Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


PvdA verkiezingsprogramma 2017 Een verbonden samenleving Definitieve versie d d. 24 januari 2017 Samenstelling programmacommissie

Dovnload 431.08 Kb.

PvdA verkiezingsprogramma 2017 Een verbonden samenleving Definitieve versie d d. 24 januari 2017 Samenstelling programmacommissie



Pagina1/9
Datum29.05.2017
Grootte431.08 Kb.

Dovnload 431.08 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9

PvdA verkiezingsprogramma 2017

Een verbonden samenleving

Definitieve versie d.d. 24 januari 2017


Samenstelling programmacommissie

Wim Meijer (voorzitter), Bas van Drooge, Adri Duivesteijn, Jet Grimbergen, Menno Hurenkamp, Kirsten Meijer, Mark Minkman, Marinka Mulder, Henk Nijboer, Diederik Samsom, Hans Spekman, Saskia J. Stuiveling, Yasin Torunoglu, Nelleke Vedelaar, Naomi Woltring, Jan van Zijl, Christiaan Winkel (secretaris), Marieke Benoist (ondersteuning), Lianne Raap (ondersteuning), Hubert Schakenbos (ondersteuning), Pieter Paul Slikker (ondersteuning)




Inhoudsopgave:
Essay: Een verbonden samenleving
01 Open en diverse samenleving

Integratie: een zoektocht naar wederkerigheid

Tegen discriminatie en racisme

Vóór emancipatie

Vernieuw de democratie

Publieke taken borgen publieke waarden


02 Solidaire samenleving: vluchtelingen helpen en laten meedoen

Migratie in internationaal perspectief

Asiel: toelating, opvang en terugkeer

Kinderen in de asielprocedure


03 Veilige samenleving: rechtvaardig en streng indien nodig

Veiligheid dichtbij: samen werken aan meer veiligheid

Politie

Terrorismebestrijding



Privacy

Justitie en rechtstaat: doelgericht en toegankelijk


04 Welvarende samenleving: duurzame, sterke en sociale economie

Investeren in een duurzame, sterke en sociale economie

Financiële sector

Eerlijke praktijken in handel en economie

Deeleconomie

Naar een economie en energievoorziening van de 21ste eeuw: duurzaam en circulair

Landbouw, voedsel en dierenwelzijn
05 Werkzame samenleving: goed werk en rechtvaardig inkomen

Goed werk

Eerlijk werk

Meer werk

Vrijheid en bescherming voor zzp’ers

Rechtvaardig inkomen

Armoedebestrijding

Werk en gezin

Pensioenen

Werkende ouderen en AOW

Een rechtvaardiger en groener belastingstelsel
06 Ontwikkelde samenleving: goed en verbindend onderwijs voor iedereen

