Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Jean Vanier deelt met de paus dezelfde liefde voor de allerzwaksten Interview met Jean Vanier – 21 maart 2014

Dovnload 112.38 Kb.

Jean Vanier deelt met de paus dezelfde liefde voor de allerzwaksten Interview met Jean Vanier – 21 maart 2014



Datum25.10.2017
Grootte112.38 Kb.

Dovnload 112.38 Kb.

Jean Vanier deelt met de paus

dezelfde liefde voor de allerzwaksten

Interview met Jean Vanier – 21 maart 2014

De oprichter van de Ark gemeenschappen, Jean Vanier (85 jaar), was vandaag op audiëntie bij paus Franciscus in Rome. Al meer dan 50 jaar zet Jean Vanier zich in voor de allerzwaksten in onze samenleving. De in Canada geboren filosoof deelt met de paus dezelfde visie van een geïncarneerd christendom, dat zich wil laten aanraken door de moeilijkheden die deel uitmaken van de menselijke bestaansrealiteit. Bij gelegenheid van zijn bezoek aan Rome sprak Antonino Galofaro met hem.  

De oorsprong van de Ark 

Tijdens een bezoek aan de pastoor van een kleine stad besefte ik dat mensen met een verstandelijke beperking behoren tot de meest onderdrukte en afgewezen personen van onze samenleving. Ze storen ons, tot op de dag van vandaag. En dus hebben we ze aparte benamingen gegeven die we allemaal kennen: idioten, imbecielen, mongolen, zwakzinnigen, enzovoort, allemaal negatieve benamingen. In 1964 bezocht ik een vreselijke instelling, waar 80 mannen bij elkaar zaten opgesloten, zonder werk en zonder bezigheden. Er waren twee grote slaapzalen met 40 bedden naast elkaar. Het was een instelling waar ouders terecht konden als ze niet meer wisten wat ze moesten doen, compleet overweldigd door het feit dat ze een ernstig gehandicapt kind hadden gekregen. Deze ouders vroegen aan de directrice: "Kunt u mijn kind hier opnemen?" De directrice had wel een goed hart, maar niet de capaciteit om goed voor deze mensen te zorgen. Ze was er niet zozeer op gericht het welzijn van de mensen met een verstandelijke beperking te bevorderen, maar ze trachtte vooral de last van de ouders te verlichten. Dan begrijp je ook waarom deze mensen niet werden behandeld als personen die recht van spreken hebben, die plannen maken en verlangens koesteren en iets van hun leven willen maken, etc. 


Wat was de aanleiding van de geboorte van de Ark? 

De Ark is ontstaan nadat ik een ontmoeting had met twee mannen met een verstan-delijke beperking. Zij woonden in deze instelling waar ik zojuist over sprak. Ik nodigde hen uit om met mij samen het leven te gaan delen. Ik richtte een vereniging op en samen met vrienden kocht ik een enigszins vervallen huis; daar leefden we met ons drieën. Vervolgens kwamen er allerlei mensen naar ons toe om te helpen. Het wezenlijke van dit samenleven was het ‘zijn met’ en niet zozeer het doen voor’. Als ik denk aan de meeste huisgenoten van mijn eigen gemeenschap of die van andere Ark gemeen-schappen, dan raakt het me hoe vaak ze werden vernederd en niet werden gehoord of gerespecteerd. 


De Ark bestaat nu vijftig jaar: had u toen kunnen vermoeden dat zoveel mensen u zouden komen helpen? 

Het verhaal van de Ark is een verhaal van verwondering, want de Ark kon alleen maar groeien omdat deze of gene daadwerkelijk kwam helpen. En daardoor werd hij omgevormd. We hebben gaandeweg mogen ontdekken dat mensen met een beperking boodschappers zijn van God. Het is belangrijk deze ervaring met anderen te delen. Wereldwijd hebben 4000 mensen met een beperking en 4000 assistenten deze waarheid mogen ontdekken. En dat alles in een geest van vreugde en feest. Dat betekent niet dat er geen problemen of moeilijkheden zijn geweest. Maar het hart van de Ark is een plaats van feest! Ik verbaas me er telkens weer over dat het juist de mensen met een beperking zijn die zo’n grote aantrekkingskracht hebben op anderen. Zij transformeren ons en maken ons meer mens. 


