Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Marijke ekelschot

Dovnload 295.16 Kb.

Marijke ekelschot



Pagina4/4
Datum10.01.2019
Grootte295.16 Kb.

Dovnload 295.16 Kb.
1   2   3   4

Sociobiologie en seksisme

In navolging van de etologen hebben sociobiologen voor beide seksen een verschillend

evolutionair bepaald gedragsprogramma uitgestippeld. Dat program is voor het eerst

geformuleerd door Robert Trivers in een verhandeling over vogels. De schrijfster van

'Biological politics', Janet Sayers, vat Trivers' verhaal als volgt samen:

'De evolutie, zegt hij, heeft erin geresulteerd dat vrouwtjes meer voedselbronnen voor

hun nakomelingen in hun geslachtscellen "investeren" dan mannetjes. Het ei is veel rijker

in voedselreserves dan het sperma. Deze biologies gegeven onevenwichtigheid tussen de

seksen waar het de ouderlijke investering bij de konseptie betreft, resulteert volgens hem

in precies dezelfde onevenwichtigheid tussen hen als de nakomelingen geboren zijn.

Omdat - volgens zijn argumentatie - vrouwtjes meer in hun nakomelingschap investeren

bij de konseptie, zullen ze postnataal doorgaan met het meer te investeren in termen van

kinderverzorging.' 52

Vervolgens maakt Trivers de sprong naar mensen. Sayers citeert hem:



'Na een zwangerschap van negen maanden is een vrouw min of meer vrij om haar

investering op enig moment te beëindigen, maar als ze dat doet verspilt zij haar

investering tot op dat moment. Gegeven de onevenwichtigheid in investering kan de man

zijn kansen om overlevende nakomelingen achter te laten zo groot mogelijk maken door

met veel vrouwen te- kopuleren en ze vervolgens te verlaten; sommige van die vrouwen

zullen alleen of met behulp van anderen zijn nakomelingen opvoeden.'

Dat beeld van mannen als een soort grootondermemers in zaad, en van vrouwen die hun

kleine huisindustrietjes in kinderverzorging opzetten, kom je vervolgens bij alle sociobio-

logen tegen. Soms gaan ze nog wat verder met het mannelijke investeringspatroon. Zo

verklaart Trivers in de film 'sociobiologie; doen wat van nature komt', die in het

Amerikaanse onderwijs roeleert, dat één van de hoofdmotivaties voor oorlog de aangebo-

ren neiging van mannen is om hun genen te verspreiden in vrouwen van de verslagen vij-

and.53 Het is duidelijk dat sociobiologen met hun voortplanting als het centrum van al het

bestaan, verschijnselen als abortus, kinderloosheid en voorbehoedmiddelen zachtjes

gezegd nogal onnatuurlijk vinden. Ik laat één van hen - David Barash, auteur van 'The

whisperings within; evolution and the origin of human nature' (ned. vert. Het dwingende

fluisteren54) - aan het woord:



'Voor het eerst in hun geschiedenis krijgen vrouwen de gelegenheid te handelen volgens

wat hun ambivalente gevoelens ten opzichte van kinderen krijgen ook mogen zijn.

Bewuste kinderloosheid is een der mogelijkheden de toenemende overbevolking van onze

wereld tegen te gaan, maar om echt doeltreffend te zijn moet het opwegen tegen enkele

miljarden jaren evoluties. Het zal interessant zijn te bestuderen wat op lange duur de per-

soonlijke gevolgen zijn van het kinderloos blijven, zowel de emotionele schade als de

voordelen. Tevens zouden de genetische konsekwenties op lange termijn bekeken moeten

worden. Omdat de selectie mensen die wel kinderen willen hebben per definitie zal

bevoordelen en elke genetisch bepaalde neiging zich minder voort te planten tenslotte zal

verdwijnen, blijven we over met een bevolking van steeds snellere fokkers.' (...)

'Een magische uitdrukking van deze tijd is "alternatieve levensstijlen". In het bijzonder

raken jongeren geboeid door zulke experimenten en verlangen ernaar ze mee te

onderzoeken. Maar al te vaak gaan ze echter in tegen onze biologie. Het gaat nogal eens

om de voorzieningen van kinderopvang, en men kan zien aankomen dat er schade

optreedt door niet te letten op onze biologie. (...) Uiteraard wint de biologie het niet altijd.