Onderwijs voor de wereldtop

Gelijke kansen op goed onderwijs

Middelbaar beroepsonderwijs

Hoger onderwijs

Recht op verdere ontwikkeling

Herwaardering van het vakmanschap van leraren

Wetenschap


07 Een creatieve en verbeeldende samenleving

Kunst en cultuur

Media
08 Gezonde en zorgzame samenleving

Betaalbare zorg voor iedereen

Publieke waarden centraal; van marktwerking naar samenwerking

Liefdevolle langdurige zorg

Meer waardering voor de zorgverleners

GGZ

Jeugdhulp



Gelijke kansen op gezondheid

Zorg en zelfbeschikking

Sport en bewegen


09 Leefbare en duurzame samenleving

Het vizier op 2040

Wonen: toegankelijkheid, betaalbaarheid en zeggenschap

Sterke steden, sterke regio’s

Vervoer en mobiliteit

Luchtvaart

Water, landschap en natuur

Milieu en externe veiligheid


10 Internationale samenleving

Vrede brengen, vrijheid beschermen

Sterk en rechtvaardig Europa

Mensenrechten en democratie

Duurzame en inclusieve groei
11 Financieel kader

Bijlage: overzicht van geraadpleegde organisaties



Een verbonden samenleving
Eerlijk delen, vast werk, goed wonen, een gezond leven, toegang tot scholing, emancipatie, recht op zeggenschap – zie hier de rode draad in onze strijd voor een rechtvaardige wereld. Vanuit deze waarden bouwde de Partij van de Arbeid na de Tweede Wereldoorlog aan de Nederlandse verzorgingsstaat. Met deze waarden koesteren wij het ideaal van een samenleving waarin iedereen ongeacht afkomst vrij is, bestaanszekerheid heeft en zich kan ontplooien. Een samenleving waar kinderen onbevreesd kunnen opgroeien, die hen aanmoedigt om na te denken, creatief te zijn, verder te reiken dan het gangbare en vooruit te komen. Een samenleving die uitgaat van optimisme en vertrouwen in mensen, waarin het vanzelf spreekt om je welvaart te delen met anderen, waarin vertrouwen, verbondenheid en solidariteit over grenzen heen gaan. Een samenleving waarin mensen met elkaar verbonden zijn, die mededogen kent en het cynisme in toom houdt, maar ook een samenleving die niet naïef is, die alert is op bedreigingen en die veiligheid biedt. Een samenleving waarin overheid en maatschappelijke organisaties dienstbaar zijn aan mensen en waarin degenen die het echt nodig hebben vanzelfsprekend steun krijgen. Een samenleving waarin wij niet alleen zorgvuldig omgaan met elkaar maar ook met de aarde. Een menselijke, duurzame samenleving waar aan we met elkaar willen werken, en die we met overtuiging aan de volgende generaties willen doorgeven.
Door alle veranderingen heen zijn onze waarden van solidariteit, gelijke kansen, toegankelijkheid, rechtvaardigheid en vooruitgang dezelfde gebleven. In de vertaling van deze waarden naar de praktijk laten wij ons leiden door ons idealisme maar ook door onze realiteitszin, waarbij wij, zoals Joop den Uyl het uitdrukte, ‘de smalle marges van de democratie’ ten volle benutten om wat vandaag nog onhaalbaar lijkt, morgen te realiseren.

Nu staan wij opnieuw voor deze opgave. Misschien wel meer dan ooit moeten wij ons inzetten voor een solide samenleving die plaats heeft voor ‘zachte krachten’, een samenleving die sterk genoeg is om een grote verscheidenheid aan mensen en overtuigingen te kunnen dragen, en tegelijkertijd soepel genoeg om zich te blijven ontwikkelen. Een samenleving die uitgaat van menselijke waarden en van onderling vertrouwen, en die krachtig kan optreden tegen de destructieve krachten van haat en geweld.

Zo’n samenleving is er niet zomaar en ze is nooit af. Het is een permanente opgave van eerlijk delen, van spreiding van kennis, macht en inkomen. Ook een sociale en sterke samenleving vereist voortdurende toewijding en onderhoud, om achterstand en ongelijkheid te bestrijden en gelijke kansen voor mensen te scheppen en te behouden. Dat is de bestaansreden van de sociaaldemocratie en de opdracht die sociaaldemocraten zichzelf stellen. En die krijgt nu een uitwerking in de opgave om met elkaar te werken aan een verbonden samenleving.
Voorbij de crisis
‘Nederland, sterker en socialer’, luidde de opgave die de Partij van de Arbeid zich in 2012, midden in de crisis, stelde. Nederland stond er slecht voor. Veel mensen raakten hun baan kwijt en de economie zat in de put. De crisis, toen al vier jaar oud, leek maar niet over te gaan. Ook in de politiek ging het niet soepel. Het kabinet van Rutte-Verhagen had al na zestien maanden de gedoogsteun van de PVV verloren. Opnieuw waren er tussentijdse verkiezingen nodig, die opnieuw een lastige verkiezingsuitslag opleverde. Een patstelling dreigde.

Wij hebben toen onze verantwoordelijkheid genomen door een coalitie aan te gaan met de VVD, een partij die ideologisch onze tegenpool is. De keuze voor deze coalitie was, gezien de verkiezingsuitslag, onvermijdelijk om uit de patstelling te komen, een einde maken aan de stagnatie en de broodnodige hervormingen door te voeren. Deze keuze wordt ons niet door iedereen in dank afgenomen. Wij zijn er mensen door kwijtgeraakt. Dat betreuren wij. Het verloren vertrouwen willen we terugwinnen. We hebben deze keuze welbewust gemaakt en wij leggen daarover, zoals dat hoort in een democratie, verantwoording af aan de kiezer.

