Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Les 2 kg van Keramiek – Wijde Doelen Dia 1: De oudheid

Dovnload 49.46 Kb.

Les 2 kg van Keramiek – Wijde Doelen Dia 1: De oudheid



Datum05.12.2018
Grootte49.46 Kb.

Dovnload 49.46 Kb.

Les 2 KG van Keramiek – Wijde Doelen

Dia 1: De oudheid

Vaak werd het aardewerk versierd.



  • Wat zie je? Beschrijf wat je ziet.


Beschrijving afbeelding: Eos (een sterveling) heft het lichaam van zijn zoon Memnon (was de mythische koning van Ethiopië) op.


  • Waarom wordt deze stijl van aardewerk, roodfiguur stijl genoemd?


Antwoord: Omdat de rode figuren staan afgebeeld op een zwarte achtergrond.
Wij zien een bord met rode figuren van Calliades (pottenbakker) en Douris, c. 490-480 voor Christus J.-C., Louvre Museum.

Figuren en ornamenten werden op het oppervlak van het aardewerk als een soort silhouet aangebracht. Delicate contouren werden voor het bakken in de verf gegraveerd. Details konden benadrukt worden door dekkende kleuren aan te brengen, meestal wit en rood.


De kunst van keramiek, geboren in het Midden-Oosten, bereikt in het oude Griekenland een hoge artistieke kwaliteit. Het is ook een belangrijk getuigenis van het leven en de cultuur van de oudheid.




  • De Griekse vazen hebben ons in groten getale bereikt: hoewel dit waarschijnlijk slechts een klein deel van de productie van de tijd vertegenwoordigt, blijven vandaag meer dan 50.000 vazen van Athene over.



Dia 2: Dionysus (god van de wijn) afgebeeld door Exekias


  • Waarom wordt deze stijl van aardewerk, zwartfiguur stijl genoemd?


Antwoord: Omdat wij zwarte figuren op een rode achtergrond zien. Profiel (gezicht van Dionysos)
In de Griekse oudheid aardewerk hebben in het dagelijks leven een grote rol. Het werd gebruikt zoals deze vaas om wijn, olijfolie en water te bewaren.

Zijn voornaamste stijlkenmerken als tekenaar zijn: zuiverheid van compositie, sierlijkheid en natuurlijkheid in de houdingen, uiterst nauwkeurige tekening dankzij talrijke inkervingen die de zwarte silhouet omlijnen. Daarnaast wordt hij door velen gezien als een van de eerste schilders die niet alleen figuren, maar ook sfeer weten weer te geven.


Exekias is een pottenbakker en een schilder. Hij wil ook een kunstenaar genoemd worden omdat hij voor de eerste keer zijn naam (letters) op het aardewerk (kunstwerk) wil zetten!

Dia 3:


  • Is deze afbeelding van een vaas symmetrisch? Leg uit.


Antwoord: (Aan) twee zijden, (bijvoorbeeld) spiegelbeeldig gelijk.

Dia 4:


  • Beschrijf wat je ziet!

  • Is dit aardewerk in de rode of zwartfiguur stijl?


Antwoorden:

  • Je ziet Minotaurus (Minotaurus ("Minos-stier uit Griekse mythologie. Het is een schepsel met de kop en de staart van een stier maar het lichaam van een man.

  • Zwart figuur.


Keramiek is niet alleen een functie, maar vertelt ook een verhaal!
Minos, de koning van Kreta, had onenigheid met zijn broers over de vraag wie de rechtmatige koning was. Minos bad de zeegod Poseidon om een teken dat hij de rechtmatige koning was. Poseidon stuurde een witte stier als teken van het koningschap, op voorwaarde dat die stier meteen geofferd zou worden. Minos hield echter zijn belofte niet, en Poseidon wreekte zich door Minos' vrouw Pasiphaë verliefd te laten worden op de stier. De Atheense architect Daedalus bouwde een houten, holle koe waarin Pasiphaë kon gaan liggen en gemeenschap hebben met de stier. Nadat de stier haar bevrucht had, werd de Minotaurus geboren.
https://www.bing.com/videos/search?q=Minotaurus&qpvt=Minotaurus&view=detail&mid=796276F5A41FF04CCBA2796276F5A41FF04CCBA2&&FORM=VRDGAR

Dia 5: Afbeelding (en) – George Frederic Watts ‘The Minotaur’

Dia 6: Etruskische keramiek - Hoofd van Canopic - vitrine van het museum van Chiusi (Toscane, Italië)

Dia 7:
Functie: Toen Egyptische koningen stierven, werden ze gemummificeerd en hun interne organen werden verwijderd en geplaatst in canopische potten. De vier canopic kruiken waren versierd met symbolen van het leven na de dood en de hoofden van de vier goden beschermers van de koning, de zonen van de god Horus.

