Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Remonstrantse Gemeente Leeuwarden

Dovnload 1.86 Mb.

Remonstrantse Gemeente Leeuwarden



Datum08.11.2018
Grootte1.86 Mb.

Dovnload 1.86 Mb.

Remonstrantse Gemeente Leeuwarden


19e jaargang nr. 1, oktober 2018

  1. Eenheid in het nodige, vrijheid in het onzekere, in alles de liefde




400 jaar geloven in vrijheid
Ons nieuwe jaarthema is: 400 jaar geloven in vrijheid! In 2019 is het 400 jaar geleden dat de Remonstrantse Broederschap werd opgericht. In 2015 schreef ik een brief aan Arminius, die de geestelijk leidsman van de Remonstranten is. Ik las ‘m voor tijdens de startdienst, toen het thema van dat jaar Gidsen en Goeroes was. Vanwege het jubileumjaar een deel van deze brief als inleiding.

Beste Arminius,


Al ben je al meer dan 400 jaar dood, ik kan me nog heel goed herkennen in de strijd die je hebt geleverd voor een humaan christendom. ik ben je daarom zeer dankbaar voor je bijdrage aan vrijheid en verdraagzaamheid in het geloof.

Hoewel het een veel groter discussiepunt was in jouw tijd, heb ik nog een buurman gehad, die geloofde in de dubbele predestinatie. De leer dat God al van voor de grondlegging van de wereld heeft bestemd wie er behouden zouden worden of wie voor eeuwig verloren waren. Het was de aanscherping van zijn volgelingen van de predestinatieleer van Calvijn, die het alleen nog over behouden had en er juist troost van wilde laten uitgaan.

De vraag: wat komt er na de dood, het eeuwige heil of de eeuwige verdoemenis? was en is helaas nog een belangrijk thema op de Biblebelt. Veel mensen gaan er gebukt onder angst voor eeuwige verdoemenis. Dat is heel erg. Vanaf dat ik kind was, had ik het sterke gevoel dat het toch niet zo bedoeld kon zijn.

Mijn buurman, bij wie ik als kind trouwens graag over de vloer kwam, onder andere om televisie te kijken, (dat dan weer wel, wij hadden er toen nog geen één), leed er geloof ik niet zo onder.

Misschien kwam het hem ook wel goed uit. Als je er toch niets aan kunt doen of God je heeft verkoren of verdoemd, hoef je je ook niet uit te sloven om iets van je leven te maken. Je kunt het zelfs als vrijbrief zien om er maar wat op los te leven.

Jij had het daar ook over, je zag het als pastor: je sprak van een ongezonde berusting.

Verder zag je ook de angst bij mensen, die onzeker waren wat hen na de dood te wachten stond.

De dood die zo genadeloos toesloeg in jouw tijd, vooral vanwege die vreselijke pestepidemie. Die angst viel toch niet te rijmen met het geloof in een genadige God?

Bovendien vond je dat God zeker mensen voor het heil heeft bestemd, maar dat een mens dat heil kan aannemen of weigeren. Er zit ook een aandeel van de mens bij, een stukje vrijheid, een keuzemoment. Je zei: Het is met Gods genade als met een aalmoes: de weldoener heeft als enige de macht om de aalmoes te geven, maar de bedelaar moet wel zijn hand ophouden om hem te ontvangen.

Deze gedachte voel ik helemaal met je mee. Anders zou een mens alleen maar een marionet zijn, hij kan niets, is totaal overgeleverd aan wat God heeft bepaald. Hij kan niets, maar hij is wel schuldig. Aleid Schilder schreef daar een boekje over met de titel: ‘Hulpeloos maar schuldig’. Een wurggreep is het.


Dat belijdenisgeschriften gelijk gesteld worden met de bijbel, was je ook een doorn in het oog.

Heel terecht dat je dat toen aan de kaak stelde!

De belijdenisgeschriften zijn een gedateerde interpretatie van de bijbel. Daar hebben jouw volgelingen zich ook aan vastgehouden.

Wij relativeren alle belijdenissen, ze zijn voorlopig, nooit absoluut. Er worden wel belijdenissen geschreven door mensen individueel, als ze lid worden van de kerk, en door de landelijke Broederschap af te toe, als de tijdgeest daarom vraagt, maar ze zijn dus voorlopig.


