Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Muzikale opvoeding tweede graad tso Lichamelijke opvoeding en Sport

Dovnload 407.66 Kb.

Muzikale opvoeding tweede graad tso Lichamelijke opvoeding en Sport



Pagina1/4
Datum22.05.2018
Grootte407.66 Kb.

Dovnload 407.66 Kb.
  1   2   3   4




Muzikale opvoeding

tweede graad tso

Lichamelijke opvoeding en Sport




LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS

VVKSO – BRUSSEL D/2014/7841/029


Vervangt D/1999/0279/052A vanaf 1 september 2014



Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs



Guimardstraat 1, 1040 Brussel

     


Inhoud


Handboeken 26

Educatieve uitgeverijen: www.ond.vlaanderen.be/nieuws/2007p/1031uitgeverijen.htm 26

Visieteksten 26

Muzische vorming en muzikale opvoeding in het VVKSO en VVKBaO: www.vsko.be 26

Tijdschriften 26

Bruikbare boeken 26






  1. Situering van het leerplan

Zie website van het VVKSO bij lessentabellen.

Doelgroep




Dit leerplan Muzikale opvoeding is bestemd voor de leerlingen van de 2de graad tso, Lichamelijke opvoeding en sport van het katholiek secundair onderwijs. Het vak behoort tot het specifiek gedeelte.



Graadleerplan




Het leerplan is een graadleerplan. De leraar maakt bij het opstellen van het jaarplan een zinvolle verdeling van leerinhouden en activiteiten over de twee leerjaren. Als verschillende leraars het vak geven, maken ze duidelijke afspraken rond inhoud, methode en leerlijnen.


Open leerplan




Een open leerplan wil zeggen dat de vakleraar vanuit het leerplan focust op de leerlingen die in de klas zitten, rekening houdend met de schoolcontext. Hij kan op verschillende manieren en niveaus aan een doelstelling werken. Het is een uitdaging om klas en individuele leerlingen goed in te schatten. Differentiatie per klas en binnen de klas is een grote meerwaarde.


Kader





Het leerplan muzikale opvoeding biedt een kader en schetst de hoofdlijnen. Daarbinnen is ruimte voor inkleuring, persoonlijke voorkeuren en eigen initiatief. Er zijn veel manieren om de doelen te bereiken.

De leraar zorgt voor een breed aanbod van muziek, enerzijds passend bij de muzikale interesse van de jongeren, anderzijds aansluitend bij de focus van sport en beweging. Hij maakt keuzes wat betreft repertoire, werkvormen, ontwerpopdrachten, oefeningen ...





  1. Visie

2.1 Beginsituatie




Vervolg
1ste graad





Dit leerplan bouwt verder op de doelen van 1ste graad A-stroom:

De leerlingen verfijnen hun omgang met muziek

  1. Algemene en persoonlijke gevoelens, ideeën en ervaringen
    met muziek uitdrukken.

  2. Algemene en persoonlijk gevoelens, ideeën en ervaringen
    in muziek herkennen en verwerken.

  3. Kenmerken en functies van muzikale parameters benoemen en toepassen.

  4. Notatie en media als hulpmiddel bij de omgang met muziek gebruiken.

  5. De omgang met muziek beoordelen.

  6. De eigen omgang met muziek vergelijken met en afstemmen op die van anderen.

  7. Muziek als een specifieke communicatievorm ervaren en onderzoeken.

  8. Muziek in diverse contexten situeren.

Dit gebeurt binnen drie leerdomeinen: de leerling en zijn persoonlijke omgang met muziek, in relatie tot de anderen en in relatie tot de wereld.

Muzikale opvoeding in de 2de graad tso, Lichamelijke opvoeding en sport bouwt verder op deze verworvenheden. Deze richting vraagt een actieve aanpak met aandacht voor musiceren en ontwerpen; het gericht luisteren omzetten in beweging, met aandacht voor expressie en creativiteit en een sterke focus op ritmiek. Dit is niet altijd evident, omdat een goede houding, een positieve inbreng, de nodige inzet, bereidwilligheid of kunnen van deze leerlingen soms ontbreekt. Het is aan de leraar om de leerlingen warm te maken en hun interesse aan te wakkeren voor vele facetten van muziek.



