Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Psychologische thrillers? Veel te weinig stof tot napraten’ Je bent wat je leest. De leden van leesclub Pillen, Pockets en Paperbacks zijn dan ook fervente lezers. Maar dat alleen maakt een leesclub nog niet tot een succes

Dovnload 15.78 Kb.

Psychologische thrillers? Veel te weinig stof tot napraten’ Je bent wat je leest. De leden van leesclub Pillen, Pockets en Paperbacks zijn dan ook fervente lezers. Maar dat alleen maakt een leesclub nog niet tot een succes



Datum10.10.2017
Grootte15.78 Kb.

Dovnload 15.78 Kb.

Psychologische thrillers? Veel te weinig stof tot napraten’
Je bent wat je leest. De leden van leesclub Pillen, Pockets en Paperbacks zijn dan ook fervente lezers. Maar dat alleen maakt een leesclub nog niet tot een succes. Een gesprek met twee PPP’ers over verschillen, vooroordelen en verhalen met een kop en een staart.
De twee diepe inbouwkasten vol boeken vallen meteen op in de ruime woonkamer-en-suite van Margret, pas sinds april bij de club en daarmee het jongste lid. Marijk, PPP’er van het eerste uur en dus vijftig boeken verder, grappend: ‘Je bent wel bezig met de inhaalslag, toch?’

Al is hun leeservaring binnen PPP dan niet gelijk, hun motivatie om lid te worden komt wel overeen.

Margret: ‘Ik hou van lezen, maar kom er door tijdgebrek niet altijd aan toe. Ik merkte dat ik, áls ik dan tijd had om te lezen, steeds naar dezelfde schrijvers greep. Ik had behoefte aan nieuwe input, wilde schrijvers en boeken lezen waar ik nog nooit van had gehoord. Dat het ook nog eens gezellig is, is een leuke bijkomstigheid natuurlijk. Maar het was mij vooral om het lezen te doen; mijn sociale leven is eigenlijk al druk genoeg.’

Marijk: ‘Voor ik bij de leesclub kwam, las ik voornamelijk reisverhalen. Ik verslond bijvoorbeeld verhalen van beklimmingen van de Mount Everest. Maar ik wilde wel eens wat anders.’


Toen PPP-oprichters Loes en Abé de leesclub startten in 2003 waren de criteria voor lidmaatschap simpel: leden moesten uit Haarlem komen, rond de veertig zijn en vrouw. Liefde voor lezen werd niet eens genoemd, dat sprak vanzelf. Zes jaar later bestaat de leesclub nog steeds uit alleen maar vrouwen, is de leeftijdsgrens ietsje opgeschoven en heeft Margret de geografische grens weten op te rekken tot Heemskerk. In de loop van de tijd zijn er leden gekomen en gegaan; van de oorspronkelijke club van vijf zijn twee dames overgebleven en het totale aantal staat op acht leden. De passie voor het boek staat echter nog altijd voorop. Margret: ‘Tja, als je niet van lezen houdt, moet je niet bij een leesclub gaan.’
Een avondje Pillen

Een avond bij leesclub PPP duurt ongeveer twee uur, is altijd bij iemand thuis en verloopt volgens een vast stramien. In een snel rondje vertelt iedereen in het kort wat-ie van het boek vond. Daarna wordt er, aan de hand van een lijst met thema’s, dieper op het boek ingegaan. Wat betekent de titel? Hoe verhouden de personages zich tot elkaar? Hoe zit het met de structuur van het boek? Na deze uitdieping volgt de jurering: elke PPP’er geeft het boek een cijfer. De gastvrouw presenteert vervolgens vijf nieuwe boeken waaruit de leden één boek kiezen om voor de volgende keer te lezen.

Dat klinkt allemaal vrij schematisch, maar dat valt mee. Marijk: ‘In het begin verdeelden we de onderwerpen per avond: de een vertelde iets over het leitmotiv, de ander iets over tijd en ruimte, enzovoort. Maar dat gaf de avond zo’n strakke vorm dat er geen ruimte was om vrij te discussiëren. Dat hebben we losgelaten. We hebben nu nog wel structuur, maar meer een losse structuur. We hebben ook geen gespreksleider, maar iedereen komt vanzelf aan de beurt. Als iemand nog niks gezegd heeft, vraagt een ander altijd wel wat haar mening is.’