Om het economisch herstel op gang te krijgen zijn er lastige maatregelen genomen en grote offers gevraagd. Eerlijk is eerlijk: het Kabinet heeft ook maatregelen genomen die wij als PvdA anders hadden genomen als we het alleen voor het zeggen hadden gehad, zoals de snellere verhoging van de pensioenleeftijd. Het is niet altijd goed gegaan, zoals bij de uitbetaling van de pgb’s. Maar wij hebben gestreden voor verandering, het herstel is aantoonbaar en wij zijn verheugd over resultaten die het verschil maken. De laagste inkomens zijn beschermd; de schoonmakers zijn bij de overheid weer in vaste dienst; jongeren krijgen een volwaardig loon; er zijn grenzen gesteld aan de inkomens in de publieke sector; de strengste bonuswet van Europa voor bankiers is ingevoerd; en wij vragen van de hoogste inkomens een extra bijdrage. Er is een nieuw fundament gelegd; nu kunnen we weer vooruitkijken en met meer optimisme onze voorstellen aan u voorleggen.
Een wereld in verandering
Het gaat gelukkig weer de goede kant op met Nederland. Het leven is hier beter dan in bijna ieder ander land ter wereld. Op tal van lijsten scoort ons land hoog. Nederlanders geven hun leven gemiddeld een rapportcijfer 7,8 en wij staan daarmee in de mondiale top van tevreden volkeren. Maar achter deze goede gemiddelden gaan, zoals vaker, aanzienlijke ongelijkheden schuil. Dat laten de tevredenheidscijfers zien: terwijl de kansrijke Nederlanders hun leven meer dan een 8 geven, waardeert de minst kansrijke groep het eigen leven met een 6.

Dat verklaart waarom er naast tevredenheid ook ontevredenheid merkbaar is. Deze ongelijkheid in tevredenheid wijst op een kloof. Er zijn nog steeds verschillen in inkomen en vermogen, in opleidingskansen en arbeidszekerheid, in gezondheid en levensduur, in de toegang tot de woningmarkt. Een zekere ongelijkheid is ‘draaglijk’ wanneer je weet dat er in je eigen leven en dat van de volgende generatie vooruitgang en emancipatie mogelijk is. Maar wanneer die sociale stijging minder vanzelfsprekend is, de maatschappelijke verschillen sterker worden en moeilijker te bestrijden zijn, tast dit de onderlinge verbondenheid van onze samenleving aan. Ongelijkheid en achterstelling vormen dan een broedplaats voor frustratie. Mensen die hun leven het laagste tevredenheidscijfer geven, ervaren een verlies aan controle op het eigen leven, voelen zich onvoldoende aangesloten bij de voorspoed die anderen wel meemaken. Meer Europa, een toenemende migratie en een verdere globalisering worden ervaren als bedreiging, en vaak niet ten onrechte. Het gevaar is dat mensen zich uit onvrede afsluiten van de samenleving. Dit tast onze onderlinge verbondenheid aan. Wij zien het nadrukkelijk als een opdracht om met elkaar te werken aan een verbonden samenleving waarin iedereen recht heeft op een kansrijke toekomst.


Ook onder mensen die wel delen in de voorspoed, en tevreden zijn over hun leven, bestaan zorgen, vooral over de verdere toekomst. ‘De cijfers zeggen dat het beter gaat. Maar cijfers zijn geen mensen. Ja, er komen banen bij. En de economie draait weer. Maar kun je over een jaar de huur of hypotheek nog betalen? En de kinderopvang én de studie voor de oudste? Heb ik over vijf jaar mijn baan nog?’ Veel zekerheden waarmee wij generaties lang zijn opgegroeid, zijn nu kwetsbaarder en soms zelfs niet langer vanzelfsprekend. De ongerustheid hierover richt zich op concrete en directe zaken zoals werk en inkomen, onderwijs, zorg en wonen, maar ook op grotere kwesties als de internationale orde, op het samenleven van mensen met verschillende levensvisies en maatschappelijke waarden, op vraagstukken als de klimaatverandering.

Er is gelukkig reden voor optimisme, maar de diepe en langdurige schok van de financiële en economische crisis ligt voor ons allen nog vers in het geheugen. Het maakte duidelijk dat de wereld fundamenteel is veranderd en dat ze blijft veranderen. Deze veranderingen raken het dagelijks leven.

Een van de meest uitgesproken ontwikkelingen is het wegvallen van vertrouwde samenlevingsverbanden. Het is de maatschappelijke norm geworden om mensen als individu aan te spreken en niet langer als afgeleide van een groep, zoals een zuil, klasse of gezin. Dat is in veel opzichten bevrijdend geweest; we hebben meer individuele rechten gekregen, het is de zelfontplooiing ten goede gekomen en het heeft bijgedragen aan emancipatie. Tegelijkertijd zien wij dat het principe van individuele behandeling in de praktijk van alledag ongelijk wordt toegepast. Zo ervaren leden van etnische minderheden dat zij vaak juist niet als individu worden behandeld maar als lid van een groep. En de ‘eigen verantwoordelijkheid’ betekent nogal eens dat mensen worden teruggeworpen op hun eigen veerkracht en dat er vaardigheden worden verondersteld die niet iedereen even goed beheerst. Hier kan een te strikte benadering van de individuele burger bijdragen aan maatschappelijke ongelijkheid en vereenzaming.

