Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Module Module 3, Biosfeer Artikel (titel)

Dovnload 24.59 Kb.

Module Module 3, Biosfeer Artikel (titel)



Datum14.09.2017
Grootte24.59 Kb.

Dovnload 24.59 Kb.



PGO-leidraad Algemene NatuurWetenschapen




module

Module 3, Biosfeer


Artikel (titel)

Vulkanen krimpen door mega-aardbevingen



1. Verhelder onduidelijke termen en begrippen

Epicentrum: Onder epicentrum verstaat men het punt op het aardoppervlak (epi is Grieks voor "op") loodrecht boven het hypocentrum (ondergronds) van een aardbeving. De trillingen van een aardbeving verspreiden zich als uitdijende kringen over het aardoppervlak en het midden van die cirkel wordt aangeduid met epicentrum. Aangezien het epicentrum het punt op het aardoppervlak is dat het dichtst bij de haard is, is dit ook het punt waar de aardbevingsgolven het sterkst gevoeld worden en vaak vindt men rond het epicentrum de meeste verwoestingen.


Breuklijn: De aardkorst bestaat uit tektonische platen die ten opzichte van elkaar bewegen. Al het land op Aarde rust op grote platen of schollen van de aardkorst die altijd in beweging zijn. Sommige platen bewegen naar elkaar toe, terwijl anderen van elkaar af drijven. De gebieden waar de platen tegen elkaar liggen worden ook wel breuklijnen genoemd. Het zijn ook juist deze breuklijnen waarlangs veel aardbevingen plaatsvinden.
Zeebeving: Een zeebeving is een aardbeving waarvan het epicentrum op de zeebodem ligt. Het hypocentrum van een zeebeving ligt loodrecht onder het epicentrum onder de zeebodem.
2. Definieer het centrale probleem / vraag van het artikel
De schade die aardbevingen aanrichten is soms zo groot, dat zelfs een vulkaan kan krimpen. Het is nog onduidelijk hoe het komt dat vulkanen krimpen door aardbevingen. Wel hebben de onderzoekers een idee.


3. Analyseer het artikel / de rode draad
Amerikaanse en Japanse wetenschappers hebben onafhankelijk van elkaar ontdekt dat grote vulkanen in Japan en Chili tot vijftien centimeter gekrompen zijn door mega-aardbevingen. Zij gebruikten een satelliet om de hoogte van vulkanen te meten en merkten verschillen op voor en na de aardbevingen.
In Japan werd in 2011 de noordoostelijke kust getroffen door een zeebeving met een kracht van 9 op de schaal van Richter. Door een beving nabij de stad Sendai veroorzaakte daarna nog een tsunami en zorgde voor een dodentol van ongeveer 19.000 slachtoffers. De vulkanen in de buurt (eiland Honshu) werden een kopje kleiner. Deze vulkanen bevinden zich op ongeveer 200 kilomemter van het epicentrum van de beving en krompen vijf tot vijftien centimeter.
Hetzelfde gebeurde in Chili, in 2010 met een kracht van 8.8 op de schaal van Richter. Vijf vulkanen krompen hier ook vijf tot vijftien centimeter. Deze vulkanen bevinden zich op dezelfde breuklijnen als waar de aardbevingen zich voordeden. Ookal barst een aardbeving niet uit, de zware aardbevingen hebben toch een grote invloed op vulkanen, vertelt een geofysicus Touichiro Takada.
Het blijft alleen onduidelijk hoe het komt dat vulkanen krimpen. Japanse onderzoekers denken dat de beving het vloeibare magma en stenen in de vulkaan deed zinken en dat daardoor de vulkaan in zijn geheel kromp.

4. Orden de ideeën uit de analyse van het probleem
~ De schade die aardbevingen aanrichten zijn soms zo groot, dat zelfs vulkanen kunnen krimpen. Dit is voorgekomen in Japan, waarbij vulkanen op het eiland Honshu, die 200 kilometer van het epicentrum lagen vijf tot vijftien centimeter krompen.

~ Dit is ook voorgekomen in Chili waarbij vijf vulkanen die zich op dezelfde breuklijnen als waar de aardbevingen zich voordeden bevonden, ook vijf tot vijftien centimeter krompen.

~ Amerikaanse en Japanse wetenschappers hebben dit beiden ontdekt toen zij de vulkanen meetten met een satelliet voor de aardbeving en na de aardbeving.

~ Het is nog niet helemaal duidelijk hoe het komt dat de vulkanen krimpen. Een idee is dat de beving het vloeibare magma en stenen in de vulkaan deed zinken. En dat daarom de vulkaan in zijn geheel kromp.


5. formuleer leerdoelen


  1. ’’In 2011 werd de Japanse noordoostelijke kust getroffen door een zeebeving met een kracht van 9 op de schaal van Richter. De beving nabij de stad Sendai veroorzaakte daarna nog een tsunami en zorgde voor een dodentol van ongeveer 19.000 slachtoffers.’’

Hoe werkt een zeebeving precies en hoe werd daarna nog een tsunami veroorzaakt?


  1. ’’Het is nog onduidelijk hoe het komt dat de vulkanen krompen. De Japanse onderzoekers denken dat de beving het vloeibare magma en stenen in de vulkaan deed zinken. Daardoor kromp de vulkaan ook in zijn geheel.’’

Hoe kan een vulkaan krimpen door een aardbeving? (Hier zou onderzoek naar gedaan moeten worden, wat onderzoekers denken helemaal uitwerken)




Dovnload 24.59 Kb.