Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Protocol 4d Macrofauna – Veelpotige dieren (Keuze)

Dovnload 65.56 Kb.

Protocol 4d Macrofauna – Veelpotige dieren (Keuze)



Datum16.05.2018
Grootte65.56 Kb.

Dovnload 65.56 Kb.



Protocol 4d Macrofauna – Veelpotige dieren (Keuze)


De meeste veelpotige (=meer dan 3 paar poten) macrofauna zijn saprovoren, dieren die zich voeden met afgestorven plantaardige en dierlijke resten. Dit geldt voor de miljoenpoten en de pissebedden. Door hun eetactiviteit fragmenteren ze bijvoorbeeld afgevallen bladeren tot kleine uitwerpselen. Deze uitwerpselen hebben vaak een iets gewijzigde samenstelling ten opzicht van het oorspronkelijke blad, hetgeen gunstig kan zijn voor de groei van bacteriën en schimmels die het blad verder afbreken. Naast de deeltjesgrootte kunnen bijvoorbeeld de zuurgraad en het vochtgehalte verschillen. Net als regenwormen speelt deze macrofauna een rol bij de afbraak (decompositie) van organisch materiaal en het vrijmaken van voedingsstoffen (mineralisatie). Duizendpoten zijn niet saprovoor, maar carnivoor. Zij voeden zich met andere bodemdieren. Belangrijke prooidieren voor duizendpoten zijn springstaarten (Collembolen) en mijten (Acari). Als er veel duizendpoten aanwezig zijn duidt dit op een groot voedselaanbod. De meeste springstaarten en mijten zijn microbivoor, d.w.z. ze leven van bacteriën en schimmels. Door begrazing van deze microben zou je springstaarten en mijten kunnen zien als een soort ondergrondse koeien. Doordat ze de bacteriën en schimmels eten komt er ruimte voor de aangroei van nieuwe bacteriën en schimmels. Met andere woorden, ze stimuleren door hun gegraas de microbiële activiteit en daarmee de decompositie en mineralisatie. Onderzoek naar de aantallen en soorten duizendpoten, miljoenpoten en pissebedden geeft je dus informatie over belangrijke ecologische processen in de bodem.

Doel


Het tellen en op naam brengen van miljoenpoten, duizendpoten en pissebedden tot op ordes en families en de berekening van de aantallen per m2.
Dit protocol kun je uitvoeren voor alle bodemmonsters die je hebt genomen.

Labgids Macrofauna – Veelpotige dieren




Benodigde materialen


  • Prepareermicroscoop met lichtbron aan bovenzijde (1 per groepje)

  • Petri-schaaltjes

  • Slappe pincet

  • Prepareernaalden of satéstokjes/prikkers

  • De potjes met miljoenpoten, duizendpoten en pissebedden

  • Werkblad Macrofauna – Veelpotige dieren

Werkwijze


In protocol 4b heb je de macrofauna verdeeld over de groepen regenwormen, miljoenpoten, duizendpoten, pissebedden en overige dieren. In dit protocol kan je de duizendpoten, miljoenpoten en pissebedden determineren tot op orde of familie. De determinatie tot op soort is lastig als je niet veel ervaring hebt. Mocht je dat willen proberen dan zijn daarvoor speciale tabellen beschikbaar (voor meer informatie zie: www.naturalis.nl/eis). Determineer systematisch alle dieren uit een verzamelpotje en ga daarna door met een volgend verzamelpotje.


  1. Kies een bodemdier en breng die met de slappe pincet of de satéprikker over naar een met een laagje water gevuld petri-schaaltje (determineer petri-schaaltje) waarin nog geen andere dieren zitten. Als het goed is heb je de hoofdgroep al eerder bepaald in protocol 4b. Ga naar de determinatiesleutel voor de hoofdgroep: duizendpoten, miljoenpoten of pissebedden. Bepaal de naam van het dier.

  2. Zoek vervolgens in de rest van je monster naar alle andere dieren die er hetzelfde uitzien als het gedetermineerde dier en breng je ze allemaal over naar het determineer petri-schaaltje. Controleer of alle dieren echt tot hetzelfde taxon (groep) behoren. Tel alle dieren en noteer dit op het werkblad macrofauna – veelpotige dieren. Vervolgens bewaar je die dieren in het oorspronkelijke potje.

  3. Herhaal de voorgaande procedure vanaf stap 1 totdat alle dieren zijn gedetermineerd.

  4. Bereken voor elke groep het aantal per m2.

Werkblad 4d Macrofauna – Veelpotige dieren


Ruwe onderzoeksgegevens van aantallen per orde en familie:

Diergroep

Bodemlaag










Totaal

Strooisel­laag in bos

0-5 cm

5-20 cm

>20 cm




Duizendpoten:



















Lithobiomorpha



















Scolopendromorpha



















Geophilomorpha





































Miljoenpoten:



















Polyxenida



















Glomerida



















Polydesmida



















Chordeumatida



















Spirobolida



















Julida





































Pissebedden:



















Armadillidiidae



















Ligiidae



















Trichoniscidae



















Philosciidae



















Oniscidae



















Platyarthridae



















Porcellionidae & Trachelipodidae


















• GLOBE Bodem ~ Protocollen en Werkbladen

  • Protocol 4d Macrofauna – Veelpotige dieren (Keuze)
  • Labgids Macrofauna – Veelpotige dieren
  • Werkwijze
  • Werkblad 4d Macrofauna – Veelpotige dieren

  • Dovnload 65.56 Kb.