Alleen met elkaar kunnen wij een stevig en blijvend draagvlak vormen voor een sociale en rechtvaardige samenleving. Het is terecht dat veel mensen hun individuele vrijheid koesteren maar tegelijkertijd hechten aan een goede maatschappelijke verbondenheid. De onzekerheden en spanningen in onze tijd vragen er ook om, juist nu, meer en beter te investeren in wat ons allen bindt. Het gaat in essentie om de vraag of wij straks tegenover elkaar staan – oud tegenover jong, hoogopgeleid tegenover laagopgeleid, goedverdienenden tegenover de laagstbetaalden, kansrijke en kansarmen, witte en zwarte Nederlanders – of dat wij het samen doen. De Partij van de Arbeid kiest nadrukkelijk vóór een verbonden samenleving en tégen versplintering en verharding. Daarom willen wij nadrukkelijk investeren in wat ons bindt. Wij zoeken dat in de kracht van mensen, omdat zij het zijn die van onderop de samenleving kunnen verbinden. Zij verdienen hierbij de steun van een beschermende overheid en een solide, door idealen gedreven publieke sector in het onderwijs, de zorg, veiligheid en het wonen. Met elkaar kunnen wij bijdragen aan een meer verbonden samenleving.

Ook het marktdenken binnen de overheid en bij veel publieke organisaties – bijvoorbeeld in de zorg, het onderwijs en het wonen – vraagt om een herbezinning. Er was in de afgelopen decennia de oprechte wens om de overheid en de publieke sector efficiënter en doelmatiger te maken. Maar op een aantal terreinen is dat doorgeslagen, vooral daar waar maatschappelijke waarden en vaardigheden te zeer in geld worden uitgedrukt.

In een deel van onze publieke sector zijn de mechanismen en de metaforen van de markt niet langer dienend maar dominant geworden. Huurders zijn ‘woonconsumenten’ geworden, universiteiten zijn ‘ondernemend’ en in de normale burenhulp of mantelzorg gaat het meer en meer over ‘klanten’. Deze verzakelijking binnen de publieke dienstverlening heeft misschien meer efficiëntie en keuzemogelijkheden gebracht, maar ze schiet door als maatschappelijke thema’s die niet primair om geld draaien, zoals cultuur, natuur of mantelzorg, kunstmatig in de mal van het economische denken zijn gegoten of zelfs als ondergeschikt of soft worden gezien.

Juist bij publieke dienstverlening gaat het primair om de maatschappelijke meerwaarde, de kwaliteit van de dienstverlening en de democratische inbedding. Daarom willen wij voor de onmisbare publieke taken in onze samenleving uitgaan van een breder welvaartsperspectief dat ook rekening houdt met de kwaliteit van leven en de waarde van gemeenschappelijkheid. Voor de PvdA betekent dit een herwaardering van de voorzieningen van de verzorgingsstaat en versterking van publieke waarden.
Wij leven in een tijd waarin technologische vernieuwingen op een bijna revolutionaire wijze de wereld en ons dagelijks leven beïnvloeden. We doen er ons voordeel mee: de zorg wordt verbeterd, veel ernstige ziekten kunnen nu wel worden behandeld, we hebben meer informatie bij de hand dan ooit, we kunnen ons gemakkelijker verplaatsen met e-bikes terwijl veilige snelwegen en zelfsturende auto’s binnen handbereik komen. Technologische vernieuwing zal de samenleving blijvend en diepgaand beïnvloeden. Hoe positief wij hier ook tegenover staan, wij kunnen onze ogen niet sluiten voor de schaduwzijden en de onbeantwoorde vragen die dit alles ook oproept. In de werksfeer brengt technologische vernieuwing fundamentele veranderingen in de productiewijze mee die het voortbestaan van allerlei vormen van arbeid onzeker maakt. Dat gebeurde bij het begin van de automatisering en het gebeurt nu weer opnieuw. Het is aangenaam dat zwaar en eentonig werk verdwijnt, maar robotisering tast ook de vanzelfsprekendheid aan van het werk van verpleegkundigen, taxichauffeurs, leraren, havenwerkers, en ook van accountants en juristen. Het grijpt dus diep in de arbeidsmarkt in en brengt onzekerheid mee voor iedereen die moet werken voor de kost. Het is onze opgave om bestaanszekerheid te verankeren in een telkens veranderende economische wereld.

