Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Karperzalmen voor een gezelschapsaquarium en nog wat deel 3 Door Aad Bouman

Dovnload 1.35 Mb.

Karperzalmen voor een gezelschapsaquarium en nog wat deel 3 Door Aad Bouman



Datum25.10.2017
Grootte1.35 Mb.

Dovnload 1.35 Mb.

Karperzalmen voor een gezelschapsaquarium en nog wat. deel 3

Door Aad Bouman


Huidige naamgeving
De tweede helft van de 18de eeuwen de eerste helft van de 19de eeuw, was de tijd van de grote autoriteiten, van mensen die de grote zoölogische handboeken schreven. Er bestonden nog geen nomenclatuurregels, maar de namen van Linnaeus werden door de meeste wel aangenomen.
Op deze wijze kwamen veel namen algemeen in gebruik, maar voor veel dieren werden door verscheidene auteurs verschillende namen gebruikt.Daardoor werd de chaos steeds groter er kwam behoefte aan regels. In 1842 werden in Engeland voor het eerst dergelijke regels opgesteld. Maar deze werden uiteraard in het buitenland niet overal geaccepteerd. Het was nodig dat er internationaal afspraken zouden komen. Dat gebeurde pas in 1901 toen het 5de internationale Zoölogen Congres de “Internationale Rules of Zoölogical Nomenclature”aannam en een permanente nomenclatuurcommissie instaleerde. Tijdens dergelijke congressen werden de regels bijgeschaafd en geïnterpreteerd. De regels die nu gelden zijn aangenomen tijdens het 15het congres in 1958 en in 1961in het Frans en Engels gepubliceerd. De belangrijkste regel in de z.g.n. prioriteitsregel.Deze zegt dat alleen de naam die het eerst aan een bepaalde diersoort gegeven is geldig is, tenzij hij op grond van de nomenclatuurregels om de een of andere reden ongeldig is.

Natuurlijk kan men niet oneindig naar oude namen blijven zoeken. Daarom is bepaald dat alle namen gepubliceerd zijn voor 1 januari 1758 ongeldig zijn. Deze datum is gekozen omdat de publicatie van het grote werk van Linnaeus Systema naturea gesteld is op deze dag. In deze editie paste Linnaeus voor het eerst consequent de binaire nomenclatuur toe. Er werden 4400 soorten in beschreven.

Een andere regel zegt dat namen gepubliceerd in boeken van jongere datum waarin de binaire nomenclatuur nog niet werd toegepast ongeldig zijn namen die gepubliceerd zijn zonder dat hier bij een beschrijving van het dier is gegeven (de z.g.n. nomina nusa, naakte namen ) en namen die al eerder voor andere dieren gebruikt zijn (homoniemen).Zo zijn er allerlei regels die het systeem verfijnen, maar die het natuurlijk niet waterdicht maken. Daarom is er de Internationale Nomenclatuurcommissie die beslist in allerlei gevallen waarin de regels niet voorzien. Het kan bijvoorbeeld zijn dat een zeer bekende diersoort sinds 1780 een algemeen aanvaarde wetenschappelijke naam bezit, maar dat iemand ontdekt dat deze soort in 1799 in een onbekend tijdschrift is beschreven onder een andere naam. Volgens de prioriteitsregels zou deze dan gebruikt moeten worden, maar de commissie heeft de bevoegdheid, deze naam te onderdrukken in het belang van de stabiliteit van de nomenclatuur. De jongere naam wordt dan geplaatst op een lijst van nominaconservanda (beschermde namen) en kan nooit meer van zijn plaats verdreven worden door een eventueel ontdekte oudere naam.

Weliswaar bestaat over toepassing van de verschillende regels wel wat verschil van menig, maar in het algemeen kan men zeggen dat momenteel de onderzoekers overal ter wereld aan de regels houden. Dat is zeer belangrijk omdat in feite niemand hiertoe gedwongen kan worden.

