Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Gad: Aanvalluh! preek over Genesis 49,19

Dovnload 35.64 Kb.

Gad: Aanvalluh! preek over Genesis 49,19



Datum05.12.2018
Grootte35.64 Kb.

Dovnload 35.64 Kb.




GAD: Aanvalluh!

preek over Genesis 49,19


Bijbellezingen

Genesis 30,9-13; I Kronieken 5,18-26; Jeremia 49,1-6

Bedum, 15 februari 2015; Hoogkerk en Ulrum, 26 april 2015

Ds. Marten de Vries


Gemeente van Jezus Christus, mijn broeders en mijn zusters,


Er moet gevochten worden

Hebben ‘geloven’ en ‘vechten’ iets met elkaar te maken? Nogal wat, zou je zo zeggen. In naam van de religie is en wordt oorlog gevoerd. En niet alleen door moslimse benden. Ook christenen konden er altijd wat van. Je kunt denken aan de kruistochten naar het Heilig Land. Ook al gaven moslims er aanleiding voor, dat de kérk opriep tot een heilige oorlog met de belofte van zondenvergeving, is niet iets om trots op te zijn. Ook in Europa zijn heuse godsdienstoorlogen uitgevochten. De Bauernkrieg, negen Hugenotenoorlogen, de Tachtigjarige – en de Dertigjarig Oorlog, de Bisschoppenoorlogen in Groot-Brittanië en ‘The Troubles’ tussen Roomsen en Protestanten tot eind vorige eeuw in Noord-Ierland. En dan hebben we het nog niet eens gehad over kerkstrijd binnen de kerken die leidden tot het ontstaan van allerlei denominaties. Maar moét er dan ook niet gevochten worden? “Gad, een roversbende belaagt hem, maar hij achtervolgt zijn belagers.”


Het moet een heilige oorlog zijn

‘Gad’ betekent ‘geluk’. “‘Het geluk is met mij!’ zei Lea, en ze noemde hem Gad.” Gad is ook een afgod. Jesaja waarschuwt: “Jullie die voor de god van het geluk de tafel dekten en voor de god van het fortuin de kruiken vulden.1 Voor Gad en Meni, letterlijk. Ook al was een roversbende op Gads ongeluk uit, Gód had voor Gad geluk weggelegd. Het zou hem niet zomaar in de schoot vallen. Gad moest aan de bak. Niet alleen z’n doel schoon houden. Ook zelf ‘aanvalluh’ en scoren. Alleen, niet op ónheilige wijze, naar moeders voorbeeld. Toen die vreesde dat haar zusje door misbruik van Bilha in kindertal voorsprong kreeg, liet zij haar man bij háár meid, Zilpa, slapen. Hierna huurt ze Jakob voor Rubens liefdesappeltjes.2 Zoon vier was Juda: ‘Gódlof’. Bij nummer vijf verwachtte ze meer van Gad dan van God. Maar zoon Gád moest een heílige oorlog voeren.


GAD: AANVALLUH….,
staat boven preek zeven over Jakobs zegens voor zijn zoons.
Twee punten:

* Defensie moet op orde zijn

* Aanval de beste verdediging

DEFENSIE OP ORDE?
Gadieten die vechten als leeuwen

In het Hebreeuws klinken de woorden van Genesis 49,19 hetzelfde. ‘Gad gedoed yegoedènoe we-hoe yagoed `aqeev(m)’3. Steeds met ‘g’ en ‘d’.4 Een ‘afsnijding’, ‘afdeling’, ‘troep’, roversbende zal Gad ‘afsnijden’. Gad zal hetzelfde terugdoen, zijn vijand op de hielen zitten. Een woestijnsfeertje. Bedoeïenenkrijgers snijden de achterhoede af van een karavaan. Op de zwakste plek vallen ze een trekkende stam aan. Ze isoleren achteropkomers en confisqueren het vee. Gad zou bijzonder kwetsbaar zijn. Het gebied dat Jozua hun toebedeelde, lag in het Overjordaanse.5 Nu Jordanië, destijds deel van het Beloofde Land. Daar hadden de Gadieten en Rubenieten zelf voor gekozen omdat Gilead – zoals het gebied heette – geschikt was om al hun vee te laten grazen.6 Maar daarmee moesten ze de eerste klappen opvangen wanneer Gods volk werd aangevallen. De Gadieten zouden vechten als leeuwen om hun gebied te verdedigen en geheel Israël te bevrijden, zegt Mozes als hij de stammen zegent.7


