Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Op 1 Januari schreef ik aan de Minister met bepaald verzoek my te benoemen,inaien de Heer van Leeuwen er geen bezwaar tegen had

Dovnload 2.62 Mb.

Op 1 Januari schreef ik aan de Minister met bepaald verzoek my te benoemen,inaien de Heer van Leeuwen er geen bezwaar tegen had



Pagina25/27
Datum28.10.2017
Grootte2.62 Mb.

Dovnload 2.62 Mb.
1   ...   19   20   21   22   23   24   25   26   27
Jip


Inmiddels was ook de Rechter-Comm.Dijkers gehaald,en wy beiden vonden op grond van nog enige andere aanwijzingen,die my na 40 jaar ontgaan zyn,termen om Looman te arresteren. Hy trof het niet dat Dijkers zyn zaak instrueerde,want deze deed het met de grootste scherpzinnigheid en vlijt.

Daar de man zo hoog verzekerd was,moest zyn magazijn opgepropt geweest zyn,maar nu vond men onder de puinhopen slechts enkele pakken en rollen manufacturen. Looman had gehoopt dat alles verbrand zou zyn, maar hy had vergeten dat opgevouwen,opgerold of op elkander gestapeld goed het vuur verstikt en het goed was dan ook slechts aan de buitenzijde verbrand of gezengd,maar van binnen ongeschonden.

Nu bleek uit de boeken en facturen,die in de lessenaar lagen, dat Looman juist in de laatste tijd grote partijen goed,vooral fluweel, gekocht had,te betalen 3 maanden na dato,en de meid verklaardeZiP/V



dat er dagelijks goederen waren aangebracht,en tevens dat er de laatste weken herhaaldelijk Joodse kooplieden op het kantoor geweest en steeds goederen weggevoerd waren. Dijkers riep nu achtereenvolgens alle handelaars in dergelijke artikelen op,en vernam uit hun mond dat zy de laatste maanden goed van Looman gekocht en dit contant betaald hadden. Ik herinner -my dat een hunner Rothschild heette,en dat een ander verklaarde een paar dagen vóór de brand in het magazijn geweest te zyn en toen gezien te hebben dat het byna niets meer bevatte.

Ofschoon de aldus verkochte voorraad zeer aanzienlijk was en veel meer vertegenwoordigde dan de gevonden ƒ 14.000-,en uit de opgave der kopers bleek dat zy ver beneden de fabrieksprijs gekocht hadden, zo moest er toch,blijkens de facturen,nog meer goed voorhanden geweest zyn en bleek het niet waar dit gebleven was. Dijkers kwam toen op het schrandere denkbeeld om het Kattegat,waartegen Looman's huis aan de óne zijde paalde, (thans is het gedempt) te laten uitbaggeren en al spoedig kwamen daaruit nog een aantal pakken goed te voorschijn,die wel van het water geleden hadden,maar geen spoor van brand vertoonden. Dat goed moest dus met opzet vóór de brand in die gracht geworpen zyn. Indien de muur aan die zijde ware omgevallen,dan had die in zyn ' I val de pakken goed kunnen meeslepen,maar de muur was blijven staan.

Aan de overzijde van Looman woonde op het Singel de Heer Micken- hagen,die toevallig die avond laat voor zyn venster gestaan en het ogenblik waargenomen had waarop de brand was uitgebarstenoen wel het eerst op zolder,en nu bleek uit de verklaring der dienstbode,dat die zolder schier enkel brandbare stoffen,o.a.een grote hoeveelheid gazen mutsebollen bevatte.

