Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


In deze bijdrage gaat het over de vraag, hoe in de brieven van Paulus ‘geloof van Jezus Christus’ moet worden vertaald

Dovnload 24.95 Kb.

In deze bijdrage gaat het over de vraag, hoe in de brieven van Paulus ‘geloof van Jezus Christus’ moet worden vertaald



Datum28.10.2017
Grootte24.95 Kb.

Dovnload 24.95 Kb.

In deze bijdrage gaat het over de vraag, hoe in de brieven van Paulus ‘geloof van Jezus Christus’ moet worden vertaald
Naar mijn inzicht moet er steeds gedacht worden aan een genitivis objectivus (dus geloof in…). Ten onrechte vertaalt de Statenvertaling (inconsequent) en soms ook de Herz. Statenvertaling (HSV) met: geloof van..’. De NBG vertaling – 1951) gaat ons m.i. voor in een weergave van de grondtekst die niet voor tweeërlei uitleg vatbaar is. 

Romeinen en Galaten


Het geloof van Jezus Christus in Rom.3, 22 betekent niet: het geloof waarmee Jezus heeft geloofd (gen.subj.) ofte wel: het geloof waarmee Jezus er zich doorheen heeft geloofd. Het tweede deel van het vers maakt duidelijk, dat het hier gaat over het geloven in Jezus Christus. Met geloof van Jezus Christus is in dit vers een typering gegeven van het rechtvaardigend geloof, aanduiding van de nieuwe heilsweg: Christus-geloof; geloof, gewekt door Christus en rustend in Hem (tegenstelling met rechtvaardiging door de wet). Dus is in de HSV terecht de tekst van de SV gewijzigd (van = in). Zo ook vs. 26 en zo ook in Gal.2:16, 3:22: geloof van Jezus Christus = geloven in Christus Jezus (i.t..t uit de werken); niet door de wet, maar door het Evangelie, dat ons op Christus’ gehoorzaamheid wijst. Vgl. Fil. 3:9.
Alle Ned.vertalingen hebben ‘geloof in.. behalve de Statenvertaling (deze vertaalt zo brontaal getrouw met: …van..) Zo ook Gal. 2:16
Kanttekeningen SV

De kanttekeningen SV bij Romeinen 3:22,26 geven geen uitsluitsel. Die bij Galaten 2:16,22 wel. Bij 2:16 lezen wij: Dat is, als wij met een oprecht en levend geloof de gerechtigheid van Christus aannemen. Bij 2:22 vinden wij de volgende kanttekening: Dat is, door het geloof in Christus, als door een werktuig, waarmede de beloofde zegening aangenomen wordt. In beide gevallen gaat het dus wel degelijk om het geloof in Christus.


Uit C.den Boer over Galaten (Kampen 1990); bij Gal. 2:15, 16; blz.83, noot 18)

Noot 18. Het `geloof van Jezus Christus' en `geloof van Christus' (even verder in vs. 16) is op te vatten in de zin van: geloof in (Jezus) Christus en niet als: Christus’ geloof in God of Christus' getrouwheid tegenover God of Gods getrouwheid, geopenbaard in Christus (het laatste is de mening van o.a. K. Barth). Als Paulus het werkwoord 'pisteuoo' = geloven gebruikt in vs. 16, heeft hij het immers ook over: geloven in Christus Jezus. `Geloof van (Jezus) Christus' is ook weer te geven met: Christusgeloof (zoals de wet de werken bepaalt, zo Christus het geloof; vgl. Mark. 11 : 22; Kol. 2: 12; 2 Thess. 2: 13).


Alleen al om deze reden is het onjuist wat C J. den Heyer in zijn verklaring van Galaten (blz. 53, 55), zegt, nl. dat Paulus hier niet `ons geloof in Christus' plaatst tegenover `de werken der Wet'. Dat doet hij juist wel. Het gaat er Paulus om duidelijk te maken, dat niet het doen van wetswerken, maar de weg van het bedelaarsgeloof tot gerechtigheid voor God voert.

