Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Institutioneel akkoord zesde staatshervorming van 11 oktober 2011

Dovnload 109.75 Kb.

Institutioneel akkoord zesde staatshervorming van 11 oktober 2011



Datum23.10.2018
Grootte109.75 Kb.

Dovnload 109.75 Kb.






Institutioneel akkoord zesde staatshervorming van 11 oktober 2011

Op basis van dit akkoord werden verschillende artikelen van de grondwet in herziening geplaatst.

O. m. de artikelen die betrekking hebben op het provinciaal bestuursniveau met als doelstelling om de gewesten de volle bevoegdheid te geven over de toekomst van het provinciaal bestuursniveau.

Hiervoor werden er enkele wetsvoorstellen ingediend bij de Senaat. Wat houden deze in?

Een tweeluik: enerzijds de wijziging van de grondwet en anderzijds de wijziging van de bijzondere wet van 8 augustus 1980.

Wat houden de wijzigingen in?



Deel 1: wijziging grondwet (http://www.senate.be/doc/const_nl.html)

Algemene doelstelling
Gewesten kunnen de provincies als bestuursentiteit afschaffen of hun aantal wijzigen (vermeerderen of verminderen) en (dus niet ‘of’) eventueel in de plaats ‘bovengemeentelijke besturen’ installeren die over dezelfde grondwettelijke criteria zullen beschikken als de gemeenten en de provincies (rechtstreekse verkiezingen, bovengemeentelijk belang, fiscale bevoegdheid,…).

Volgende bestuurlijke modellen zijn dus mogelijk:

Model 1: provincies – gemeenten met als variatie t.o.v. de huidige stand van zaken minder of meer provincies

Model 2: gemeenten, dus met afschaffing van de provincies en dus geen middenbestuur

Model 3: bovengemeentelijke besturen - gemeenten

Daarnaast krijgt het begrip ‘provincie’ voortaan expliciet in de grondwet een dubbele betekenis: enerzijds als bestuursniveau en dit zolang er in de gewesten provincies zijn (institutionele betekenis) en anderzijds als een territoriale indeling van België. Wat dit laatste betreft wordt in de memorie van toelichting van wijziging van de grondwet de link gelegd voor het verder behoud van de gedeconcentreerde diensten van de staat en de gewesten en de functie van de gouverneur.

Gevolg: in de toekomst kan de interne bestuurlijke organisatie van het Vlaamse en het Waalse Gewest in de toekomst kunnen verschillen.

Overzicht van de artikelen die gewijzigd worden in de grondwet
Art. 5, tweede lid GW wordt afgeschaft
Huidig artikel:

‘Het Vlaamse Gewest omvat de provincies Antwerpen, Limburg, Oost-Vlaanderen, Vlaams-Brabant en West-Vlaanderen. Het Waalse Gewest omvat de provincies Henegouwen, Luik, Luxemburg, Namen en Waals-Brabant.


De wet kan, indien daartoe redenen zijn, het grondgebied indelen in een groter aantal provincies.
Een wet kan bepaalde gebieden, waarvan zij de grenzen vaststelt, aan de indeling in provincies onttrekken, ze onder het rechtstreekse gezag plaatsen van de federale uitvoerende macht en ze een eigen statuut toekennen. Deze wet moet worden aangenomen met de meerderheid bepaald in artikel 4, laatste lid.’

De interpretatie van het onderlijnde lid leidt er toe dat dit zou betekenen dat de wet (decreet) het aantal provincies niet kan verminderen of afschaffen.


Wetsvoorstel Senaat : http://www.senate.be/www/?MIval=/dossier&LEG=5&NR=2235&LANG=nl

Art. 11 bis GW wordt aangevuld

Doelstelling is om de gender rechten te garanderen m.b.t. de nieuwe bestuurlijke constructie ‘bovengemeentelijk bestuur’.



Huidig artikel:

‘De wet, het decreet of de in artikel 134 bedoelde regel waarborgen voor vrouwen en mannen de gelijke uitoefening van hun rechten en vrijheden, en bevorderen meer bepaald hun gelijke toegang tot de door verkiezing verkregen mandaten en de openbare mandaten.