Thans na verloop van precies 40 jaren herinner ik my niet meer welke bezwaren er nog meer tegen Looman rezen; intussen waren die in overvloed voorhanden en ruimschoots voldoende om na de instructie de Heer Schooneveld,adv.gen.voor te stellen om de zaak ten criminele te verwijzen. De bezwaren somde ik in myn geleidende missive op en Mr. Schooneveld aarzelde dan ook geen ogenblik met Dijkers en my overtuigd te zyn van Looman's schuld. Wie daarvan,uit onbekendheid met de feiten,niet overtuigd waren,waren de predikanten Hasebroek en ten Kate, die Looman in de gevangenis bezochten. Zyn vrouw was ook door ons gearresteerd,maar reeds terstond door de Raadkamer der Rechtbank uit deernis met de kinderen in vrijheid gesteld. Ik twijfelde er geen ogenblik aan of de man zou veroordeeld worden en niet gering was dus Dijkers' en myn verontwaardiging toen het Hof in Raadkamer verklaarde 3/Po dat er geen voldoende termen aanwezig waren om de zaak naar de openbare terechtzitting te verwijzen,weshalve het de buitenvervolging en in vrijheidstelling van Looman gelastte. Ons kwam die uitslag ongelooflijk voor,maar verwonderen deed hy ons niet.

Dijkers kende het Hof als een Hof van barmhartigheid niet alleen maar ook van luiheid. Nu was het dossier immens,het grootste dat ik ooit geëxamineerd heb; het bestond uit honderden verhoren,en die,welke Looman zelf talloze malen had ondergaan,besloegen ettelijke bladzijden. Telkens hield Dijkers hem de bezwaren voor,maar steeds bleef de man ontkennen. Nu bestond by het Hof de slechte gewoonte dat aan óén lid werd opgedragen de stukken te lezen en daarvan verslag uit te brengen,en nu zal dat lid geen moed gehad hebben om die breiberg door te worstelen en dus eenvoudig tot buitenvervolging geadviseerd hebben.

Maar het curieuste moest nog komen. Looman nam de wijk naar Londen en was brutaal genoeg om van daar aan Schooneveld te schrijven dat hy de Heren van het Hof wel zeer bedankte,en niet alleen zyn schuld te erkennen,maar ook dat hy begonnen was met op zolder de boel in brand te steken. Schooneveld wreef de leden van het Hof deze brief onder de neus,en ik vlei my dat zy op hun neus gekeken hebben.

EINDE 1 8 6 4.

ANNO - 1 8 65

J yW Op 6 Januari werd ik 35 en niet weinig bedorven. Mama van Loon

beloofde ons meer maandgeld te geven en te beginnen met April verhoogde zy het trimester met ƒ 300- zodat wy nu in plaats van ƒ 2400- ƒ 3600- 's jaars van haar ontöingen; bovendien gaf zy ons in Februari ƒ 300- cadeau en in Aug. voor Lore's reis naar Pyrmont ƒ 200-. Myn traktement had sedert Maart 1862 ƒ 448,45 in het kwartaal bedragen> maar te beginnen met Juni 1865 werd het trimester verhoogd tot ƒ 488,70. In het geheel ontving ik dus in 1865 aan traktement ƒ 1914,55,van Mama van Loon ƒ 3000-,aan cadeau en reisgeld ƒ 500-,van myn vader ƒ 1000- en aan rente van myn spaarpot en gekochte fondsen ƒ 632,28, zodat wy over het enorme bedrag van ƒ 7047,83 te beschikken hadden of beter gezegd over ƒ 8009,31,omdat wy op 31 Dec.'64 een saldo van ƒ 961,48 hadden overgehouden. Zulk een colossale som konden wy natuurlijk niet verteren. Wy legden dan ook in 1865 nog ƒ 1120,87 op en hielden toch nog ƒ 404,50 over,zodat wy ƒ 6484- verteerden.

Maar ik keer tot 6 Jan.terug. Jan en Constance gaven my een lamp, Hendrik sigaren en last but not least kreeg ik van Lore een magnifieke J7 £? X schrijftafel van groen laken met vier laden.

Lpre peinsde over een nursery-governess en Constance suggereerde Miss Ryan,die by Ag en Lou geweest was,maar ongelukkig had zy juist by Theo van Eys aangenomen.