De Griekse voorzetsels `ek' (uit) en `dia' (door) hebben inhoudelijk dezelfde betekenis (vgl. Rom. 3: 30) en duiden de weg aan waarlangs iets tot zijn doel komt.


Uit C.den Boer, Oriëntatie in het NT ( Zoetermeer 1993) (blz.82v)

De weg van het doen, onder aandrang van de wet alleen, blijkt in de volheid van de tijd, een doodlopende weg te zijn. De wet heeft slechts kunnen functioneren als `cipier' en `tuchtmeester' (Gal.3:23v). Waarom? Omdat zij slechts met overtreders van doen had. Maar nu in Christus de grote verlossing is aangebroken, is er ook maar één weg tot behoud, de weg van het geloof in Hem (Rom. 1:17; Rom. 3:26, 28; hoofdstuk 4; 5:1; Gal. 2:16vv; 3:11).


Dat geloof in Hem is het kanaal waardoor de weldaad van Gods rechterlijke vrijspraak van de zondaar in het hart en leven van de mens binnenstroomt (Rom. 3:21vv; Fil. 3:9). Het is — om zo te zeggen — even noodzakelijk als kruis en opstanding van Christus en de prediking daarvan.
Door datzelfde geloof hebben de vaderen oudtijds geleefd, hoewel zij nog verkeerden onder de bediening van de wet die `krachteloos' was. Paulus wordt niet moe om dat aan te tonen aan de hand van het voor de Joden zo sprekende voorbeeld van Abraham (Rom. 4; Gal. 3). Brachten de Joden vaak Abraham ter sprake om aan te tonen, dat de werken der wet zalig maken, voor Paulus was Abraham het voorbeeld van het geloof dat zalig maakt, zonder de werken der wet. Zo legt hij ook een tekst uit als die van Habakuk 2:4, waarin gezegd wordt, dat de rechtvaardige uit het geloof zal leven (Rom. 1:17; vgl. Hebr. 10:38).
Alleen in de weg van het Godsbetrouwen kan de mens door God voor een rechtvaardige gehouden worden. Nu, maar ook in het eindgericht (Rom. 3:26; 5:19), als de rechtvaardige God zal oordelen (Openb. 16:5; 19:2). En zo is het Evangelie kracht van God (Gr. 'dunamis') tot zaligheid (Gr. 'sotèria').
Wanneer de apostel Paulus op deze wijze over het rechtvaardigend geloof van Abraham spreekt (Gen. 15:6; Rom. 4:9vv) en als hij zo de tekst van Hab. 2:4 uitlegt, raakt hij daarmee de diepste bedoelingen van deze oudtestamentische getuigenissen. Met deze interpretatie van Paulus' Schriftgebruik (c.q. Gen. 15:6) wijk ik enigszins af van de opvatting van H. Ridderbos die wel vindt, dat Paulus `geheel in overeenstemming blijft met de teneur van de oudtestamentische uitspraak', maar dat hij tegelijk `de woorden van Gen. 15:6 "vertaalt" in de juridisch-wettische denkwijze van het latere Jodendom'. `De woorden "gerechtigheid" en "toerekenen” hebben in het oorspronkelijk verband van Gen. 15:6 niet de forensische betekenis die Paulus er hier, in overeenstemming met het latere "wettisch-joodse gedachteklimaat, aan toekent".' Aldus Ridderbos. Gerechtigheid/rechtvaardigheid betekent volgens hem: `vroom, oprecht voor God, het in een rechte verhouding staan tot God door Hem te vrezen, op Hem te hopen, et cetera (evenals elders in het Oude Testament waar van de gerechtigheid der vromen gesproken wordt).' Zie H. Ridderbos, Paulus…blz. 191v.
Ik zou echter willen vragen, of met het woord `toerekenen' in Gen. 15:6 niet juist het forensische is verwoord, waarop de apostel Paulus zo bijzonder het licht wil laten vallen. Abraham stond in het oordeel van God als een rechtvaardige/vrome/ oprechte voor Hem in de weg van zijn gelovig en gehoorzaam betrouwen op Gods Woord. En dat gelovig bouwen op Gods Woord was bij Abraham wel de wortel van zijn vrome levenswandel, maar in geen enkel opzicht de grond van zijn rechtvaardiging door God. J. Calvijn acht het `een dwaas beuzelen, als sommigen de rechtvaardiging van Abraham door God laten slaan op de roem van vroomheid, alsof Abraham voor een rechtvaardig en rechtschapen man werd gehouden' (Genesis, uitlegging van J. Calvijn door S.O. Los, I, Middelburg 1900, blz. 318).
Uit Dr. Herman Ridderbos, Ontwerp van zijn theologie (Kampen 1966), blz.263.

