Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Hoofdstuk 6: Cultuur als gedachtegoed

Dovnload 422.35 Kb.

Hoofdstuk 6: Cultuur als gedachtegoed



Pagina1/2
Datum13.11.2017
Grootte422.35 Kb.

Dovnload 422.35 Kb.
  1   2

Hoofdstuk 6: Cultuur als gedachtegoed





Cultuur

Marx + conflictsociologie

Cultuur als



Durkheimiaanse traditie

Gedachtegoed

mentalistische cultuurbegrip



ideologie

Weberiaanse

traditie

Betkenisgeving

interpretatief cultuurbegrip



interpretatiestrijd


Mentalistisch cultuurbegrip

- geheel collectieve gedeelde opvattingen en voorstellingen of representaties

-een eigen realiteit

cultuur is een sociaal feit, geïnstitutionaliseerd (voorgegeven en dwingend).


3 soorten opvattingen (bovenindividueel, voorgegeven en dwingend)

  1. overtuigingen: voorstellingen van de realiteit of ‘wat is)

worden als waar beleefd: beliefs-> mogelijke ‘botsingen’ met andere culturen

  1. waarden: voorstellingen wat wenselijk is of ‘wat moet’
    -sluiten aan bij overtuigingen (respect voor god of milieu)
    -feitelijke gedeelde waarden, ook dus bv. Rijkdom of comfort
    -handelingsmotieven (waarden rationeel+ idee sociale integratie)

  2. normen: regels of handelingsvoorschriften over wat niet hoort die waarden concretiseren
    -formele vs niet-formele normen, bv. Eigendomsrecht vs kledingvoorschriften
    -normen worden vertaald in verwachtingen

Subject, kernovertuiging dat individu tot autonomie of zelfbepaling is staat is


Moreel individualisme

individuele vrijheid als waarden

-overtuiging dat elk persoon sacraal is
-ieder menselijk bezit een absolute waarde bezit
-vertaling in formele (mensenrechten) en informele normen (beleefdheidsregels)
Cultureel pluralisme

dominante cultuur: Minderheids vs meerderheidscultuur

subcultuur: minderheidscultuur die enkel gedeeltelijk afwijken van de

dominante cultuur zoals de hippie cultuur



contracultuur: minderheidscultuur waarvan centrale opvattingen

die afwijken van de dominante cultuur (cultuur harddrugsgebruikers)



geïnstitutionaliseerde cultuur via socialisatie
William Sumner: indeling geïnstitutionaliseerde normen volgens

afdwingbaarheid en ontstaanswijze

->juridisering of de aanmaak positieve rechtsregels


Culturele veranderingsprocessen: zeden veranderen in gebruiken (en vice versa), rechtsregels wijzigen.
De-institutionalisering: van zeden naar gebruiken of afzwakken c.q. verdwijnen rechtsregels. bv. Verschil tussen formele en informele kledij
Versterkte institutionalisering: gebruiken naar zeden of aanmaak rechtsregels
bv. Inburgering milieu waarden en normen
Juridisering: wetgever volgt meestal bredere culturele evoluties.

Moderniteit in juridisering van waarden zoals vrijheden, gelijkheden en solidariteit


3 Opmerkingen


  1. juridisering: sterke bescherming van waarden en normen, meer dan (informeel) ‘collectief bewustzijn’



  2. bij culturele diversiteit zijn (nieuwe) rechtsnormen regelmatig de inzet van cultuurconflicten



  3. minderheidscultuur kan juridisering als onterechts ‘dwang’ ervaren zoals het hoofddoekenverbod



Culturele macht: het opleggen van overtuigingen, waarden en normen

Le Suicide
Durkheim: mensen hebben nood aan sterke regels die hun beschermen tegen normenloosheid
Zelfmoord is een sociaal feit: sociaal dwingende en voorgegeven neiging

Met sociale oorzaak: sociale feiten uit ander sociale feiten




1st Type: Egoïstische zelfmoord: individu komt op zichzelf te staan,

door zwakke sociale cohesie

REDEN: onvoldoende bestaansgrond

Bijv. Weduwe

2de Type: Altruïsche zelfmoord: individu zeer afhankelijk van groep,

door sterke sociale cohesie



REDEN: Sociale is te zeer bestaansgrond, niet bestand tegen afwijzing, conflict, straf,..
Bijv. Hoog geplaatste soldaat, Japanse bedrijven

3de Type: Anomische zelfmoord: individu geconfronteerd met eindeloos verlangen,

door zwakke regulering of normenloosheid

REDEN: Enkel kortstondige ervaringen, geen diepere levenszin of doel

Bijv. plotse economische crisis welvaart, gescheiden mannen


Tijdelijke Acute anomie <-> structurele Chronische Anomie

-normering materieel verlangen: verlies aan houvast

-normering mannelijk seksueel verlangen door norm van

monogaam huwelijk weg valt

bij afwezigheid van normering dreigt

‘HET KWAAD VAN HET ONEINDIGHEID

= steeds nieuwe genoegens najagen

4de Type: Fatalistische zelfmoord: individu leeft als een slaaf,

door overregulering
2 opmerkingen:


  1. samenhang tussen sterke (zwakke) sociale cohesie en sterke(zwakke) normatieve regulering



  2. discutabel mens- en maatschappijbeeld stuurt mee Durkheims interpretatie van anomie



individuen zijn onderbepaald en zijn niet zelf in staat aan overregulering
Arnold Geheln (consrvatief): mens is een instinctarm ‘Mängelwezen en daarom

van nature uit aangewezen op ‘ontlasting’ door cultuur


Anomie of normenloosheid in brede zin

Merton: primerelen van de doelrationele logica van effiëcente op geïnstitutionaliseerde normen bij het nastreven van een geïnstitutionaliseerd doel


Merton: Belang doel resulteert in anomisch handelen

<->Durkheim: anomie zorgt voor zin/doelloosheid
  1   2

  • Weberiaanse traditie
  • Culturele veranderingsprocessen
  • Fatalistische zelfmoord

  • Dovnload 422.35 Kb.