Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Suggesties masterthesis onderwerpen Centrum voor Kritische Filosofie Prof. Dr. G. Van de Vijver

Dovnload 27.16 Kb.

Suggesties masterthesis onderwerpen Centrum voor Kritische Filosofie Prof. Dr. G. Van de Vijver



Datum06.07.2018
Grootte27.16 Kb.

Dovnload 27.16 Kb.

Suggesties MASTERTHESIS onderwerpen Centrum voor Kritische Filosofie

Prof. Dr. G. Van de Vijver


2014-2015


Transcendentale en fenomenologische traditie


  • Wat betekent het concept 'transcendentaal argument' voor de hedendaagse transcendentaalfilosofie?

(Contactpersoon: B. Demarest)

  • Kants 'tafel van het niets' (KRV): onbelangrijke toevoeging of aanzet tot een transcendentale theorie van de negatie?

(Contactpersoon: E. Van Dam)

  • Het belang van Port Royal voor Kant en voor het Westers denken algemeen (Nicolas, Arnauld, Lancelot met 'La grammaire generale' en 'La logique ou l'art de penser')

(Contactpersoon: B. Demarest)

  • De rol van de 'zuivere apperceptie' (het 'ik denk') bij Kant en bij Fichte

(Contactpersoon: E. Acosta)

(Contactpersoon: G. Van de Vijver)

  • De invloed van Kant en Lacan voor het werk van Jaakko Hintikka

(Contactpersoon: G. Van de Vijver)

  • (1)-(2) Herman de Vleeschauwer (°1899) was van 1925 tot het einde van WO II Professor in de Logica, Metafysica en Geschiedenis van de Moderne Wijsbegeerte aan de Universiteit van Gent, en verrichtte in die hoedanigheid baanbrekend werk als Kant-interpretator. Tegelijk werkte hij in de periode van de Duitse bezetting actief mee aan de collaboratie vanuit een uitgesproken Vlaams-nationalistisch engagement, o.a. door het aanvaarden van beleidsposities met betrekking tot onderwijs. Toch slaagde hij erin na de oorlog zijn veroordeling te ontlopen en een tweede succesvolle carrière uit te bouwen aan een Zuid-Afrikaanse universiteit.

(1) Enerzijds is een historische analyse noodzakelijk die opheldert hoe het mogelijk was dat De Vleeschauwers collaboratieverleden hem nooit verhinderd heeft zijn academische carrière verder te zetten.

(2) Daarnaast rijst vanuit de filosofie de vraag hoe de mogelijkheid van collaboratie met een fascistisch regime zich inhoudelijk kan verzoenen met het principiële standpunt van de Kantiaanse filosofie en met de imperatief die er op moreel vlak mee te verbinden is.



(Contactpersoon: G. Van de Vijver)

  • Jean Cavaillès (°1903) was Professor in de Wiskunde en Wetenschapsfilosofie aan de Sorbonne tijdens de Vichy-periode in Frankrijk.

Hij was er actief in het Franse verzet tegen de fascistische overheersing, o.a. door de organisatie rond het verzetsblad Libération. Om die reden werd hij opgepakt in 1942 door de Franse politie en in 1944 geëxecuteerd door de Gestapo. Georges Canguilhem suggereert de link tussen Cavaillès’ politiek verzet en zijn mathematisch-filosofisch onderzoek wanneer hij de figuur van Cavaillès in die hoedanigheid “resistant by logic” noemt.

Wat is de betekenis van dit “resistant by logic”? Welke relatie bestaat er tussen Cavaillès’ verzetsdaad en het specifieke object van zijn onderzoek binnen de filosofie van de wiskunde? Wat is de kracht van het axiomatische wanneer men het binnenbrengt in het politieke?