De Ministerraad en de Gemeenschaps- en Gewestregeringen tellen personen van verschillend geslacht.
De wet, het decreet of de in artikel 134 bedoelde regel organiseren de aanwezigheid van personen van verschillend geslacht binnen de bestendige deputaties van de provincieraden, de colleges van burgemeester en schepenen, de raden voor maatschappelijk welzijn, de vaste bureaus van de openbare centra voor maatschappelijk welzijn en in de uitvoerende organen van elk ander interprovinciaal, intercommunaal of binnengemeentelijk territoriaal orgaan.
Het voorgaande lid is niet van toepassing wanneer de wet, het decreet of de in artikel 134 bedoelde regel de rechtstreekse verkiezing organiseren van de bestendig afgevaardigden van de provincieraden, van de schepenen, van de leden van de raad voor maatschappelijk welzijn, van de leden van het vast bureau van de openbare centra voor maatschappelijk welzijn of van de leden van de uitvoerende organen van elk ander interprovinciaal, intercommunaal of binnengemeentelijk territoriaal orgaan.’
Voorstel tot herziening van artikel 11bis van de grondwet

Wetsvoorstel Senaat 5-2235/1

 http://www.senate.be/www/?MIval=/dossier&LEG=5&NR=2236&LANG=nl

1º in het derde lid wordt het woord « bovengemeentelijk, » ingevoegd tussen de woorden « interprovinciaal, » en « intercommunaal »;

2º in het vierde lid, wordt het woord « bovengemeentelijk, » ingevoegd tussen de woorden « interprovinciaal, » en « intercommunaal ».


Art. 41 GW wordt aangevuld

Doelstelling van artikel 41: regeling van o.m. de bevoegdheid van ‘provinciaal belang’



Huidig artikel:

‘De uitsluitend gemeentelijke of provinciale belangen worden door de gemeenteraden of de provincieraden geregeld volgens de beginselen bij de Grondwet vastgesteld.


De in artikel 134 bedoelde regel stelt de bevoegdheden, de werkingsregels en de wijze van verkiezing vast van de binnengemeentelijke territoriale organen die aangelegenheden van gemeentelijk belang kunnen regelen.
Die binnengemeentelijke territoriale organen worden opgericht in gemeenten met meer dan 100.000 inwoners op initiatief van de gemeenteraad. Hun leden worden rechtstreeks verkozen. Ter uitvoering van een wet, aangenomen met de in artikel 4, laatste lid, bepaalde meerderheid, regelt het decreet of de in artikel 134 bedoelde regel de overige voorwaarden waaronder en de wijze waarop dergelijke binnengemeentelijke territoriale organen kunnen worden opgericht.
Dat decreet en die in artikel 134 bedoelde regel moeten worden aangenomen met een meerderheid van twee derden van de uitgebrachte stemmen, op voorwaarde dat de meerderheid van de leden van het betrokken Parlement aanwezig is.
Over de aangelegenheden van gemeentelijk of provinciaal belang kan in de betrokken gemeente of provincie een volksraadpleging worden gehouden. De in artikel 134 bedoelde regel regelt de nadere uitwerking en de organisatie van de volksraadpleging.’
Wetsvoorstel tot aanpassing

Senaat 5-2237/1 http://www.senate.be/www/?MIval=/dossier&LEG=5&NR=2237&LANG=nl

Het artikel wordt in het eerste lid aangevuld met verwijzing naar art. 134 GW waarbij de gewesten de bevoegdheid toegemeten krijgen om de provincies eventueel af te schaffen en te vervangen door bovengemeentelijke besturen en dit op basis van een gewone twee derde meerderheid.

In het vijfde lid worden de woorden ‘bovengemeentelijk bestuur’ ingelast.