Wel wordt er rekening gehouden met het feit dat sommigen welbespraakter en daarmee wervender zijn dan anderen. Marijk: ‘Vroeger bracht iedereen een boek in aan het einde van de avond. Maar sommigen van ons kunnen zo lyrisch over een boek praten, dat we altijd de boeken van dezelfde mensen kozen. Om degenen die iets minder goed kunnen vertellen ook een kans te geven, hebben we dat veranderd.’



Zijn er wel eens heftige discussies op een avond?

Marijk: ‘Nou, we slaan elkaar niet de hersens in. Maar we hebben weleens discussies over of een boek literair is of niet. Zoals ‘De vliegeraar’: is dat literatuur of alleen maar een hype? En ‘Schaduw van de wind’, ook zo’n boek dat lekker wegleest, maar of het literair is? Als iemand zo’n bestseller voorstelt, wordt hij negen van de tien keer niet gekozen omdat we bang zijn dat het diepgang mist. Een boek moet body hebben, van een goed niveau zijn, zodat we er een hele avond over kunnen praten. We hebben wel eens een psychologische thriller gelezen en waren het er roerend over eens dat we dát dus niet willen. Veel te weinig stof tot napraten.’


Metafoor voor de liefde

De dames van Pillen, Pockets en Paperbacks mogen dan aan drie dezelfde criteria voldoen, dat wil zeker niet zeggen dat ze ook hetzelfde over de boeken denken.

Margret: ‘Ik zit op schilderles met tien mensen, waarbij we steeds één voorwerp moeten schilderen. Aan het einde van de les krijg je dan tien totaal verschillende schilderijen. Zo is het ook met onze leesclub: je leest hetzelfde boek maar iedereen pikt daar iets anders uit.’

Marijk: ‘We kunnen bijvoorbeeld heel anders denken over personages. In ons laatste boek, ‘Stralende dagen’ van Michael Cunningham, kwam een vrouw voor die iedereen maar zwak vond. Eén van ons vond haar juist heel sterk. Toen ze dat toelichtte, zagen we opeens haar punt. En Margret had in datzelfde boek iets heel moois gevonden. Vertel even over die schaal, Margret.’

Margret: ‘Het verhaal speelt zich af in verleden, heden en toekomst en in al die periodes zat een witte porseleinen schaal. In het ene verhaal gaf een jongen die aan zijn geliefde, in het andere gaf een vrouw die aan haar minnaar en in het derde kocht een jongen die van een vrouwtje op straat omdat hij van zijn moeder geweest was. En opeens dacht ik: het is een metafoor voor de liefde.’

Marijk: ‘Dat vonden wij een briljante opmerking, niemand anders had dat gezien. Als iemand met iets komt waar ik totaal overheen gelezen heb, kan ik weleens denken: waar stáát dat dan? Laat zien!’



Kunnen jullie soms van tevoren al bedenken hoe iemand gaat reageren op een boek?

Margret: ‘Ik ken ze nog niet zo lang, maar het valt me wel op dat sommigen heel analytisch naar een tekst kijken, die hebben altijd iets te zeggen over de structuur. En Willy is een emotionele lezer; zij praat altijd over wat voor gevoel een boek haar geeft.’

Marijk: ‘Het heeft ook erg te maken met je jeugd en de dingen die je hebt meegemaakt hoe je een boek ervaart. We hebben bijvoorbeeld ‘Boven is het stil’ van Gerbrand Bakker en ‘De overkant van de rivier’ van Jan Siebelink gelezen. Dat zijn twee boeken die zich op het platteland afspelen, in een verstikkende, religieuze sfeer, waar vooral niet over gevoelens gepraat wordt. Ik als stadskind vond het een prachtig verhaal. Twee van onze club zijn echter in zo’n sfeer opgegroeid en hen greep het boek echt aan. Zij ervoeren die verstikking van vroeger opnieuw en beleefden het boek dus veel sterker.’

Hoe is de sfeer op een boekenavond?

Margret: ‘Ik ervaar het als heel open. Iedereen kan zeggen wat hij wil. Sommige dames hebben veel kennis van literatuur en dat merk je, maar op een prettige manier. Ik ben een keer bij een andere leesclub geweest, met mannen en vrouwen, en dat was echt een intellectuele exercitie. Ik had de indruk dat mensen wilden laten zien hoe literair ze wel niet waren, een sfeer van ‘kijk eens wat ik allemaal weet’. Vreselijk. Dat is bij PPP absoluut niet het geval.’



