Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Internationale vrede en veiligheid

Dovnload 344.39 Kb.

Internationale vrede en veiligheid



Pagina1/7
Datum04.04.2017
Grootte344.39 Kb.

Dovnload 344.39 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7

DEEL II
Hoofdstuk 2

Internationale vrede en veiligheid


INTERNATIONALE VREDE EN VEILIGHEID

Een van de hoofddoelen van de Verenigde Naties is het handhaven van de internationale vrede en veiligheid. Sinds de oprichting in 1945 wordt vaak een beroep gedaan op de VN om te voorkomen dat een conflict escaleert tot oorlog, om elkaar vijandige partijen te overtuigen rond de onderhandelingstafel te gaan zitten in plaats van naar de wapens te grijpen, of om te helpen de vrede te herstellen als er toch een conflict uitbreekt. In de loop der jaren heeft de VN een einde gemaakt aan tal van conflictsituaties, vaak door ingrijpen van de Veiligheidsraad – het belangrijkste orgaan voor aangelegenheden rond de internationale vrede en veiligheid.


Met het einde van de koude oorlog in de jaren negentig ontstond er een grondig gewijzigd klimaat wat betreft de vrede en veiligheid in de wereld. Typerend voor dat nieuwe klimaat was dat de nadruk niet meer zozeer op gewapende conflicten tussen staten kwam te liggen, maar op oorlogen binnen staten. In de eerste jaren van de 21ste eeuw zijn nieuwe, wereldomspannende dreigingen gerezen. De aanslagen van 11 september 2001 op de Verenigde Staten bewezen duidelijk dat de wereld zich moet opmaken voor de uitdaging van het internationale terrorisme, terwijl gebeurtenissen daarna de zorg deden toenemen over de verspreiding van kernwapens en de gevaren van andere niet-conventionele wapens die hun schaduw dreigend over mensen en volken in de hele wereld werpen.
De organisaties van het VN-stelsel kwamen elk op hun eigen terrein meteen in het geweer tegen het terrorisme. Op 28 september aanvaardde de Veiligheidsraad een breed geformuleerde resolutie krachtens de dwingende bepalingen van het Handvest om de financiering van terrorisme te voorkomen, het inzamelen van dergelijke fondsen als een criminele daad aan te merken en om terstond de financiële middelen van terroristen te bevriezen. Krachtens deze resolutie werd er ook een Comité voor terrorismebestrijding in het leven geroepen dat moet toezien op de tenuitvoerlegging van deze besluiten.
De Verenigde Naties heeft ook het traditionele scala aan instrumenten die haar in haar vredestaak ter beschikking staan uitgebreid, en vredesoperaties zodanig aangepast dat ze zijn opgewassen tegen nieuwe taken. De VN doet daarbij steeds vaker een beroep op regionale organisaties en ijvert voor het herstel van duurzame vrede na beslechting van een geschil. Burgerconflicten leiden tot complexe discussies over gepaste reacties van de internationale gemeenschap, onder meer over hoe men bedreigde burgers beter kan beschermen.
In een poging een oplossing te vinden voor de burgerconflicten heeft de Veiligheidsraad goedkeuring verleend aan vernieuwende en complexe vredesoperaties. In El Salvador, Guatemala, Cambodja en Mozambique heeft de VN een belangrijke rol gespeeld bij het beëindigen van de burgeroorlog en het bereiken van verzoening tussen partijen.
Maar andere conflicten – in Somalië, Rwanda en voormalig Joegoslavië – die vaak gepaard gingen met etnisch geweld, stelden de VN in haar rol van vredeshandhaver voor nieuwe uitdagingen. De problemen waarmee de Raad zich bij deze conflicten geconfronteerd zag, hebben ertoe geleid dat in de periode 1995-1997 geen enkele operatie werd opgezet. De cruciale rol van de VN inzake vredeshandhaving werd echter nogmaals op dramatische wijze bevestigd. Aanhoudende crises in de Democratische Republiek Kongo, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Oost-Timor, Kosovo en Sierra Leone leidden vlak voor de eeuwwisseling tot vijf nieuwe missies.
Sindsdien heeft de Raad de VN-missie in Ethiopië en Eritrea (UNMEE) in gesteld in 2000; de VN-hulpmissie in Oost-Timor (UNMISET) in 2002; en de VN-missie in Liberia (UNMIL) in 2003.
In lijn met de recente ontwikkelingen concentreert de Verenigde Naties zich nu meer dan ooit op vredesopbouw – d.w.z. ingrijpen gericht op het ondersteunen van structuren die de vrede moeten versterken en handhaven. De ervaring leert dat het creëren van duurzame vrede alleen is te bereiken door landen te helpen zich sterk te maken voor economische ontwikkeling, sociale rechtvaardigheid, respect voor de mensenrechten, goed openbaar bestuur en een gedegen democratiseringsproces. Geen enkele andere instelling dan de VN kan bogen op de multilaterale ervaring, de expertise, het vermogen tot samenwerking en de onpartijdigheid die nodig is om zich van deze taak te kwijten. Naast vredesopbouwende taken tijdens missies als die in Timor-Leste en Kosovo, heeft de VN ondersteunende bureaus voor vredesopbouw opgezet in de Centraal-Afrikaanse Republiek, Guinee-Bissau, Liberia en Tadzjikistan.
De Veiligheidsraad, de Algemene Vergadering en de Secretaris-Generaal spelen alle een belangrijke en complementaire rol in het streven naar vrede en veiligheid. VN-activiteiten zijn vooral gericht op conflictpreventie, vredesluiting, vredeshandhaving, vrede afdwingen en vredesopbouw. Deze verschillende vormen van optreden moeten elkaar overlappen of gelijktijdig plaatsvinden, willen ze leiden tot succes.


