Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Kernwoorden aanpassing amfibie

Dovnload 3 Mb.

Kernwoorden aanpassing amfibie



Pagina7/11
Datum10.05.2018
Grootte3 Mb.

Dovnload 3 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

wat met longvissen ?


Door goed te bestuderen hoe een hedendaagse longvis zich beweegt in een aquarium, proberen Amerikaanse paleontologen onder leiding van Neil Shubin van de University of Chicago het gelijk aan hun kant te krijgen. Want de fossiele sporen van dieren uit het Devoon (417 tot 354 miljoen jaar geleden) die op verschillende plekken in de wereld zijn gevonden, zijn niet afkomstig van de eerste vissen die als voorouders van alle viervoeters aan land gingen, zegt Shubin al een paar jaar. Volgens hem zouden ze gemaakt zijn door de voorouders van de longvissen. En uit een nieuwe observatie blijkt inderdaad: de Afrikaanse longvis (Protopterus annectens) ‘loopt’ soms een een stukje over de bodem van het aquarium (PNAS, online, 12 december).

Longvissen behoren net als coelacanthen tot de kwastvinnigen, een dierenfamilie die vrij algemeen was in het Devoon. Ze zijn evolutionair gezien zustergroep van de viervoeters. Hoewel coelacanthen soms op hun vinnen lijken te staan, en die in een loopbeweging heen en weer bewegen als ze langzaam zwemmen, lopen ze er nooit mee over de bodem. Uit veldstudies was wel bekend dat longvissen dat soms wel doen, maar het was nooit in detail uitgezocht.

Hoewel de takachtige vinnen van de longvis in niets geschikt lijken om fatsoenlijk mee te lopen, slaagt het dier daar toch in. Weliswaar onder water, maar toch. Mogelijk geholpen door zijn luchtgevulde longen houdt het dier zijn buik van de bodem terwijl zijn borstvinnen en heupvinnen een maaiende loopbeweging maken. Dat kan het dier alternerend (als borstcrawl) of simultaan (als vlinderslag) zo blijkt uit de observaties. De onderzoekers maakten er veel werk van om te zien wat voor sporenpatronen de longvis zou kunnen achterlaten.

Waarom vinden Neil Shubin en zijn team dat nou zo belangrijk? Shubin is de trotse ontdekker van de zogeheten Tiktaalik-fossielen uit het noorden van Canada, robuuste wezens met tot primitieve poten gemodificeerde vinnen en een krokodilachtig uiterlijk. Het dier leefde 383 miljoen jaar geleden. Het Tiktaalik-fossiel staat sinds zijn ontdekking in 2004 te boek als de vroegste viervoeter die vanuit het water op het land ging leven. Als er nou oudere sporen van grote landdieren gevonden worden, doet dat natuurlijk afbreuk aan de claim dat Tiktaalik daadwerkelijk het eerste dier was dat een poot aan land wist te zetten. ‘We hebben laten zien dat vroege fossiele sporen die eerder zijn toegeschreven aan vroege viervoeters ook door kwastvinnigen gemaakt kunnen worden’, schrijft Shubin. Een echt bewijs is het nog niet, maar hij geniet nu in ieder geval weer het voordeel van de twijfel.


Lopende longvis


De Afrikaanse longvis (Protopterus annectens) vertoont een primitief ‘loopje’ met zijn vinnen.



Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Zaterdag 17 december 2011, pagina 2 – 3
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

  • Lopende longvis

  • Dovnload 3 Mb.