Technologische ontwikkelingen uit de afgelopen twee eeuwen en de ongeremde uitputting van onze aarde hebben sterk bijgedragen tot de inmiddels zorgwekkende toestand van het klimaat, de biodiversiteit en de beschikbaarheid van cruciale levensbehoeften en grondstoffen. Hier zien wij de januskop van de technologische cultuur: die kan voorspoed maar ook rampspoed brengen. Het is van levensbelang, voor onszelf en de volgende generaties, om in de komende jaren de juiste beslissingen te nemen waar het gaat om klimaat, energie en ecologie. De inzet van het klimaatakkoord van Parijs juichen wij toe maar zeker is ook dat het grote inspanningen van ons allen zal vragen.

Technologische vernieuwing roept ook vragen op, op het terrein van de onderlinge communicatie, het functioneren van de democratie en de privacy. Oude, nieuwe en sociale media brengen ons een doorlopende stroom van nieuws, meningen en geruchten van over de hele wereld, in een veel hogere snelheid en intensiteit dan voorheen. Ons beeld van de werkelijkheid wordt met de minuut bijgesteld en geactualiseerd. Iedere burger wordt als ‘nieuwsconsument’ geacht daarin het kaf van het koren te kunnen scheiden. Steeds vaker zien wij dat normale onderlinge communicatie een commerciële waarde vertegenwoordigt, en dat raakt niet alleen aan de essentie van vrije communicatie, maar ook onze privacy. Omdat de samenleving alleen goed kan functioneren bij de gratie van een goede en evenwichtige informatievoorziening, zijn er nieuwe vaardigheden nodig om als burger door de bomen het bos te blijven zien. Voor een verbonden samenleving is het van groot belang dat we technologische vernieuwing inzetten om de kwaliteit van de samenleving als geheel te verbeteren.
De meest ingrijpende veranderingen in onze samenleving worden beïnvloed door een voortschrijdende globalisering van de economie, de politiek, de cultuur en de migratie van mensen. De kracht van deze ontwikkeling is in de laatste decennia sterk toegenomen. Op alle niveaus verandert ze onze leefwereld. Als consumenten profiteren we van de goedkope producten en diensten, zoals vakanties, goederen en informatie, die tegenwoordig van over de hele wereld binnen handbereik zijn gekomen. Nederland is bij uitstek een exportland en heeft dus economisch profijt van open grenzen. Veel Nederlandse bedrijven hebben hun vertakkingen over de gehele wereld. Het levert ons aantoonbaar welvaart op.

Maar er is ook een andere kant. In de mondiaal georganiseerde economie dreigt te vaak een ‘race naar de bodem’, waarin bijna alles geoorloofd lijkt in de strijd om de laagste prijs; grondstoffen worden schaamteloos uitgeput en elementaire arbeidsvoorwaarden getart. Meer en meer worden vergaande en ingrijpende beslissingen genomen in de bestuurskamers van internationale ondernemingen, terwijl de gevolgen neerslaan op lokaal en nationaal niveau. Bijvoorbeeld over de verplaatsing van productie en werk, over voordelige fiscale regelingen, over nieuwe activiteiten en investeringen. Hier is de scheiding tussen kansrijken en degenen die geen deel kunnen uitmaken van deze veranderingen het meest indringend. Wij leggen ons daar niet bij neer en willen dat de overheid beschermt en sanctioneert waar fiscale, ecologische en sociale grenzen worden overschreden.

In een geglobaliseerde economie zou meer aandacht moeten zijn voor een duurzaam omgaan met onze aarde. De overgang naar een circulaire economie is onontkoombaar maar ook gewenst toekomstbeeld. Hoe eerder hoe beter. Alleen dan kan Nederland economisch sterker en slimmer worden en op eigen termen meedoen in de wereldeconomie. Kennis en samenwerking zijn de cruciale voorwaarden voor economisch succes. Een van de meest succesvolle voorbeelden hiervan is de regio Eindhoven waarin het gemeentebestuur, de bedrijven en de universiteit de unieke concentratie van kennis en deskundigheid optimaal benut door samen te werken en zich gezamenlijk internationaal te presenteren. Het is een model dat navolging verdient.
De internationalisering van de economie en de arbeidsmarkt is niet nieuw. Al vanaf de jaren zestig werden ‘gastarbeiders’ door het bedrijfsleven en de overheid naar ons land gehaald. Het heeft ons en hen welvaart gebracht, maar het heeft ook onze bevolkingssamenstelling veranderd. Zo is ook cultureel gezien de wereld dichterbij gekomen. De multi-etnische samenleving is al enkele decennia een feit.