De enige sanctie bestaat hierin dat alles wat men doet, en in strijd is met de regels, door collega`s niet wordt geaccepteerd.

Ook zullen redacties van wetenschappelijke tijdschriften gewoonlijk geen artikelen accepteren waarin tegen de regels gezondigd wordt.

Sinds Linnaeus is er natuurlijk ook iets veranderd. Ging Linnaeus ervan uit dat alle organismen onveranderlijke wezens waren(volgens het scheppings verhaal),gaat men er nu van de theorie van Darwin uit. Die zegt dat ieder levend wezen zich sinds het begin ontwikkeld heeft uit een ander, meestal op grond van veranderde, ecologische omstandigheden.Hierdoor kreeg de nomenclatuur een andere basis, waardoor men niet meer uit kon van zuivere registratie, maar ging menwerken op grond van verwantschapsbetrekkingen.

Helaas tot ergernis van veel aquarianen veranderen de planten¯ en dierennamen regelmatig. Dit wordt veroorzaakt doordat men vroeger lang niet de kennis had van wat er tegenwoordig allemaal kan.

Planten werden beschreven op hun uiterlijk. Vooral de bloem, vooral het aantal en de lengte van de stampers en de meeldraden. Er was niet eens een microscoop tegenwoordig worden planten via hun DNA bepaald.

Slecht nieuws is pas echt nieuws en dat komt bij de liefhebbers, maar botanici zeggen dat ± 2 % van alle oude namen fout zijn, dus moeten veranderen.


Van vissen wil ik U een paar voorbeelden geven;

Voorbeeld 1

De in zee levende Lipvissen hebben, als ze klein zijn een bepaalde kleur, worden de dieren volwassen, dan krijgt de man een andere kleur.

Volwassen mannelijke dieren verdedigen dan hun territorium tegen andere mannetjes en deze worden dan verjaagt .Vrouwen en de jongen zijn dus anders gekleurd dan de mannen en worden daarom in hun territorium geduld.De arts Bleeker beschreef in 1852 in het zelfde tijdschrift twee vissen n.l. Halichoerus timorensis ( wat het vrouwtje blijkt te zijn) en H.kawarinsis.

We hebben eerder al gezien dat de oudste naam geldig is,maar wat is nu de oudste naam?

De uitspraak van de Int.Comm.is Halichoerus timorensis, omdat deze naam één bladzijde eerder vermeld stond dan H.kawarinsis

De bovenste getekende vis is in 1850 beschreven als ;Idiacanthus fasciolatus . De onderste als Stylophtalmus paradoxus.

Dit zijn vissen uit de diepzeeën leven op500-1500 meter diep.Deze vissen hebben een enorme waterkolom druk op hun lichaam. Als ze bovenwater komen exploderen ze, dus was het onmogelijk ze levend te beschrijven

Thans zijn wetenschapsmensen in staat deze vissen in kompressie tanks wel ij leven te houden. En wat blijkt nu?

Het onderste dier met de ogen op steeltjes zijn de jongen van het bovenste dier.

Ik geloof niet dat we onze voorvaderen deze fout (?) kwalijk mogen nemen. Maar er was wel weer een naams verandering nodig.

Tot slot wil ik het even hebben over de schrijfwijze van de vissen namen.

Enkele (populaire) vissen hebben Nederlandse namen, bv de Diamantzalm. De wetenschappelijke naam is:

Moenkhausia pittieri Eigenmann,1920.

De eerste naam (Moenkhausia) is de geslachtsnaam. Alle vissen welke tot dit geslacht of genus zijn ingedeeld, moeten aan enkele bepaalde voorwaarden voldoen.(Bij het bespreken van het geslacht ga ik daar verder op in)

Op dit moment zijn er 67 Moenkhausia soorten.

De geslachtsnaam begint altijd met een hoofdletter.

De tweede naam (pittieri) heeft altijd dezelfde letter type als de geslachtsnaam en begint altijd met een kleine letter.Heel vaak wordt dit fout geschreven, nl. met een hoofdletter.