Onder in de indruk ben ik ook van je biografie. Je vader overleed rond je geboorte in 1560 in Oudewater. Gelukkig ontfermde pastoor Aemilius zich over je, die later vanwege zijn hervormingsgezindheid moest uitwijken naar Utrecht en jou meenam. Toen hij ook overleed, nam Snellius je mee, naar Marburg waar hij hoogleraar was. Oudewater werd intussen door de Spanjaarden platgebrand, je hele familie bleek te zijn omgekomen.

Je ging in Leiden studeren en later in Genève bij Beza.

Je werd predikant in Amsterdam. Er wordt verteld dat je moedig de huizen van de zieken in ging, in het pestjaar 1602, om hen te vertroosten.
In 1603 werd je hoogleraar in Leiden. Toen was je al omstreden, omdat je niet zuiver in de leer zou zijn. Je colleges over de predestinatie waren je collega Gomarus een doorn in het oog. Hij vond dat de soevereiniteit van God in het geding was als er bij de mens van een vrije wil sprake zou zijn. Ook anderen gingen zich ermee bemoeien. Politiek speelde ook een rol in het conflict. De nadruk op eventuele goede werken van de mens was katholiek en katholiek was Spaanse overheersing en dat wilde men natuurlijk niet meer.

Jij wilde toen een synode bijeenroepen, een broederlijk beraad, om de vrede te herstellen.

Je vertrouwde erop dat de waarheid zou oplichten als je samen om de tafel ging zitten in een veilige, broederlijke sfeer, waarbij vragen konden worden gesteld en tegendraadse stellingen betrokken, zonder dat men elkaar meteen verketterde.

Maar dit voorstel leidde uiteindelijk tot nog meer controverse.

In 1608 zette je je gedachtes uiteen in een ‘Verclaringhe’, niet lang daarna, in 1609 overleed je aan tuberculose.

Op je begrafenis werd je als volgt herdacht: ‘’Er leefde in Holland een man, die zij die hem kenden, niet genoeg konden waarderen, en zij die hem niet waardeerden niet hebben gekend.’’

Pas tien jaar later zou die synode er komen, maar die had toen het karakter van een kerkelijke rechtbank waar jouw leer werd verworpen en het zelfs een tijd verboden werd die aan te hangen.
Wat een turbulent leven heb je al met al gehad!

Je maakte veel dood en verdriet mee, in je privéleven en om je heen, maar het heeft je niet verbitterd. Je had wellicht daarom een pastorale missie die je ook theologisch hebt onderbouwd, om ruimte voor mensen te creëren.

Maar je moet ook eenzaam zijn geweest. Ondanks de humaniteit en verdraagzaamheid die je voorstond, werd je beschimpt en in een kwaad daglicht gesteld. Toch was je niet bang te zeggen wat er gezegd moest worden. Voorzichtig maar onomwonden bleef je je gevoelen uitspreken, voor zover je het met jezelf eens was geworden daarin.

Bescheiden, niet uit op eigen eer, maar wel daadkrachtig was je.

‘’Ik zie hoe mijn vijanden moeite doen om onrust te stoken en mij dan voor te stellen als de oorzaak ervan’’, zei je. ‘’Als prins Maurits vergiftigd was, zouden sommigen niet aarzelen mij de schuld daarvan te geven.’’

Maar je bleef kalm, waardig en beheerst.


Geestverwanten hebben gelukkig je fakkel overgenomen.

Na jouw dood werd een acte en een remonstrantie geschreven, waarin jouw ideeën werden verwoord.

Het is een pleidooi voor het recht om vragen te stellen en afwijkende standpunten te hebben, zonder meteen verketterd te worden, een pleidooi voor onderlinge verdraagzaamheid.

De Remonstrantie was ook een terecht eerbewijs aan jou!

Vanwege die Remonstrantie werden jouw aanhangers Remonstranten genoemd, tot op de dag van vandaag!

We gedenken je in eerbied, je gedachtenis zij ons ook in de toekomst tot zegen!