De vele maatschappelijke veranderingen in de afgelopen 50 jaar 

Veel dingen zijn vooruit gegaan in de afgelopen 50 jaar. Mensen met een fysieke beperking bijvoorbeeld, die niet goed kunnen lopen, kunnen tegenwoordig veel makkelijker een kerk binnengaan. Maar aan de andere kant is er de abortus, een fenomeen dat enorm is toegenomen. Onlangs nog sprak ik een jonge vrouw die ik goed ken; zij was zwanger en bij de echografie had men gezien dat haar kind een fysieke en verstandelijke beperking had. Het eerste wat de dokter tegen haar zei, was: "Je kunt een voortijdige zwangerschapsonderbreking laten doen." Abortus is gewoon geworden. Voor deze jonge vrouw was er geen sprake van dat ze een abortus zou laten plegen. Maar het is vreemd dat we op deze manier met handicaps omgaan. We denken dat we de ouders helpen, want tegenwoordig beschouwt men een kind met een handicap alleen maar als een last voor de ouders; men vergeet zo makkelijk dat mensen met een verstandelijke beperking heel veel capaciteiten hebben.


Vandaag zijn er nieuwe vormen van handicaps 

Ik zou het zelfde over de ouderdom willen zeggen. We gaan een heel bijzondere tijd tegemoet waarin het aantal hulpbehoevende mensen veel groter zal zijn dan het aantal gezonde en actieve mensen; deze laatste groep moet de kosten gaan opbrengen van de zorg voor de ouderen en zwakkeren. Momenteel bestaat er in onze samenleving een groot percentage van mensen die lijden aan de ziekte van Alzheimer. In het samenleven met mensen met een beperking ontdekken we de dingen die wezenlijk zijn voor ons menselijke bestaan: het hebben van relaties, het aandachtig luisteren naar elkaar, het oprecht eerbied koesteren voor elkaar, het vermogen om lief te hebben. Eigenlijk is dat voor mensen die lijden aan de ziekte van Alzheimer niet anders. Hun naasten hebben vaak het gevoel dat de persoon die eens hun echtgenoot was, hun vader of moeder, er niet meer is; maar dat is niet waar. De persoon is niet weg, hij is alleen verborgen. En het betekent dat we de tijd moeten nemen om opnieuw een relatie aan te gaan, eenvoudig door elkaars hand vast te houden, door alles te doen met veel tederheid. Dus we bevinden ons in een wereld waar het aantal zwakke en kwetsbare mensen toeneemt. 


Is in onze maatschappij de visie op deze mensen dus niet echt veranderd? 

Er is veel veranderd en tegelijk ook weer niet. We kennen tegenwoordig de Paralympics en het is geweldig dat iemand met slechts één been toch een mooie prijs kan winnen! Maar helaas kunnen slechts enkelen die prijs winnen, terwijl er een hele massa mannen en vrouwen overblijft die kwetsbaar zijn, vernederd worden, opzij geschoven en tegenwoordig ook geaborteerd. 


Mensen met een beperking en de Kerk van paus Franciscus 

De meest kwetsbaren en allerzwaksten zijn nodig in de Kerk, want de Kerk is het lichaam van Christus. Momenteel is de Kerk er vooral op gericht de mensen meer kennis van het geloof bij te brengen, dus om het verstand te doen groeien en met het hoofd te werken. Maar in het samenleven met mensen met een beperking heb je er niet veel aan om met je hoofd te werken; dan komt het vooral aan op je vaardigheid om te kunnen luisteren, om de eenvoud van hart en het verlangen om de ander echt te ontmoeten. 


Veel mensen zijn van mening dat van alle instellingen de katholieke Kerk het dichtst bij de gehandicapten staat. Hoe ziet u dat?

