Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Inhoud voorwoord inleiding hoofdstuk 1 mice, meetingindustrie of business events?

Dovnload 0.88 Mb.

Inhoud voorwoord inleiding hoofdstuk 1 mice, meetingindustrie of business events?



Pagina1/25
Datum01.04.2019
Grootte0.88 Mb.

Dovnload 0.88 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   25

Over meetings, meetcentives en congressen

De meetingindustrie in Vlaanderen



INHOUD
VOORWOORD
INLEIDING
Hoofdstuk 1 MICE, meetingindustrie of business events?

1.1 SITUERING EN DEFINIËRING

1.2 FACILITERENDE EN ONDERSTEUNENDE ACTOREN

1.3 HET BELANG VAN DE MEETINGINDUSTRIE

1.4 TOEKOMSTPERSPECTIEVEN
Hoofdstuk 2 De meetingindustrie in Vlaanderen

2.1 AANBOD MEETINGLOCATIES

2.2 AANTAL MEETINGS

2.3 KENMERKEN MEETINGS

2.4 KENMERKEN MEETINGDEELNEMERS

2.5 AANKOMSTEN EN OVERNACHTINGEN


Hoofdstuk 3 Economische impact van de meetingindustrie in Vlaanderen

3.1 INLEIDING

3.2 BESTEDINGEN DOOR ORGANISATOREN AAN MEETINGLOCATIES

3.3 BESTEDINGEN DOOR ORGANISATOREN BUITEN DE MEETINGLOCATIES

3.4 BESTEDINGEN DOOR DEELNEMERS

3.5 INSCHATTING ECONOMISCHE IMPACT

3.6 ECONOMISCHE BIJDRAGE PER MEETINGDEELNEMER
Hoofdstuk 4 De concurrentiële positie van Vlaanderen

4.1 BEKENDHEID & PERCEPTIE VAN VLAANDEREN

4.2 BENCHMARK ASSOCIATIESEGMENT
Hoofdstuk 5 Trends

5.1 HET MEETINGLANDSCHAP NA DE ECONOMISCHE CRISIS

5.2 DE MEETINGERVARING

5.3 TECHNOLOGIEGEBRUIK

5.4 BESTEMMINGSPROMOTIE
Bijlages

BIJLAGE 1: MARKTFICHES

BIJLAGE 2: VERKLARENDE WOORDENLIJST

BIJLAGE 3: VEELGESTELDE VRAGEN

BIJLAGE 4: METHODOLOGISCH KADER

VOORWOORD


De internationale concurrentie binnen de meetingindustrie is het laatste decennium aanzienlijk toegenomen. Beleidsmakers van over de hele wereld beseffen intussen welke impact deze industrie heeft op de economie en bekendheid van een bestemming. Dat zie je duidelijk aan de toename van nieuwe meeting- en congresinfrastructuur. Ook voor Vlaanderen is de markt van meetings, meetcentives en congressen erg interessant. Met haar centrale ligging binnen Europa, de aanwezigheid van EU-instellingen en een grote concentratie internationale associaties heeft Vlaanderen sterke troeven in handen om uit te groeien tot een belangrijke speler binnen de meeting- en congresindustrie. De meetingindustrie is weliswaar vrij complex en vertoont ook duidelijke verschillen met recreatief verblijfstoerisme en individueel zakentoerisme. De be-stemmingskeuze ligt bijvoorbeeld niet bij de individuele meetingdeelnemer maar bij het bedrijf of de vereniging die de bijeenkomst organiseert. Om deze lucratieve markt te bewerken is dus een weldoordachte en gedifferentieerde aanpak nodig.

Toerisme Vlaanderen heeft net daarom een uitgebreid marktonderzoek gevoerd naar het beslissingsproces van meetingorganisatoren, het profiel van de meetingdeelnemer, het huidige meetinglandschap en de reputatie van Vlaanderen als meetingbestemming. Voor Toerisme Vlaanderen, als kennis- en strategiegedreven marketingorganisatie, vormt dit onderzoek een belangrijke informatiebron. Dankzij deze gegevens kunnen wij Vlaanderen optimaal in de markt zetten als bestemming voor meetings, meetcentives en congressen. Ook onze toeristische partners kunnen uit dit onderzoek belangrijke inzichten halen. We zijn ervan overtuigd dat deze publicatie voor alle toeristische ondernemers, beleidsmedewerkers en mensen uit het onderwijs een leerzaam, inspirerend en vooral nuttig basisdocument vormt.