Hoewel het waar mag zijn dat het niet aardig is 'Moeder natuur' voor de gek te houden,

kan het toch wel voorkomen. De biologische fluisterstemmen kunnen genegeerd worden,

maar in de meeste gevallen tegen een hoge prijs. Het recente onderzoek van Rothschild en

Wolf, 'Children of the counterculture' bijvoorbeeld, schildert een grimmig beeld: kinderen

zijn vaak verwaarloosd, van de nodige aandacht verstoken, emotioneel gestoord, vaak

niet in staat zich langdurig te concentreren of om vriendschap te behouden. Hoewel

vrouwen die aan zo'n systeem deelnemen, aangetrokken zullen zijn door de belofte van

'bevrijding', nemen ze in feite een mannelijke strategie over en ontkennen die van henzelf.

De evolutie heeft het mannelijk ouderschap op wisselende intensiteit ingericht, afhanke-

lijk van het voordeel voor de fitness per geval. Dat mannelijk oudergedrag bij vrouwen

niet aangepast gedrag is, geldt voor alle 'zoogdieren; voor de mens kan het een

maatschappelijk goedgekeurde valstrik zijn, die schadelijk is voor alle betrokkenen.'

De sociobiologie is al in veel staten in Amerika in het onderwijsprogramma doorgedron-

gen en dus krijgen daar kinderen op school seksespecifieke instrukties over het beheer

van hun 'geneties kapitaal', over hun voortplantingsverplichtingen en de verschillende

taken bij de opvoeding, aangevuld met verhandelingen dat racisme ook wel eens nodig

kan zijn als 'eigen belangen' in het geding zijn of lijken.


Konklusie

De sociobiologen leveren een wat moderne variant op het eeuwenoude verhaal dat

mensen die vanwege bezittingen en machtsposities zeggenschap over het leven van

andere mensen hebben het natuurrecht aan hun zijde hebben. Voorlopig leveren de

sociobiologiese teoretici meer een legitimatie voor een 'laissez faire' houding van de

verschillende overheden, een houding van niet optreden tegen het toenemende racisme,

niet optreden tegen racistiese groeperingen, niet optreden tegen seksisme en hun

groeperingen, dan propaganda voor aktieve 'eugenetiese' maatregelen. Nu hoeven ze dat

ook niet zo, want in verschillende landen zijn allerlei overheidsmaatregelen die vanaf het

begin van deze eeuw grootschalig ingevoerd zijn, nooit helemaal verdwenen. Nog steeds

worden in de Verenigde Staten enorme aantallen gedwongen sterilisaties uitgevoerd van

als 'unfit' bestempelden, of het nu om 'asocialen', 'zwarten' of 'geesteszieken' gaat. En

ook het gedachtengoed als zou de witte stamboekmens pas werkelijk in zijn bestaan

bedreigd worden als er vele andere mensen in de buurt komen wonen is de laatste eeuw

zo grondig verspreid dat sociobiologen daarvoor niet nodig zijn. Hun rol is om met hun

DNA 'genepool' en individuele fitnessteorieën de vorm van het verhaal te moderniseren,

bij de triomfen van de moderne technologie aan te passen.

Dankzij telkens nieuwe wetenschappelijke moderniseringen kon Malthus' teorie in zijn

eenvoudigste vorm tot een alledaagse vanzelfsprekendheid worden: arme mensen krijgen

teveel kinderen en bedreigen daardoor de hele mensheid. Met de wereldheerschappij van

het kapitalisme is dit het moderne westerse geloof geworden.

De nationale staten gebruiken overbevolkingsangst binnenslands voor immigratiebe-

perkingen en tweederangsburgersystemen, en internationaal voor een vorm van 'struktu-

rele' ontwikkelingshulp die de laatste beschikkingsmacht van vrouwen vernietigt en al

die mensen die niet voor een kapitalistiese produktiewijze - industrie en eksportland-

bouw - nodig zijn, de hongerdood laat sterven.

Het kapitalisme is nu zo ver ontwikkeld dat genocide helemaal vanzelf gaat - zoals in

Afrika - zonder dat iemand daarvoor nog verantwoordelijk lijkt te zijn.

Al aan het eind van de vorige eeuw hebben sociaal-demokraten betoogd dat Marx'

Verelendungsteorie niet klopte omdat 'de arbeiders' het steeds beter kregen. Dat betoog

was en is seksisties, nationalisties en racisties. In 'de derde wereld' is Marx nog geheel

niet uit de mode; daar spreken ze nog gewoon over revolutie. Het wordt tijd dat de

progressieven in de rijke landen met hen mee gaan doen.