Dia 8:

  • Afbeelding 2: Horus is een Egyptische valken god – een hemelgod. Die werd aanbeden sinds het begin van Oudegyptische beschaving tot aan de introductie van het christendom.

Horus als god van het koningschap

Horus was een dynastie god die werd toegeschreven aan de koningen van de 0e t/m 3e Dynastie. Door de rol van Horus als hemelgod te verbinden aan de dynastie god werd het de grondlegger van het Egyptische koningschap. Zo werd de farao een incarnatie van Horus. Na zijn dood werd de overleden farao dan een verpersoonlijking van Osiris en ging Horus over op de levende persoon van de nieuwe farao. De Turijns koningslijst beschrijft de koningen van de 0e t/m 3e Dynastie van Egypte als de “Volgers van Horus”.

  • Afbeelding 1: De vier zonen van Horus zijn Amset, Doeamoetef, Hapy en Kebehsenoef.

Niet alle ingewanden werden bewaard, maar volgens de traditie werden er vier gestopt in een canope. Deze vier werden telkens beschermd door een zoon van Horus en een godin.

Zoon Horus

Kop

Godin

Orgaan

Windrichting

Amset

man

Isis

lever

zuid

Doeamoetef

jakhals

Neith

maag

oost

Hapy

baviaan

Nephtys

longen

noord

Kebehsenoef

havik

Selket

darmen

west



Dia 9:


  • Welke functie heeft deze Etruskische pot?

De stad Chuisi (Toscane, Italië) is gespecialiseerd tijdens de archaïsche periode, in de productie van terracotta urnen, ook wel "canopen" genoemd. Deze tonen een speciale zorg om de vaas te ‘humaniseren’ om de overleden individualiteit te herstellen die door verbranding is vernietigd. Hier heeft het deksel de vorm van een vrouwelijk hoofd en zijn de armen aan de handgrepen bevestigd. Deze urnen werden in graven geplaatst, soms op een troon van klei.


Dia 10:
Antwoord: De functie van deze pot is echter anders, omdat ze bedoeld zijn om de as van de doden te bevatten.

Dia 11: Bucchero – is zwartkleurig aardewerk met metaalachtige glans uit de 7e, 6e en 5e eeuw v.Chr.


  • Hoe ontstaat de zwarte kleur met metaalachtige glans van deze vaas?



Dia 12:
Antwoord: ‘De kunst van het vuur’
De kleur is een resultaat van het bakproces!
Het is nog niet geheel duidelijk hoe de zwarte kleur van het aardewerk werd verkregen. Zeker is dat de kleur een resultaat is van het bakproces, er is geen sprake van een vernis of iets van dien aard. Zeer waarschijnlijk werd het aardewerk in een oven met een zuurstofarme atmosfeer gebakken, zodat het in de klei aanwezige ijzer(III)oxide (Fe2O3), aanvankelijk rood, werd omgezet tot het zwarte ijzer(II)oxide (Fe3+2Fe2+O4). Ook de verbranding van organisch materiaal dat zich al dan niet door toedoen van de fabrikant in de klei en/of oven bevond, heeft bijdragen aan het zwarte uiterlijk van het bucchero.
Handvatten werden met de hand gevormd en aan het aardewerk geboetseerd.
Dia 13: keramieken van Bucchero


  • Hoe wordt deze keramiek genoemd?


Antwoord: Gouden keramiek
Met betrekking tot de methode voor het maken van Etruskische enochoés in bucchero ontdekt in Tarquinia, daterend uit de archaïsche periode en bewaard in het Louvre Museum, voert de historicus Christian Villard de volgende analyse uit:
Concernant le mode de fabrication des œnochoés étrusques en bucchero découvertes à Tarquinia, datant de l'époque archaïque et conservées au Musée du Louvre, l'historien Christian Villard effectue l'analyse suivante :

‘Les œnochoés étrusques appartiennent sans aucun doute à la première époque de la céramique de bucchero : la surface très noire et brillante, la décoration entièrement gravée sont les caractéristiques essentielles du bucchero ancien ; au contraire, le bucchero de type plus récent est de qualité plus médiocre. La surface est d'un noir plus terne et la décoration fait une large place au relief et aux motifs d'applique.[...]Les vases de bucchero ancien forment une masse considérable ; mais un très petit nombre d'entre eux portent des zones figurées gravées sur leurs flancs. Les vases ornés de figures ne constituent pourtant pas un groupe homogène car les formes, comme le style, sont assez variés.’