Maria Nepveu lag van 1 Jan weken lang op haar sofa uit vrees voor een miskraam. Zy bewoonde het huis op de Herengracht,dat nu (1904) nog door Tane bewoond wordt. De trap is er onmogelijk.

1 Febr.had Lore weer een duizeling en in het laatst van die maand moest zy de baker voor ons vijfde kind weer bestellen. De winter was buitengemeen streng en langdurig,want in Maart begon het opnieuw hard te vriezen en te sneeuwen en de thermometer daalde tot 19ö Fahr. zodat het IJ dichtvroor en men er over liep. Volgens de Amst.Courant had men zulk een winter sedert 1845 en 1667 niet beleefd. Papa maakte er een rijmpje op dat het op zyn 63ste verjaardag nog sneeuwde en vroor. In 1864 had hy nogal veel in de Navorscher en in de Vrijmetselaarsal- manak geschreven en in 1865 gaf hy een herziene druk van zyn Geschiedenis van Noord-Nederland uit in 4 delen,waarby hy de spelling in overeenstemming gebracht had met het Woordenboek der Ned.Taal.

J / Evenmin als in '64 schreef ik een Journaal in '65. Waartoe, zo

dacht ik toen,zou het gediend hebben? Vroeger schreef ik het voor Lore, en die had ik nu by my.

Op 23 Maart kreeg Tante Craeyvanger een hevige beroerte,zodat zy aan de benen verlamd raakte,maar dit bracht haar tot inkeer.

Tpt de eerste dagen van April bleef het zeer koud,maar de 8ste werd de bloemententoonstelling in het Paleis v.Volksvlijt geopend en was het een zomersche dag,en werd het zó warm,dat iedereen verkouden werd. Er kwamen in 't geheel 40.000 bezoekers.

Daar Marietje achterlijk was vroegen wy aan myn zuster Saar Hartsen,die met haar kinderen naar Creuznach ging,om haar mee te nemen en op 13 Mei bracht ik haar in de trein,waar Willem en Marie Hartsen haar terstond grote stukken chocolaad gaven,wat ik verzocht niet te doen. Ik herinner my over het vertrek der kleine Miek zó bit- J / *8 V ter bedroefd geweest te zyn dat ik de volgende dag onder de preek van ten Kate in de Oosterkerk in tranen uitbarstte. Saar schreef ons dat Miek geen heimwee had,zeer en train was,geen water mocht drinken,maar wel baden en dat zy gevoerd wilde worden.

Op 22 Mei vertrok Lore met Mina,Juffr.Wellensiek en de kinderen naar S.en B. Tot myn groot leedwezen heb ik Lore's brieven van 1865 niet kunnen terugvinden en dit betreur ik meer dan ik zeggen kan,ook omdat zich daarby die uit Pyrmont bevinden,waar zy de maand Augustus doorbracht. Ik bewaarde haar brieven altyd zo zorgvuldig en kan dus niet verklaren hoe het mogelijk is dat deze verloren zyn. Zy heeft beter gezorgd voor de myne want die zyn byna alle in myn bezit gekomen.

Ik schreef haar op 23 Mei:" Ik was gisteren woedend teleurgesteld

"toen ik even over 2\ thuis komende het huis verlaten vond. Ploos en

"Feith hadden my opgehouden en toen ik zeide dat ik weg moest,hebben

"zy my thuis.gebracht. Maar, van verre zag ik reeds.dat.het rytuig "niet meer stönd en kreeg ik hartkloppingen van agitatie. En^het6— '"maar al te waar. Saartje zeide:"Mevrouw is al te
er