Marjan van Hal
Van de predikant
Het was een feestelijke dienst op 9 september omdat Rensche Talstra tot lid van onze gemeente is bevestigd. Ook hebben wij drie nieuwe vrienden welkom geheten en wel Magriet van der Ploeg, Christina Elzinga-Muller en Sander Muller-Elzinga. Heel fijn! Dat jullie je thuis mogen blijven voelen bij ons en dat wij veel voor elkaar kunnen betekenen!
Marjan van Hal



Supermarktactie 14-07-2018
We kijken weer terug op een mooie supermarktactie in samenwerking met de Doopsgezinde Gemeente Leeuwarden (coördinator: Bauke Visser), de Remonstrantse Gemeente Leeuwarden (coördinator: IJda Blüm) en de Evangelische Lutherse Gemeente Leeuwarden (coördinator: Erna Westra)

De supermarktactie was ook dit jaar weer in het winkelcentrum in Westeinde. Zowel de Poiesz als de Lidl hadden hun winkel beschikbaar gesteld voor onze inzamelingsactie.

De vele enthousiaste vrijwilligers hebben weer een mooi resultaat behaald. Er zijn 45 (vaak veel te volle!) kratten ingezameld!! Heel hartelijk dank hiervoor. Een prachtig resultaat!
Nog steeds zijn veel gezinnen afhankelijk van de voedselbank Leeuwarden. De maandelijkse supermarktacties zijn heel hard nodig om onze magazijnvoorraden op peil te houden. Door de stijging van het aantal klanten, t.g.v. de verruiming van de toelatingseisen, zijn we helaas genoodzaakt om het aantal houdbare producten in onze pakketten iets te verminderen om de voorraad in het magazijn wat op peil te houden. Gelukkig rijden onze chauffeurs dagelijks langs allerlei supermarkten en krijgen we via deze weg voldoende groente, fruit, aardappelen en vlees, zodat we toch in staat zijn om onze klanten van een mooi pakket te voorzien .
Hoewel niet zichtbaar voor de klanten wordt er nog steeds hard gewerkt aan de laatste fase van de verbouwing van ons pand. Inmiddels zijn beide intakeruimten geverfd en voorzien van nieuwe vloerbedekking en ook onze administratie krijgt een make over. Van onze klanten krijgen we positieve berichten over onze nieuwe wachtruimte. Gelukkig kunnen al onze klanten nu binnen wachten op hun pakket. We zijn heel blij met deze aanpassing.
Namens de klanten van de voedselbank Leeuwarden willen we alle vrijwilligers die hebben deelgenomen aan onze supermarktactie in Westeinde heel hartelijk bedanken voor hun enthousiasme en geweldige inzet!
Hartelijk bedankt en vriendelijke groet, en hopelijk weer tot volgend jaar.

High Tea ten huize van Van Belle
Op woensdagmiddag 22 augustus wisten bijna dertig mensen, leden en vrienden van de Remonstrantse Gemeente Leeuwarden, het huis van Ans en Jan van Belle te vinden in Gersloot. Onder het genot van koffie, thee met een koekje was het een ongedwongen sfeer met gesprekken onderling of met een groepje. Evenals vorig jaar was er de mogelijkheid om het labyrint te lopen dat Jan van Belle in zijn tuin had aangelegd. Marjan van Hal gaf eerst een toelichting over een labyrint en had hiervoor ook een aantal meditatieve

teksten op papier gezet. Veel van de aanwezigen maakten gebruik van deze bijzondere wandeling waarbij je altijd weer bij het beginpunt uitkomt zonder te verdwalen.

Om ongeveer vier uur was het tijd voor de High Tea en werd er volop genoten van de meegebrachte hartige en zoete hapjes en drankjes. En niet te vergeten de zelfgebakken pannenkoekjes van Rixt en Froukje, de kleindochters van Folkert en Ina! Ook gingen de gesprekken verder.

Om ongeveer zes uur ging iedereen weer huiswaarts en werden Ans en Jan zeer bedankt voor de hartelijke ontvangst.


