Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Les 1 Inleiding

Dovnload 376.79 Kb.

Les 1 Inleiding



Pagina13/13
Datum21.09.2017
Grootte376.79 Kb.

Dovnload 376.79 Kb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   13

les 10

nAAR EEN PEDAGOGIEK VAN RADICALE SUBJECTIVITEIT (Sieckelinck)


  • In dit hoofdstuk zitten 2 bekommernissen

  1. We gaan nogal snel radicalisering met één bepaalde invulling laten samenvallen (extreem gewelddadige jihadisme is vandaag de bijna directe invulling)

  2. Als het over radicalisering gaat zijn we nogal snel geneigd om hard en repressief op te treden. Zit er in die radicalisering geen elementen die ons uitnodigen tot een andere pedagogische houding?

  • “Het proces van radicalisering kan immers worden beschouwd als een (reactie op een) crisis in het opgroeien, maar ook als een kans om democratisch politiek bewustzijn te helpen groeien. Veel heeft te maken met politiek en religie speelt een rol, maar tegelijk lijken evenveel cruciale beslissingen zich af te spelen in typisch adolescente besluitvormingsprocessen. Waar zwart-wit denken typerend is voor de radicale mind-set, is het ook voor de onderzoeker een uitdaging om zich niet te beperken tot zwart-wit standpunten.

  • Kijk naar diversiteit en invulling en vervolgens naar wat we daar met de pedagogiek kunnen mee aanvangen

  • Politieke en religieuze radicalisering?

  • Diverse ideologieën krijgen stempel van ‘radicaal’: van links anarchisme tot gewelddadig jihadisme

  • Bindmiddel = weigeren om te leven volgens de wetten van de democratische rechtsstaat

  • In beide stromingen (rechts of links) zeer duidelijk onbehagen ten aanzien van die wetten binnen de democratische wetstaat

  • De meeste radicalen van diverse strekking vertonen herkenbare biografieën

  • Manieren waarop die processen van radicalisering tot stand komen en de crisissen die zich in het opgroeien manifesteren zijn zeer herkenbaar los van die ideologische inhoud

  • Recente toegenomen aandacht voor jihadisme:

  • Verzet tegen het Westerse neokoloniale, neoliberale en seculiere wereldontwerp

  • Niet alleen focussen op dat geweld op zich, maar ook breder zien en niet loskoppelen van vb. de vluchtelingenstroom die de problematiek van de Islamitische Staat met zich mee heeft gebracht

  • Zien hoe de vluchtelingenstroom geleid heeft tot extreem rechtse reacties in de Westerse wereld

  • Grote aandacht voor onderwijs en zorg om een antwoord te geven op radicalisering

  • Niet alleen dat preventieve (onderwijs en jeugdzorg moeten preventief opereren en dit radicaliseren vermijden)

  • Ook onderwijs en welzijn gaan mee opgeroepen worden als belangrijke actor in het veiligheidsbeleid

  • Radicalisering: een omstreden begrip

  • Verschillende definities van radicalisering (met een al dan niet vermeende link naar het vertonen van geweld)

  • Oppassen voor een te gemakkelijk gebruik van de term ‘radicalisering’:

  • Afgeleid van het Latijnse woord ‘radix’ of wortels (“Terug naar de wortels”)

  • Deze beweging impliceert niet het gebruik van geweld

  • Vallen niet noodzakelijk met elkaar samen

  • Bij gewelddadige jihadisten gaat het niet noodzakelijk om het herinterpreteren van een verloren traditie (secularisatie heeft eerder tot een onwetendheid geleid)

  • Meest radicale jongeren vinden we aan de rand van religieuze en etnische gemeenschappen

  • Ze zijn niet zo sterk met dat levensbeschouwelijke bezig

  • Vertrouwdheid met hun religie of levensbeschouwing voor groot stuk kwijtgespeeld door secularisatie

  • Freire:

  • Onderscheid tussen radicalisering (kritische geest, creatief) en sektarisme (fanatisme, vervreemdend, frustratie, gesloten gemeenschappen)

  • Volgens een recente studie vindt radicalisering plaats:

  • ‘… wanneer een kind of adolescent politieke of religieuze ideeën en handelingspatronen ontwikkelt die zo fundamenteel op gespannen voet staan met de verwachtingen van de educatieve omgeving of de mainstream samenleving dat de pedagogische relatie in het geding komt.’

  • Radicalisering verschijnt hier als een verschijnsel dat niet zozeer bestreden of voorkomen moet worden, maar dat bovenal pedagogische begeleiding vraagt.

