Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Onderzoeksopdracht Vlaams wetenschappelijk onderzoek

Dovnload 0.74 Mb.

Onderzoeksopdracht Vlaams wetenschappelijk onderzoek



Pagina12/27
Datum04.04.2017
Grootte0.74 Mb.

Dovnload 0.74 Mb.
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   27

Vlaams niveau

Onderzoeksprogramma’s


De Vlaamse Administratie Wetenschap en Innovatie (AWI, www.innovatie.vlaanderen.be) beheert twee programma's waarbinnen voor ons relevante projecten gesponsord worden:

  • de bilaterale samenwerking op onderzoeksgebied, waarbij ruim 120 projecten met partners in de ontwikkelingslanden Chili, China en Zuid-Afrika gefinancierd worden. (Niet-ontwikkelingslanden waarmee samengewerkt wordt zijn Hongarije, Polen, Tsjechië, Rusland en Roemenië, voorheen ook Québec.) De kortlopende (2-3 jaar) projecten worden toegekend via een tweejaarlijkse oproep per groep landen (groep 1: China, Zuid-Afrika, oproep 2004-; groep 2: Chili, oproep 2005-). Het onderzoeksbudget bedraagt maximaal € 100,000. De totale enveloppe voor de recente projecten in ontwikkelingslanden bedraagt ongeveer € 9m. Er wordt geen thematische beperking opgelegd en de projecten omspannen dan ook het ganse gamma van natuurwetenschappen, sociale, culturele en levenswetenschappen. Wat wel opvalt is de hoge graad van samenwerking in fundamenteel wetenschappelijke thema's, vooral in de natuur- en toegepaste wetenschappen. Op 1 februari 2002 besliste de Vlaamse regering om deze middelen te integreren in het Bijzonder Onderzoeksfonds (zie verder)

  • de ondersteuning door de Vlaamse Administratie voor steun van multilaterale organisaties betreft de programma's van de Europese Commissie (6e Kaderprogramma, COST, INCO) en de Verenigde Naties. Relevant voor ontwikkelingslanden is vooral het UNESCO-luik, dat rechtstreeks door Vlaanderen gefinancierd wordt, met bijdragen aan het International Hydrological Programme (IHP) en het programma van de Intergouvernmental Oceanographic Commission (IOC). In het kader van deze programma's wordt wetenschappelijke ondersteuning verleend door Vlaamse teams rond het thema 'water'.

Het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (FWO-Vlaanderen) is het belangrijkste programma voor projecten en mandaten, voornamelijk voor fundamenteel onderzoek. Uit de IWETO databank identificeerden we een 150-tal projecten en mandaten in/met of voor ontwikkelingslanden, en uit de FWO-jaarverslagen 2001-2002 nog 50 extra relevante projecten en mandaten; de grootte-orde van FWO in de projecten in de steekproef is dus ongeveer 20 %. Een vijftigtal hiervan zijn groepsprojecten. De Vlaamse Ministerraad heeft plannen om het statuut en beleidsniveau van het FWO-Vl en enkele Vlaamse Instituten te wijzigen. Vanuit de wetenschappelijke wereld komt hierop reactie teneinde de onafhankelijkheid van deze instellingen ten aanzien van de politieke wereld te behouden.

Uit het Bijzonder Onderzoeksfonds (BOF) weerhielden we een 100-tal relevante projecten (10 % van het totaal), verdeeld over de Vlaamse Universiteiten die dit BOF zelf beheren. Sinds 2002 werd voor het eerst ook het luik 'bilaterale samenwerking' in de BOF geïntegreerd. We beschikken over te weinig data om hierover uitspraken te doen (de eerste projecten van oproep 2002 gaan pas nu van start). Opmerkelijk is dat de Onderzoeksraad van de VUB in een whitepaper van 1/10/2003 oproept om dit luik wegens zijn atypisch karakter opnieuw uit het BOF te lichten.15

De onderzoeksprogramma's van de Universitaire Ontwikkelingssamenwerking (UOS) van de Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR) behandelen we bij de Federale Overheid, vermits deze programma's voornamelijk met federale (ontwikkelings)fondsen werken.

Ontwikkelingsprogramma’s


De Vlaamse bevoegdheden voor 'Samenwerkingsontwikkeling' zijn nog zeer beperkt maar de politieke consensus lijkt toch wel in de richting van een defederalisering te gaan, hoeveel vraagtekens er ook bij de zin en opportuniteit van deze operatie geplaatst worden, ook vanuit de wetenschappelijke wereld. (Doom, BVO 2001)

Toch lijkt de wetenschappelijke omkadering van de ontwikkelingsactiviteiten reeds van bij de aanvang een bekommernis van de verantwoordelijken voor Ontwikkelingssamenwerking. Ook het departement Onderwijs sponsorde voorheen een aantal research- en capacity buildingprojecten.

De landenpakketten die door de Vereniging voor Ontwikkelingssamenwerking en Technische Bijstand (VVOB) beheerd worden komen meermaals tot stand met medewerking van Vlaamse researchteams en uit het overzicht van de VVOB projecten blijkt dat ondersteuning van wetenschappelijke- en onderwijsinstellingen in partnerlanden een belangrijke prioriteit is.

Steunpunten


De Vlaamse overheid werkt eveneens met Steunpunten, maar ondanks het feit dat er een aantal raakpunten denkbaar zijn (duurzame landbouw, gelijkekansenbeleid, milieu en gezondheid, milieubeleidswetenschappen, ondernemerschap, ondernemingen en innovatie, bijvoorbeeld), vonden we de teams die deze steunpunten bezetten niet terug in de lijst van teams die met de ontwikkelingsproblematiek bezig zijn, en behoort dit aspect blijkbaar niet tot hun opdracht.