Het verrijkt ons land, vele nieuwe Nederlanders zijn inmiddels succesvol geïntegreerd, maar er zijn ook gebreken en spanningen. Enerzijds bestaat er discriminatie en uitsluiting van etnische minderheden vanuit delen van de autochtone meerderheid; anderzijds zijn er binnen minderheden zelf tendensen om zich af te zonderen, met radicalisering als extreme variant. Beide vinden wij niet aanvaardbaar. Het tast de samenhang van onze samenleving aan. Niemand is gediend bij een polarisatie tussen groepen in onze samenleving. Met elkaar zullen wij inhoud moeten geven aan een goed buurmanschap.


Veel vraagstukken in de wereld zijn zo met elkaar vervlochten dat internationale samenwerking onmisbaar is om ze op te lossen en aan te pakken. Tegelijkertijd is het draagvlak voor internationale samenwerking minder vanzelfsprekend aan het worden. Deze spagaat moet worden opgelost.

Kwesties van vrede en veiligheid hebben bij uitstek een sterk internationaal karakter. Conflicten tussen en binnen landen dreigen zich vaker internationaal te verspreiden. Op de achtergrond spelen spanningen over strategische posities en grondstoffen als olie en water. Conflicten met een etnische of religieuze lading beperken zich niet meer tot een land of een regio. De effecten ervan dringen meer een meer door in delen van de wereld die voorheen als veilig werden beschouwd. De recente aanslagen zoals in Parijs en Brussel zijn hiervan dramatische illustraties. Oorlog en armoede zijn tevens de motor achter het vluchtelingenvraagstuk, met de oorlog in Syrië als het meest schrijnende voorbeeld van dit moment. Belangrijk is dat de oorzaken worden bestreden. Internationale samenwerking, in de EU, de NAVO en de VN, is een absolute noodzaak om steun te geven aan mensenrechten, vrede en veiligheid, democratie en economische voorspoed.


Een verbonden samenleving: Zekerheid, zeggenschap, vertrouwen
Nederland klimt uit het dal omhoog. We hebben zware jaren achter ons. Dat heeft velen niet onberoerd gelaten. Maar wij zijn voorbij de crisis, er is na jaren weer een voorzichtige groei, en het herstel begint voelbaar en zichtbaar te worden. Tegelijkertijd voltrekken zich onmiskenbaar grote veranderingen in de wereld, en worden vertrouwde verworvenheden aangetast en soms zelfs ondergraven. Dat maakt onze huidige situatie kwetsbaar, en het geeft velen een gevoel van onbehagen. Het is de paradox van deze tijd. Verandering brengt niet automatisch vooruitgang voor iedereen. Er zijn winnaars en verliezers, kansrijken en kansarmen, die in ongelijke mate delen in de vooruitgang. Deze ongelijkheid tast fundamenteel het vertrouwen aan dat mensen in de samenleving hebben. En dat is voor niemand goed.

Het meest fundamentele belang dat mensen met elkaar hebben, is een basisgevoel van vertrouwen. Vertrouwen is een kernwaarde binnen een samenleving waarin mensen met elkaar verbonden zijn. Vertrouwen dat iedereen gelijk wordt behandeld, dat er gelijke rechten en kansen zijn, en dat je met elkaar kunt delen in de voorspoed maar elkaar ook steunt als het tegenzit. Dit vertrouwen kan alleen bestaan als winnaars niet accepteren dat er verliezers zijn, en als kansrijken investeren in kansarmen. Wij staan een ‘inclusieve’ samenleving voor, waarin wij vanuit verbondenheid investeren in elkaar. Wij willen de toenemende polarisatie keren door samen te zoeken naar wat ons bindt. En dan is er voor iedereen veel te winnen.