Wij danken graag iedereen die meewerkte aan dit grootschalig onderzoek en zich inzette om tot dit interessante resultaat te komen.

Veel leesplezier.


Peter De Wilde
administrateur-generaal Toerisme Vlaanderen

INLEIDING


In dit rapport houden we de meetingindustrie in Vlaanderen onder de loep. We vertrekken vanuit een algemene sectoranalyse om daarna de meetingindustrie in Vlaanderen te bestuderen. Vervolgens gaan we in op een aantal belangrijke internationale trends die zich voordoen binnen de meetingindustrie.
Het eerste hoofdstuk ‘MICE, meetingindustrie of business events?’ stelt de meetingindustrie voor. Hierin bespreken we de situering en definiëring van de sector en de verschillende actoren en hun rol binnen deze industrie. Daarna gaan we dieper in op het belang van meetings, incentives en congressen voor het economisch, sociaal en menselijk kapitaal van een bestemming.

In het hoofdstuk ‘De meetingindustrie in Vlaanderen’ zoomen we in op Vlaanderen als meetingbestemming. Welk aanbod aan meetinglocaties is er? Hoeveel meetings vinden er jaarlijks plaats en wat is er typerend aan deze bijeenkomsten? Er wordt ook gekeken naar het profiel van de meetingdeelnemers en het aantal aankomsten en overnachtingen die zij genereren in Vlaanderen.

Hoofdstuk drie ‘De economische impact van de meetingindustrie in Vlaanderen’ bouwt verder op hoofdstuk twee. We bekijken de verschillende types inkomsten die de meetingindustrie teweegbrengt en maken een inschatting van de totale economische impact op Vlaams niveau.

Tussen bestemmingen onderling bestaat grote concurrentie om internationale meetings en congressen aan te trekken. Daarom bekijken we in het vierde hoofdstuk de concurrentiële positie van Vlaanderen. We gaan dieper in op de bekendheid en perceptie van Vlaanderen als meeting- en congresbestemming. Vervolgens nemen we de positie van Vlaanderen binnen het associatiesegment onder de loep.

De meetingindustrie staat niet stil. Het vijfde hoofdstuk beschrijft de belangrijkste trends die de sector de komende jaren zullen vormgeven.

Aan het einde van dit rapport vind je een verklarende woordenlijst, een FAQ, marktfiches en het methodologisch kader. De woordenlijst geeft een overzicht van alle sectorspecifieke termen die doorheen het rapport worden gebruikt. Daarna geven we het antwoord op enkele vaak gestelde vragen. In de marktfiches vind je kerncijfers over verschillende markten en segmenten. De eerste fiche gaat over het internationale associatiesegment. De volgende zes geven inzicht in het bedrijfssegment en de meetingdeelnemers uit België, Duitsland, Frankrijk, Nederland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Tot slot vind je informatie over het methodologisch kader van het onderzoeksproject dat aan de basis ligt van deze publicatie.




HOOFDSTUK 1

MICE, meetingindustrie of business events?

1.1 Situering en definiëring
1.1.1 Situering van de meetingindustrie binnen het toerisme
Zowel binnen de professionele toeristische sector als binnen de literatuur is er een waaier aan benamingen voor de meetingindustrie. De meest gangbare term is MICE, het acroniem voor Meetings, Incentives, Conventions en Exhibitions/Events. Deze benaming is echter geen correcte weerspiegeling van de meetingindustrie. Internationale vakverenigingen zoals de Joint Meetings Industry Council (JMIC) en Meeting Professionals International (MPI) doen grote inspanningen om het gebruik van de term ‘MICE’ te bannen en ‘Meetings Industry’ of meetingindustrie als universele benaming in te voeren. De achterliggende reden is dat MICE eigenlijk een verzamelnaam is voor twee verschillende sectoren: ‘business events’ (M, I en C) en beurzen/evenementen (E). Meetings, incentives en congressen zijn bijeenkomsten georganiseerd door commerciële en niet-commerciële organisaties voor hun werknemers, leden, belanghebbenden, … Ze zijn vooral gericht op kennisdeling en -creatie. ‘Exhibitions’ en evenementen hebben een heel andere opzet. Dit zijn bijeenkomsten waarbij bedrijven uit een bepaalde sector hun (nieuwe) producten en diensten tentoonstellen, demonstreren en verkopen. Handelsbeurzen zijn vaak enkel toegankelijk voor bedrijfsvertegenwoordigers. Sommige beurzen zijn open voor het grote publiek, in dit geval spreken we van een consumentenbeurs.
Hoewel er aan een beurs soms een congres wordt gekoppeld of vice versa, verschillen deze beduidend van elkaar zowel qua opzet als de werking van de achterliggende sector. Vandaar dat er wordt geopperd om deze als twee aparte sectoren te beschouwen en de term MICE niet langer te gebruiken. In de praktijk is het wel zo dat de term MICE nog zeer vaak wordt gebruikt wanneer men het heeft over meetings, incentives en congressen. Dit komt omdat het vierletterwoord veel makkelijker is in gebruik dan de term ‘meetingindustrie’ of ‘business events’.