was


"2t vertrokken." Ik veronderstel dat Willem bang geweest is voor het "onweer en jij hebt dus geen schuld,maar ik vind het niets pleizierig "als je weggaat,zonder dat ik afscheid van je genomen heb. Als enig "souvenir de pet van Jan Willem en je sleutels! Ik vrees dat je toch "onweer gehad hebt,maar elke druppel was een zegen. Hier ontlastte het zich tussen 4^ en 5 uur. Ik at by Agnes ter ere van Beels' ver- eJUn* "jaardagmet Maria.Nenveu.Herman en Betsy Beels. Daar Herman te gierig r&tA "was geweest om een rytuig te nemen was Betsy zo doornat geworden
3/ïr


duA.. "dat Agnes haar van schone rokken,een crinoline,een japon,kousen en

"schoenen had moeten voorzien. Nepveu was immens druk. Mama had Zondag "Har&sen ten eten gehad,die weer zeer ill-tempered was en nog steeds "klaagde over het geld dat Saar's verblijf in Kreuznach kostte. Geluk- "kig was Papa in Brussel."

Zodra Henk buiten was,maakte hy zelf een hengel met een haak, bestaande uit de koperen ketting van zyn horloge en viste hy daarmede zonder natuurlijk iets te vangen.

Op 20 Mei was Henriette Labouchere te Zuylestein van Louis be- fc’ M. \foJUc en, tegen de voorspelling van Lore in, die een meisje verwacht had.

Henriette Six beviel van Rudolf.

Zondag 28 Mei wipte ik per diligence op een dag heen en weer naar S.en B. en was Jan Willem zo eenkennig dat hy niets van my wilde 3 /Sé weten, Dit was al te erg en ik kocht dus een cadeau voor zyn tweede

verjaardag om weer by hem in de gunst te komen,terwijl ik dat aan Lore zond met een brief,waarin ik haar schreef dat ik God voor hem bad, dat hy zich vroeg bekere en de Heer lere liefhebben en Zyn geboden beware. (En myn gebed is verhoord.)

Papa had van Brussel een Abstecher naar Kreuznach gemaakt en my goede tijding van Mieky gegeven. Terwijl Jan Willem my negeerde, was hy voortdurend met zyn zusje bezig en zocht hy haar overal. Saar schreef my dat alles goed ging en dat Miek's vrees voor het baden geweken was,zodat zy er 20 minuten in bleef en dan met haar porcelei- nen popje speelde. Zy dronk nu 2 oneen water 's ochtends en had goede eetlust. Saar schreef:" Zij is een slaapkopje,en vindt het heerlijk "om naar haar bedje te gaan,maat 't is vreemd dat zy in deze hitte "zo weinig transpiteert, 't Is touchant dat Jan Willem zoveel om "haar denkt,ik geloof niet dat dit met haar het geval is,maar men "weet niet wat in haar omgaat. Ik spreek dikwijls over u allen en "vertelde haar dat gy op S.en B. waart geweest,en toen wist zy heel 'Agoed dat Oma daar woont. Haar grootvader herkende zy terstond ofschoon hy onverwacht kwam. Zy heeft nu haar 12de bad genomen. Willem "moet er 40 nemen,het gezwel aan zyn hals breidt zich uit."
J/S'J.


Verder klaagt Saar over de hitte,de weinige schaduw welke de acacia's geven en de zonnige tuin van Oranienhof. Het was er dus sedert 1846,toen ik er was,niet op verbeterd,en de zonnige weg naar de Salines zal ik nooit vergeten. Vreemd dat ik toen reeds de zonneschijn niet kon verdragen.

De twee Pinksterdagen bracht ik by Lore door,daar Bijleveld en Backer in stad bleven. Nu vernam ik van Lore dat Mina ons met Novem^ev wilde verlaten,omdat zy tegen een 5de kind opzag. Dit maakte ons geheel van streek en niet minder de tiranny van Hartsen,die eischte dat Saar de kuur te Kreuznach zóu afbreken en zy hem te Boppard zou rejoigneren. Ongelukkigerwijze had Dr van Bylandt hem in zyn vooroordeel tegen Kreuznach gestijfd,door hem te vertellen dat de Kreuzn. baden altyd en sous tous les rapports voor kinderen verkeerd is.