Voorstel tot herziening van artikel 41 GW:

1º het eerste lid wordt aangevuld met drie zinnen, luidende :

« Ter uitvoering van een wet aangenomen met de in artikel 4, laatste lid bedoelde meerderheid, kan de in artikel 134 bedoelde regel echter de provinciale instellingen afschaffen. In dit geval kan de in artikel 134 bedoelde regel ze vervangen door bovengemeentelijke besturen waarbij de raden de uitsluitend bovengemeentelijke belangen regelen volgens de beginselen bij de Grondwet vastgesteld. De in artikel 134 bedoelde regel moet worden aangenomen met een meerderheid van twee derden van de uitgebrachte stemmen, op voorwaarde dat de meerderheid van de leden van het betrokken Parlement aanwezig is. »;

2º in het vijfde lid, worden de woorden « gemeentelijk of provinciaal » vervangen door de woorden « gemeentelijk, bovengemeentelijk of provinciaal », en de woorden « de betrokken gemeente of provincie » vervangen door de woorden « de betrokken gemeente, het betrokken bovengemeentelijk bestuur of de betrokken provincie ».




Art. 162 GW wordt aangepast

Huidig artikel:

‘De provinciale en gemeentelijke instellingen worden bij de wet geregeld.


De wet verzekert de toepassing van de volgende beginselen :
1° de rechtstreekse verkiezing van de leden van de provincieraden en de gemeenteraden;
2° de bevoegdheid van de provincieraden en van de gemeenteraden voor alles wat van provinciaal en van gemeentelijk belang is, behoudens goedkeuring van hun handelingen in de gevallen en op de wijze bij de wet bepaald;
3° de decentralisatie van bevoegdheden naar de provinciale en gemeentelijke instellingen;
4° de openbaarheid van de vergaderingen der provincieraden en gemeenteraden binnen de bij de wet gestelde grenzen;
5° de openbaarheid van de begrotingen en van de rekeningen;
6° het optreden van de toezichthoudende overheid of van de federale wetgevende macht om te beletten dat de wet wordt geschonden of het algemeen belang geschaad.
Ter uitvoering van een wet, aangenomen met de in artikel 4, laatste lid, bepaalde meerderheid, kan de organisatie en de uitoefening van het administratief toezicht geregeld worden door de Gemeenschaps- of Gewestparlementen.
Ter uitvoering van een wet, aangenomen met de in artikel 4, laatste lid, bepaalde meerderheid, regelt het decreet of de in artikel 134 bedoelde regel de voorwaarden waaronder en de wijze waarop verscheidene provincies of verscheidene gemeenten zich met elkaar kunnen verstaan of zich kunnen verenigen. Evenwel kan aan verscheidene provincieraden of aan verscheidene gemeenteraden niet worden toegestaan samen te beraadslagen.
Voorstel tot herziening van artikel 162 van de grondwet:

Wetsvoorstel Senaat 5-2238/1

http://www.senate.be/www/?MIval=/dossier&LEG=5&NR=2238&LANG=nl
In artikel 162 van de Grondwet, worden de volgende wijzigingen aangebracht :

1º het derde lid wordt vervangen als volgt :

« De bovengemeentelijke besturen worden geregeld bij de regel bedoeld in artikel 134. Die regel verzekert de toepassing van de in het tweede lid bedoelde principes. De in artikel 134 bedoelde regel kan andere principes die het essentieel acht vaststellen, al dan niet via een meerderheid van twee derden van de uitgebrachte stemmen, op voorwaarde dat de meerderheid van de leden van het betrokken Parlement aanwezig is. De artikelen 159 en 190 zijn van toepassing op verordeningen en voorschriften van de bovengemeentelijke besturen. »;

2º in het vierde lid worden de woorden « verscheidene provincies of verscheidene gemeenten » vervangen door de woorden « verscheidene provincies, verscheidene bovengemeentelijke besturen of verscheidene gemeenten » en worden de woorden « verscheidene provincieraden of aan verscheidene gemeenteraden » vervangen door de woorden « verscheidene provincieraden, aan verscheidene raden van bovengemeentelijke besturen of aan verscheidene gemeenteraden ».