Daarin zit dan ook de opdracht besloten waar aan een volgend kabinet inhoud moet gaan geven. Het gaat niet om de BV Nederland maar om de samenleving zelf. Daarom willen we in een komende kabinetsperiode een regering met een eenduidige missie. Een missie waarin het leggen van verbindingen tussen mensen en tussen groepen onderling centraal staat. Ons land moet niet alleen financieel op orde zijn, of uitblinken door een goede en moderne infrastructuur. Nee, het gaat nadrukkelijk om de sociale staat van ons land. Om hoe mensen zich tot elkaar verhouden en of zij zich ook echt met elkaar verbonden voelen. En hoe de overheid daarin zowel steun als bescherming kan geven. Daarin ligt de grote opgave voor de politiek.
Er bestaat geen blauwdruk van een verbonden samenleving maar zeker is dat wij zo’n manier van samen leven met elkaar kunnen maken. Wij hebben in ons land een mooie en waardevolle traditie waarbij wij er telkens weer in slagen tegenstellingen te overbruggen. Het historisch Wassenaarakkoord tussen werkgevers en werknemers tot aan het recente brede Energieakkoord, zijn daarvan aansprekende voorbeelden. Voor de komende kabinetsperiode is het de uitdaging om, binnen de traditie van een gezamenlijke zoektocht, te komen tot een gemeenschappelijke agenda voor een verbonden samenleving. Onze inzet daarbij is dat wij streven naar een inclusieve samenleving die gekenmerkt wordt door zekerheid, zeggenschap en vertrouwen. Het zijn de drie sleutelbegrippen die ieder van ons dagelijks tegenkomt. Wanneer wij erin slagen om hieraan deze begrippen ook in politieke zin handen en voeten te geven dan is de uitkomst een verbonden samenleving waarin er geen verliezers zijn.
In ons verkiezingsprogramma, Een verbonden samenleving, hebben wij als Partij van de Arbeid onze keuze voor zekerheid, zeggenschap en vertrouwen nader uitgewerkt:
Zekerheid

Wij willen de zekerheid in ieders bestaan versterken. Arbeid is hierbij cruciaal: het werk verschaft inkomen, het helpt mee om deel te nemen in de samenleving, en het biedt een perspectief op een beloftevolle toekomst. Het is daarom belangrijk dat onze economie op orde is, en dat er voldoende werk is, goed werk, en werk met een toekomst. Werk ook dat beschermt tegen willekeur, met voor iedereen de mogelijkheid om een goed pensioen op te bouwen en een vangnet als je onverhoopt arbeidsongeschikt raakt. Dit is zowel een nationale als een internationale opgave.

Wij willen ook mensen die tot dusver onvoldoende van het herstel hebben kunnen profiteren, meenemen in de economische groei en zo hun achterstand inhalen. Wij willen een economische structuur die zich wereldwijd op kwaliteit onderscheidt, met de best opgeleide beroepsbevolking ter wereld en de hoogste kwaliteitsstandaard op terreinen als arbeidsomstandigheden en duurzaamheid.

Bestaanszekerheid stelt eisen aan de kracht en de kwaliteit van onze publieke voorzieningen. Zij vormen de uitvalsbasis voor mensen om aan de samenleving deel te nemen. Als deze basis goed is, kunnen mensen zich des te beter ontplooien. Daarom is het de taak van de overheid en de publieke sector om onze verzorgingsstaat en de bijbehorende voorzieningen voor onze samenleving op een betrouwbaar en kwalitatief goed niveau te houden. Ze bieden houvast en helderheid aan iedere individuele burger en vormen tevens de basis voor sociale cohesie. Om dat te bereiken willen wij het publieke karakter van de publieke sector versterken. Niet de markt maar de mensen moeten centraal staan. Hiervoor stellen we een groot aantal maatregelen voor op het gebied van de rechtsstaat, veiligheid, arbeidsmarkt, economie, energie, onderwijs, zorg, wonen, kunst en cultuur, en bij grote ruimtelijke opgaven zoals waterveiligheid en verstedelijking.


Zeggenschap

Wij zien verheffing, ontplooiing, emancipatie, zeggenschap en zelforganisatie van burgers als een doorlopende opgave. In het verleden hebben sociaaldemocraten gestreden voor onderwijs en cultuur voor iedereen, voor medezeggenschap en de ondernemingsraad, voor ‘De weg naar vrijheid’, ‘Een leven lang leren’, ‘Baas in eigen buik’ en ‘Bouwen voor de buurt’. Steeds is het uitgangspunt de kracht en de wil van mensen om invloed uit te oefenen op hun eigen leven, en steeds willen wij dat zij daarbij steun krijgen vanuit de politiek en de overheid. Macht over je eigen leven is een krachtig tegenwicht voor de onzekerheden in de samenleving die van buiten komen, van internationale trends en ongrijpbare besluitvormingsstructuren. Zeggenschap geven we internationaal betekenis door mensenrechten, democratisering en rechtstaten te ondersteunen.

Wij bouwen voort op de verworvenheden van de individualisering, maar leggen meer nadruk op het burgerschap in plaats van de consumentenrol. Wij vinden dat in deze tijd burgers meer dan ooit het recht op initiatief en zeggenschap moeten krijgen in het economisch systeem, in het politieke systeem en in maatschappelijke verbanden zoals op het werk, in het onderwijs, de zorg en het wonen.