Paulus spreekt nl. niet alleen van het „geloof in het evangelie" enz. maar zeer dikwijls ook van het „geloof in Christus' en hij gebruikt daarvoor verschillende formuleringen (noot 79). Op grond van de formule 'Geloof in' (Gr.'en’) Christus heeft men wel van een mystiek geloofsbegrijp bij Paulus willen uitgaan, in de zin van "iets, dat zich in de levensverbinding met de pneumatische Christus voltrekt''.


Met name zou ook de verbinding met de genetivus (Gr.'pistis Jèsoe Christoe', etc.) niet als gen.object. zijn op te vatten, maar als gen. communionis of mysticus, waarbij „Christus'  niet het voorwerp van het geloof is, maar de gemeenschap qualificeert, die het geloof met Christus heeft: ,,Christus-geloof" (noot  82). Terecht is hiertegen echter als bezwaar ingebracht, dat men dan ook de verbinding Gr.'pisteuein eis Ièsoen Chr.' in die zin zou moeten opvatten — wat Deissmann ook doet —, doch dat bij deze opvatting het paulinische spraakgebruik geheel geïsoleerd wordt van het elders in het N.T. gevolgde; voorts dat Gr 'pistis'+ genet. het gericht zijn op een object kan betekenen en bij Paulus metterdaad ook betekent, vgl. Phil. 1:27 ( 'pistis toe euangelioe'), gelijk Paulus ook van 'pistis ton kurion' spreekt, waarbij toch van zulk een mystieke verbinding blijkbaar geen sprake is
Maar heel de wijze, waarop het geloof als gehoorzaamheid aan het evangelie bij Paulus functioneert, wijst in een andere richting. Dat wil niet zeggen, dat het geloof in Christus niet een persoonlijke relatie tot Christus zou aanduiden, vgl. bijv. Gal. 2 : 20 en Rom. 10 : 9, 12, 14, waar, in nauw verband met het geloven en belijden, van het aanroepen van Christus wordt gesproken. Maar deze relatie wordt bepaald door het geloof in het evangelie en is daarmee in zekere zin identiek. Evenmin als nl. het geloof in het evangelie zich louter op een zaak, een woord, een Schrift richt, maar in dit woord op de persoon gericht is, die daarvan de grote inhoud is, evenmin is het geloof in Christus zonder meer als een persoonlijke relatie te omschrijven, maar als een relatie tot de persoon van......
Noot 79: 'pistis, pisteuein + gen. 'Ièsoe Chriatoe', 'Christoe ièsoe' enz.' vgl. Rom. 3 : 22, 26; Gal. 2: 16, 20; 3 : 22; Phil. 3 : 9; Eph. 3: 12;'pistis, pisteuein eis christon., elc. Vgl.. Gal. 2:16; Kol. 2:5; 'pistis en Chroistooi' , vgl. Gal. 3:26; Kol. 1: 4; Eph. 1:15; 1 Tim. 3: 13; 2 Tim. 3 : 15;  'pisteuein en autooi, 1 Tim. 1: 16; met enkele dativ.: 2 Tim.1: 12; 'pistis pros ton kurion, Filem. :5.