Dit is zeker waar voor wat betreft de religieuze ordes. De zusters van Moeder Teresa bijvoorbeeld zijn geweldig! Ze hebben zich enorm gespecialiseerd, maar soms staan ze een beetje aan de buitenkant van de samenleving. Ik zou gemeenschappen willen creëren die zich midden in een stad of een dorp bevinden, dichtbij de buurtbewoners; zodat de mensen van het dorp of de stad hen regelmatig kunnen ontmoeten. Want deze ontmoetingen zijn een enorme steun voor het verder ontwikkelen van hun eigen persoonlijkheid, van hun beeldvorming, van hun vermogen om een echte relatie aan te gaan en die steeds dieper te beleven. Ik durf niet te beweren dat de gehele Kerk dicht bij de gehandicapten staat; want er zijn geweldige priesters, maar er zijn ook nog priesters die de communie weigeren aan mensen met een beperking. Er is dus nog veel werk te verrichten. 


Welk werk? 

Veel mensen voelen zich belemmerd in het contact met gehandicapte mensen. Ze denken dat je gespecialiseerd moet zijn of een bijzondere opleiding moet hebben genoten om hen te kunnen ontmoeten. Maar het enige wat nodig is, is om echt mens te zijn, om een menselijke relatie met hen aan te gaan, om te lachen, plezier te hebben, samen spelletjes te doen. Want zij bevinden zich meestal op het niveau van de eenvoud van hart. 


Paus Franciscus spreekt herhaaldelijk over de armen en zwakken in onze wereld. U zult wel bijzonder geraakt zijn door deze boodschap? 

Hij is geweldig! Wat ik zo bijzonder aan hem vind, is dat hij boodschap en boodschapper tegelijk is. Hij is de boodschapper die de boodschap belichaamt. Wanneer hij iemand ontmoet, kijkt hij hem aan alsof deze ontmoeting het hoogtepunt van zijn leven is. Dit is echt de paus van de ontmoeting, in de diepste betekenis van het woord: het zien van de ander als een medemens, zonder te oordelen, maar enkel om die ander te ontmoeten. Ik geloof dat hij ons wil leren dat een ontmoeting er niet toe dient om de ander te bekeren of hem dingen te leren, maar dat het gaat om de ontmoeting zelf, om de ander te zien zoals Jezus hem ziet, dat wil zeggen, met een blik van tederheid, vriendelijkheid en liefde. Paus Franciscus zegt: "Het is belangrijk om een vriend van de arme te worden. En vriendschap, dat is ontmoeting, dat is aanwezigheid en dat is tijd nemen". 


Naar een meer liefdevolle samenleving 

Dit is een weg die zich in iedere persoon dient te voltrekken: verander de wereld, maar met één hart per keer. In de ontmoeting en het samenleven met een gehandicapte mens ontdek je vaak een heel stuk van jezelf dat je tot dan toe totaal had ontkent. Door vriend te worden van iemand met een beperking merk je dat deze relatie jou omvormt en je visie op de maatschappij verandert. Je stelt je niet meer tevreden met een individualistische en competitieve samenleving, maar je verlangt naar een samenleving waarin mensen proberen om echte relaties op te bouwen, gemeenschap te stichten en mensen samen te brengen; want het verlangen van Jezus is eenheid. Creëer plaatsen waar mensen elkaar kunnen leren kennen en ontmoeten zonder angst. Dat is de realiteit. De geest van verdeeldheid creëert verdeeldheid. En dan worden we bang voor elkaar, voor het anders zijn van de ander. En ik geloof dat de grote boodschap van Jezus is: "Wees niet bang. Wees niet bang om de ander te ontmoeten, ook al is hij anders dan jij.” 





Pagina |


  • De oorsprong van de Ark
  • Wat was de aanleiding van de geboorte van de Ark
  • De Ark bestaat nu vijftig jaar: had u toen kunnen vermoeden dat zoveel mensen u zouden komen helpen
  • De vele maatschappelijke veranderingen in de afgelopen 50 jaar
  • Vandaag zijn er nieuwe vormen van handicaps
  • Is in onze maatschappij de visie op deze mensen dus niet echt veranderd
  • Mensen met een beperking en de Kerk van paus Franciscus
  • Veel mensen zijn van mening dat van alle instellingen de katholieke Kerk het dichtst bij de gehandicapten staat. Hoe ziet u dat
  • Paus Franciscus spreekt herhaaldelijk over de armen en zwakken in onze wereld. U zult wel bijzonder geraakt zijn door deze boodschap
  • Naar een meer liefdevolle samenleving

  • Dovnload 112.38 Kb.