Om dat te kunnen doen is het nodig dat mensen de kracht ontwikkelen om zelf inhoud aan het leven te geven. Goed onderwijs is een absolute voorwaarde. Maar het gaat verder dan een individuele ontwikkeling. Het gaat meer dan ooit ook om een investering in een verbonden samenleving. Verbondenheid bestaat alleen wanneer mensen werkelijk op elkaar betrokken zijn en met elkaar de kwaliteit van hun leven verbeteren. Wanneer wij met elkaar samenwerken aan de leefbaarheid van buurten en wijken. Wanneer we naar elkaar omkijken en alert zijn op eenzaamheid. Wanneer we jeugdzorg niet als een louter individuele kwestie zien of uitsluitend uitbesteden aan professionals, maar als een sociale opgave waar aan familie, vrienden en de buurt kunnen bijdragen. Dan werken wij echt aan een verbonden samenleving.

Het is een taak van de overheid en de publieke sector om dit te ondersteunen en burgers die actief willen zijn bij te staan. Dat kan bijvoorbeeld door burgerinitiatieven, zoals energie-, zorg- en wooncoöperaties een wettelijke status te geven en in de praktijk te faciliteren. Eigen initiatief is een vrije keus en geen dwingende norm. Het past een verbonden samenleving om mensen die niet zelf inhoud kunnen geven aan de verbreding van zeggenschap, zich door de overheid en de publieke sector beschermd weten.
Vertrouwen

Wij staan voor een veilige en open samenleving en wij koesteren de diversiteit die daarbinnen bestaat, waarbij wederkerigheid en respect voor elkaar uitgangspunt zijn. Vertrouwen is essentieel. De samenleving kan alleen functioneren op basis van wederzijds vertrouwen. Dit vertrouwen zou een vanzelfsprekendheid moeten zijn. Maar helaas is het dat niet altijd. Agressie en wantrouwen tasten de samenleving aan. Wij zien het als een opdracht om dat tegen te gaan en het vertrouwen in de samenleving te versterken.

Wij willen volop aandacht schenken aan preventie, omdat een gevecht dat niet gevoerd hoeft te worden altijd een gewonnen gevecht is. Nederland heeft dankzij haar inzet in de oude wijken nu geen no-go area’s, de wijkagenten zijn het meest effectief bij het signaleren van radicalisering. Maar helaas is preventie niet altijd een oplossing. Waar verharding, haat en geweld de samenleving dreigen te verscheuren, is een streng en effectief optreden onvermijdelijk. Het is onaanvaardbaar dat mensen anderen intimideren of buitensluiten. Daarom willen wij consequent optreden tegen discriminatie, verharding en geweld, intimidatie en terreur. We willen stevige maatregelen tegen arbeidsdiscriminatie, en ook tegen verharding in buurten en wijken. Zo kunnen wij de krachten ontmoedigen en bestrijden die verdeeldheid zaaien en de samenleving dreigen te versplinteren. Ons kader hiervoor wordt gevormd door het respect voor mensenrechten en de waarde van onze rechtsstaat.
Deze drie hoofdkeuzen, zekerheid, zeggenschap en vertrouwen, werken door in alle voorstellen van de Partij van de Arbeid, zoals u ze in dit verkiezingsprogramma Een verbonden samenleving kunt vinden. Daarin is het een uitdaging om op alle niveaus, internationaal, nationaal en lokaal inhoud te geven aan het verkrijgen van ‘zekerheid, zeggenschap en vertrouwen’. Wij willen dat doen met de bewoners in de wijken, met werknemers en werkgevers op het werk, met huurders, verhuurders en wooncoöperaties in het wonen, met patiënten en zorgaanbieders in de zorg, door samen te werken naar een breed gedragen agenda – een pact – voor de toekomst van een verbonden samenleving.
Wij nodigen u uit om met ons mee te doen.

  1   2   3   4   5   6   7   8   9

  • Inhoudsopgave: Essay: Een verbonden samenleving 01 Open en diverse samenleving
  • 02 Solidaire samenleving: vluchtelingen helpen en laten meedoen
  • 04 Welvarende samenleving: duurzame, sterke en sociale economie
  • 05 Werkzame samenleving: goed werk en rechtvaardig inkomen
  • 06 Ontwikkelde samenleving: goed en verbindend onderwijs voor iedereen
  • 07 Een creatieve en verbeeldende samenleving
  • 09 Leefbare en duurzame samenleving
  • 10 Internationale samenleving
  • Een wereld in verandering
  • Een verbonden samenleving: Zekerheid, zeggenschap, vertrouwen

  • Dovnload 431.08 Kb.