Wij zitten ook in het verhaal

Verschillende volken bedreigen Gad: Amalekieten, Edomieten, Moabieten, Ammonieten, Midjanieten. Maar het is één roversbende. Met één generaal. En dat is niemand minder dan ‘de slang van weleer’8. Die – het was in het paradijs al gezegd – zou bijten in ‘de hiel van de vrouw’.9 De draak van Openbaring 12 die het kind wilde verslinden zodra de vrouw die het baren zou, bevallen was.10 Die niet wilde dat Jezus Christus voet aan grond zou krijgen. Die tot vandaag haar nageslacht vervolgt.11 De duivel himself. Voor hem en zijn handlangers worden ook wij middels Paulus gewaarschuwd: “Onze strijd is niet gericht tegen mensen maar tegen hemelse vorsten”. En daarmee zitten wijzelf ook gelijk in het verhaal. Gkv, “een roversbende belaagt jou.” En die is niet zozeer uit op je materiële bezit maar wil je ‘de enige troost’12 afhandig maken. Je isoleren van Jezus Christus, die aan het hoofd staat van de kerk.13


Hij pakt je op je zwakste plek

De vijandschap, die God stichtte tussen slang en vrouw, ondervond Jezus via de ene Herodes14 die hem als zuigeling elimineren wilde.15 Jezus kwalificeerde de Joodse religieuze leiders als ‘duivelskinderen’ omdat ze, net als hun geestelijke vader, zijn waarheid geweld aandeden.16 De andere Herodes17 dreef de spot met Hem en stuurde Hem als koning verkleed naar Pilatus.18 Satan pakte Jezus op zijn zwakke plek toen Hij, na veertig dagen in de woestijn, grote honger had.19 Hij heeft het op de kerk voorzien. Niet op een bepaald territorium; een heilig land is niet meer van deze tijd. Gods vruchtbare akker, dat zijn wijzelf.20 De duivel probeert ons te pakken waar we kwetsbaar zijn. De jeugd van de kerk die zich over van alles en nog wat nog een mening moet vormen. Ons allemaal omdat we graag van deze tijd willen zijn. Omdat we individueel zwakke plekken hebben, makkelijke invalspoorten voor de vijand.


Wat goed voelt of wat God zegt?

Is onze defensie op orde? Zijn we onder de geestelijke wapens of is de opkomstplicht afgeschaft? We worden – nog altijd – niet vervolgd. We mogen mensen uitnodigen: “Kom, ga met ons en doe als wij.”21 Toch zijn we kennelijk niet veilig. De ‘roversbende’ heeft succes. Terwijl elders in de wereld de kerk groeit tegen de verdrukking in, worden hier overbodige kerkgebouwen verpatst. Voelen we ons nog wel eens aangevallen? De Gadieten herbouwden de vestingsteden.22 Voelen wij ook dat we iets kostbaars te verdedigen hebben? Misschien zijn het minder Gereformeerde leerstellingen, is het meer een op Christus georiënteerde levensstijl. Zijn kerk seculariseert – als we niet oppassen – van binnenuit. Wat goéd voelt geldt meer dan wat Gód zegt. Wat zegt het als het niet lukt om de ambtsdragervacatures vervuld te krijgen? De vraag rijst welke aantrekkingskracht het grootst is: die van wereld op de kerk of… die van de kerk op de wereld.


