heer, waar hij brandoffers en vredeoffers bracht. Hij nodigde al zijn hovelingen voor het feestmaal uit.




  1. INTERVIEW MET BRAM EN JONATHAN VANDENBROECK

Leuk, dachten we, een gesprek met de broers Vandenbroeck: Bram, wereldkampioen Wado-Ryu karate, en Jonathan alias Milow, ex-finalist van Humo’s Rock Rally en bekend geworden met zijn fluwelen hit “You don’t know”. Maar na een twee uur lange vloedgolf van ideeën, plannen en een onbeschrijfelijke vorm van onstuitbaarheid zijn we de uitputting nabij. Nóóit, zeggen ze, willen ze ter plaatse blijven trappelen, en dat zal ook niet gebeuren. Daarvan hebben ze ons volledig overtuigd. “Geluk”, zeggen ze namelijk, “dwing je af”. Dat hoor je tijdens interviews steeds vaker. “Kan best”, zegt Jonathan: “wij zijn in vele opzichten typische kinderen van de jaren negentig”.




  1. RELIGIE: ONTWORPEN VOOR HET GELUK VAN DE MENS? (Naar Johann Baptist Metz)

Bestaat het doel van religie erin om mensen gelukkig te maken?

Is religie uitgevonden om mensen de toevalligheden (geluk en ongeluk) van het bestaan te leren overwinnen?

Lijden gelovige mensen minder? Hebben ze minder last van het lijden?

Is je geluk gegarandeerd wanneer je religieus bent?

Wat staat centraal in de christelijke traditie: het eigen geluk of dat van de ander?



Bijlage 3: GELUK IN / TUSSEN UITERSTEN


Materieel…………………………………………………………………………..

Materiële zaken kunnen bijdragen tot geluk.



…………………………………………………

……..…………………………………………………………………Immaterieel

Het sociale, het psychische, het spirituele draagt bij tot je geluk.



Individueel………………………………………………………………………..

Je moet zelf voor je eigen geluk zorgen



………………………………………………..

…………………………………………………………………………Relationeel

Geluk heeft te maken met inzet van en voor anderen



Gave…………………………………………………………………………………

Je hebt het nooit helemaal in handen, het overkomt je!



…………………………………………………

………………………………………………………………………………Opgave

Je moet je er inzetten omgeluk te bereiken



Toeval………………………………………………………………………………

Geluk en ongeluk zijn dingen die de mens volledig willekeurig ten deel vallen!



…………………………………………………

…….………………………………………………………………………Beloning

GGeluk is de beloning voor eigen inzet voor je inzet!



Rust………………………………………………………………………………….

Geluk is de rust die je ervaart als je bereikt hebt wat je wilde bereiken!



…………………………………………………

……..………………………………………………………………………Activiteit

Geluk bestaat erin je grenzen te verleggen, je te ontwikkelen,…



In dit leven……………………………………………………………………….

Geluk moet je hier en nu verkrijgen



…………………………………………………

….……………………………………………………………………Na dit leven

In dit leven is geluk nooit helemaal te bereiken.



Perfect………………………………………………………………………………

Je kan het volmaakte, ultieme geluk bereiken!



…………………………………………………

…………………………………………………………………………………….Onaf

Geluk is altijd vluchtig, onvolmaakt, onaf.



Bereikbaar………………………………………………………………………

Je kan door eigen inspanningen het geluk bereiken!



…………………………………………………

……………………………………………………………………….Onbereikbaar

Geluk bestaat niet, het is een illusie, een droom..

Het hangt er ook vanaf of je er voor geboren bent of niet!


Objectief…………………………………………………………………………….

Geluk betekent voor alle mensen hetzelfde. Je kan dus een gelukkige mens “imiteren”.



…………………………………………………

….…………………………………………………………………………Subjectief

Geluk is voor iedereen anders. Geluk heeft vele vormen en gestalten.



Geluksgevoel……………………………………………………………………..

Zintuigelijk genot zorgt voor een geluksgevoel.

Hormonale reacties zorgen ervoor dat je je goed voelt.


…………………………………………………

…..…………………………………………………………………Gelukservaring

Geluk ervaren heeft te maken met aanvoelen dat wat je doet “zin”, “betekenis” heeft.



Ethische waarden………………………………………………………………

Rechtvaardigheid, goedheid, vrijheid, … (ethische waarden) dragen bij tot geluk.



…………………………………………………

…….…………………………………………………….Filosofische waarden

Schoonheid, de kunst te leven, evenwicht,.. liefde (ook niet ethische waarden) dragen bij tot geluk.



Levensdoel……………………………………………………………………….

Geluk is het hoogste levensdoel. En je moet er dus alles voor doen om dat doel te bereiken.



…………………………………………………

………………………………………………………Geluksonverschilligheid

Geluk is ongrijpbaar en het heeft dus weinig zin om bewust op geluk te jagen.





  • Bijlage 1 Te veel
  • Bijlage 2 Stellingendiscussie
  • Bijlage 4 EUFORIE
  • STREVEN NAAR ONDER-MAAN-S GELUK
  • IK HOUD TE VEEL VAN HET LEVEN OM ALLEEN MAAR GELUKKIG TE WILLEN ZIJN. (
  • GEBOREN VOOR HET GELUK (
  • EEN GESCHENK VOOR KONING SALOMO
  • INTERVIEW MET BRAM EN JONATHAN VANDENBROECK
  • RELIGIE: ONTWORPEN VOOR HET GELUK VAN DE MENS
  • Bijlage 3: GELUK IN / TUSSEN UITERSTEN

  • Dovnload 85.86 Kb.