  • Typologieën en biografieën

  • Radicalisme als resultante van een psychische aandoening?

  • Gevaar van het sterk individualiseren van crimineel gedrag

  • Actuele vaststelling: grote diversiteit onder jihad-strijders (meelopers, avonturiers, wapengekken,…) + ontstaan van twee soorten ‘bekeringen’:

  • Bekering tot de Islam (vraagt studie, toewijding en geduld)

  • Bekering tot Jihadisme (frustratie en verlangen naar gebruik van geweld)

  • Kijken naar veranderingen in materiële en spirituele omstandigheden van jongeren die aangetrokken worden door extremistisch gedachtegoed

  • Typologie vertrekt vanuit een dynamische realiteit, niet vanuit een statische categorie

  • De jongere acteert heel sterk in relatie tot zijn omgeving en die omgeving speelt dus een heel belangrijke rol

  1. Weg van de problemen

  • Grote problemen in gezin en/of buurt en een gebrek aan emotionele steun leiden tot een zoektocht naar gezagsfiguren die die betrokkenheid wel kunnen vertonen

  • Re-integratie komt pas op gang als jongere genoeg krijgt van haat en geweld

  1. Magnetische kracht van extreme bewegingen

  • Jongere groeit op in warm gezin, heeft nood aan diepgang en vindt die in tegen-ideologie

  • Re-integratie mogelijk na bewustwording van hypocrisie in extremistische organisatie

  1. Gepassioneerde persoonlijkheden,

  • Aangetrokken door bijzondere en extreme uitdagingen (avonturiers)

  • Op zoek naar grote uitdagingen, grenzen verleggen

  • Directe omgeving komt hieraan onvoldoende tegemoet

  • Re-integratie mogelijk na onvrede over te simpele boodschap extreem ideaal



  • Verstoorde identiteit: obsessieve zoektocht naar betekenis

  • Wat gezin of school niet kan bieden, biedt de radicale groep:

  • Een duidelijk doel en een gevoel van verbondenheid

  • Prototype van de verzetsidentiteit:

  • Gewelddadige jihadistische groeperingen slagen erin om jongeren die teleurgesteld zijn in de instituties te bereiken

  • En via een wereldwijde internetmobilisatie

  • Nemen ze hen mee in een ‘perfect storm’

  • Tussen schip en wal: gevoel van voortdurend zich te moeten verantwoorden:

  • Men voelt zich nergens nog thuis, men ervaart geen verbondheid meer

  • Thuis

  • Binnen de gemeenschap

  • Ten aanzien van leeftijdsgenoten

  • Tegenover de bredere samenleving

  • “Er is een deel van mijn cultuur dat ik moet opofferen om te integreren. Dat is echt niet simpel.”

  • “Die mensen hebben niet zoals ik hier op school gezeten. Ze hebben niet zoals ik ‘s nachts wakker gelegen omdat ik de volgende dag wilde gaan zwemmen, maar niet mocht.”

  • Veiligheid versus educatie

  • Van een veiligheidskwestie die gespecialiseerde juridische en criminologische deskundigheid vereist naar een verwoede zoektocht naar effectieve preventieve interventies in het sociale en educatieve domein

  • Heldere rol van de veiligheidsdiensten (monitoren en opsporen) versus de veel minder duidelijk te omschrijven rol van de welzijnswerker of leerkracht

  • Voorbij ‘de radicaal als schurk’ of ‘de radicaal als slachtoffer’

  • Belligerent education (Ben-Porath):

  • Onderwijs wordt gereduceerd tot een instrument voor de openbare veiligheid

  • Waar scholen op botsen:

  • Informeren veiligheidsdiensten

  • Reageren op gemediatiseerde, extremistische gebeurtenissen

  • Confrontatie met ongenuanceerde meningen over wereldpolitiek

  • (Jeugd)welzijnswerk

  • Tweeledige aanpak:

  • Vb. kennisverwerving

  • Bounce

  • Gaat weinig over betekenisverlening maar jongeren weerbaar maken (gedragsmatige)

  • OCJ’s en maatschappelijke verontrusting (“radicaliseringsambtenaren”)

  • Scholen ondersteunen als aanspreekpunt

  • Ook ondersteunen om met die jongeren te gaan spreken

  • Ondersteuningsteams Allochtonen

  • Spanningsveld ‘hulpverlening’ en ‘veiligheid verzekeren’ onderkennen



  • Signaal CLB’s

  • “We worden steeds vaker met situaties geconfronteerd waarbij parket vraagt om door te geven of een leerling door het CLB gevolgd wordt en hoe het loopt, waarbij de politie verwacht dat het CLB ernstige spijbelaars doorgeeft en waarbij de CLB-centra geconfronteerd worden met de inbeslagname van dossiers

