Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Romaanse kunst 900-1150

Dovnload 12.46 Kb.

Romaanse kunst 900-1150



Datum14.03.2017
Grootte12.46 Kb.

Dovnload 12.46 Kb.

Handvaardigheid

Romaanse kunst 900-1150

Inleiding


Er was verwarring/chaos in de kerk. Er was vernieuwing/vrijheid nodig. Monniken kregen een nieuwe bezigheden. Dit was een aanleiding voor de Romaanse kunst.

Op pelgrimsroutes werden bedevaartkerken gebouwd. Voor altaren werden absides of straalkappelen aangebouwd. Dit zijn kleine nisjes voor heiligen. Via de kooromgang konden de pelgrims naar de kapelletjes gaan zonder de eredienst te verstoren


Architectuur

Vormgeving


De kruisvorm is ontstaan door toevoeging van een dwarsschip (transsept) op de basilica. De basilica is alleen de lange vorm. Het dwarsschip is zegmaar de kruisplank erop.

Midden op de kruising van de basilica en het dwarsschip staat de vieringtoren.

Het tongewelf van steen was heel zwaar, dus waren de muren dik en stevig. Om het minder massief te laten lijken kwamen er reliëfversieringen in de vorm van pilasters.

Functie


De geweldige afmetingen en massiviteit van de kerk geven de gelovige een gevoel van kleinheid van nietigheid ten opzichte van het goddelijke.

Beeldhouwkunst

Voorstelling


Nauwelijks beeldhouwkunst omdat het donker en dus niet aantrekkelijk is.

Op de voorgevel van de kerk staan vaak religieuze, decoratieve en symbolische voorstellen. Dit staat:



  • Op en tussen zuilen

  • Halfzuilen

  • Timpaan

  • Middenportaal

Vormgeving


Beeldhouwwerken kunnen vanaf 1 kant bekeken worden, zijn niet vrijstaand omdat ze vaak op een muur of zuil zijn gemaakt. De beeldhouwwerken maken een stijve en onpersoonlijke indruk.

Functie


De beelden bij de voorzijde en ingang benadrukken de religieuze functie.

Schilderkunst

Voorstelling


Heeft een relatie met Byzantijnse vormen en motieven. De majestas is het centrale thema. Een majestas is een jezusfiguur gezeten op een troon omgeven door een mandorla(amandelvormige omlijsting van het hoofd). Soms ook een aureool(een cirkelvorm rond het hoofd).

Vormgeving


Vaak op grote muuroppervlakken fresco’s. Ook zuilen, kapitelen en bogen.

De majestas is symmetrisch, en heeft een strenge lineaire vormgeving. Niet naturalistisch. Niet om de werkelijkheid maar om de symboliek.


Functie


Dient voor onderwijs en meditatie. Verfraaiing van de architectuur.

Textielkunst


Normaal religieuze verhalen op tapijten. Uitzondering: het tapijt van Bayeux. Hierop staat de slag bij Hastings uitgebeeld.

Kenmerken Romaanse kunst


  • Zware bouw.

  • Ronde bogen

  • Beeldhouwkunst maakt deel uit van de architectuur

  • Anatomie is niet belangrijk bij de weergave van mensen

  • Miniaturen

  • Opkomst reliekverering

Invloed


Later op de neoromaanse architectuur van de 19e eeuw. Bijvoorbeeld de Beurs van Berlage in A’dam.

Gotiek 1100-1400

Inleiding


Is in Noord-Frankrijk ontstaan. De gedachte: ’Door licht kun je dichter bij God komen.’

  • Spitsbogenhttp://www.joostdevree.nl/bouwkunde2/jpgk/kruisribgewelf_3_gotiek_encyclopedie_grote_nederlandse_larousse.jpg

  • Luchtbogen

  • Construtie

  • Steunberen

  • Kruisribgewelven ->

Bij de bouw van de kerken waren bouwloodsen belangrijk. Hierin werken alle ambachtsmensen samen onder leiding van een bouwmeester. (En eventueel ook onder een leiding van een bisschop).Het bouwen van een kathedraal kan wel tientallen jaren duren. Daarom zie je in sommige kathedralen eerst Romaans en daarna de overgang naar Gotiek. Door de reizen tussen de kloosters en kerken wordt de gotische stijl overal bekend. Overal is de vormgeving wel een beetje anders.

