Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Internationale ontwikkeling van gender theoretische begrippen en beleidsmatige vertalingen

Dovnload 120.75 Kb.

Internationale ontwikkeling van gender theoretische begrippen en beleidsmatige vertalingen



Pagina1/5
Datum25.10.2017
Grootte120.75 Kb.

Dovnload 120.75 Kb.
  1   2   3   4   5

Gendertheorie

College 1


Internationale ontwikkeling van gender - theoretische begrippen en beleidsmatige vertalingen

Gender gaat over de betekenis die gegeven wordt aan de verschillen tussen mannelijkheid en vrouwelijkheid, hier gaan hele discussies over.


1. Theoretische en beleidsmatige stromingen

De armoede agenda



2. Female headed households

(huishouden, productie, reproductie)

Seks ratio en kernthema’s

3. ‘The girl effect’
De ILO mythe (international labour organization)

… dat vrouwen de helft van de wereld bevolking uitmaken, twee derde van alle arbeid verrichten, maar 10% van het wereldinkomen verdienen en slechts 1% van alle aardse goederen en rijkdom bezitten.



  • ILO mythe (is verzonnen, iemand had de cijfers gewoon bedacht)


Aanleiding aandacht vrouwen

  • Voor 1970 bestond dat niet, de vrouw was huisvrouw & moeder (welfare-approach)

  • Teleurstelling over trage economische ontwikkeling

  • 1980: studies verschil belang van onderwijs voor jongens/meisjes & belangrijke economische rol vrouwen.


Human Development benadering (1970, hiervoor vooral economisch)

  • Basic needs model (human needs benadering): van een meer structurele kijk naar een meer menselijke kijk naar de armoede. Hoe kunnen we mensen bij ontwikkeling betrekken.

  • 2e feministische golf: positie van de vrouw kwam op de agenda te staan.


Gevolg van de ontwikkelingen in jaren 70/80



Een nieuw politieke agenda

1970: tweede feministische golf



1975-1985: ‘decade of women’
4 conferenties: 1975 Mexico, 1980 Kopenhagen, 1985 Nairobi en 1995 Beijing

  • Conferenties om de vijf jaar over de positie van de vrouw. Alle landen die vertegenwoordigd zijn in de VN. Verzamelen voor zowel mannen als vrouwen.

  • Daarnaast zijn er ook schaduw conferenties voor NGO’s die proberen de internationale agenda te beïnvloeden.

    • Tijdens die conferenties: betekenis aan gender is niet eenduidig; in de tijd van de Koude oorlog wanneer er nog 3 blokken waren: arm, west en communistisch; iedereen had dus andere belangen; vooral eigenbelang.

    • Resultaat: opstellen actieplannen. Alle landen moeten een organisatie optuigen die dienen als vrouwen instituten met als taak om actieplannen in werking te stellen. Voorwaarde: plannen gestratificeerd (binnen VN, landen moeten officieel voor instemmen en daarna pas kunnen landen aan die afspraken gehouden worden).

  • 1995: ‘Beijing Declaration and Platform for Action’  in 2010 kijken hoe ver dit is gekomen.


Theoretische benaderingen vertaald in beleidsmatige programma’s voor achtergestelde positie van vrouwen.

WID: Women In Development:

  • Neo-liberaal, emancipatie, integratie.

  • Eerste belang: vrouwen integreren in ontwikkelingsbeleid/strategieën om te komen tot een andere wereld.

  • De rol van de vrouw moest erkent worden.

  • Boserup, Rogers

WAD: Women And Development

  • Benadering die komt uit het sociaal-communistisch denken.

  • Roep om nieuwe economische wereldorde: In de hele wereld moeten gelijke economische en politieke verhoudingen komen, dan krijg je vanzelf betere ontwikkeling en gelijke rechten tussen mannen en vrouwen.

    • Housewivization past hierbinnen

  • Neomarxistisch, socialistisch en alternatief.

 Veel kritiek op deze eerste 2 benaderingen. o.a.: vrouwen zijn altijd al onderdeel geweest van ontwikkelingsprocessen. Roep om andere verhoudingen wil nog niet zeggen dat je direct iets doet aan ongelijke man-vrouw verhoudingen. Huishoudmodel: vrouwen belangrijk voor huishouden en niet voor economische bijdrage. Waarom hebben vrouwen in heel veel landen een tweederangs positie? Hoe moeten we vrouwen op de agenda zetten?