  • Bijkomende illustratie van dat spanningsveld tussen welzijnsactor zijn binnen het sterke veiligheidsdiscours van vandaag

  • Belang van het kunnen werken binnen een context van vertrouwen

  • Respecteren eigenheid hulpverlener (hulpverlener ≠ partner in de strijd tegen onveiligheid)

  • Beroepsgeheim versus ambtsgeheim (meldingsplicht)

  • “Het is belangrijk voor een samenleving dat er plaatsen zijn waar mensen altijd hulp kunnen zoeken en ervaringen kunnen delen waarvoor zij zich schamen” versus “Justitie richt zich op de bescherming van de samenleving en de bevestiging van waarden en normen”

  • Naar een pedagogiek van radicalisering

  • Naar leerlingen kijken als politieke actoren die een educatieve of spirituele behoefte hebben (‘ontluikende kosmopolitische burgers’)

  • Oplossing niet zoeken in een methode of in een set van tools

  • Niet alleen bewustmakingscampagnes, maar jongeren ruimte geven om op verhaal te komen (ook extreme gevoelens van haat en angst)

  • Ruimte creëren voor ‘vreedzaam vechten’

  • Dat jongeren zich aangetrokken tot het radicale dat mag op zich geen probleem vormen maar we moeten ze wel leren om met die gevoelens om te gaan en hen ondersteunen in het zoeken naar antwoorden en vermijden dat dit antwoord ligt in dat extreem jihadisme

  • Innerlijke strijd maakt deel uit van identiteitsproces

  • Niet zozeer focussen op deradicalisering, maar eerder op ‘reradicalisering’

  • Reradicalisering:

  • Op mentaal niveau:

  • Obsessie ernstig nemen en aandacht schenken aan gevoelens en waardigheid van jongeren

  • Op relationeel vlak:

  • Vervreemding en slachtofferschap ernstig nemen

  • Deflectie: richting van de strijd omkeren

  • Bekommernis achter die strijd omkeren in een positieve richting. Wie verdient mijn inspanning?

  • Op gedragsniveau:

  • Aanvaarden van behoefte tot het stellen van risicovol gedrag

  • Niet superioriteit van de Westerse waarden benadrukken, wel aandacht voor betekenisverlening

  • Belang van ”pedagogische coalities” tussen ouders, scholen, jongerenwerkers, imams, wijkagenten,… vormen van ondersteunend netwerk

  • Levensbeschouwelijke ruimte

  • Signalen vanuit het jeugdwerk:

  • Geef jongeren mentale en fysieke ruimte om vragen te stellen en na te denken over geloof en religie. Erken diversiteit ook op maatschappelijk vlak (hoofddoek)

vOORBEELDEN VAN EXAMENVRAGEN


  • Vanuit de vaststelling dat opvoeden tot burgerschap een paradoxale opgave is, houden Maria De Bie en Joke Vandenabeele een pleidooi voor participatie als uitgangspunt?

  • Wat houdt de paradoxale opgave van opvoeden tot burgerschap precies in?

  • Wat vormt de kern van participatie als uitgangspunt?

  • En kan je deze stelling illustreren aan de hand van een voorbeeld?



  • In de literatuur worden doorgaans drie perspectieven op (kinder)armoede onderscheiden. Over welke drie perspectieven gaat het en licht dit telkens toe met een voorbeeld.



  • Lucia Dehaene en Ilse Derluyn houden een pleidooi voor een relationeel perspectief op gedwongen migratie. Welke vier bouwstenen vormen de kern van dit relationeel perspectief en illustreer dit telkens met een voorbeeld.



  • In het Decreet Rechtspositie Minderjarigen in de Jeugdzorg botsen we op het spanningsveld tussen kinderrechten en ouderlijk gezag. Licht dit spanningsveld met als insteek de kenmerken van de pedagogische relatie.



  • “Kinderen bellen te snel hun ouders als er een conflict geweest is op school” kopten de kranten enkele dagen geleden. (zie artikel in bijlage). Maak een analyse van deze discussie aan de hand van het concept ‘generationing’



  • Geef de drie perspectieven op armoede



  • Leg boven- en ondergrens uit van de pedagogische relatie + de kritiek





  • De gevaren als we kijken naar het kind als het autonome kind



  • De relationele aspecten van radicalisering
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   13


Dovnload 376.79 Kb.