B. Belgisch niveau

Onderzoeksprogramma’s


De federale diensten voor wetenschappelijke, technische en culturele aangelegenheden (DWTC, ressorterend onder de Eerste Minister) verzorgen horizontale taken voor coördinatie en programmering van onderzoeksactiviteiten op federaal vlak.

DWTC beheert twee programma's die met ontwikkelingslanden te maken hebben:



  • onderzoeksprojecten in het kader van de bilaterale samenwerking met Argentinië, China, en Vietnam (naast Bulgarije, Polen en Rusland de landen waar mee samengewerkt wordt)

  • multilaterale projecten: van belang voor ons is hier vooral de inbreng in UNESCO, waarvan een deel 'aardwetenschappen' via het KMMA uitgevoerd wordt. Daarnaast is er samenwerking in het kader van OESO, NAVO, ruimtevaartonderzoek en milieuonderzoek.

Ontwikkelingsprogramma’s


Het Directoraat-Generaal Ontwikkelingssamenwerking (DGOS) beheert het alsnog federaal budget voor ontwikkelingssamenwerking. De centrale opdracht van DGOS draait rond duurzame ontwikkeling en armoedebestrijding, in het kader van de Millenium Development Goals. Volgens een recente evolutie wil men zoveel mogelijk middelen inzetten in het kader geschapen door de poverty reduction strategy papers (PRSP) van de Wereldbank, en zou ook het beleidsvoorbereidend onderzoek volledig in dit kader moeten worden uitgevoerd.

De Belgische goevernementele ontwikkelingssamenwerking, waarvan de Belgische Technische Coöperatie (BTC) de voornaamste uitvoerder is, werkt met een beperkt aantal partnerlanden. Sinds 12 november 2003 is dit aantal teruggebracht op 18: D.R. Congo, Rwanda, Burundi (focus op de Grote Meren), Uganda, Tanzania, Zuid-Afrika, Mozambique, Palestina, Marokko, Algerije, Benin, Niger, Senegal, Mali, Vietnam, Peru, Ecuador en Bolivië. (7 landen vallen af: Bangladesh, Ethiopië, Ivoorkust, Burkina Faso, Cambodja, Laos en de SADC (Southern African Development Community)).

In het kader van ontwikkelingsactiviteiten wordt zeer frequent research uitgevoerd. Sommigen beweren dat ontwikkelingsactiviteiten waarvan de inhoud niet gestoeld is op wetenschappelijk verzamelde gegevens en die niet op wetenschappelijk verantwoorde manier geëvalueerd worden weinig effectief en opbouwend kunnen zijn. Het is echter uitermate moeilijk om de onderzoeks- en ontwikkelingscomponent en hun respectievelijke budget in concrete projecten te scheiden. De in de steekproef opgenomen gegevens, ons verstrekt door het BTC, geven ongetwijfeld slechts een fragmentair beeld van de totale input van onderzoek in de ontwikkelingsprojecten.

De niet-goevernementele samenwerkingsfondsen van DGOS omvatten steun aan:



  • NGO's: Ook hier gaat het voornamelijk om ontwikkelingswerk, hoewel sommige NGO's een belangrijke onderzoeksprioriteit hebben (voornamelijk op medisch en landbouw-vlak). In het kader van de huidige opdracht konden we hier geen overzicht krijgen.

  • VLIR: zie verder

  • VVOB: zie hierboven

  • Wetenschappelijke instellingen: onder meer belangrijke kaderovereenkomsten en beheerscontracten met het KMMA en het ITG (zie aldaar)

De Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR) is sinds 1995 verantwoordelijk voor de Universitaire Ontwikkelingssamenwerking (UOS), en het UOS secretariaat beheert de volgende programma's:

  • Specifieke projecten voor ontwikkelingsrelevant onderzoek worden geselecteerd uit voorstellen van academische teams in het kader van het Eigen Initiatieven-programma. Voorstellen worden beoordeeld zowel vanuit criteria van ontwikkelings- als wetenschappelijke relevantie. Deze projecten zijn allemaal in de steekproef opgenomen.

  • De Interuniversitaire Samenwerking (IUS) is een langetermijn samenwerkingsverband (10 jaar) tussen een groep Vlaamse teams en verschillende departementen van 1 bepaalde Universiteit in het Zuiden, met vooral aandacht voor curriculumuitbouw en wetenschappelijke samenwerking. Momenteel lopen er IUS-programma's met University of Nairobi, Kenia, Sokoine University of Agriculture en University of Dar es Salam, Tanzania, University of the Western Cape, Zuid-Afrika, Mekelle University, Ethiopië, University of Zambia, University of Harare, Zimbabwe, Universidad Mayor de San Simon, Bolivië, Escuela Superior Polytécnica del Litoral, Ecuador, Universidad Central Marta Abreu de las Villas, Cuba, Can Tho University en Hanoi University of Technology, Vietnam en Network of the Saint Louis University and Benguet State University, Filippijnen.

  • Beleidsvoorbereidend Onderzoek (BVO), dat gebruik maakt van de voorhanden-zijnde expertise in de academische wereld (expertise die wetenschappelijk gefundeerd, neutraal en niet-partijdig is) voor zowel punctuele adviezen als specifieke onderzoeksopdrachten in bepaalde domeinen. Na grondige evaluaties van het bestaande programma neemt men hier de richting van het uitwerken van een beperkt aantal universitaire steunpunten, die zich volgens het beleid echter vooral zouden bevinden op het domein van de bovengenoemde PRSPs.

  • Noord en Zuid-acties: vormingsprogramma's, conferenties, en beurzen
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   27

  • Ontwikkelingsprogramma’s
  • Steunpunten
  • B. Belgisch niveau

  • Dovnload 0.74 Mb.