2.2 Uitdaging


Profiel




Muzikale opvoeding vertrekt steeds vanuit de muzikale beleving waarbij het zelf doen en de persoonlijke ervaring centraal staan.

De leerlingen in de 2de graad hebben een duidelijke muzikale voorkeur en persoonlijkheid, maar missen soms een brede kijk op het muzikale aanbod. Weinig leerlingen bouwden een muzikale bagage op via academie, harmonie, koor … Een aantal leerlingen zijn nieuwsgierig: ze luisteren en musiceren met een open geest en experimenteren graag.

 

De leerlingen zijn enerzijds kritische consumenten en anderzijds zijn ze gevoelig voor trends en hypes. Waar sommigen onderduiken in een subcultuur, gaan anderen op zoek naar een goed verhaal en authenticiteit. De inhoud van een tekst, de persoonlijkheid van een artiest, respect voor virtuositeit … zijn goede redenen om een nummer aan hun playlist toe te voegen. Qua muziekconsumptie zijn het trendsetters: alle media zijn goed om muziek te beluisteren en uit te wisselen.


Hun muzikale ervaringen zijn vaak ‘gekleurd’ of fragmentarisch, toch zijn ze vaak een open en geïnteresseerd publiek en zijn gevoelig voor verbreding en verdieping.


Groei en
progressie




Muzikale opvoeding is een vak waarin leerlingen kansen krijgen om muzikaal te groeien via verschillende muzikale omgangsvormen. Zo ontwikkelen ze een gezond-kritische geest, ze ervaren een breed spectrum van muziek en kunnen gefundeerd hun ervaringen delen. Het is een hele uitdaging om leerlingen, verankerd aan ‘hun’ muziek, mee te krijgen. Enerzijds zijn de leerlingen tevreden met de muziek die ze zelf beluisteren, ontdekken, zingen, spelen of bewerken, anderzijds hebben ze zeker een duwtje in de rug nodig om verder te kijken.

Ze krijgen uitdagingen die hen bewuster maken van de functie en werking van muziek. Op die manier leren ze op een metaniveau denken. De leraar trekt de visie van leerlingen open en laat een kritisch geluid horen, onder meer door bij te sturen of door tegen de leerlingen in te gaan. Leerlingen zijn vaak erg beïnvloed door de media en de leraar plaatst daar kanttekeningen bij. Hij prikkelt de leerlingen om hun horizon te verruimen via luisteren, musiceren, ontwerpen, transformeren.



Talent




Wat leerlingen graag doen, doen ze beter en houden ze langer vol. Kiezen voor talent loont. In Muzikale opvoeding kijkt de leraar vooral naar waar leerlingen goed in zijn en veel minder naar wat ze niet kunnen. Deze talentgerichte aanpak toepassen, schept voordelen. Wie werkt binnen zijn talenten en met een zekere keuzevrijheid, doet dat met meer goesting en haalt gemakkelijker resultaten. Een talent is pas een talent als ook anderen het zien, horen of ervaren. Ook de leraar focust op zijn talenten, specifieke competenties en interesses om leerlingen te boeien.


Motivatie




Motivatie ontstaat doordat een doel aantrekkingskracht heeft. Hoe sterker het engagement, hoe beter de prestatie zal zijn. De leerlingen willen een bepaalde taak tot een goed einde brengen, maar willen ook op een positieve manier een goede indruk maken. Autonomie, verbondenheid en genot zijn belangrijke elementen voor motivatie. Door de vrijheid die leerlingen krijgen, kunnen ze bewijzen dat ze dit vertrouwen waard zijn. Door een zekere vorm van inspraak ontwikkelen ze hun interesses.