1 In afleveringen verschenen in de Vrouwenkrant, 1983. Opgenomen in Anneke van Baalen en Marijke Ekelschot, Tegennatuurlijk, Amsterdam 1985, De Bonte Was

2 T.R. Malthus, An essay on the principle of population and A summary view of the principle

of population (1798/1830)Pe1ican 1970

3 K. Marx, Grundrisse (1857/58) Penguin 1973, p 604-608

4 K. Marx, Het Kapitaal (1868), De Haan 1972, p 83

5 A. Davis, Women, Race and Class, The Women's Press 1981, p 7

6 L. Poliakov, De Arische mythe, over de bronnen van her racisme en de verschillende

vormen van nationalisme (1971), Meulenhof 1979, p 162



7 C. Darwin, The origin of species by meand of natural selection or the preservation of

favoured races in the struggle for life (1859) Mentor 1958



8 F. Darwin (ed), The autobiography of Charles Darwin and selected letters (1892)

Dover z.j.



9 The origin, p 199

10 The origin, p 29

11 C. Darwin, The Descent of Man and selection in relation to sex (1871) Princeton

University Press 1981 2 dln in 1 bnd



12 The Descent 1, p 9/10

13 Idem, p 158

14 idem p 159

15 idem p 160

16 idem p 403/404

17 idem p 339

18 The Descent II p 77

19 idem p 233

20 idem p 312

21 idem p 328/329

22 Het Kapitaal p 170/171

23 De Arische mythe p 304 vlgg

24 D. Gasman, The scientific Origins of National Socialism, London/New York 1971

25 L. Gordon, Woman's Body, Woman' Right, a social history of birthcontroll in America,

Grossman Publishers 1976, p 121



26 A. Chase, The legacy of Malthus, the social costs of the new scientific racism, University

of Illinois Press 1980. geciteerd p 157



27 idem p 157

28 idem p 171/172

29 idem p 171

30 The Legacy p 201 vlgg

31 P. Vroon, Intelligentie, over het meten van een mythe, en de politieke, sociale en

oderwijskundige gevolgen. Ambo 1980, p 33 vlgg



32 The Legacy p 300

33 Zie bijvoorbeeld: Women, Race and Class van Angela Davis; Woman's Body, Woman'

Right van Linda Gordon; Biological Politics van Janet Sayers; Feminist III van

De Bonte Was; de serie Van gelijk naar anders in de Vrouwenkrant; de film Donna

van Yvonne Scholten; The Feminists van R. J. Evans.

Zie voor de politiek-historiese achtergrond Geschiedenis van de vrouwentoekomst van

De Bonte Was


34 The Legacy p 301

35 De Arische mythe p 270 vlgg

36 Zie noot 32. Voor Nederland is veel van dit pseudofeministies, racisties gedachtegoed te

vinden in De Vrouw, de vrouwenbeweging en het vrouwenvraagstuk, onder red. van C.M. Werker-

Beaujon, C. Wichman en W.H.M. Werker. 2 dln Elsevier 1914-1916


37 M. Barker, The New Racism, conservatives and the ideology of the tribe. Junction books 1981

38 S. Chorover, From Genesis to Genocide, the meaning of human nature and the power of behavioral

control. MIT press 1979 gecit. p 105



39 R. Kousbroek, boekbespreking van De acht doodzonden van de beschaafde mensheid,

in NRC 14 XII, 1973. Zie overigens ook G. Harmsen, Natuur, Geschiedenis, Filosofie SUN 1974



40 K. Lorenz, Over agressie bij mens en dier (1963), 4e gew. dr. Amsterdam 1971

41 Geciteerd in The New Racism p 54

42 idem p 58

43 idem p 82

44 idem p 87

45 zie Biological Politics

46 voor een overzicht, zie P. Vroon's Intelligentie

47 E.O. Wilson, Sociobiology , the new synthesis. Harvard University Press 1975

48 geciteerd op p 69 van F. de Waal (red), Sociobiologie ter discussie, evolutionaire wortels van

menselijk gedrag? Utrecht/Antwerpen 1981



49 R. Hubbard, The theory and practice of genetic reductionim – from Mendel's laws to genetic

engineering. In: S. Rose (ed), Towards a liberatory Biology, Allison & Busby 1982, p 65-73



50 Agatha Mendel, Les manipulations génétiques, Parijs 1980

51 Zie bijvoorbeeld DNA-onderzoek in discussie, verslag van het DNA-forum van de Dienst

Wetenschapsvoorlichting, Amsterdam 1978



52 Biological Politics p 52

53 Sociobiologie ter diskussie p 61

54 D. Barash, Het dwingende fluisteren Becht 1981, p 158 en 168


1   2   3   4


Dovnload 295.16 Kb.