De gotische stijl werd niet alleen gebruikt voor religieuze gebouwen. Het straalde toenemende macht en rijkdom uit.file:cathedral notre-dame de reims, france-percorr.jpg


Architectuur

Vormgeving


In de kathedraal in Reims zijn 33 Franse koningen gekroond. Dit is terug te zien in het gebouw.

Op het gebouw zie je ook gebrandschilderde ramen.

Op de luchtbogen zij pinakels geplaats. Kleine torentjes voor de sier. Kenmerkend is de verticale richting voor de gotiek.

Een lichtbeuk is de vensterzone in het bovenste gedeelte van de hoofdbeuk(het middengedeelte van een kerk).

Een travee is het grondvlak waarop het gewelf wordt geprojecteerd, in het middenschip zijn deze rechthoekig van vorm.

Functie


Door het samenvoegen van kruisribgewelven, spitsbogen, luchtbogen en steunberen voldoen de gotische kathedralen aan de technische, praktische en religieuze eisen.

De glas-in-lood-ramen zorgen voor het licht.


Schilderkunst

Voorstelling


Doordat de steden en de burgerij rijken worden komt de kerkelijke en de niet-kerkelijke schilderkunst steeds meer in trek.

Giotto: is bekend door religieuze taferelen.

In Vlaanderen gaat de profane schilderkunst tijdens de hooggotiek een steeds belangrijke plaats innemen naast de sacrale (gewijde) schilderingen.


Vormgeving


Giotto zorgt voor een doorbraak. Hij maakt een plastische indruk, hij schildert vanuit een standpunt zodat de toeschouwer bij het tafereel betrokken wordt.

De broeders van Eyck(Jan en Hubert): worden gerekend tot de Vlaamse primitieven. Hun werk markeert de overgang van Gotiek naar de Renaissance. Jan van Eyck gebruikte rond 1400 olieverf i.p.v. eitempera(eigeel en pgiment). Dat was een revolutie! De van Eycks signeren altijd hun werk.


Functie


Veel symbolen in kunsten. Kleuren geven ook symbool.

Beeldhouwkunst

Voorstelling


Religieuze voorstellingen staan centraal. Veel beeldhouwwerken bij kerken.

Vormgeving


Beelden vormen een geheel met het kathedraal, ze komen nauwelijks los van de muur.

In het begin van de gotiek maken de beelden een stijve, schematische indruk. Later worden ze dynamischer. Pas aan het eind van de gotiek krijgen mensen gezichtsuitdrukkingen, houdingen en juist proporties. Deze ontwikkeling is ook te zien bij de schilderkunst.


Functie


De gotische beeldhouwkunst staat in dienst van de kerkelijke architectuur. Ze brengen de gelovige in de juiste stemming bij binnengang van de kerk.

Textielkunst


Tapijtkunst bloeit op, want kastelen zijn moeilijk te verwarmen. Tapijten hebben religieuze voorstellingen.

  • Afwisselende blauwe en rozerode achtergronden

  • Gedetailleerde uitwerkingen.

Kenmerken gotische kunst


  • Goddelijk licht

  • Lichte skeletbouw/muren niet meer dragend.

  • Beelden komen lang maar zeker losser te staan van de architectuur

  • Vroege gotiek: primitieve uitbeelden van perspectief en anatomie

  • Late gotiek: meer aandacht voor perspectief en anatomie.

  • Colonnetfiguren worden steeds minder statisch en komen losser te staan van de architectuur

  • Veel gebruik van glas-in-lood.

  • Opkomst van olieverf.

Invloed


Later voor de neogotische bouwwerken.

  • Functie De beelden bij de voorzijde en ingang benadrukken de religieuze functie. Schilderkunst Voorstelling
  • Textielkunst Normaal religieuze verhalen op tapijten. Uitzondering: het tapijt van Bayeux.
  • Invloed Later op de neoromaanse architectuur van de 19 e eeuw. Bijvoorbeeld de Beurs van Berlage in A’dam. Gotiek 1100-1400
  • Voorstelling Religieuze voorstellingen staan centraal. Veel beeldhouwwerken bij kerken. Vormgeving
  • Kenmerken gotische kunst

  • Dovnload 12.46 Kb.