Figuur 1 / Situering meetingindustrie in de toeristische sector


Figuur 1 situeert de meetingindustrie in de brede toeristische sector. Deze sector richt zich op zakentoerisme en meer specifiek op zakelijke reizen in groep. Vrijetijdstoerisme en zakentoerisme delen bepaalde eigenschappen en infrastructuur zoals transport en accommodatie maar hebben andere karakteristieken en noden. Deze worden samengevat in tabel 1.

Tabel 1 / Vergelijking tussen het vrijetijdstoerisme en de meetingindustrie







Vrijetijdstoerisme

Meetingindustrie

Doelgroep

• Consumenten/individuele toeristen

• Associaties en bedrijven

Motivatie
bestemmingskeuze


• Aantrekkelijkheid en imago bestemming

• Toeristisch-recreatief aanbod



• Aanwezigheid van hoofdkantoren
of vestigingen van associaties en/of bedrijven en kenniscentra

• Meetinginfrastructuur en -capaciteit

• Bereikbaarheid


Productaanbod

Toeristische attracties, monumenten
en musea

• Transport

• Accommodatie

• Shopping

• Restaurants en cafés

• …


• Meeting- en evenementlocaties

• Transport

• Accommodatie

Dienstverlenende bedrijven


en intermediairen

• Toeristisch-recreatief aanbod

• …


Intermediairen

• Touroperators en reisagenten

• Brokers • Online boekingssystemen

• …


• PCO’s , AMC’s , DMC’s • Congresbureaus en DMO’s

• Evenementenbureaus en incentivehuizen

• …


Deelnemers

• Vrijetijdstoeristen

- Verblijfstoeristen

- Dagtoeristen


Meeting-, incentive- en congresdeelnemers

Marktbenadering

• Product- en bestemmingsontwikkeling

Marketing en promotie



• Product en bestemmingsontwikkeling

• Sales en lobbying (biddingprocedures


en requests for proposal )

• Marketing en promotie


Gebaseerd op ETC & UNWTO (2015)


In de volgende onderdelen gaan we dieper in op de verschillende types bijeenkomsten in de meetingindustrie: meetings, incentives/meetcentives en congressen. Hierover zijn er tientallen verschillende definities voorhanden. In deze publicatie is het niet mogelijk om een exhaustief overzicht te geven. We selecteerden daarom de meest bruikbare en algemeen aanvaarde definities om een beeld te scheppen van wat deze types bijeenkomsten inhouden.
1.1.2 Definitie meeting
De International Congress and Convention Association (ICCA) definieert een meeting als het samenkomen van verschillende personen op een bepaalde plaats om te overleggen of om een bepaalde activiteit uit te voeren. De Convention Industry Council omschrijft een meeting dan weer als een bijeenkomst van tien of meer personen in een gecontracteerde accommodatie voor commerciële of niet-commerciële doeleinden. Ook de World Tourism Organization (UNWTO) sluit zich aan bij deze definitie en ziet een meeting als het samenkomen van een aantal mensen (10 of meer) op een vooraf geboekte locatie om te overleggen of om een bepaalde activiteit uit te voeren die minstens vier uur duurt.

