Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Fin de Siècle Twee bronnen, twee tijdsbeelden

Dovnload 117.08 Kb.

Fin de Siècle Twee bronnen, twee tijdsbeelden



Datum13.11.2017
Grootte117.08 Kb.

Dovnload 117.08 Kb.

14-1-11

Fin de Siècle



Twee bronnen, twee tijdsbeelden












Kunst voor en na de eerste wereldoorlog

Ruth van Uhm en Lidia Mulderije MA5F


Mariët Bloemhof

Inhoudsopgave


Inleiding 3

Historisch Kader 4

Twee bronnen, twee tijdsbeelden 5

Conclusie 8

Bronvermelding 9

Inleiding


Uit de lijst met thema hebben wij het thema kunst en architectuur gekozen. Het subthema dat wij gaan behandelen in dit verslag is kunst, en dan met name schilderijen. We behandelen in dit verslag een deel van de kunstgeschiedenis. Dit spreekt voor zich, aangezien ons te behandelen thema kunst is.

De hoofdvraag die wij beantwoorden in dit verslag is “Is het terecht dat 1914 wordt gezien als het ‘einde van de 19e eeuw’ of het ‘begin van de 20e eeuw’ als je kijkt naar de kunst?”. Met behulp van twee beelden, een van voor en een van na de Eerste Wereldoorlog, onderzoeken wij de verschillen tussen kunst voor en na de Eerste Wereldoorlog.


Historisch kader


Voordat we kunnen beginnen met het bespreken van de kunst rond de Eerste Wereldoorlog, is het belangrijk meer te weten over kunst in de geschiedenis. Kunst binnen Europa heeft van de vroege middeleeuwen tot nu tientallen verschillende stromingen gekend. Aan de hand van dit historische kader, zien we hoe kunst zich in de loop der eeuwen heeft ontwikkeld en welke stijlen er allemaal zijn geweest. We hebben de belangrijkste kunststromingen per tijdperk kort samengevat en beschreven.

Vroege middeleeuwen

In de vroege middeleeuwen waren de byzantijnse kunst en de Ottomaanse kunst de bekendste. De byzantijnse kunst stond in dienst van het geloof, en beeldde vaak Jezus af. De Ottomaanse kunst was onderworpen aan de regels van de Islam. Het was verboden om enige vorm van leven af te beelden. Er werd subtiel te werk gegaan, met veel precisie en details.



Late middeleeuwen

In de hoge middeleeuwen kwam de Romaanse kunst. Kenmerkend aan de Romaanse kunst waren de gotische vormen, deze kwamen vooral terug in kerken. Gotiek groeide uit tot een brede stroming en werd opgedeeld in verschillende termen: vroeggotiek, rayonante gotiek, internationale gotiek en flamboyante gotiek.

Renaissance

De belangrijkste kunststromingen van de renaissance waren classicisme en humanisme. Classicisme was de kunststroming in de renaissance die terugkeerde naar Romeinse en Griekse voorbeelden. Humanisme sloeg vooral op het achter zich laten van het verleden en besef dat we in een nieuw tijdperk leven.

Barok

De subtitel zegt het al: De tijd van de barok. Het woord barok komt van het Portugese ‘Barocco’, wat ‘onregelmatig gevormde parel’ betekend. In de barokstijl werd veel gebruik gemaakt van goddelijke onderwerpen en ingewikkelde patronen.

19e eeuw

In de 19e eeuw waren impressionisme, romantiek en symbolisme belangrijk. Impressionisme richtte zich vooral op het alledaagse leven, op het moment. Romantiek nam de verlichting als uitgaanspunt, waardoor emotie, spontaniteit en verbeelding in het middelpunt te staan. Het symbolisme ging om het menselijke figuur, met een mysterieuze samenhang tussen erotiek en de dood.

Modernisme

In de moderne tijd waren expressionisme en plasticisme. Expressionisme stond vooral in het teken van het gevoel dat de kunstenaar bij het onderwerp had. Bij plasticisme werd gigantisch veel volume en accent gebruikt.

Twee bronnen, twee tijdsbeelden

Tijdsbeeld voor de eerste wereldoorlog


Zelfportret van Theo van Doesburg (1906)

Tijdsbeeld na de eerste wereldoorlog


Contra-Compositie V van Theo van Doesburg (1924)

We hebben als bronnen twee schilderijen gekozen. Schilderijen passen goed binnen het subthema kunst. Uit een schilderij kun je goed opmaken hoe de sfeer geweest is in de tijdens het schilderen van het schilderij. Beide bronnen die we gekozen hebben zijn van dezelfde kunstenaar (Theo van Doesburg) zodat we niet alleen de invloed van de Eerste Wereldoorlog op de stijl van de kunst kunnen zien, maar ook de invloed op de schilders en mensen. De bronnen die we hebben gekozen komen uit 1906 en 1924. De schilderijen zijn dus niet ver voor of ver na de Eerste Wereldoorlog gemaakt.

Theo van Doesburg is zelf erg betrokken geweest bij de Eerste Wereldoorlog. Van Doesburg is direct aan het begin van de Eerste Wereldoorlog ingerukt bij de Landsweer in Noord-Brabant. Hij heeft de oorlog dus van dichtbij meegemaakt en afschuwelijke dingen meegemaakt.

