Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Over een weeskind, voortgekomen uit generaties riviervisser, die grootmeester der figuratieve kunst werd; de betekenis van zijn afkomst in relatie tot het genetisch genealogisch onderzoek en 70 jaar na de bevrijding over geaarde en ontaarde

Dovnload 20.2 Kb.

Over een weeskind, voortgekomen uit generaties riviervisser, die grootmeester der figuratieve kunst werd; de betekenis van zijn afkomst in relatie tot het genetisch genealogisch onderzoek en 70 jaar na de bevrijding over geaarde en ontaarde



Datum31.10.2018
Grootte20.2 Kb.

Dovnload 20.2 Kb.

Over een weeskind, voortgekomen uit generaties riviervisser, die grootmeester der figuratieve kunst werd; de betekenis van zijn afkomst in relatie tot het genetisch genealogisch onderzoek en 70 jaar na de bevrijding over geaarde en ontaarde kunst.

Maria Verdonk, geboren en overleden te Gorinchem (Gorkum) op respectievelijk 14 januari 1815 en 9 november 1885 )1 haar vader, grootvader en overgrootvader waren rivier vissers, zij trouwde met een visser en haar zoon was ook visser. Na de lagere school werd ze dienstmeisje in hotel restaurant Merwezicht te Gorkum. Omstreeks maart 1836 overnachte daar een muzikant die, zo is de verbaal overgedragen familie informatie, gespeeld had in een symfonieorkest te Gorkum. De eerste trein reed in ons land op 20 september 1839 tussen Amsterdam en Haarlem. Ander openbaar vervoer in de late avonduren uit een plaats als Gorkum, welke in 1830 6439 inwoners telde, zal onmogelijk geweest zijn. Muzikant en de 21 jarige Maria zullen het eens geworden zijn om samen het bed te delen. Op 28 december 1836 werd te Gorkum Adrianus Verdonk geboren. Haar vader deed de aangifte. Vermoedelijk werd het kind naar haar oma vernoemd. )2 Ook Adrianus werd visserman. Drie jaar later, op 11-10-1839 trouwde Maria met Johannes Martinus Reijnders. Uit welk huwelijk 6 kinderen geboren zijn. Adrianus werd liefdevol in dat gezin opgenomen. Op 14 januari 1860 trouwde Adrianus te Gorkum met Pieternella Wilhelmina de Groot. Deze echtelieden brachten 11 kinderen ter wereld. Hun 3e kind Pieter trouwde te Gorkum op 24 augustus 1894 met Jans Brouwer waaruit 8 kinderen geboren zijn. Hun 5e kind was Frederik Willem (Frits) Verdonk geboren aldaar 1 maart 1902 en overleden te Den Haag 15 november 1963.)3 Hij, toegerust met het DNA van de muzikant, ontworstelde zich aan de visserij en ontwikkelde zich tot een gewaardeerd kunstenaar. Na hem geboren familieleden zijn ondermeer: Dirk Verdonk geboren en overleden te Vaals op respectievelijk 6 oktober 1922 en 2 december 2003, een toon kunstenaar, koordirigent en kerkorganist te Vaals)4; Jan Cornelis Verdonk, geboren te Hardinxveld 13-2-1931 en overleden te Gorkum 17-3-2005,)5 directeur van de Streekmuziekschool te Goeree-Overflakkee en vele andere familieleden waren zeer gekwalificeerde musici. Jan Cornelis Verdonk componeerden het Verdon(c)ken lied dat op tientallen Verdonckiades onder zijn leiding, met muzikale ondersteuning, door de aanwezigen werd gezongen)6

