Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Ganzen herkennen

Dovnload 103.52 Kb.

Ganzen herkennen



Pagina1/2
Datum08.12.2018
Grootte103.52 Kb.

Dovnload 103.52 Kb.
  1   2

Ganzen herkennen
In de vogelgidsen zijn alle ganzen gemakkelijk van elkaar te onderscheiden, maar buiten in het veld is het wat moeilijker. Tegenlicht maakt de kleuren moeilijker waarneembaar en groepen ganzen bevinden zich vaak op grote afstand. Je moet dus heel goed weten waar je op moet letten.


     Waarom vliegen ganzen in V-formatie?

Door dicht bij elkaar te vliegen profiteren ze van de opstijgende wervelingen van de voorganger. Dat bespaart maar liefst de helft van de benodigde energie. Door geregeld van positie te wisselen, worden de krachtsinspanningen over de groep verdeeld.





Grijs/bruine ganzen




Grauwe gans

Grote grijsbruine gans met forse oranje snavel (Willy Wortel) en roze poten. Staart in vlucht met brede witte rand.




Kolgans
Bruine gans met witte bles boven de snavel (Witneus), zwarte buikstrepen en oranje poten. Geluid: een hoog – bijna jodelend – “lio-liok” of “kouw-liouw”- geroep



 

Ganzentijd

Vanaf eind oktober strijken de ganzen neer. Ze blijven tot eind maart. Het hoogtepunt van de ganzentijd ligt in de maanden januari en februari.

 






Rietgans
Bruine gans met oranje-zwarte snavel. Er zijn twee ondersoorten, de taiga- en de toendrarietgans. Deze verschillen nauwelijks van elkaar.

Kleine rietgans
Kleine bruine gans met een grijze rug en roze poten. Staart in vlucht met brede witte rand. Pink Panter (roze snavel en poten).

Geluid: een nasaal “wink-wink”-geroep







Zeldzaamheden en exoten

Zeldzame overwinteraars zijn de dwerggans en de roodhalsgans. Verder komen in Nederland en België veel exotische ganzen als nijlgans en Canadese gans





Zwart-witte (bonte) ganzen




Brandgans
Zwart-witte gans met witte wangen en zwarte snavel, poten en hals. Bleekgezicht (of brandende kaars), blafgans.

Rotgans
Grijs-zwarte gans met een witte halsvlek. Rot-rot-rot roepende Zwartkopgans.






Ganzen zijn trouw

Ganzen zijn monogaam, de partners blijven elkaar hun hele leven trouw. Trouw zijn ze niet alleen aan elkaar. Ieder jaar keren ze terug naar dezelfde overwinterings- en broedgebieden.





Welke ganzen komen we tegen?


Alle ganzensoorten leren kennen die in ons land (Nederland) voorkomen is betrekkelijk eenvoudig. Er komen maar 12 vogelsoorten in ons land voor waarvan de naam op gans eindigt. Drie daarvan zijn zo zeldzaam dat u ze hoogstwaarschijnlijk nooit zult tegenkomen. Dat zijn de dwerggans, de roodhalsgans en de sneeuwgans. Drie andere soorten zijn ontsnapt uit gevangenschap en hebben zich hier kunnen handhaven: de nijlgans, de Canadese gans en de Indische gans. Er blijven dus nog maar zes wilde ganzen over die u in het veld regelmatig kunt tegenkomen. Deze zes kunnen we weer verdelen in vier bruine (eigenlijk vijf met de onderverdeling van de rietgans in taiga- en toendra rietgans) en twee zwart-witte (bonte) ganzen.





Alle ganzen op een rijtje


Vier bruine ganzen

Twee bonte ganzen

Drie zeldzame ganzen

Drie verwilderde ganzen

Grauwe gans

Brandgans

Dwerggans

Nijlgans

Kolgans

Rotgans

Roodhalsgans

Canadese gans

Rietgans




Sneeuwgans

Indische gans

Kleine rietgans











Vogeltip

Vogels zijn gek op fruit.

Merels, zanglijsters, kramsvogels, koperwieken en spreeuwen zijn gek op fruit. Een halve appel of peer is daarom een welkome aanvulling op hun menu.
Ganzen versus eenden
Ganzen zijn grote, zwaar gebouwde watervogels, die gespecialiseerd zijn in grazen en daartoe sterke, vrij lange, midden onder het lichaam geplaatste poten hebben om goed te kunnen lopen. Middellange hals en krachtige, kegelvormige snavel met zaagrand aan bovensnavel. Leeft in groepen, vooral tijdens de trek en in overwinteringsgebied. Schuw en oplettend, maar kan opmerkelijk tam worden in gebieden waar niet gejaagd wordt, vooral in najaar jonge vogels uit arctische gebieden. Trekt langs traditionele routes in familieverband of grote troepen, in V-vormige formaties of golvende linies. Voedsel bestaat uit plantaardig materiaal. Monogaam, paren blijven leven lang bij elkaar. Nest op de grond, met dons aangekleed. Beide ouders verzorgen de jongen. Adulte vogels ruien alle slagpennen tegelijkertijd en kunnen daarom 3-4 weken niet vliegen, meestal samenvallend met periode waarin jongen zich in het nest bevinden.
Eenden (boomeenden, zwem- of grondeleenden, duikeenden)
Boomeenden: middelgrote eenden met kleine snavel, die graag in bomen zitten. Nestelen in boomhol. Mandarijneend, Carolina-eend.
Grondeleenden: kleine tot grote eenden van meren, rivieren en ondiepe wateren. Zoeken vaak onder water voedsel, waarbij achterlichaam rechtop uit water steekt. Geslachten bij meeste soorten met sterk verschillend verenkleed. Vliegen moeiteloos zonder aanloop uit water op.