Voldoening




Het plezier beleven aan muziek via zingen, spelen, luisteren, improviseren staat centraal in de les, want een positieve ervaring blijft beter hangen. De kansen om zelfstandig ervaring te verwerven en de grote verantwoordelijkheid die leerlingen krijgen, geven een grote voldoening. De activiteiten zijn in het begin erg eenvoudig en bouwen geleidelijk op qua moeilijkheidsgraad, zodat de leerlingen niet afhaken.







  1. Eigenheid van Muzikale opvoeding in de richting Lichamelijke opvoeding en sport

Impressie -
expressie




Het gericht luisteren en het actief musiceren staan in een wisselwerking met elkaar en versterken elkaar. Op die manier grijpen en begrijpen leerlingen muziek beter.
De leraar heeft aandacht voor:

  • muzikale vorming;

  • expressieve vorming;

  • culturele vorming.




Beweging en sport




Het leerplan is voor jongeren die gericht zijn op beweging en sport. Dit betekent nog niet automatisch dat ze een goed ritmisch aanvoelen hebben of dit verder willen ontwikkelen.
Muzikale opvoeding wil de leerlingen inzicht geven in de parameters van muziek, zodat ze beter de link tussen muziek en beweging aanvoelen, zowel bij het kijken en luisteren als bij het zelf uitvoeren. Belangrijk is dat leerlingen zich aangesproken voelen, dat ze enthousiast en gemotiveerd zijn en het gevoel hebben dat ze bijleren.

Een goede communicatie en samenwerking met de collega’s Lichamelijke opvoeding is noodzakelijk. De leraars maken afspraken over wat er aan bod komt in MO en wat in LO. De aandacht voor metrum, ritme en muziek in beweging en sport kunnen in beide vakken aan bod komen.


Deze leerlingen zijn doeners, willen actief zijn in de les zonder te veel het gevoel te krijgen dat ze hard moeten werken. Als ze de link tussen muziek en sport zien, zijn ze extra gemotiveerd. Een goede discipline in de les is noodzakelijk.
De helft van de lestijd focust op muziek in verschillende omgangsvormen op eigen niveau, de andere helft is gekoppeld aan Lichamelijk opvoeding.

De nadruk ligt op praktijk: spelen, zingen, rappen, bewegen, ontwerpen, opnemen, dansen… Daarbij is bodypercussion een ideale mix van musiceren en bewegen. Het is ook belangrijk om de leerlingen uit te dagen via prestatie en opdrachten die voldoende moeilijk zijn.




Muzikale
omgangsvormen






De leraar prikkelt de leerlingen via de verschillende muzikale omgangsvormen die in de 1ste graad al ruimschoots aan bod zijn gekomen:

  • instrumentaal musiceren;

  • vocaal musiceren;

  • improviseren, ontwerpen en creëren;

  • transformeren;

  • luisteren;

  • bewegen.

Vocaal en
instrumentaal musiceren




De lessen Muzikale opvoeding in de 2de graad blijven aandacht geven aan het ontwerpen en uitvoeren van muziek met de focus op ritme. De leraar vertrekt graag vanuit de muziek zelf, eerder dan vanuit theorie. Hij bevordert de zelfstandigheid via verschillende muzikale omgangsvormen en via diverse opdrachten. Het vocaal en instrumentaal musiceren gebeurt omwille van het speelplezier, maar ook omwille van de leerervaring.


Improviseren, ontwerpen en creëren




Leerlingen ervaren dat er meerdere manieren zijn om tot een compositie te komen. Ze krijgen de vrijheid om hun eigenheid in de muziek uit te drukken, waarbij de leraar hen helpt om zich in groep te durven uiten.



Transformeren




De leerlingen zetten muziek om naar een andere expressievorm. Zo kunnen ze onder meer bij muzikale parameters bewegingen bedenken of een grafische partituur maken.
Ze zetten een expressievorm om in muziek. Zo kunnen ze bij bewegingen, een grafische partituur, beelden, foto, film… muziek ontwerpen.