Frits Verdonk en zijn kunstwerken.
Frits zijn grootvader ontsproten uit een korte romance tussen een vissersdochter en een muzikant. Het achtste kind uit het gezin van Frits zijn ouders werd geboren op 27 mei 1908. Op 23 juli 1908 overleed zijn moeder op 42 jarige leeftijd. De 6 jarige Frits en de andere jongste kinderen werden ondergebracht in het Burgerweeshuis in de Molenstraat te Gorkum. In tegenstelling tot zijn familieleden, die vooral door muziek begeesterd waren, bleek Frits geobsedeerd door potlood en schetsboek. Het was de heer A.J. Wittermans, jarenlang directeur van de Gorkumse Suikerfabriek “Hollandia”, die in de hoedanigheid van regent van het Burgerweeshuis de jonge Frits ontdekte. Hij droeg er zorg voor, dat Frits werd ingeschreven aan de Rotterdamse Kunst Academie. Het was voor Frits een heen- en weer-reizen in zijn zwarte weeshuispakje, waardoor hij nogal afstak bij de andere leerlingen. Voor Frits heeft deze ervaring misschien wel een stempel gedrukt op zijn verdere leven. Een zekere schuwheid tegenover de wereld is hem altijd bijgebleven. Zijn natuurtalent kwam vaktechnisch uitstekend uit de verf. Hij studeerde aansluitend op de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten te Amsterdam en Den Haag. Frits behaalt met zijn werken veel prijzen. Vier jaar achtereen verwerft hij subsidie voor jeugdige kunstenaars. In Den Haag werd hij lid van de kunstenaarssociëteit Pulchri Studio. Werken van Frits bevinden zich in collecties van de gemeente Den Haag en het Burgerweeshuis “Matthijs, Marijke” in de Molenstraat te Gorkum)7. Het prachtige en omvangrijke schilderij “Carnaval 1938” te Bergen op Zoom is aanwezig in de collectie gemeentemuseum “Het Markiezenhof” te Bergen op Zoom. )8 Frits is nooit getrouwd geweest. Toch heeft een vrouw een uiterst belangrijke rol in zijn leven gespeeld. Het kinderloze echtpaar Wittermans bleef – na de ontdekking van het jonge talent – de kunstenaar met raad en daad terzijde staan. Na de dood van de heer Abraham Jacobus Wittermans, geboren 20 november 1867 te Bergen op Zoom, was het de weduwe Maria of Marie Metz, geboren te Waddinxveen op 8 maart 1875, die met ontembare energie en veel zakelijk inzicht, wat bij Frits ontbrak, hem terzijde stond. Eén van Frits zijn laatste werken, een zelf portret, hij kijkt ons spottend en “met een knipoogje” aan.)9
Elk jaar, op zijn verjaardag, bezocht Frits in zijn geboorteplaats het Burgerweeshuis en deelde daar eierkoeken uit aan de kinderen.

Ontaarde en geaarde kunst in een tentoonstelling in Museum Arnhem 70 jaar na de bevrijding.
In de oorlog 1940-1945 hanteerde de vijand het begrip "ontaarde kunst". Daarmee werd (kort omschreven) kunst aangeduid, waarvan je niet of nauwelijks kon zien wat het voorstelde en die kunst diende geboycot te worden. Tegenover ontaarde kunst stond geaarde kunst. De staat kocht in de oorlogstijd veel "geaarde" kunst via het Departement Volksvoorlichting en Kunsten. De betreffende collectie wordt tegenwoordig beheerd door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Er zitten onder andere werken in van Pyke Koch, Carel Willink, Raoul Hynckes, Karel Appel en Frits Verdonk.
Op 15 februari 2015 is door minister Jet Bussemaker in het Museum Arnhem een tentoonstelling geopend: “Geaarde Kunst”. Over deze tentoonstelling is ondermeer het onderstaande op 14 februari 2015 op de website van de Nos vermeld. “Het is beslist verrassend om bij het binnenlopen van de tentoonstelling direct een carnavalstafereel te bekijken.)10 Frits Verdonk schilderde een man met een luit op de voorgrond. Achter hem is een drietal mannen om een kaars geschaard. Ze hebben allemaal gekke mutsen op. Het geheel wordt extra verlicht door kleurige lampionnen. Heel uitbundig zien de mannen er niet uit. Carnaval was verboden tijdens de oorlog, maar dat belette de mensen niet om het binnenshuis te vieren. Het schilderij is verworven in 1944. Het is toch een opgewekt schouwspel uit die donkere tijd.
De kunst van Vincent van Gogh was taboe, want ontaard. Rembrandts Nachtwacht werd in veiligheid gebracht buiten het Rijksmuseum. In de Tweede Wereldoorlog moesten nieuwe meesterwerken geschilderd worden in de door het nationaal-socialisme voorgeschreven stijl: burgerlijk realisme.”
Het is toch gedurfd te noemen dat in deze nationale kleuren door Frits Verdonk werden geschilderd gedurende de 2e wereldoorlog.  