Voorbeelden: wilde eend, krakeend, pijlstaart, slobeend, smient, wintertaling, zomertaling.


Duikeenden: met vrij zwaar, kort en bij ‘achtersteven’ in water aflopend lichaam. Kortere vleugels, daardoor moeilijker (aanloop nodig) van water opvliegend dan grondeleenden.

Voorbeelden: tafeleend, krooneend, witogeend, topper, kuifeend, eider



Vier grijs/bruine ganzen


Grauwe gans - gehele jaar te zien.

Er is maar één bruine gans die u het gehele jaar rond bijna overal in ons land tegen komt en dat is de grauwe gans. Deze gans is van zeldzame nu algemene broedvogel geworden. Als u zomers bruine ganzen ziet zijn dat bijna altijd grauwe ganzen.


In de wintermaanden komen er, behalve vele duizenden grauwe ganzen, nog drie bruine ganzensoorten uit het hoge noorden bij en komt u er dus niet zo gemakkelijk van af. Twee van die drie bruine ganzen, de rietgans en de kleine rietgans, zijn wat minder algemeen. U kunt er van uitgaan dat als u bruine ganzen ziet, het meestal grauwe ganzen of kolganzen zijn, tot het tegendeel blijkt. Vogels herkennen in het veld, is ook andere soorten elimineren die niet, of minder waarschijnlijk, aanwezig zijn.

Gans alleen is geen gans.

Om te weten of u met eenden of ganzen te maken heeft, hoeft u alleen maar te letten op het formaat. Alle ganzensoorten zijn fors groter dan de eendensoorten die in ons land voorkomen
Alleen de bergeend komt in de buurt van het ganzenformaat, maar die is zo markant en kleurrijk getekend dat u met het onderscheid geen moeite zult hebben. Een goed veldkenmerk voor ganzen (maar ook eenden en zwanen) is dat ze altijd in gezelschap zijn van één, maar liefst meer soortgenoten. Een gans alleen is geen gans! Tenzij het gaat om een zieke of gewonde vogel. Ganzen leven graag in familieverband, en in de winter in grote groepen van soms duizenden andere ganzen. Ze houden van gezelschap en verschillende ganzensoorten zoeken elkaar zelfs op om in gemengde groepen te overwinteren.
Ganzen houden van orde, want als ze trekken vliegen ze een V-formatie die veel strakker is dan de rommelige "wave" formatie die de aalscholvers vormen.
Grootste gans met oranje peen in zijn kop!

Ganzen zijn eeuwenlang intensief bejaagd. De jacht is nu gesloten, maar ze zijn nog niet geheel van de schrik bekomen. Sinds kort mogen ze echter verjaagd worden van landbouwpercelen waar ze schade kunnen veroorzaken en bij wijze van uitzondering mag daar dan soms ook het geweer bij worden gebruikt.


Tegenwoordig laten ze zich soms wat dichter benaderen, maar meestal nemen ze een behoorlijke afstand in acht. We moeten het dus hebben van de veldkenmerken die op grote afstand nog goed zijn te zien. Bij de grauwe gans is dat zonder twijfel de forse oranje snavel die aan een fikse winterwortel doet denken. Als u de grauwe gans vanaf nu de bijnaam Willy Wortel geeft, dan vergeet u dat nooit weer!

Daarna kunt u kijken of u ook de andere kenmerken kunt onderscheiden. De grote lichtbruine kop (maar donkerder dan de rest van het lichaam), de roze poten en bij het opvliegen en neerstrijken, de lichtblauwe oplichtende vleugels. In vlucht maakt de grauwe gans het u ook al niet te moeilijk. Het is de enige bruine gans met een tweekleurige ondervleugel. Vóór licht en achter donker. Het geluid is ook belangrijk en gemakkelijk te herkennen. Ze zijn zeer luidruchtig en het gegak lijkt sterk op het nasale geluid van de boerenganzen op het erf.



Het zijn de grootste van alle Europese ganzen.

  1   2

  • Waarom vliegen ganzen in V-formatie
  • Zwart-witte (bonte) ganzen
  • Welke ganzen komen we tegen
  • Alle ganzen op een rijtje
  • Ganzen versus eenden Ganzen
  • Vier grijs/bruine ganzen Grauwe gans
  • Grootste gans met oranje peen in zijn kop!

  • Dovnload 103.52 Kb.