Johan Veenhuis



Fryska Fluitensemble
Op de laatste zaterdag van Tsjerkepaad was het Fryska Fluitensemble in de Waalse kerk met een fantastisch concert. Eerder aangekondigd als Four Flutes Plus heeft het ensemble zijn naam aangepast; het bestaat dan ook niet uit vier, maar uit vijf fluitisten. Ze bespelen verschillende dwarsfluiten, van piccolo tot basfluit, waardoor ze een veelzijdig repertoire kunnen brengen. En dat deden ze ook! Van De Boismortier (barok, een speciaal voor een fluitensemble geschreven concert) via bewerkingen van werk van Debussy en Tsjaikowski tot delen van de Midsummer Night’s Dream van Mendelssohn.

De dames speelden enthousiast en het klonk in de kerk heel mooi! Ze hebben hun programma driemaal gespeeld en gaven nog een toegift. En dat alles voor een wisselend publiek: de hele middag liepen er mensen in en uit; sommigen bleven kort, maar velen ook wat langer luisteren.

Het was een waardige afsluiting van het Tsjerkepaad.
Ferdi Lubbers


De camera verbindt mensen”

Een participatieproject van het Fryslân Photofestival

Ook in Fryslân hebben we te maken met een grote groep vluchtelingen, nieuwkomers. Helaas geldt voor veel mensen: onbekend maakt onbemind. Het foto-participatieproject doet hier iets aan door Leeuwarder wijkbewoners én nieuwkomers samen op pad te sturen met een camera. Tijdens de eerste editie van het fotofestival vorig jaar bleek dit een groot succes. Sommigen hadden nog nooit een camera in de hand gehad. Prachtige foto’s werden er gemaakt, met als afsluiting een bijzondere groepsexpositie. Maar het belangrijkste, er was verbinding ontstaan tussen beide groepen. Ook dit jaar gaan de deelnemers aan het project na een korte fotocursus samen de hort op. In de wijk, in hun eigen leefomgeving, op straat, in de stad maar ook daarbuiten. Om mooie beelden te maken en vooral, om te verbinden. Met elkaar en met de rest van de wereld.

In het Odd Fellowhuis in Leeuwarden was op 5 september jl. een kleine tentoonstelling ingericht van de oogst van 2017. Ingeleid door Marleen Holwerda van de organisatie en door Wasim Hussein, een van de fotografen. Wasim komt uit Syrië en woont sinds drie jaar in Leeuwarden. De aanwezigen zagen mooie foto’s maar beluisterden nog iets anders: Een goed projectidee met goedwillende organisaties (sociale wijkteams) wordt pas een echt succes door het enthousiasme van de mensen. En dat klonk, en zo werd het een avond waar je wat van meenam. Graag geven we u door waar en wanneer u een kijkje kunt gaan nemen bij de tweede editie van het Fryslân Photofestival: Wanneer? 4 t/m 28 oktober 2018

Thema: ‘Wie ben ik’

De hoofdexpositie van het Fryslân Photofestival is te zien in winkelcentrum Zaailand; andere bijzondere exposities kom je tegen op de fotoroute door de binnenstad.

In het Infocentrum van Leeuwarden-Fryslân 2018 in het Aegongebouw bekijk je de foto-expositie van het Participatieproject: Ga kijken!


Harry Stinis/IJda Blüm

Wolkom yn Ljouwert - welkom in Leeuwarden
Dit jaar organiseren de Fries Odd Fellows op 4 oktober a.s. in de Doopsgezinde Kerk te Leeuwarden een avond voor belangstellenden en leden.

Leeuwarden is dit jaar Culturele Hoofdstad van  Europa. Centraal staat het thema ‘Iepen Mienskip’. Wanneer is de open gemeenschap gelukt? Die vraag is aan veel betrokkenen gesteld. Het antwoord? Als het lukt om naar elkaar te luisteren, echte interesse te tonen voor de ander. Ook de kern van het gedachtegoed van de Odd Fellows is dat mensen elkaars broeder en zusters zijn en dat ze elkaar moeten helpen om zo een betere samenleving te vormen.

Foppe de Haan is bereid gevonden een lezing te houden over ‘Mienskip.’ Gerrit Breteler zal deze avond met zijn liederen eveneens een oproep aan de aanwezigen doen.