Genetisch Genealogie. Het DNA spoor onderbroken.
Maria Verdonk 1815-1885 maakt in de 10 generatie deel uit van een uit 16 generaties bestaande Genealogie Verdonck/Verdonk. De “tak” waartoe zij behoorde had geen mannelijke nazaten. Bij onderzoek naar de afkomst, met gebruikmaking van DNA, wordt de manlijke lijn gevolgd. Deze genetische genealogie stopte dus in deze generatie. Echter de onbekend gebleven muzikant zorgde voor een manlijke nakomeling. In de 14e generatie van deze genealogie werd deelgenomen aan het DNA onderzoek door Bert Verdonk. Bert is met genealogisch bewijs verbonden met de 16e generatie uit deze genealogie. Zijn Haplo groep, R1b3, stemt overeen met dat van circa 60% van de Nederlandse bevolking en met dat van drie naamgenoten van drie andere Verdonck/Verdonk genealogieën in Nederland. Tevens met dat van twee Vlaamse naamgenoten.

Een nazaat van Maria haar buiten echt geboren zoon deed recent ook aan een Genetisch DNA onderzoek mee. Zijn Haplogroep is I-P37.2*. Het boven vermeld onderzoek werd uitgevoerd op 18 markers. Dit recent uitgevoerde onderzoek werd uitgevoerd op 38 markers.


Wij zijn in afwachting van nog twee deelnemers van de Gorkumse genealogie die
niet behoren tot de afstammingslijn van Maria
Conclusie, zonder een gedegen genealogisch onderzoek is het niet mogelijk vast te stellen of het Genetisch DNA van een nu levend iemand het zelfde is als dat van alle andere mensen van dezelfde genealogie. Daar hebben wij een “muzikaal kunstenaars ” bewijs van geleverd. )11

De samenhang van de onderwerpen: Genealogie, Genealogie en DNA, en geaarde kunst in relatie tot 70 jaar bevrijding in 2015 en de unieke ontwikkeling van een weeskind geboren in de crisisjaren vóór de 2e wereldoorlog, maken het genealogisch onderzoek tot een boeiende bezigheid. Indien zich in een genealogie plotseling een onverwachte nieuwe beroepsgroep aandient met


uitzonderlijke kwaliteiten, die in de generaties daarvoor niet werd aangetroffen kan dat aanleiding geven om te onderzoeken wat de oorzaak kan zijn van deze gewijzigde niet eerder voorkomende kwaliteit. Immers niet iedere, via het genealogisch onderzoek vastgestelde (juridische) vader zijn de bewezen biologisch vader.
Wij nemen ons voor dit artikel te vervolgen zodra meer resultaten van het nu lopende onderzoek te Leuven bekend worden.

1.
Voor Maria haar genealogie Verdonk bekijk via: http://verdonk.home.xs4all.nl/PG30/go/go-frm4.htm



2.
Maria werkte onder meer als dienstmeisje in het in 1642 gegrondveste hotel-restaurant "Merwezicht", op de wal bij de Waterpoort. Zij kon niet bevroeden, dat zij daarmee de voortgang van deze tak van de Gorkumse Verdonken veilig stelde. Immers, haar broers hadden of geen kinderen, of alleen dochters. Heden is op dezelfde plaats het gemoderniseerde Restaurant Merwezicht nog gevestigd.
Geboorteakte nr. 297 leert ons:
"29 december is voor ons Johan van Rijsoort wethouder van Gorkum verschenen: Dirk Verdonk, visser, welke verklaart, dat is geboren op 28 december 1836 des avond om 10 uur uit Maria Verdonk, zonder beroep, een zoon Adrianus." Maria liet de erkenning van Adrianus als haar natuurlijke zoon vastleggen bij notariële akte van 16 mei 1855 ( nr. 103, notaris Van Aken). Adrianus groeide op in het gezin Reijnders. In 1840 woonde het gezin op de Walsteeg B 419 en stonden aldaar geregistreerd: Johannes Reijnders, 23 jaar visser, rooms- katholiek; Maria Verdonk 24 jaar, protestant, visverkoopster; Antonia Verdonk, Maria haar 17 jarige zusters; Adrianus Verdonk 3 jaar.
Later verhuisde het gezin naar Kalkhaven B 540 te Gorkum.
3.
Trouwboekje van Frits Verdonk zijn ouders met de daarin vermeldde kinderen. Eigen archief.
4.
Foto van Dirk Verdonk, en zijn grafsteen. Eigen archief.
5.
Foto van Jan Cornelis Verdonk. Eigen archief.
6.
Voor wie kennis wil maken met het Verdon(c)ken lied en de Verdonckiades, kijk hier: http://verdonk.home.xs4all.nl/verdonckiaden.htm
7. Werken van Frits bevinden zich in collecties van de gemeente Den Haag en het Burgerweeshuis “Matthijs, Marijke” in de Molenstraat te Gorkum en in het Gorkums Museum.
Het Gorcums Museum heeft 8 werken van de schilder Frederik Willem Verdonk in haar collectie. Dit zijn:

  • Vrouw met citer en tamboerijn

  • De twee zusjes

  • Poppenspeler (expressionistisch)

  • Portret van een vrouw (Impasto techniek)

  • Riviergezicht

  • Marineschepen (Nautilus en Schorpioen) in de vluchthaven van Gorinchem

  • Haven van Gorinchem

  • Liggend Naakt naar een schilderij van A. Mancini.

  • Schelluinse Vliet te Gorinchem



Het schilderij “De twee zusjes” is opgenomen in een uitgave van het museum “101 objecten uit de collectie van het Gorcums Museum”, op pagina 126 en 127. Deze uitgave is voor 14,50 euro te koop in het museum.
8.
“Carnaval 1938”, olieverf op doek 140x110 cm. Afgebeeld is de carnavalsoptocht op de Grote Markt te Bergen op Zoom. Over de aankoop van het schilderij en details van de afgebeelde groepen enz. is gepubliceerd door Drs. Johanna Jacobs in De Waerschans nr.1- 2004. Een periodiek van De Geschiedkundige Kring van Stad en Land van Bergen op Zoom. De afbeelding is mij ter beschikking gesteld door gemeentemuseum “Het Markiezenhof” te Bergen op Zoom met toestemming om het te gebruiken voor deze publicatie.
Meer van zijn werk op mijn website: http://verdonk.home.xs4all.nl/sb_gorinchem.htm#Kunstschilder
Via Google is een fors aantal afbeeldingen van Frits te bewonderen. Ondermeer via www.organcomposers.com
9.
Zelfportret van: https://artdumay.wordpress.com/page/6/#jp-carousel-966 Dit adres zelf invoeren. In zwart, wit in mijn bezit. Voor deze en andere afbeeldingen
zie ook de PowerPoint en YouTub afbeeldingen op de pagina van de Gorkumse genealogie van mijn website: http://verdonk.home.xs4all.nl of langs de kortste weg naar een fotopagina: http://verdonk.home.xs4all.nl/sb_gorinchem.htm
10.
Afbeelding uit de catalogus van uitgever Waanders uitgevers te Zwolle, uitgegeven t.b.v. deze tentoonstelling. De tentoonstelling in Museum Arnhem is van 17-2-2015 tot 25-5-2015. Mij beschikbaar gesteld door een oomzegger van Frits, Pieter Verdonk te Eibergen.
11.
Het Onderzoek in Nederland is samengevat in “De zonen van Adam” ISBN 97890 5613 9407. Voor uitkomsten van het onderzoek in Nederland en Vlaanderen waar door 11 personen Verdonk /Verdonck/ van de Donk en Van der Donckt aan werd deelgenomen kunt de resultaten ook bekijken via http://verdonk.home.xs4all.nl/DNA_Onderzoek_2.htm

  • Frits Verdonk en zijn kunstwerken.
  • Ontaarde en geaarde kunst in een tentoonstelling in Museum Arnhem 70 jaar na de bevrijding.
  • Genetisch Genealogie. Het DNA spoor onderbroken.
  • Zijn Haplo groep, R1b3
  • Zijn Haplogroep is I-P37.2*.

  • Dovnload 20.2 Kb.