— Christian Villard, 1954

‘De Etruskische oenochoes behoren ongetwijfeld tot de eerste periode van bucchero-keramiek: het zeer zwarte en briljante oppervlak, de volledig gegraveerde decoratie zijn de essentiële kenmerken van de oude bucchero; integendeel, het nieuwe type bucchero is van mindere kwaliteit. Het oppervlak is doffer zwart en de decoratie geeft een grote plaats aan het reliëf en de patronen van appliqué [...] de vazen van bucchero vormen een aanzienlijke massa; maar een zeer klein aantal van hen heeft figuratieve zones gegraveerd op hun flanken. De vazen versierd met figuren vormen geen homogene groep omdat de vormen, net als de stijl, behoorlijk gevarieerd zijn.’


- Christian Villard, 1954
Dia 14:


  • Welk dier is dit?

  • Dit object heet ‘rhyton’. Welke functie heeft een rhyton?


Dia 15:

Een rhyton Romeinse fresco van Herculaneum die het gebruik van een rhyton demonstreert, c. 50 av.


Antwoord: Het werd gebruikt om te drinken, maar ook voor bepaalde ceremonieën en religieuze rituelen zoals plengoffers.
Rhyton-meervoud rhyta is een drinkvat: het kan terracotta of glas zijn.
Het is een drinkvat waarvan de buik vaak lijkt op een gewone vaas. Soms kan het worden versierd met een menselijke vorm; Dan een lange gebogen hoorn die de nek verlengt en eindigt met het hoofd van een dier. En tot slot vormt een doorboorde snuit de nek.
Om de drinker te drinken hield de drinkvat boven zijn hoofd en de vloeistof vloeide direct in zijn mond. Echter deze drinkvat is niet voor dagelijks gebruik. Het is vaak gereserveerd voor de maaltijden van rijke mensen.


Dia 16: 700 tot 575 v.Chr. Etruskisch keramiek in "bucchero nero" met "incisie" -motieven.


  • Wat is incisie?

  • Waar zie je het terug in dit aardewerk?

  • Voor wat is het gat bovenop dit aardewerk bedoeld?



Dia 17:
Antwoord: snede/snee
Beschrijving met afbeeldingen van incisie/snede

Dia 18: Ornament in terracotta (270 - 200 v.Chr.)


  • Wat is terracotta?

Dia 19:

Antwoord: Terracotta (Italiaans: terra cotta, 'aarde gebakken' = gebakken klei, mv. terracotta's) is poreus, ongeglazuurd aardewerk van roodbakkende klei. Het wordt op diverse manieren toegepast, zoals bij bloempotten en goedkoop servies.

Ook wordt het weleens gebruikt voor beelden. Hierbij gaat het vooral om het ontwerpen en boetseren van beelden in klei. Vroeger werd hier vervolgens een gipsen mal omheen gemaakt in delen, waarvan weer een afgietsel in gietklei werd gemaakt (slibgieten). Dit afgietsel werd in halfdroge staat verder uitgewerkt en geschuurd, waarna het uiteindelijk werd gebakken. Vaak werden de beelden later in een duurder materiaal als brons of marmer uitgewerkt.


Dia 20: De kunst van de centrale Andes is de artistieke productie die plaatsvond in Peru en Bolivia vóór de komst van Europeanen. Voorbeeld van aardewerk van Nazca.
Dia 21: Een keramische Capacha vaas - Mexico

Beschrijving: Een aardewerk met grote halzen, bestaande uit twee bolvormige vazen gesupponeerd en onderling verbonden door twee of drie buizen. De vorm van dit keramiek doet denken aan vazen met beugelgreep van de Zuid-Amerikaanse traditie.
Dia 22:


  • Deze vorm zien we vaak terug




  • Weet je waarop deze vorm is geinspireerd?



Cupinische keramiek, 1250 voor Christus, Larco Museum Lima, Peru (de massieve vorm is kenmerkend voor de Cupinische periode). Keramiek van cupinique werd geproduceerd door precolumbiaanse populaties langs de noordelijke Peruaanse kust en in de valleien van de uitlopers van de Andes-keten, van ongeveer 1200 tot 500 v. Chr.
Dia 23: ‘Tussen zee en woestijn’
Verrassend geïmplanteerd aan de Peruaanse kust, in een van de dorste woestijnen van de wereld, hadden deze Andesgemeenschappen al tweeduizend jaar voor onze tijd het probleem van het water opgelost dankzij een verbeterd hydraulisch systeem dat het mogelijk maakte om bevloeien valleien. De vorm en inrichting van hun aardewerk getuigen, niet alleen van hun grote keramische kunst, maar ook van de plaats van dit essentiële element dat water is, en de diversiteit van de fauna en flora die het heeft begunstigd.
Antwoord: Zelfs de flessenhals, vazen ​​en terracotta kannen, gesymboliseerd door zijn "beugel" -vorm, een rivier en zijn irrigatiekanalen. Archeologische opgravingen laten ook zien dat zeefauna, en met name vis en weekdieren, de basis vormden voor de eiwitinname van de eerste bewoners.