Luisteren




De leerlingen trachten door een goede luisterhouding de muzikale parameters te herkennen om ze daarna te kunnen toepassen. Muzikale opvoeding stimuleert de leerling om zijn muzikale horizon te verbreden. Het luisterproces is belangrijk bij alle muzikale omgangsvormen.



Digitale media




De leerlingen gaan in het dagelijks leven om met verschillende digitale media. Door het gebruik van die media verscherpt hun luisteren, verbetert hun vocaal en instrumentaal musiceren en leren ze op andere manieren muziek ontwerpen. Via (digitale) media leren ze reflecteren, zichzelf beter te evalueren en verfijnen ze hun omgang met muziek.


Extra




Via muziek wil de leraar de leerlingen:

  • inspireren;

  • enthousiasmeren;

  • mobiliseren;

  • waarderen;

  • laten reflecteren;

  • doen communiceren;

  • laten genieten;

  • betekenis laten geven.



Project




De succeservaring van een project betekent een meerwaarde voor leerlingen en leraar. De positieve attitude tegenover het vak MO wordt versterkt en de leerlingen verbreden hun muzikale horizon. De leerlingen dragen tevens de verworvenheden en die positieve attitude mee tijdens hun verdere schoolloopbaan.


  1. Christelijk mensbeeld

    Totale persoon




    Ons onderwijs streeft de vorming van de totale persoon na waarbij het christelijke mensbeeld centraal staat. Onderstaande waarden zijn dan ook altijd na te streven tijdens alle handelingen:

    • respect voor de medemens;

    • focus op talent;

    • solidariteit;

    • zorg voor milieu en leven;

    • respectvol omgaan met eigen geloof, anders gelovigen en niet-gelovigen;

    • vanuit eigen spiritualiteit omgaan met ethische problemen.

    Als leerlingen op ontdekkingstocht gaan naar de sociaal-culturele dimensie van muziek, is het belangrijk dat ze dit kunnen toetsen aan het pedagogisch project van de school.


  2. Opbouw en samenhang

    Opbouw leerplan




    Algemene doelstelling

    Leerplandoelstellingen

    Subdoelen

    opgesteld volgens eenzelfde logische opbouw:



    • oriënteren & voorbereiden

    • uitvoeren

    • reflecteren

    Verticale
    samenhang




    In de 1ste graad leerden leerlingen onder meer emoties, ideeën en herinneringen met muziek uit te drukken en in muziek te herkennen en verwerken aan de hand van de muzikale parameters.

    In de 2de graad gaan de leerlingen met deze verworvenheden aan de slag:

    • ze realiseren zelfstandig muzikale uitdagingen;

    • ze realiseren eigen muzikale aspiraties;

    • ze communiceren genuanceerd over muziek;

    en over eigen muzikale voorkeur;

    • ze verwerven inzicht in de sociaal-culturele dimensie van muziek.

    Vermits het vak niet geprogrammeerd staat in de 3de graad, richt de leraar zijn 2de leerjaar van de 2de graad in als apotheose.

    Horizontale
    samenhang




    Samenwerking met andere vakken is zinvol, zoals:

    • taalvakken o.m. omwille van de duiding van liedteksten, poëzie, recensies…;

    • geschiedenis en aardrijkskunde omwille van historische en geografische duiding;

    • godsdienst omwille van de kijk op mens, natuur, wereld…;

    • wetenschapsvakken omwille van gehoor, akoestiek, toonverhoudingen.

    Samenwerken met verschillende vakken en projectmatig werken is een grote meerwaarde.


  3. Doelstellingen

6.1 Algemene doelstelling
  1   2   3   4

  • Muzikale opvoeding tweede graad tso Lichamelijke opvoeding en Sport
  • Situering van het leerplan
  • Visie 2.1 Beginsituatie
  • De leerlingen verfijnen hun omgang met muziek
  • 2.2 Uitdaging
  • Eigenheid van Muzikale opvoeding in de richting Lichamelijke opvoeding en sport
  • Christelijk mensbeeld
  • Opbouw en samenhang
  • Doelstellingen 6.1 Algemene doelstelling

  • Dovnload 407.66 Kb.