Eigenmann is de eerste auteur die de diamantzalm beschreven heeft in 1920.

De naam van de auteur wordt altijd met een ander lettertype geschreven als de dierennaam. Heel vaak wordt wel het jaartal weggelaten bv. Moenkhausia pittieri Eigenmann

De geslachtsnaam mag maar één keer gebruikt worden.Hij mag dus ook niet voor een ander dier gebruikt worden.(En dat is in het verleden weleens gebeurd)


Internationaal is afgesproken dat eerste beschrijving de enige geldige naam is.

We leven nu met internet, maar honderd jaar of langer geleden duurde het heel lang voordat de rest van de wereld die eerste publicatie kende.

Mede hierdoor zijn na de eerste publicatie dezelfde plant of dier weer beschreven, oorzaak dar men die eerste publicatie niet kende

Momenteel gaat dat heel snel en binnen een paar minuten kan de hele wereld het weten.

Zo beschreef Ahl in 1935 ook weer de diamantzalm nu met de naam Opisthanodes haerteli Ahl , 1935 en omdat de eerste naam een geldige naam is noemen we deze naam een Opisthanodes haerteli Ahl, 1935 een synoniem

Vermeld is al dat de geslachtsnaam aan bepaalde voorwaarde moet voldoen, maar de soortnaam is dat niet het geval.

Een andere zeer populaire aquariumvis is de beckfordi met de wetenschappelijke naam van :

Nannostomus beckfordi Günther,1872 en heeft als synoniem

Nannostomus anomalus Steindachner,1876

Nannostomus aripiragensis Meinken,1931

Nannostomus aripirangensis Meinken,1931

Nannostomus beckfordi surinami Hoedeman, 1954

Nannostomus simplex Eigenmann, 1909
Dus als U in de literatuur gaat zoeken kan U al deze namen tegenkomen.

Hier spelen andere oorzaken een rol. In de eerste plaats de naam aripiragensis en aripirangensis maken heb ik de letter n in het tweede woord onderstreept, maar dat hoort niet Waarschijnlijk is bij het drukken de letter N per abuis toegevoegd (dit is een misspelling van de naam)


Verder heeft Hoedeman in 1954 Nannostomus beckfordi surinami gepubliseerd gebaseerd op een duidelijke N.beckfordi maar toch iets anders getekend was.En daarom hem als een ondersoort van de gewone beckfordi beschouwde.Later waren er toch een aantal auteurs die al die verschillende tekeningen te weinig aanleiding waren om als soort te erkennen, waardoor nu al deze namen eigenlijk N.beckfodi heten
Als laatste voorbeeld de neontetra, dit is wel een heel populaire vis. Zijn natuurlijk vindgebied is Zuid-Amerika, maar zelfs landen verweg van Z.Amerika zoals Cambodja en Hongarije hebben ze op postzegels gedrukt Zijn wetenschappelijke naam is:

Paracheirodon innesi (Myers,1936)

Door Myers in 1936 beschreven als Hyphessobrycon innesi.Jaren later is aangetoond dat de naam Hyphessobrycon niet goed was.(Ook hier kom ik bij de bespreking van de soort op terug) en hierdoor komt de naam Myers tussen haakjes te staan. Ook hier wordt het jaartal vaak weggelaten, maar als de auteursnaam tussenhaakjes staat is de geslachtsnaam veranderd.



Dus als auteursnaam tussenhaakjes staat weet U ook dat U gegevens over deze vis ook onder een andere naam kan zoeken.Welke dat is bijna altijd in her artikel vermeld.

Bij http://filaman.ifm-geomar.de krijgt U altijd naar de juiste wetenschappelijke naam .

  • Halichoerus timorensis
  • Idiacanthus fasciolatus
  • Moenkhausia pittieri
  • Opisthanodes haerteli
  • Nannostomus beckfordi surinami
  • Paracheirodon innesi

  • Dovnload 1.35 Mb.