(Contactpersoon: G. Van de Vijver)

  • Negatie, logos en ontologie in de analytische en continentale traditie: (i) De oorsprong van de negatie in Husserls "Erfahrung und Urteil"; (ii) Ontologie en negativiteit in de continentale traditie: Hegel, Heidegger, Sartre, ...; (iii) Deleuzes kritiek op de psychoanalyse: "le désir ne manque rien"?; (iv) Het debat over "negative states of affairs" (Reinach, Russell, Meinong, Quine, Routley, Priest,...), (v) Negatie, indexicaliteit en de oorsprong van de taal: Gans, Derrida, Deacon; (vi) Freuds "Die Verneinung": metafysische implicaties; (vii) Tussen logica en psychologie: het statuut van het (negatieve) oordeel in de 19de eeuwse Duitse filosofie (Lotze, Brentano, Husserl, Sigwart,...); (viii) het verband tussen de verschillende soorten negaties (booleaanse, dialetheistische, intuïtionistische)in de logica; (ix) de oplossing van Zermelo-Fraenkel voor de problemen die uit het Russelliaanse atomisme binnen de verzamelingenleer ontstonden, en de ontologische consequenties van die oplossing (Badiou); (x) de van predikaten in functies binnen verzamelingen- en modellentheorie en de implicaties ervan voor de verhouding tussen taal en metataal, semantiek en syntax, logische paradoxen

(Contactpersoon: G. Van de Vijver)

  • Husserls ‘Lebenswelt’ en Von Uexkülls ‘Umwelt’ kritisch vergeleken. (Contactpersoon: Joris Van Poucke)

  • De invloed van Hertz’ symboolnotie op Wittgensteins betekenistheorie en op de Neo-Kantiaanse epistemologie (Cassirer). (Contactpersoon: Joris Van Poucke)

  • Wiskunde als ontologie : ‘relatie’ (categorie theorie) en ‘zijn’ (verzamelingenleer) in Badious filosofie.

(Contactpersoon Jan-Jasper Persijn)

  • Een kritisch filosofische benadering van het fenomeen kleur vanuit Goethes Farbenlehre en Wittgensteins Remarks on Color

(Contactpersoon: Elisabeth Van Dam)

  • Wittgensteins beschouwingen over Freud met betrekking tot de notie Lebensform (Contactpersoon: Elisabeth Van Dam)

  • De mogelijkheid en onmogelijkheid van een kunstfilosofie ontrafeld vanuit de briefwisseling tussen Goethe en Schiller

(Contactpersoon: Elisabeth Van Dam)

  • Wittgenstein en Kierkegaard over ethiek en esthetiek

(Contactpersoon: Elisabeth Van Dam)

  • Lust en onlust: pathologie belicht vanuit Kant’s Anthropologie (Contactpersoon: Elisabeth Van Dam

  • Kant en zijn verhouding tot de scepticus: de sceptische twijfel als voorbode van de kritiek? Het scepticisme – ooit treffend omschreven door Hegel als “[…] de kunst om alles wat bepaald is te ontbinden en te tonen in zijn nietigheid [Nichtigkeit]”– lijkt zowat de sfinx van de wijsbegeerte.Is het nu Pyrrho, Descartes, of Hume, elk tijdperk produceert haar twijfelzuchtige(n) en dat is ook vandaag niet anders. Maar welke plaats neemt de scepsis in in het denken? Immanuel Kant beschouwde de ontmoeting met het Humeaanse scepticisme als een funderend moment in zijn eigen denken. De passage uit de Prolegomena waarin hij aangeeft door Hume te zijn gewekt uit de dogmatische sluimer [dogmatischen Schlummer] is in dit verband goed gekend. Maar het belang van de twijfelzucht beperkte zich voor Kant niet tot een historisch-contingente ontmoeting met Hume. Hij beschouwde de scepsis ook als pivotaal kantelmoment in de dialectische ontwikkeling van de rede: "De eerste stap in kwesties van de zuivere rede, die haar kinderjaren kenmerkt […] is dogmatisch. De […] tweede stap is sceptisch, en laat zien dat het oordeelsvermogen door ervaring wijs en voorzichtig is geworden. Nu is er echter nog een derde stap nodig, die alleen het gerijpte, volgroeide oordeelsvermogen kan zetten […]. En dat is […] kritiek […]. (KrV [A761/B789])". Of zoals hij elders schrijft: "Zo is de scepticus de tuchtmeester die de dogmatische sofist dwingt tot een gezonde kritiek van het verstand en van de rede zelf. […] op zichzelf niet bevredigend voor de vragen van de rede, maar ze bereidt die rede wel voor." Het voorgestelde onderzoek behelst een analyse van de scepsis als noodzakelijk denkmoment in de dialectische ontwikkeling van de rede, vanuit het werk van Immanuel Kant.