Het lid met het boekje

Als leesclub van deze tijd is PPP niet alleen van het geprinte, maar ook van het digitale woord. Op paperbacks.pbworks.com zijn alle boeken terug te vinden die de club ooit gelezen heeft, inclusief een top tien van beste en top vijf van slechtst beoordeelde boeken. Marijk beheert de site. ‘Nou ja, Loes heeft hem opgezet en ik pas alles aan. Ik ben ‘degene met het boekje’. Ik ben ooit begonnen met opmerkingen op te schrijven tijdens een avond, zodat ik ze niet zou vergeten. Dat heeft zich uitgebreid naar de site.’



Voor wie is de site bedoeld?

Marijk: ‘Allereerst voor onszelf. Het heeft een praktisch nut: wat, wanneer en bij wie staat er allemaal op. Verder is hij voor de wijde wereld. In die zin geeft hij ons ook recht van bestaan, vind ik. Als ik vertel dat ik bij een leesclub zit, krijg ik vaak de reactie: wat truttig! Dan verwijs ik ze naar de website en dan komen ze wel terug van hun mening. Dan vinden ze het juist heel gedegen wat we doen en halen zelfs tips van onze site.’



Wat zegt die top tien over jullie smaak?

Marijk: ‘Om in onze top tien te komen, moet het boek door iedereen fantastisch worden gevonden. Dat zegt dus wel wat. ‘De voorlezer’ zit erin, ‘Grijze zielen’ en ‘Het leven van Pi’ – die laatste is onze absolute favoriet -, en als ik erover nadenk, zijn dat allemaal verhalen met een kop en een staart. Afgeronde verhalen die mooi verteld worden en een prachtige zinsopbouw hebben.’


Zoveel leden, zoveel meningen

Al is de samenstelling in de loop der tijd wat gewijzigd, PPP is op dit moment een solide leesclub met eigen tradities. Oud-leden schuiven vaak nog aan bij het jaarlijkse uitje – inclusief boekenquiz of andere boekgerelateerde activiteit - rond 12 februari, datum waarop de leesclub ooit is opgericht. De club heeft zelfs een ledenstop ingelast; met de huidige acht leden is PPP ‘af’.



Waarom werkt de leesclub zoals die nu is zo goed?

Marijk: ‘Omdat we acht verschillende mensen zijn met acht verschillende meningen. We hebben een huisarts, een manager bij Corus, een bibliothecaresse; we zijn getrouwd, samenwonend, alleenstaand, en we staan dus ook verschillend in het leven.’

Margret: ‘Maar het is ook belangrijk dat we een aantal vaste krachten hebben. Marijk houdt de website bij, Loes is van het organisatorische gedeelte en stelt de nieuwe leden voor en Miek, onze bibliothecaresse, is de allergrootste boekenexpert. Zij geeft een goede basis aan de club met al haar kennis.’

Marijk: ‘Die structuur is nodig, anders wordt het los zand.’


Wat betekent de leesclub voor jullie?

Margret: ‘Dat ik onder gelijkgestemden ben die net zo van lezen houden als ik, maar door wie ik anders ga lezen. Ik was zelf nooit begonnen aan ‘Stralende dagen’, maar ben blij dat ik het nu gelezen heb. Ook let ik nu meer op dingen als de structuur en de opbouw van een verhaal. Het heeft me verrijkt.’



Marijk: ‘Zelfs boeken die ik niet voor de leesclub lees, lees ik intensiever. Omdat Miek het altijd heeft over de zinsopbouw, denk ik nu zelf ook weleens tijdens het lezen: o, wat een mooie zin! Als ik zelf niet door een boek heen kom, ga ik toch naar de leesclubavond, omdat ik wil weten wat ik eventueel over het hoofd heb gezien en of ik mijn mening moet bijstellen. En de gezelligheid, daarvoor ga ik ook. Dat eeuwige vooroordeel dat een leesclub suf is, moet de wereld uit. Trouwens, hoe kan een leesclub nou truttig zijn als IK er bij zit?’

  • Een avondje Pillen
  • Metafoor voor de liefde
  • Het lid met het boekje
  • Zoveel leden, zoveel meningen

  • Dovnload 15.78 Kb.