Noot 82: Zo bijv. ook O.Schrmiitz, Die Christus-Gemeinschaft des Paulus im Lichte seines Genetivgebrauchs, 1924, p. 91 e.v., die deze genet. „im Sinne einer gans allgemeinen Naherbestimmung dieses Glaubens" als „Christus-Glauben", „Christus Jesus-Glauben“, „Jesus-Glauben", verstaan wil,  „ohne irgend ein konkretes verbales Verhältnis zwischen den beiden Nomina, sei es nach Art des Gen. obj., sei es nach Art des Gen. subj., durch den Genetiv als solohen ausgedruckt zu finden", a.w., p. 132.

 

K.H.Miskotte

Tenslotte een enkel citaat uit mijn lezing over K.H. Miskotte en de bevinding (te vinden in mijn website; rubriek ‘Bijdragen op het terrein van kerk- en dogmageschiedenis):


‘Daarom zou Kohlbrugge nooit spreken over een toegerekend en geschonken geloof of over geloven als iets dat Christus plaatsvervangend voor ons doet, 1 zoals Miskotte dat terloops doet in zijn bekende preek over Lukas 22:31, 32 getiteld Geloof bij de gratie Gods. 2 Deze preek heeft - aldus Miskottes zwager H. C. Touw in Woord en Wereld 3 “voor velen een bevrijding van methodisme en moralisme betekend”.
Dat bevrijdend karakter van deze preek onderken ik graag. Tegelijk echter blijft in deze preek de vraag liggen, hoe in de weg van Christus’ voorbede het geloof in Petrus (niet slechts voor hem) wordt bewaard. Uit dien hoofde draagt dan ook mijn inziens de genade in Miskottes getuigenis niet alleen een “onrealistisch”, maar ook een irreëel karakter.
CONCLUSIE
De vertaling ‘De rechtvaardigheid door het geloof waarmee Jezus geloofde’ legt de grond van de rechtvaardiging in Jezus’ geloof en wekt de gedachte van het Jezus-geloof als iets plaatsvervangends. Maar de gedachte, dat Jezus plaatsvervangend voor ons gelooft, is vreemd aan de Bijbel. Ik weet wel, dat sommigen dat een troostrijke gedachte vinden. Maar deze troost is geen bijbelse troost. Het geloof is het werk van de Heilige Geest in ons.

Vertalen is ook: de grondtekst zo weergeven, dat men er niet een verkeerde kant mee uit kan gaan, al is die nog zo mooi.




1 Noot 52.“Nu zijn er, die beweren: “Ik hoef niet te geloven, want ik kan het toch niet, maar de Heere Jezus heeft voor mij geloofd”. Dezulken verstaan de apostolische woorden: “Het geloof ván Jezus Christus”, d.i. “in Jezus Christus”, zeer slecht en dat brengt hun de dood. Niet Christus, niet de Heilige Geest gelooft in ons, maar de mens gelooft en móet geloven. Vanwaar bekomen wij het? De Heilige Geest verlicht het verstand en buigt de wil en trekt de mens van al het zichtbare af, om hem op Gods Woord te laten neerzinken.…” Zo: H. F. Kohlbrugge, De gouden scepter toegereikt, dagboek uit de geschriften van dr. H. F. Kohlbrugge voor het gehele jaar vertaald door ds. H. Stolk, Dordrecht 1978, 4e dr., blz. 245.

2 Noot 53.K. H. Miskotte, Geloof hij de gratie Gods, Amsterdam 1935, of K. H. Miskotte, Kennis en bevinding.. ”Hoe is dan de verhouding tussen het geloof, dat wij “bezitten” en het geloof dat in ons is? Het is Christus, die voor ons intreedt, maar het zijn nochtans wij, die geloven….” Even daarvoor echter zegt M.: “Er is maar één Man, die geloven kan: Jezus Christus. Zijn geloof wordt ons toegerekend en geschonken...” (blz. 28).

3 Noot 54.Woord en wereld, blz. 20.





  • Romeinen en Galaten

  • Dovnload 24.95 Kb.