Dia 24: De fluitvaas (Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis van Brussel.

http://www.koregos.org/fr/valentine-wauters_l-analyse-de-la-ceramique-archeologique-via-l-imagerie-medicale/3545/



Dia 25: Chimú vaas die een vis voorstelt (American Museum, Madrid, Spanje).


  • Zie je iets anders dan een vis?


Antwoord: Let op de aanwezigheid van een klein personage in de holte van de ‘beugel’ vorm.
Dia 26: Keramische chimù die een coati voorstelt, de reliëfmotieven zijn kenmerkend


  • Deze dier heet neusbeer + afbeelding van een dier




  • Wat is reliëf?



Dia 27:
Antwoord: Met een reliëf wordt een driedimensionaal beeld van keramiek bedoeld. Een reliëf heeft een driedimensionale voorkant en meestal een platte achterkant

Dia 28: Aardewerk van Mochica ‘lelijk’ Portretvaas, stijgbeugelvormig handvat. Mochica keramiek in bruinrood geverfde klei. Peru, Trujillo.100 v. Chr. J. - C. - 700 na
terracotta


  • Waarom wordt deze keramiek ‘lelijk’ genoemd?


Dia 29:
Antwoord: De keramiek ‘lelijk’ komt door de Moche- of Mochicha-cultuur. Het was een beschaving in het huidige Peru die bestond van ongeveer 0 tot 750 n.Chr. in de dalen van de rivieren Moche en Chicarna aan de Peruaanse kust.

Dia 30: Monochrome keramische chimú vaas met erotische scène, museum van Amerika, Madrid, Spanje.
Dia 31: Mochica keramiek - Scène van onthoofding door een krijgerpriester (Army Museum, Stockholm). Afbeelding: Katachtige kruipende mochica.
Dia 32: Er zijn vooral beeldjes van menselijke figuren gevonden, maar ook van dieren en planten. De terracottafiguren zijn hol van binnen en bestaan uit bijna levensgrote menselijke hoofden en lichamen die met veel oog voor detail, met weelderige sieraden en in verschillende houdingen zijn weergegeven.

Belangrijke kenmerken voor de menselijke figuren zijn de langwerpige cilindervormige hoofden, de bolle, wijd opengesperde ellipsvormige tot driehoekige ogen met duidelijk afgetekende verdiept weergegeven gebogen oogleden eronder en halfronde wenkbrauwen erboven en vaak een open mond waarvan de onderlip erg breed is en de bovenlip opgewipt staat. Sommige beeldjes hebben weelderig haar en juwelen en sommige mannelijke afbeeldingen hebben een snor en sik. Er zijn beeldjes bij die een veelheid aan fysieke kwalen uitbeelden, waaronder krachteloosheid en gezichtsverlamming. Het ruwe en oneffen oppervlak komt van de erosie waaraan de beelden werden blootgesteld.

De functie van de beeldjes is tot op heden onbekend, mede omdat hier nog te weinig wetenschappelijk onderzoek naar is verricht. Tot de theorieën die hiervoor zijn bedacht behoren voorouderweergave, grafmarkeringen en amuletten ter voorkoming van het mislukken van de oogst, onvruchtbaarheid en ziekte. Gebaseerd op de koepelvormige onderzijde die op verschillende beeldjes zijn aangetroffen, zouden ze ook kunnen zijn gebruikt als pirons voor de daken van oude gebouwen.

Veel beeldjes werden gemaakt van grofkorrelige klei en op een manier gevormd die de invloed van houtsnijden doet vermoeden. Het bakproces leek waarschijnlijk op het tegenwoordige Nigeriaanse bakproces waarbij de stukken worden overdekt met gras, twijgen en bladeren en gedurende enkele uren worden gebakken.



Dia 33: Geschilderde apulische begrafenisvazen van de Antikensammlung Berlin
Jason brengt het Gulden Vlies naar Pelias. Apulische krater c. 340/330 voor Christus, een ander werk van de schilder van de onderwereld, Musée du Louvre.


Dovnload 49.46 Kb.