Er is geen volledige consensus tussen de verschillende definities. Wij hebben de verschillende omschrijvingen naast elkaar gelegd en hanteren binnen deze publicatie de volgende definitie: een meeting is een samenkomst van een groep mensen op een vooraf geboekte externe locatie met als doel het uitwisselen van informatie, het oplossen van problemen en/of het nemen van beslissingen.


1.1.3 Definitie congres of conferentie
Ook voor een definitie van congressen en conferenties zijn er verschillende bronnen te vinden. Wij sluiten ons aan bij de definities uit de International Meetings Industry Glossary van de Convention Industry Council. Die stelt dat een congres een samenkomst is van grote groepen mensen om een bepaald onderwerp te bespreken. Een congres wordt bovendien op regelmatige basis georganiseerd, zij het jaarlijks, tweejaarlijks, … De meeste internationale congressen worden op jaarbasis georganiseerd. Een congres duurt vaak meerdere dagen, heeft een vooraf bepaald programma en omvat meestal verschillende simultane sessies. In de Verenigde Staten wordt voor dit type bijeenkomst vaak de term ‘convention’ gebruikt.

Conferenties zijn meer participatieve bijeenkomsten met doorgaans minder deelnemers dan bij een congres. Het onderwerp van een conferentie is vaak erg specifiek en de duur is beperkt.


1.1.4 Definitie incentive
Een incentive is een reis die wordt gebruikt om medewerkers of bedrijfsrelaties te motiveren en te belonen voor gepresteerde diensten. Incentives worden gezien als een belangrijke tool voor bedrijven om gunstige resultaten te boeken.
1.1.5 Segmentering meetingindustrie
De meetingindustrie kan ingedeeld worden in drie segmenten van activiteiten: associatiecongressen, bedrijfsmeetings en bedrijfsincentives.
Tabel 2 / Segmentatie meetingindustrie


Associatiecongressen en -meetings

Bedrijfsmeetings

Bedrijfsincentives

Meetings/congressen
georganiseerd door
verenigingen
en overheidsinstellingen
Deze bijeenkomsten worden
opgezet om informatie en kennis uit te wisselen.


Corporate of bedrijfsmeetings (soms ook seminaries en events genoemd) worden ofwel ad hoc ofwel op regelmatige basis
georganiseerd op een externe locatie.

Incentivereizen worden ad hoc aangeboden aan bepaalde werknemers of leveranciers als beloning voor een prestatie.

Een incentive kan in


combinatie met een meeting worden aangeboden. We spreken dan over een meetcentive.

Gebaseerd op ETC & UNWTO (2015)


Voor Vlaanderen zijn de associatiecongressen en bedrijfsmeetings de belangrijkste segmenten. Wat betreft incentives heeft Vlaanderen vooral potentieel op het vlak van meetcentives. Dit is een mengvorm waarbij een meeting wordt gekoppeld aan een bedrijfsincentive, bijvoorbeeld een teambuildingactiviteit op de bestemming.
Kenmerken van associaties en hun meetings

Een associatie of vereniging is een georganiseerde groep mensen of organisaties die zich hebben verenigd om een gezamenlijk doel na te streven. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen professionele verenigingen (zoals medische associaties) en handelsverenigingen (bijvoorbeeld chemie- en textielassociaties). Associaties zijn veelal organisaties zonder winstoogmerk, van wie de leden met elkaar affiliëren omdat ze een gemeenschappelijk beroep uitoefenen of dezelfde interesse delen in een specifiek onderwerp. Een van de functies van deze organisaties is om de leden te helpen bij het professionaliseren van hun werking of de industrie waartoe ze behoren. Associaties kunnen hun leden lokaal, regionaal, nationaal of internationaal groeperen. De geografische spreiding van hun ledenbestand kan ook de plaats van hun meetings en congressen bepalen.


Associaties organiseren tal van meetings onder de vorm van trainingen, workshops, informatiesessies, ontwikkelingsprogramma’s, technische comités, netwerkgelegenheden, seminaries en raden van bestuur. Ze hebben als doel de organisatie te optimaliseren. Een aantal bijeenkomsten zoals onder andere de jaarlijkse congressen worden vooral georganiseerd om de leden toegevoegde waarde te bieden. Hoewel associaties geen winst nastreven, hebben jaarlijkse meetings wel een winstdoelstelling en zijn ze een belangrijke inkomstenbron voor de organisatie.

