Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Les 1: wat is onderwijsinnovatie?

Dovnload 304.22 Kb.

Les 1: wat is onderwijsinnovatie?



Pagina13/18
Datum04.04.2017
Grootte304.22 Kb.

Dovnload 304.22 Kb.
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   18

Les 5: innovatiekenmerken en -condities

Modellen die innovatie ondersteunen


Uitgangspunt: succesvol vernieuwen = schoolverbetering. Innoveren heeft altijd een doel, namelijk schoolverbetering.

  1. Gericht op verbetering van de outputmaten (leerlingprestaties + … )

  2. Gericht op verbetering van de draagkracht van scholen om met innovatie om te gaan (verbetering condities). Gericht op processen zoals samenwerking, collegialiteit.

Vraagt om specifieke innovatiecondities zoals leiderschap, collegialiteit, samenwerken, leren van elkaar…

Onderzoek van Ledoux (2006) in onderwijskansenscholen: leiderschap en draagvlak zijn ontwikkelbare eigenschappen (in elke school is er een veranderingspotentieel).

  • Goede scholen verbeteren door interne capaciteit te verhogen.

  • Zwakke scholen kunnen – mits ondersteuning – zichzelf verbeteren.

Dus: op zoek gaan naar sleutels om verbetering te initiëren.

Waarin verschillen effectieve van niet-effectieve scholen?


Niet-effectieve scholen (Vernooy, 2001):

  • Leerling resultaten worden niet getoetst of gevolgd (belangrijk)!

  • Onaantrekkelijke schoolinrichting;

  • Veel storend probleemgedrag;

  • Schoolleiding functioneert onvoldoende (zwak onderwijskundig leiderschap);

  • Lesgeven en leren in de klassen zijn van onvoldoende kwaliteit;

  • Geen of onduidelijke onderwijsdoelen;

  • Geen of onvoldoende prioriteiten;

  • Onvoldoende communicatie met de ouders.

Effectieve scholen (Houtveen & Reezigt):

  • Heterogeen groeperen van leerlingen;

  • Preventief optreden en vroegtijdig ingrijpen;

  • Doelgericht werken;

  • Centraal stellen van de instructie door de groepsleerkracht;

  • Op elkaar afstemmen van aanbod van de verschillende mensen die bij het onderwijs betrokkenen zijn;

  • Samenhang aanbrengen in activiteiten op groeps- en schoolniveau: doorlopende leerinhouden volgen doorheen de leerjaren, leergraden elkaar op.

Klassieke modellen


Als je op kenmerken inspeelt, kan je vertering tot stand proberen te brengen.



Onderwijskundigen zijn vooral geïnteresseerd in proceskenmerken (zoals probleemoplossende vaardigheden). Effectiviteitsonderzoekers vooral geïnteresseerd in klaskenmerken.

Modellen die innovatie ondersteunen


  1. Systeemveranderingen: veranderingen aanbrengen in de structuur. Bijvoorbeeld zeer actueel: de uitgestelde studiekeuze of bv. de comprehensivering van het secundair onderwijs, invoering ‘brugklas’ na basisonderwijs.

  2. Organisatieontwikkeling: innovatie vanuit de school zelf. Nadruk op de visieontwikkeling, organisatie werkgroepen, innovatie-ondersteunende initiatieven (zoals externe hulp, professionele ontwikkeling, nieuwe instructiematerialen. Idee dat de school niet enkel een leerplek voor de leerlingen is, de leerkrachten leren namelijk ook constant.

  3. Comprehensieve innovatiemodellen: extern gestuurd. Specifieke materialen, handboeken, nascholingen, programma’s, bv. invoering nationaal curriculum in VK in de jaren ‘80 …

  4. Vakgerichte innovatiemodellen: gericht op een onderdeel van het curriculum, meestal taalverwerving. Op basis van vakdidactische inzichten.

Voorbeeld innovatie waarin een comprehensief model wordt gecombineerd met vakgericht model: “literacy hour”

  • Antwoord op vastgestelde tekorten in basisvaardigheden (vanaf 1997) in Engeland.

  • Geïntroduceerd in 400-tal basisscholen in Engeland.

  • Een uur per dag gestructureerd taalonderwijs (lezen, schrijven, spellen).

  • Een gemeenschappelijk, generieke methode voor alle leraren, aangeboden in een nationaal professionaliseringsprogramma.

Kenmerken “literacy hour”:

  • Wetenschappelijke onderbouwde methodiek (inzichten uit onderwijseffectiviteit, onderwijsinnovatie, bv. Hopkins, taalonderwijs, bv. Slavin, …).

  • Vertrekkend vanuit duidelijke leer- en onderwijsprincipes, zoals:

    • Uitbreiding van expliciete vakkennis van leraren.

    • Vooropstellen van duidelijke, meetbare doelen; hoge verwachtingen.

    • Scaffolding: geleidelijke afname van leraar ondersteuning.

Bespreking

Verschillende studies: positieve resultaten op leerprestaties wat betreft vooropgestelde vaardigheden:

Discussiepunten

  • Geen idee over de mate van duurzaamheid. Als de scaffolds wegvallen, gaan de leerkrachten dan nog door of gaat het slechts om een tijdelijke verbetering?

  • De innovatie was geïmplementeerd in scholen die een zekere gerichtheid hebben op verbetering!

  • De leerkrachten krijgen zeer weinig vrijheidsgraden. Het onderzoek vertrekt dan ook van de idee dat leerkrachten onvoldoende in staat zijn om taalonderwijs te geven.

  • Competentieverbetering op één domein, maar wat is het effect op andere domeinen?

  • Top-down innovatie, past binnen accountability-model.

  • Kloof tussen vooropgestelde curriculum en geïmplementeerde curriculum?

  • Haalbaarheid voor Vlaanderen? Je kunt een innovatie niet zomaar transformeren naar een andere context.
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   18

  • Waarin verschillen effectieve van niet-effectieve scholen
  • Klassieke modellen
  • Modellen die innovatie ondersteunen

  • Dovnload 304.22 Kb.