Art . 170 wordt aangepast
Huidig artikel:

Art. 170:


§ 1. Geen belasting ten behoeve van de Staat kan worden ingevoerd dan door een wet.
§ 2. Geen belasting ten behoeve van de gemeenschap of het gewest kan worden ingevoerd dan door een decreet of een in artikel 134 bedoelde regel.
De wet bepaalt ten aanzien van de in het eerste lid bedoelde belastingen, de uitzonderingen waarvan de noodzakelijkheid blijkt.
§ 3. Geen last of belasting kan door de provincie worden ingevoerd dan door een beslissing van haar raad.
De wet bepaalt ten aanzien van de in het eerste lid bedoelde belastingen, de uitzonderingen waarvan de noodzakelijkheid blijkt.
De wet kan de in het eerste lid bedoelde belastingen geheel of gedeeltelijk afschaffen.
§ 4. Geen last of belasting kan door de agglomeratie, de federatie van gemeenten en de gemeente worden ingevoerd dan door een beslissing van hun raad.
De wet bepaalt ten aanzien van de in het eerste lid bedoelde belastingen, de uitzonderingen waarvan de noodzakelijkheid blijkt.
Voorstel tot herziening van artikel170 van de grondwet:

Wetsvoorstel : 5-2239/1

http://www.senate.be/www/?MIval=/dossier&LEG=5&NR=2239&LANG=nl

In artikel 170, § 3, eerste lid, van de Grondwet worden de woorden « of het bovengemeentelijk bestuur » ingevoegd tussen de woorden « de provincie » en de woorden « worden ingevoerd ».



Deel 2: wijziging ‘bijzondere wet 1980’

http://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi/change_lg.pl?language=nl&la=N&cn=1980080802&table_name=wet

Wetsvoorstel:

http://www.senate.be/www/?MIval=/dossier&LEG=5&NR=2232&LANG=nl
Uitgangspunt:

XI. Autonomie van de gewesten ten aanzien van de provincies

Artikel 20, artikel 21, artikel 27, a), en artikel 35 strekken ertoe de volledige uitoefening te verzekeren van de autonomie van de gewesten ten opzichte van de provincies, zoals voorzien in het Institutioneel Akkoord voor de Zesde Staatshervorming van 11 oktober 2011.


Bespreking

Art. 20

In artikel 6, § 1, VIII, eerste lid, van dezelfde bijzondere wet, ingevoegd bij de bijzondere wet van 13 juli 2001 en gewijzigd bij de bijzondere wetten van 25 april 2004, 13 september 2004, 21 februari 2010 en 19 juli 2012, worden de volgende wijzigingen aangebracht :

a) in de bepaling onder 1º, eerste lid wordt het woord « , bovengemeentelijke » ingevoegd tussen de woorden « provinciale » en « en gemeentelijke »;

b) in de bepaling onder 1º, wordt het derde lid vervangen als volgt :

« De gemeenteraden en, in de mate dat deze bestaan, de provincieraden of de raden van bovengemeentelijke besturen, regelen respectievelijk alles wat van gemeentelijk, provinciaal of bovengemeentelijk belang is; zij beraadslagen en besluiten over elk onderwerp dat hen door de federale overheid of door de gemeenschappen is voorgelegd. »;

c) in de bepaling onder 1º, vierde lid, worden de woorden « , de gouverneur en » opgeheven;

d) in de bepaling onder 1º, wordt het vierde lid aangevuld met twee zinnen, luidende :

« Wanneer de provinciale instellingen worden afgeschaft of vervangen worden door bovengemeentelijke besturen, gebeurt dit zonder afbreuk te doen aan de functie van de provinciegouverneurs. Als een gewest de provinciale instellingen afschaft, heeft de

gouverneur, binnen zijn ambtsgebied, de hoedanigheid van commissaris van de regering van de staat, de gemeenschap of het gewest. »;

e) in de bepaling onder 2º worden de woorden « , van de bovengemeentelijke besturen » ingevoegd tussen de woorden « van de provincies » en « en van de gemeenten »;

f) in de bepaling onder 4º wordt het woord « bovengemeentelijke, » ingevoegd tussen de woorden « provinciale, » en « gemeentelijke »;

g) in de bepaling onder 8º worden de woorden « , bovengemeentelijke besturen » ingevoegd tussen de woorden « provincies » en « en gemeenten »;

h) in de bepaling onder 9º worden de woorden « , bovengemeentelijke besturen » ingevoegd tussen de woorden « federaties van gemeenten » en « en de provincies »;

i) de bepaling onder 9ºbis wordt opgeheven;

j) in de bepaling onder 10º worden de woorden, « de bovengemeentelijke besturen, » ingevoegd tussen de woorden « de federaties van gemeenten, » en de woorden « de provincies ».
Art. 21:

In artikel 6, § 1, VIII, tweede lid van dezelfde bijzondere wet, ingevoegd bij de bijzondere wet van 13 juli 2001, worden de woorden « de bovengemeentelijke besturen, » ingevoegd tussen de woorden « van de provincies, » en « de gemeenten ».