De avond begint om 20.00 uur in de Doopsgezinde Kerk aan de Wirdumerdijk te Leeuwarden. De toegangsprijs is 10 euro, inclusief koffie c.q. thee. Kaarten zijn te verkrijgen via rienkriemersma@hotmail.com of ’s avonds in de kerk.


Harry Stinis

Charlotte Salomon: Leven? of Theater?

Lezing door drs. Jan van Belle

datum: 16 oktober

aanvang: 19.30 uur

plaats: Odd Fellows, Emmakade 48 ZZ 8933 AT Leeuwarden

Leven? of Theater? is het eigenzinnige kunstwerk, een drama in honderden gouaches, van Charlotte Salomon (1917–1943). Tijdens de lezing wordt een aantal hiervan getoond.

Charlotte komt uit een Joodse familie. In 1938 vlucht zij uit Duitsland naar Zuid-Frankrijk. Daar wordt ze geconfronteerd met dramatische familiegebeurtenissen. Door dit alles valt de bodem onder haar bestaan weg. Hoe vindt ze de weg naar het leven terug? Leven? of Theater? is Charlottes reactie op die vraag.



Bibliodrama

Wonen in de bijbel: bibliodrama

Data: 18 oktober, 1 & 15 november

Tijd: 19.30-22.00 uur

Plaats: Kerkelijk centrum ‘De Schakel’, Havingastate 7, Leeuwarden


In de bijbel staan veel verhalen: inspirerend, ontroerend of weerbarstig. Ze werken vaak als een spiegel, zeker als je ze speelt en probeert in de rol te kruipen van iemand uit het verhaal. Je krijgt meer zicht op het bijbelverhaal, maar ook op je eigen leven.

We spelen per avond een bijbelverhaal onder deskundige leiding van ds. Helmer le Cointre en ds. Marjan van Hal

Info en opgave: helmerlecointre@gmail.com / 058-2675825 of mwvanhal@xs4all.nl / 0522-491221 of kijk op www.leeuwarden.remonstranten.nl

In oktober en november is er dus weer de mogelijkheid deel te nemen aan drie avonden bibliodrama. Hieronder vindt u een wat uitgebreidere uitleg van wat bibliodrama is.

Verhalen horen bij mensen. Verhalen helpen het leven te begrijpen, brengen betekenis aan, verruimen ervaringen en inzichten.
Dat geldt des te meer voor verhalen uit de levensbeschouwelijke context, uit heilige boeken en religieuze tradities, en even goed voor sprookjes en legendes...

Met bibliodrama gaan we op een heel eigen en actieve vorm zulke verhalen verkennen en ontdekken.


Een rijk scala aan werkvormen nodigt een groep deelnemers uit ​om aan de lijve te ondervinden wat die verhalen ons te bieden hebben.


Door rolinleving, dialoog en interactie worden oude betekenissen vernieuwd en verbonden met het eigen leven en de maatschappij vandaag. De oude verhalen handelen niet langer over ver vervlogen tijden en lang verdampte mensen, maar krijgen hart en handen, voeten en adem in het nu.

Het gaat niet om " de Waarheid" maar om een mogelijke glimp van de waarheid die oplicht in het spel. Door je te oefenen om in andermans schoenen te gaan staan is bibliodrama ook uitermate geschikt om bruggen te slaan naar andere levensbeschouwingen.

Bibliodrama is dus een vorm van creatief omgaan met de Bijbel. Het is niet het naspelen van een verhaal, maar aan het werk gaan met een Bijbelverhaal. In bibliodrama wordt geprobeerd de rollen van de personages uit een verhaal in te vullen, vanuit het eigen aanvoelen hoe die personages denken, voelen en handelen. Het kan best zijn dat in het ‘spel’ een verhaal heel anders verloopt dan in de Bijbel staat. Maria’s antwoord op de aankondiging van de engel kan bijvoorbeeld met meer twijfel gepaard gaan dan het Evangelie van Lucas beschrijft. Soms wordt de verhaallijn helemaal verlaten, bijvoorbeeld wanneer een deelnemer in het kerstverhaal toch absoluut in de herberg plaats wil bieden aan de zwangere Maria.