Saar die het my schreef,was er meer dan verdrietig onder en haar brief was zeer melankoliek. Met zulk een individu tot man was het niet gemakkelijk om opgeruimd te blijven.

Vrijdag 9 Juni was Lore met de jongens naar Stenia vertrokkenj en de vice-president Antonie Backer (me lieve man) gestorven. Na zyn dood bleek dat hy een maitresse en onechte kinderen had. Dit had ik van hem nooit gedacht. Zyn begrafenis moest ik bywonen.
J/8?


Saar schreef dat Miek gevallen was,veel bloed verloren had en de koorts had gekregen en dat zy niet wist hoe te handelen daar Willem ook ziek geworden was. Ongelukkig bezat Saar niet genoeg fermeteit en was zy niet tegen haar man opgewassen. Piet Hartsen zeide my dat het egoïsme van zyn broeder hem misselijk maakte.

Op 19 Juni was er een optocht en illuminatie ter ere van de Wa- terloodag,gevolgd door vuurwerk.
Daar Saar Kreuznach verlaten had en naar Boppard verhuisdwas, vond Lore het wenselijk Marietje te gaan halen. Ik stond er echter op dat zy Mina medenam omdat ik vreesde dat het Lore in haar positie anders te veel vermoeien zou. Zy vertrok 23 Juni en schreef my dat het touchant was de blijdschap van Miek te zien,die met uitgesteekte armen op haar toerende. Lore maakte uitstapjes naar KEeuznach en naar Ems en kwam de 27ste terug,na de nacht te Keulen te hebben doorge-^ bracht. Miek zag er heerlijk uit,dik,vet,mollig en vrolijk,en had enige Franse woorden geleerd als capeau voor chapeau,manteau enz.

?/Toen zy te Zeist terugkwam had zy terstond gevraagd: "En Papa?". Jan / Willem was niet lief met haar en trok haar het speelgoed uit de handen. 29 Juni kwam Lore met de kipjes terug.

Terwijl Lore te Zeist was,zakte Saartje op een avond plotseling door de benedengang heen. Een der vierkante platen was losgeraakt en toen ik de metselaar liet komen,bleek het dat de heipalen,waarop het huis steunde,van onderen geheel vergaan waren. De timmerman maakte er toen nieuwe verlengstukken aan,maar de ondergang moest geheel opgebroken worden. Dat het huis niet was ingezakf- was hieraan te danken dat het tegen de naastgelegen huizen bleef hangen.

In de nacht van Zondag 2 op Maandag 3 Juli kwam Maria Nepveu te 2 uur in barensnood van S.en B.te Amsterdam aanrijden,waar zy de 3de te 8^ ’s avonds van een meisje beviel. Het eerste wa^T Maria vroeg was:"Loopt zy mank?" daar zy vreesde hierdoor gestraft te worden voor het namaken der manke Mevrouw Betje Dedel-Willink,de moeder van Anna, Hansje,Piet en Willem.

Diezelfde dag engageerde Oom Hendrik Röell zich met zyn schoonzuster Mevrouw Hartsen-van de Poll,(bygenaamd Augustus) met wie hy in Sepfc.trouwde. TantevAntje had het hem aangeraden.




Op 1 Juli kwam Juffr.E.Musquetier by ons,omtrent wie Mevr.van Vredenburch,die voor een gelovige vrouw doorging,ons uitmuntende ren- seignementen gegeven had,zodat wy haar Henk en Max uit volle overtuiging toevertrouwden.
1   ...   19   20   21   22   23   24   25   26   27

  • I
  • 3/Po
  • 1
  • 6
  • J
  • X
  • *8
  • 2\
  • eJUn*
  • 3/ïr duA..
  • fc’ M.
  • 3

  • Dovnload 2.62 Mb.