Een open uitnodiging

We hebben gelezen hoe het Gad verging toen zijn defensie faalde. De stammen van de overkant werden ontrouw aan de God van hun voorouders. Ze gingen zich afgeven met andermans goden. Het woord dat wordt weergegeven met ‘zich afgeven met’ is eigenlijk een heel lelijk woord. Erger dan ‘vreemdgaan’, het betekent zoveel als ‘de hoer spelen’. De mensen van Gods volk dachten dat ze er beter van werden wanneer ze zich niet onderscheidden van mensen die niet in de ene ware God geloofden. Toen kwam koning Pul van Assyrië, die ook bekend staat als Tiglatpileser, op de proppen. Nog eerder dan de rest van het land werd het terrein van Gad weer heidens gebied. “Hoe kon de god Milkom Gad verjagen?”, luidt de klacht in Jeremia 49. Hoe kon Moloch Jahweh verdringen? De vraag stellen is haar beantwoorden. Mensen die Jezus niet hoeven, sturen een open uitnodiging aan z’n tegenstander.
Martyria – getuigenis

In Rotterdam zag ik eens twee oude mannen bij de An-Nasr moskee staan mopperen. ‘Schande’, zeiden ze. ‘Vroeger was dit een kerk’. ‘Gaan júllie naar de kerk?’ vroeg ik. Al jaren niet meer. Ze hadden er niets meer mee. Wie z’n schuld was het dat de kerkbanken vervangen waren door gebedstapijten, de kansel door een minbar? Ze werden nog chagrijniger dan ze al waren. Laten wij zorgen dat de Martyriakerk een plek van getuigenis blijft.


AANVAL DE BESTE VERDEDIGING
Bolwerken slechten voor God

“Gad, een roversbende achtervolgt hem maar hij achtervolgt zijn belagers.” De rollen worden omgekeerd. De rovers worden achternagezeten door degenen die eerst door hen overvallen waren. Zoals Abraham Kedorlaomer achterna zat nadat die Abrahams oomzegger Lot met have uit Sodom had meegenomen.23 De vrouw zit degene die haar in de hiel bijt op de hielen. De ínvalspoort voor Satan wordt een uítvalsbasis voor een heilige oorlog. Een zogenaamde ‘oorlog van de HEER’.24 Wij zeggen met Paulus – in zijn tweede brief aan de Korintiërs: “De wapens waarmee wij ten strijde trekken zijn er om met hun kracht bolwerken te slechten voor God.”25 Verder de ‘Bijbel in Gewone Taal’: “Ik strijd tegen alles wat mensen beweren. Al hun mooie woorden, hun grote verhalen en geweldige ideeën. Ik laat zien dat dat allemaal onzin is.”26 We moeten ons niet in de kerk verschansen maar uitbreken. De ware kerk is een ‘leger des heils’.


Geen terug- maar toeloop

Genesis 49 voor nu: de aanval is de beste verdediging. De kerk moet geen terrein prijsgeven maar veroveren. Niet à la Lea met haar trucjes. Het gaat niet om territorium of politieke macht. “Geen aardse macht begeren wij; die gaat welras verloren” – zo zongen we het Lutherlied vroeger.27 “Mijn koningschap is niet van hier,” zei Jezus tegen Pilatus.28 De kerk hoeft het niet voor het zeggen te hebben maar moet zich evenmin naar de marge laten duwen. Jezus wil zijn kerk middenin het dorp houden. Hij wil militaire actie. Niet alleen defensief. De Heilige Geest wil leugens ontmaskeren en duidelijk maken dat Jezus voor iedereen geloofwaardig is.29 ‘Nee’ zeggen tegen de wereld is onvoldoende. We mogen anderen uitnodigen om ‘ja’ te zeggen tegen Christus. Niet alleen de terúgloop stoppen, het gebouw moet door de toéloop weer te klein worden. Bij onze wapenuitrusting horen stoute schoenen die de vredesboodschap brengen.30