Associatiemeetings kennen over het algemeen een lange lead-time. Lead-times van vijf jaar of meer zijn niet ongewoon. Omdat deze meetings lang op voorhand worden vastgelegd, blijft een associatiebijeenkomst vaak doorgaan ondanks economische of andere perikelen. Dit maakt dat het associatiesegment het minst gevoelig is aan economische cycli.Bijeenkomsten van verenigingen roteren vaak tussen landen of werelddelen. Waar vroeger het zwaartepunt vooral in Europa en de Verenigde staten lag, is er nu sprake van een tripolaire verdeling tussen 1) Europa, Afrika en het Midden-Oosten, 2) Noord- en Zuid-Amerika en 3) Azië en Oceanië. Dit maakt dat er meer internationale concurrentie is dan vroeger om associatiebijeenkomsten naar Europa en bijgevolg ook Vlaanderen te halen.


Figuur 2 / De tripolaire verdeling van associatiemeetings
Associatiemeetings tellen over het algemeen veel deelnemers, het deelnemersaantal kan zelfs oplopen tot in de duizenden. Deze bijeenkomsten zijn over het algemeen vrij internationaal getint. Vanwege het internationaal karakter worden associatiemeetings vanuit bestemmingsoogpunt gezien als het meest lucratieve segment van de meetingindustrie. De meest winstgevende domeinen onder de associatiebijeenkomsten zijn de medische, technologische en wetenschappelijke vakgebieden.
Kenmerken van bedrijfsmeetings

Bedrijfsmeetings worden georganiseerd voor organisatorische of strategische doeleinden. Een meeting kan ook een incentive luik hebben, in dat geval spreken we van een meetcentive. Bedrijfsbijeenkomsten kennen een relatief korte lead-

time. Meetings worden soms slechts enkele weken op voorhand georganiseerd. Over het algemeen is er ook een redelijk hoge besteding per deelnemer per dag. Dit segment is echter, in tegenstelling tot associatiemeetings, erg conjunctuurgevoelig. Qua aantal deelnemers kunnen bedrijfsmeetings zowel heel klein- als grootschalig zijn (afhankelijk van het organiserend bedrijf of het onderwerp/doel). Corporate bijeenkomsten hebben meestal een kortere duur dan associatiebijeenkomsten.

De meest populaire bestemmingen voor bedrijfsmeetings zijn belangrijke economische markten en steden waar veel hoofdkantoren van bedrijven gevestigd zijn. Kenmerken van bedrijfsincentives


Incentives worden gepland door werkgevers om bepaalde werknemers te belonen voor goede prestaties, bijvoorbeeld het behalen van een verkoopcijfer. Incentives zijn heel winstgevende bijeenkomsten. Het gaat vaak over een grote groep mensen die verwend worden met een luxueuze reis met veel toeters en bellen. Incentives hebben een relatief korte lead-time. De economische crisis had een grote impact op het incentivesegment. De markt herstelt zich sinds 2013 maar beduidend minder snel dan de andere twee segmenten. Sinds de crisis zijn de uitgaven voor deze reizen minder extravagant. Toch blijven bedrijfsincentives een interessant segment. Het is vooral belangrijk om goed op de hoogte zijn van de huidige wensen van de bedrijven. Zo wil men meer dan vroeger ook een bedrijfselement koppelen aan de incentive, zoals een training of teambuilding. Als meetingbestemming is het belangrijk om een hoog niveau te halen qua toeristisch-recreatief aanbod om uit te groeien tot een populaire incentivebestemming.

Organisatoren kiezen bij incentives vaak voor ‘sun’ en ‘surf’ bestemmingen. Bestemmingen die dit niet kunnen aanbieden moeten een uniek incentiveaanbod uitwerken om organisatoren aan te trekken. Sinds de crisis kiezen incentiveplanners vaker dan vroeger voor minder voor de hand liggende of minder luxueuze bestemmingen.