Art. 27:

Deze bepaling betreft zowel de autonomie van de gewesten ten aanzien van de provincies (a.) als de bevoegdheidsoverdrachten inzake mobiliteit (b.).

Wat de autonomie van de gewesten ten aanzien van de provincies betreft, wordt verwezen naar de toelichting bij artikel 20.

Voor de bevoegdheidsverdeling inzake mobiliteit, zie de toelichting bij artikel 23.


Art. 35:

In artikel 7, § 1, eerste lid van dezelfde bijzondere wet, worden de woorden « de bovengemeentelijke besturen, » ingevoegd tussen de woorden « de provincies, » en de woorden « de agglomeraties ».

Art. 7.(§ 1. Met uitzondering van de regelingen die krachtens de wet van 9 augustus 1988 [1 tot wijziging van de gemeentewet, de nieuwe gemeentewet, de gemeentekieswet, de organieke wet betreffende de openbare centra voor maatschappelijk welzijn, de provinciewet, het Kieswetboek, de wet tot regeling van de provincieraadsverkiezingen en de wet tot regeling van de gelijktijdige parlements- en provincieraadsverkiezingen, zoals gewijzigd door de bijzondere wet van 19 juli 2012]1 opgenomen zijn in de gemeentewet, [2 de nieuwe gemeentewet,]2 de gemeentekieswet, de organieke wet betreffende de openbare centra voor maatschappelijk welzijn, de provinciewet, het Kieswetboek, de wet tot regeling van de provincieraadsverkiezingen en de wet tot regeling van de gelijktijdige parlements- en provincieraadsverkiezingen, zijn de gewesten bevoegd voor de organisatie en de uitoefening van het administratief toezicht op de provincies, de agglomeraties en federaties van gemeenten, de gemeenten en de binnengemeentelijke territoriale organen, bedoeld in artikel 41 van de Grondwet.


Het eerste lid doet echter geen afbreuk aan de bevoegdheid van de federale overheid en van de gemeenschappen om, met betrekking tot aangelegenheden die tot hun bevoegdheid behoren, zelf een specifiek administratief toezicht te organiseren en uit te oefenen.
De gewesten oefenen de in het eerste lid bedoelde bevoegdheid uit onverminderd de regelingen die zijn opgenomen in de artikelen 12, § 3; 28, § 3; 41; 65, § 3; 68, § 3; 146, § 2; 150, § 3; 155, § 3; 231, § 3, 2°; 235, § 1, tweede lid; 237; 249, § 3; 287, § 3 en, voor zover zij betrekking hebben op de gemeenten Komen-Waasten en Voeren, de artikelen 47, § 2, 235, § 3, 240, § 2, 241, § 2, 244, 254, 258 en 264 tot 266 van de nieuwe gemeentewet.
§ 2. In afwijking van § 1 wordt door de federale overheid noch door de gewesten enig administratief toezicht georganiseerd noch uitgeoefend op de beslissingen inzake tuchtaangelegenheden met betrekking tot de lokale politie.)



/

  • Institutioneel akkoord zesde staatshervorming van 11 oktober 2011
  • Deel 1: wijziging grondwet (http://www.senate.be/doc/const_nl.html) Algemene doelstelling
  • Overzicht van de artikelen die gewijzigd worden in de grondwet Art. 5, tweede lid GW wordt afgeschaft
  • Art. 11 bis GW wordt aangevuld
  • Art. 41 GW wordt aangevuld
  • Art. 162 GW wordt aangepast
  • Art . 170 wordt aangepast
  • Deel 2: wijziging ‘bijzondere wet 1980’
  • Bespreking Art. 20

  • Dovnload 109.75 Kb.