Bibliodrama ontstond een kwart eeuw geleden als kerkelijke volwasseneneducatie. Allereerst is het een interactieproces tussen een zorgvuldig gekozen Bijbeltekst en een groep mensen die hun Bijbelkennis willen bijschaven én willen werken aan persoonlijke verdieping.


De avonden verlopen als volgt: We lezen het Bijbelverhaal. Vervolgens worden de rollen in het verhaal verzameld en op een flip-over geschreven. Daarna bespreken we uitgebreid het verhaal: wat valt op, welke vragen heb je, waar blijf je haken enz.?

De begeleider zet in de ruimte van de zaal het verhaal neer. De mensen kunnen dan een plek innemen ergens in de zaal in een bepaalde rol. De begeleider houdt een rolleninterview, gaat bij iedereen langs om te vragen wie je bent en wat je drijft in deze rol. Daarna kan er interactie plaatsvinden tussen de deelnemers. Aan het eind is er nagesprek: wat heb je ervaren in je rol? Heeft het je zicht op het Bijbelverhaal veranderd e.d.?

Van harte welkom om mee te doen! Als je nog vragen hebt, kun je terecht bij ondergetekende.
Marjan van Hal


Wereldraad van Kerken 70 jaar
Als lid van de Raad van Kerken Leeuwarden, afgevaardigd door de Remonstrantse Gemeente, toog ik eind augustus naar Amsterdam. Aanleiding was de viering van het 70-jarig bestaan van de Wereldraad van Kerken, op 23 augustus 1948 in Amsterdam opgericht. De van oorsprong Remonstrantse theoloog Willem (Wim) Visser 't Hooft werd de eerste secretaris generaal. Deze feestelijke dag kon begonnen worden met een symposium aan de VU over de theologie van de gastvrijheid, of, zoals ik deed, met deelname aan een Walk of Peace .

De Walk of Peace is een etappe in de wereldwijde pelgrimage voor Vrede en Gerechtigheid, en werd gedaan in groepen van maximaal 20 personen, onder leiding van een vrijwilliger. We gingen langs allerlei levensbeschouwelijke punten. Deels monumenten, zoals voor de Joodse slachtoffers van WO II, en de zogeheten Decembermoorden in Suriname, maar ook deels langs locaties waar kerkelijke gemeenschappen zijn gevestigd. We kregen op een aantal plaatsen uitleg door vrijwilligers en beroepskrachten en bij het drugspastoraat speelde een band van (ex)drugsverslaafden. Er sloot een groep buitenlanders aan, die 's morgens hadden deelgenomen aan een symposium op de VU. De tocht eindigde op de Dam, vlakbij de Nieuwe Kerk. Daar werden we opgewacht door het Muziekkorps van het Leger des Heils, en hebben we gezamenlijk een aantal liederen gezongen, waaronder het traditionele Amazing Grace en een toespraak en een gebed gehoord.

Vanaf 16.00 uur ging de plechtigheid verder in de Nieuwe Kerk zelf, met een kerkdienst van ruim 90 minuten. In het Engels, met een flink koor uit Amsterdam Zuid-Oost, bekend van medewerking aan the Passion van afgelopen jaar. Karin van den Broeke (PKN) en Margarithe Veen (voorzitter RvK Friesland)  deden samen met de voorzitter van het Centraal Comité van de Wereldraad, Agnes Abuom uit Kenia, de liturgie.



Er was een uitnodiging van de Voorzitter van de Duitse Raad van Kerken voor een nieuwe Assemblee in 2021 in Karlsruhe. We konden allemaal een wens of bede op een papieren voetafdruk schrijven en in een mand doen. Met nieuwe plastic slippers voor de volgende etappe in de pelgrimage kregen we een wens van iemand anders mee naar huis. Er zijn opnamen gemaakt door de EO die zondagochtend 26 augustus uitgezonden werden op NPO, en nog te volgen zijn op You tube (informatie zie site van de Raad van Keken in Nederland). Uiteindelijk was ik zeer voldaan van deze bijeenkomst om 20.00 uur weer terug in Leeuwarden.
Marianne W. van Bork





Dovnload 1.86 Mb.