1.2 Faciliterende en ondersteunende actoren
1.2.1 Inleiding
Figuur 3 geeft een overzicht van de voornaamste actoren binnen de meetingindustrie. Aan de linkerkant zien we de vraagzijde. Dit zijn de organisaties waar de vraag naar meetings en congressen wordt geïnitieerd. Hoewel associaties en bedrijven rechtstreeks in contact kunnen komen met aanbieders zijn het vaak intermediairen (midden) die de eigenlijke organisatie en planning op zich nemen. Deze specialisten plannen afhankelijk van de wens van de organisator een deel van of de volledige bijeenkomst. Aan de aanbodzijde zien we verschillende spelers, gaande van aanbieders van meetinginfrastructuur tot technologische dienstverleners.
Figuur 3 / Actoren binnen de meetingindustrie
1.2.2 Professional congress organisers (PCO)
Een PCO wordt ook de planner, coördinator of congresorganisator genoemd en is gespecialiseerd in het organiseren van congressen. Er bestaan gewone PCO’s en ‘full-service’ of ‘core’ PCO’s. Een standaard PCO zal voor een associatie of bedrijf bepaalde aspecten van de congresorganisatie uitvoeren. Een ‘core’ PCO daarentegen voorziet in alle congresmanagementdiensten alsook in de promotie, voorbereiding, begeleiding en afhandeling van het congres. Onder congresmanagementdiensten vallen onder andere: registratie van de deelnemers, financieel management, sponsorship, eventmarketing en -communicatie, sprekersmanagement, congresprocedures en coördinatie van de
papers en publicaties. PCO’s zijn erg waardevol voor het samenbrengen van een planner met betrouwbare leveranciers en aanbieders. De PCO zoekt soms een lokale DMC of neemt een andere PCO onder de arm om bepaalde delen van het congres uit te werken. PCO’s ontvangen voor hun diensten een bedrag van de klant en kunnen bijkomend nog een commissie krijgen op bijvoorbeeld de zaalhuur.
De laatste jaren is de associatiemarkt zich sterk aan het professionaliseren. Hierdoor krijgen PCO’s een grotere rol in de organisatie van congressen en gaan bepaalde PCO’s zich omvormen en specialiseren. Associaties doen steeds meer een beroep op ‘core’ PCO’s. Deze tendens is een logisch gevolg van het feit dat congressen doorgaans de belangrijkste bron van inkomsten zijn voor associaties. Ze willen dan ook de organisatie en het rendement ervan optimaliseren. In sommige gevallen zal de PCO al tijdens de biddingprocedure ondersteuning bieden aan de associatie.
1.2.3 Association Management Companies (AMC)
Associaties werken steeds professioneler. Ze willen meer leden aantrekken en die leden bovendien een gestructureerde en professionele ondersteuning bieden. De verhoogde werklast die dit met zich meebrengt, maakt dat associaties nood hebben aan gespecialiseerde organisaties om hen daarbij te ondersteunen. Die nood verklaart de opkomst van AMC’s.

AMC’s zijn commerciële organisaties die het management en de administratieve taken van een vereniging overnemen. De vereniging behoudt daarbij zijn eigen naam, website, identiteit en betaalt voor de diensten van de AMC. AMC’s werken vaak voor twee of meer verenigingen en bieden efficiëntievoordelen (gekwalificeerd personeel, expertise en kantoorruimte en -uitrusting).

MCI Group is de grootste AMC ter wereld gespecialiseerd in evenenementenmanagement van verenigingen. MCI neemt voor bepaalde klanten het kantoor over en staat in voor het management, inclusief de organisatie van congressen. Het gecentraliseerde kantoor van MCI vormt dan als het ware het hoofdkwartier van de vereniging.

  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   25

  • Hoofdstuk 2 De meetingindustrie in Vlaanderen
  • Hoofdstuk 4 De concurrentiële positie van Vlaanderen
  • HOOFDSTUK 1 MICE, meetingindustrie of business events 1.1 Situering en definiëring 1.1.1 Situering van de meetingindustrie binnen het toerisme
  • Vrijetijdstoerisme
  • Motivatie bestemmingskeuze
  • 1.1.2 Definitie meeting
  • 1.1.3 Definitie congres of conferentie
  • 1.1.4 Definitie incentive
  • Associatiecongressen en -meetings Bedrijfsmeetings Bedrijfsincentives
  • Kenmerken van associaties en hun meetings
  • Kenmerken van bedrijfsmeetings
  • 1.2 Faciliterende en ondersteu nend e actoren 1.2.1 Inleiding
  • 1.2.2 Professional congress organisers (PCO)
  • 1.2.3 Association Management Companies (AMC)

  • Dovnload 0.88 Mb.