GAD: Gender And Development

  • Nieuwe theorievorming. Op een andere manier kijken naar achtergestelde positie en machtsverhoudingen.

  • Holistisch

  • Empowerment

  • Verhouding tussen productie en reproductie: verhouding tussen mannen en vrouwen in die sferen waarin de samenleving wordt opgebroken en de verschuivingen daarin.

    • Produceren voor markt vs. reproductie (nageslacht) en productie voor huishouden.

  • Meer kijken naar sociale verhoudingen/relaties: wat zijn gender verhoudingen en waarom zijn ze op bepaalde wijze georganiseerd.

  • Analyseren van verhoudingen en het denken wat er achter die verhoudingen zit.

We zien asymmetrie in gender studies: veel meer aandacht voor de positie van vrouwen dan die van mannen. Je moet naar gender verhoudingen kijken wil je problemen oplossen.

Gender mainstreaming: aandacht voor gender in elk beleid. Zien dat er nadruk is gelegd met name op armoedebestrijding. Sinds 1995 conferentie in Beijing.

Policy Evaporation: verdampen van gender beleid binnen organisaties.
Autonomie

Nederland was een van de voorlopers binnen de ‘decade of women’ en de vrouwenagenda. Niet gender en empowerment, maar autonomie staat centraal.

Beleid van Nederland was heel vooruitstreven.

Autonomie = zeggenschap over eigen lichaam en leven:


  • Fysiek: volledige beschikking over eigen seksualiteit en vruchtbaarheid.

  • Economisch: gelijke toegang tot en zeggenschap over productiemiddelen. Toegang tot land, arbeid en kredieten waardoor mensen een eigen economische positie kunnen ontwikkelen.

  • Politiek: zeggenschap, zelfbeschikking en machtsvorming in zelfgekozen richting.

  • Sociaal-cultureel: recht op eigen identiteit en gevoel voor eigen waarde.

 Bovenstaande doelstellingen worden als uitgangspunt genomen in het beleid. Voor verwezenlijking hiervan moet er verandering van ideologieën komen. Vooral fysieke erg belangrijk.

Empowerment is een proces, autonomie is een fase.


Empowerment

Met name binnen beleid in gender en ontwikkeling (GAD):



  • Proces t.a.v. meer beslissingsruimte over eigen lichaam en leven (power to).

  • Verwijst naar zelfbewustzijn van actoren (power within)

  • Individueel en/of collectief (power with) = de macht om samen dingen te beïnvloeden en veranderen

  • Noodzaak voor genderanalyse, context gebonden

    • Waar komen ongelijkheden vandaan?

Feminisering van de armoede

  • Toename aantal arme vrouwen + Female Headed Households  huishoudens waar armoede het meeste voorkomt.

  • Armoede probleem komt centraal te staan (Nieuwe Armoede Agenda)  gender en armoede wordt aan elkaar gelinkt.

    • Armoede analyseren komt tot inzichten over mannen en vrouwen en op basis daarvan ongelijke genderverhoudingen aanpakken.

  • Ongefundeerde bewering steekt weer de kop op: vrouwen helft wereldbevolking, twee-derde arbeid, 10% wereldinkomen, 1% van alle aardse goederen en rijkdom = verzonnen, waren geen cijfers.


Kritiek op feminisering van de armoede

  • Standaard is het huishouden met een man aan het hoofd

  • Female Headed Households (FHH) zijn niet per definitie arm

  • Sociaal, culturele en politieke factoren ondergeschikt aan economische factoren.

  • Gender verdwijnt, het gaat om arme vrouwen, armoede is het probleem, er is meer aan de hand, namelijk ongelijke macht.

    • Niet alleen armoede probleem, maar ook geweld tegen vrouwen en erfrecht (vrouwen mogen geen land erven). Gender vraagstukken gaan over veel meer dan alleen armoede.


Female Headed Households

Redenen voor ontstaan FHH in Botswana

  • Culturele veranderingen: ten aanzien van normen en waarden, ideeën

  • Sociaal/institutionele veranderingen: veranderingen op het materiele vlak

    • Komst van de ploeg.

  • Individuele/identiteitsveranderingen: op persoonlijk gebied, mannen en vrouwen gingen andere rollen spelen met andere verwachtingen. Aantal alleenstaande vrouwen neemt toe. Huishoudens worden complex.