De Veiligheidsraad

Het VN-Handvest – een internationaal verdrag – verplicht lidstaten hun geschillen vreedzaam te beslechten om de internationale vrede, veiligheid en gerechtigheid niet in het gedrang te brengen. Staten moeten zich onthouden van het dreigen met of gebruiken van geweld tegen een andere staat en kunnen hun geschillen voorleggen aan de Veiligheidsraad.


Binnen het VN-systeem ligt de verantwoordelijkheid voor het handhaven van vrede en veiligheid primair bij de Veiligheidsraad. Krachtens het Handvest komen de leden overeen de besluiten van de Veiligheidsraad te aanvaarden en uit te voeren. Aanbevelingen van andere VN-organen hebben niet het bindende karakter van de besluiten van de Veiligheidsraad, maar kunnen zeker van invloed zijn op conflictsituaties, daar ze de opvattingen van de internationale gemeenschap vertolken.
Als een geschil voor de Veiligheidsraad wordt gebracht, verzoekt de Raad partijen doorgaans hun geschil langs vreedzame weg te beslechten. De Raad kan aanbevelingen doen voor vreedzame oplossingen, speciale gezanten aanstellen, de Secretaris-Generaal verzoeken zijn 'goede diensten' aan te bieden of zelf overgaan tot onderzoek en bemiddeling.
Als een geschil ontaardt in wapengeweld, probeert de Veiligheidsraad zo snel mogelijk een einde te maken aan de vijandigheden. De Raad kondigde meermaals maatregelen voor een staakt-het-vuren af en voorkwam zo uitdijing van conflicten. Om het vredesproces te begeleiden kan de Veiligheidsraad militaire waarnemers of een vredesmacht naar het probleemgebied zenden
Krachtens hoofdstuk VII van het Handvest mag de Veiligheidsraad maatregelen nemen om naleving van zijn besluiten af te dwingen. Zo kan de Raad een embargo afkondigen of economische sancties opleggen, maar ook overgaan tot militair optreden om de naleving van resoluties af te dwingen.
De Veiligheidsraad heeft, op basis van hoofdstuk VII, in een aantal gevallen gekozen voor gewapend optreden door een militaire coalitie van lidstaten of door een regionale organisatie of overeenkomst. Maar militair ingrijpen gebeurt alleen in laatste instantie, als alle vreedzame middelen om een geschil te beslechten zijn uitgeput en als er daadwerkelijk sprake is van een bedreiging van de vrede, een inbreuk op de vrede of een daad van agressie.
Eveneens krachtens hoofdstuk VII heeft de Veiligheidsraad internationale straftribunalen opgericht ter berechting van personen die zijn beschuldigd van ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht en van de mensenrechten, met inbegrip van volkenmoord.

De Algemene Vergadering

Het Handvest stelt in artikel 11: De Algemene Vergadering kan de algemene beginselen van samenwerking bij het handhaven van de internationale vrede en veiligheid behandelen […] en […] aanbevelingen doen aan de Leden of aan de Veiligheidsraad, of aan beide. De Vergadering biedt de mogelijkheid consensus te bereiken in moeilijke kwesties door op te treden als een forum voor het uiten van grieven en het plegen van diplomatiek overleg. Om de vrede te handhaven heeft de Algemene Vergadering al ettelijke speciale (spoed)zittingen gehouden, o.m. over ontwapening, de Palestijnse kwestie en de situatie in Afghanistan.


De Algemene Vergadering buigt zich over aangelegenheden betreffende vrede en veiligheid in de Eerste Commissie (ontwapening en internationale veiligheid) en in de Vierde Commissie (speciale politieke zaken en dekolonisatie). In de loop der jaren heeft de Vergadering bijgedragen tot het bevorderen van vreedzame betrekkingen tussen naties met de aanvaarding van verklaringen inzake vrede, met de vreedzame beslechting van geschillen en via internationale samenwerking
In 1980 keurde de Algemene Vergadering de oprichting goed van de Universiteit voor de Vrede in San José (Costa Rica), een gespecialiseerd internationaal instituut voor studie, onderzoek en kennisoverdracht op het gebied van vredesvraagstukken.
De Vergadering heeft de openingsdag van haar jaarlijkse gewone zitting uitgeroepen tot Internationale Dag van de Vrede.


  1   2   3   4   5   6   7

  • De Veiligheidsraad
  • De Algemene Vergadering

  • Dovnload 344.39 Kb.