Het eerste schilderij (Zelfportret van Theo van Doesburg) heeft van Doesburg in 1906 geschilderd. Je kunt zien dat er weinig kleur wordt gebruikt en er erg natuurgetrouw te werk is gegaan. Er wordt weinig gebruik gemaakt van contrast en strakke vormen en lijnen, er is weelderig geschilderd.

De stromingen waar wij dit schilderij in kunnen plaatsen is het impressionisme en een stukje expressionisme. Het impressionisme is een stroming waarin er met realistische vormen werd geschilderd. Het zelfportret van Theo van Doesburg is ook redelijk realistisch geschilderd qua vormen. Ook lag er in het impressionisme erg de nadruk op het onmiddellijke moment, en dit zelfportret was ook van één moment wanneer het ook geschilderd werd. Wat er tegengesteld is van het impressionisme is dat in het impressionisme veel kleurvariatie zat. In dit schilderij zit vrij weinig kleurvariatie. Het stukje expressionisme dat we in het schilderij terugzien is dat het expressionisme erg gericht is op de werkelijkheid, dit zelfportret is ook hoe Theo van Doesburg er in de werkelijkheid uitzag. Doordat het schilderij in de stroming het impressionisme past, is het een goede bron die goed in de periode voor de Eerste Wereldoorlog past.

Je zou kunnen zeggen dat een schilderij eigenlijk altijd standplaatsgebonden is omdat de schilder altijd door iets, iemand of zichzelf wordt beïnvloed bij het maken van zijn schilderij.

Het tweede schilderij (Contra-Compositie V van Theo van Doesburg) heeft van Doesburg in 1924 geschilderd. In dit schilderij zijn alle kleuren terug te vinden, het ziet er strak uit. Er is veel gebruik gemaakt van contrast en ‘harde’ vormen en kleuren. Het lijkt de bedoeling dat het schilderij opvalt en anders moet zijn.

Het schilderij valt niet binnen één stroming maar is een mix uit verschillende stromingen: het kubisme, expressionisme en het neoplasticisme. Deze stromingen zijn allemaal typerend voor na de Eerste Wereldoorlog. Daarom is het schilderij een goede bron die de periode goed representeert. Evenals in het kubisme worden in dit schilderij realistische vormen weggelaten, maar het kubisme is ook bekend om zijn sombere kleuren. Die zie je in dit schilderij niet terug. Het schilderij heeft ook een link met het expressionisme. Het expressionisme liet realistische kleuren los, alleen een verschil met dit schilderij is dat het expressionisme landschappen, dieren of mensen afbeeldde. Het neoplasticisme kun je goed terugzien in dit schilderij, deze stroming draaide vooral om abstracte kunst. Theo van Doesburg was een belangrijke kunstenaar binnen deze stroming.

Dit schilderij is erg standplaatsgebonden. Je ziet dat Theo van Doesburg een heel andere stijl gebruikt voor het schilderen van zijn schilderijen. Theo moet dus door iets of iemand beïnvloed zijn. Omdat Theo van Doesburg direct betrokken was bij de Eerste Wereldoorlog, is het meest waarschijnlijke is dat hij bij het maken van dit schilderij beïnvloed is geweest door de Eerste Wereldoorlog en de stemming en sfeer van de mensen om hem heen.

Conclusie


De hoofdvraag die wij willen beantwoorden in dit verslag luidt: “Is het terecht dat 1914 wordt gezien als het ‘einde van de 19e eeuw’ of het ‘begin van de 20e eeuw’ als je kijkt naar de kunst?”.

Wat wij hebben opgemaakt uit onze bronnen is dat de stromingen van kunst voor de Eerste Wereldoorlog totaal anders waren dan de stromingen na de Eerste Wereldoorlog. Voor de Eerste Wereldoorlog werd er klassiek en natuurgetrouw geschilderd. Na de Eerste Wereldoorlog werden schilderijen op een moderne manier geschilderd. Er werd gebruik gemaakt van een aantal felle kleuren en abstracte vormen. De stijlen en stromingen van de kunst heeft dus ergens in de Eerste Wereldoorlog een enorme omslag gemaakt. Of de Eerste Wereldoorlog voor Theo van Doesburg is geweest totaal anders te gaan schilderen zullen wij nooit weten. Maar het is hoogstwaarschijnlijk dat de kunst in Europa is beïnvloed door de Eerste Wereldoorlog.

Omdat er na de Eerste Wereldoorlog moderne schilderijen die veel meer passen in de 20e eeuw werden geschilderd kunnen we stellen dat het eindigen van de Eerste Wereldoorlog het begin van de 20e eeuw betekende.

Bronnen


http://nl.wikipedia.org/wiki/Bestand:Theo_van_Doesburg_Contra-Compositie_V.jpg

http://nl.wikipedia.org/wiki/Bestand:Theo_van_Doesburg_abstract_portrait.jpg

http://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_Europese_kunststromingen#Vroege_middeleeuwen

http://nl.wikipedia.org/wiki/Schilderkunst_van_de_20e_eeuw



http://nl.wikipedia.org/wiki/Theo_van_Doesburg

http://www.encyclo.nl/begrip/Standplaatsgebondenheid

  • Ruth van Uhm en Lidia Mulderije MA5F Mariët Bloemhof Inhoudsopgave
  • Historisch kader
  • Twee bronnen, twee tijdsbeelden
  • Tijdsbeeld na de eerste wereldoorlog
  • Conclusie
  • Bronnen

  • Dovnload 117.08 Kb.