  • Op economisch vlak: door de mijnbouw van de Engelsen en het ronselen van arbeiders komen er migratiepatronen. Sociale cohesie wordt ondermijnd door werken in het buitenland.

  • Op normatief vlak: door de komst van missionarissen etc. die een heel ander beeld overbrachten; vrouwen waren aan het werk.

  • Tekort aan huwbare mannen

 voordat Botswana een protectoraat werd waren er nog geen FHH, vrouwen waren altijd afhankelijk van mannen; vader, broers, echtgenoot, etc.

In genderstudies vaak FHH vergeleken met algemene huishouden (man aan het hoofd), maar om goed te vergelijken moet je eigenlijk FHH met MHH vergelijken.


Opvattingen t.o.v. huishoudens.

  • Neoklassieke, hegemoniale opvatting: harmonieuze eenheid. Dominante opvatting, opkomen voor elkaars belang.

  • Orthodox marxistische opvatting: de natuurlijke eenheid waar de reproductie van de werkende klasse plaatsvindt: seksuele reproductie, sociale reproductie en verhoudingen (hoe moet men zich gedragen, normen en waarden)

  • Kritische visie vanuit vrouwenstudies: huishoudens aan verandering onderhevig, onderhandeling en conflict

Diversiteit in huishoudens

  1. Op conceptueel niveau: probleem van definitie: hoofd van huishoudens en samenstelling: dominante idee dat de man het hoofd is van huishoudens; bij interviews moet er gekeken worden naar hoe verschillend huishoudens kunnen zijn. Niet zomaar universeel.

  2. Op methodologisch niveau: probleem van meten: wie is de respondent, wat is gemeten, vergelijking van cijfers tussen landen of periodes zijn dan vaak problematisch.

  3. Op ideologisch niveau: probleem van kennisproductie: bv. Feminisering van de armoede en FHH


Huishoudens een sociale constructie

  • Geen statische eenheid, veranderlijk door allerlei omstandigheden.

  • Zeer divers in samenstelling

  • Normatieve eenheid (hoofd van hh, gender verhoudingen)

  • Eenheid waar groot deel van reproductie plaatsvindt

  • Plaats van onderhandeling (conflict)

    • niet alleen uitgevochten worden tussen mannen en vrouwen maar ook tussen mannen en mannen en vrouwen en vrouwen.

  • Geen actor – huishoudens kun je niet onderdelen in groepen


Sex-Ratio

  • Bruidsschatten waren vroeger vooral voor de hoogste kasten maar nu is het over alle lagen van de bevolking verspreid.

  • De sex-ratio geeft de verhouding van mannen en vrouwen aan. Bij 100 zijn er evenveel mannen als vrouwen. In India is het heel erg scheef, en wordt het ook steeds schever, de cijfers zeggen dus iets over de genderverhoudingen.


Gendercide

  • The war on baby girls in China

  • Killed, aborted or neglected, at least 100m girls have disappeared and the number is rising

  • Samenleving waarin jongens worden geacht voor hun ouders te zorgen, mannen zorgen voor het inkomen  effect: voorkeur voor jongens

  • Vrouwen worden dus schaars, zouden ze dan wel meer gewaardeerd worden?

  • Gevolg: massale roof van vrouwen en meisjes; arme mannen kunnen geen vrouwen meer vinden, Internationale ruil van vrouwen.


Drie kernthema’s uit dit college

  • De grote diversiteit in arbeidsdeling naar sekse.

    • Overal verschillend, hoe wordt man en vrouw gezien, en hoe werkt dat uit op de verdeling.

  • De link tussen productie en reproductie

    • Belangrijk hoe deze zich tot elkaar verhouden, hier ligt vaak de breuk van ongelijkheid in genderverhoudingen.

  • Het gendered karakter van economische ontwikkeling, niet gender neutraal



  1   2   3   4   5

  • Aanleiding aandacht vrouwen
  • Een nieuw politieke agenda
  • Theoretische benaderingen vertaald in beleidsmatige programma’s voor achtergestelde positie van vrouwen.
  • Empowerment
  • Feminisering van de armoede
  • Kritiek op feminisering van de armoede
  • Female Headed Households Redenen voor ontstaan FHH in Botswana
  • Opvattingen t.o.v. huishoudens.
  • Diversiteit in huishoudens
  • Huishoudens een sociale constructie
  • Drie kernthema’s uit dit college

  • Dovnload 120.75 Kb.