Woord en gebed

Dat is naar Efeziërs 6, over ‘de geestelijke wapenrusting’.31 Bijna aan het eind staat: “Draag als zwaard de Geest, dat wil zeggen Gods woorden.”32 Het gaat hier niet alleen om verdedigingswapens. Jezus werd in de woestijn beproefd. De duivel spiegelde Hem voor hoe makkelijk het was als Jezus naar hem zou luisteren. En zei de Bijbel ook niet dit en dat? Hoe kon onze Heer standhouden? Door zijn Bijbelkennis. Hij doorzag het misbruik van Gods Woord. En sloeg terug door overal een tekst uit Deuteronomium tegenover te stellen.33 Op catechisatie lezen we veel Bijbelteksten. Paulus noemt tenslotte het gebed. Ik herinner aan I Kronieken 5: “Tijdens de gevechten riepen Gad en kompanen God aan, en omdat ze hun vertrouwen in Hem stelden, stond Hij hen bij.” Ook Jezus zocht voortdurend zijn kracht in het gebed. Hoe bad Hij in ‘de tuin van de pijn’34 om kracht om vol te houden.35




Het geluk van Gad

Jezus zet de wereld op z’n kop. De Ammonitische godheid Milkom verjoeg Gad. Maar er zou een dag komen dat Israël zijn bezetter verjagen zou. “Milkom gaat in ballingschap.” Ammon moet het veld ruimen. Maar dan wordt het nog veel mooier. Het laatstgelezen vers uit Jeremia 49 luidde: “Maar eens zal Ik in Ammons lot een keer brengen – spreekt de HEER.” Israëls ergste vijanden zullen delen in het geluk van Gad. En dat is Jezus.


De goede djihaad

Religie en oorlog. Djihaad is ook een christending. “Strijd de goede strijd van het geloof,” schrijft Paulus aan Timoteüs.36 Het was de tekst van P.H.A.L.A.N.X., ‘slagorde’ – ons (ter ziele gegaan) Kamper studentendispuut. In de Arabische Bijbelvertaling staat tweemaal ‘djihaad’. Kent de Bijbel geweldsteksten? God gaf nooit een onbeperkte license to kíll. Evenmin voor de stammen die Kanaän verdeelden. Al eeuwenlang mogen we lévensliederen ten gehore brengen. Zo komt de CS tot stand. Voor kalief Jezus.


Amen

1 Jesaja 65,11.

2 Genesis 30,14-21.

3 Met de Septuagint en de Vulgaat wordt de eerste letter van 20: de miem, wel bij vers 19 getrokken.

4 Vergelijk 8 ‘Yahoeda yoodoekha’ en 16 met ‘Dan yadien’.

5 Jozua 13,8-12; 24-28.

6 Numeri 32,1. Over Gileads vruchtbaarheid: Jeremia 50,19; Micha 7,14.

7 Deuteronomium 33,20.21.

8 Openbaring 12,9; 20,2.

9 Genesis 3,15.

10 Openbaring 12,5.

11 Openbaring 12,17.

12 Heidelbergse Catechismus 1.1.

13 Efeziërs 5,23; Kolossenzen 1,18.

14 Herodes de Grote.

15 Matteüs 2.

16 Johannes 8,44.

17 Herodes Antipas, zoon van Herodes de Grote.

18 Lucas 23,8-12.

19 Matteüs 4,1.2 en volgende.

20 I Korintiërs 3,9.

21 Psalm 122:1.

22 Numeri 32,34-36.

23 Genesis 14,1-16.

24 Numeri 21,14.

25 II Korintiërs 10,4.

26 II Korintiërs 4,5.

27 Enige Gezangen bij ‘De berijming van 1773’: gezang 24:2.

28 Johannes 18,36.

29 Johannes 16,8-11.

30 Efeziërs 6,15.

31 Opschrift boven Efeziërs 6,10 in NBG-’51.

32 Efeziërs 6,17.

33 Matteüs 4,1-11; Deuteronomium 8,3; 6,16; 6,13.

34 Opwekking 407: ‘Hij kwam bij ons, heel gewoon’.

35 Lucas 22,41.42.

36 I Timoteüs 6,12.

  • GAD: Aanvalluh!
  • GAD: AANVALLUH….
  • AANVAL DE BESTE VERDEDIGING

  • Dovnload 35.64 Kb.