(Contactpersoon: L. De Kock)

  • Filosofie als opschorting in het scepticisme en de fenomenologie. Husserls ‘natuurlijke instelling’ en Humes ‘vulgaire bewustzijn’ kritisch vergeleken.

(Contactpersoon: L. De Kock)

  • Het fysiologisch neo-Kantianisme en het probleem van contingentie: bespreking van Herman von Helmholtz’ interpretatie van het a priori.

(Contactpersoon: L. De Kock)

  • Catherine Malabou's filosofie: een afrekening met het transcendentalisme?

(Contactpersoon: J. De Vos)

Filosofische antropologie


  • (Geschiedenis van de) wijsgerige antropologie: Marx, Nietzsche, Freud, Heidegger, Sartre, Camus, Marcuse, Foucault, Deleuze en Agamben

(Contactpersoon: Jens De Vleminck)

  • Foucaults lectuur van Kant, Husserl, Binswanger en Nietzsche

(Contactpersoon: Jens De Vleminck)

  • Hacking over ‘the psychiatric style of reasoning’, ‘making up people’ en ‘human kinds’

(Contactpersoon: Jens De Vleminck)

Philosophy of Psychology, psychiatry and psychodynamic theories


  • Geschiedenis en filosofie van de psychiatrie, de psychologie, de seksuologie en de psychoanalyse: de status van ‘psychopathologie’ en ‘normaliteit

(Contactpersoon: Jens De Vleminck)

(Contactpersoon: Jens De Vleminck)

  • Adrian Johnston met/versus Slavoj Zizek: biologie en/of kwantummechanica om het subject te denken?

(Contactpersoon: J. De Vos)

  • Neurowetenschap en de "Toekomst van de Humanities" (Malabou, Johnston, Des Fitzgerald, Felicity Callard, ....)

(Contactpersoon: J. De Vos)

(Contactpersoon: J. De Vos)

  • De nieuwe continentale materialisme-stromingen (Speculative realism, New Materialism...) en hun verhouding tot het gegeven van de virtualiteit

(Contactpersoon: J. De Vos)

  • De betekenis van het besluitende au-delà de Lacan in Badiou’s L’être et l’événement.

(Contactpersoon Jan-Jasper Persijn)

Politieke Filosofie


  • Het levende en zijn politisering

Omschrijving: de jongste twintig jaar werd in de continentale politieke filosofie sterk voortgebouwd op Foucault's notie van de biopolitiek. Deze notie slaat op de politisering van het leven zelf in de moderne samenlevingen. Men kan zich hierbij echter de vraag stellen naar de conceptie van leven die in deze theorie gehanteerd wordt. Wat houdt zij in? Hoe verhoudt zij zich tot andere opvattingen over het levende? Hangt de betekenis van Foucault's biopolitiek vast aan deze opvatting over het leven? Wat impliceert een wijziging in de conceptie van het leven voor deze theorie? Is de opvatting over het leven die de biopolitiek inhoudt op zich reeds een biopolitische strategie?

(Contactpersoon: B. Demarest)

(Contactpersoon: E. Acosta)

  • De relatie tussen ontologie en politiek: implicaties van het begrip van wil, bewustzijn, lichaam in het ontwerp van de ideale maatschappij en staat

(Contactpersoon: E. Acosta)

  • De filosofische kritieken op Slavoj Zizek’s filosofisch en ideologie-kritisch project: een meta-analyse.

Omschrijving: De Zizek-receptie evolueert stilaan naar pogingen om Zizek serieus te nemen (als filosoof, als political theorist, als proponent van een Lacaniaanse cultuur- en ideologiekritiek). Wat is het resultaat van deze pogingen:  “Zizek Hegeliaan”, “Zizek contra Zizek”, “in Zizek meer dan Zizek”, “de unknown know van Zizek”…? Tijd voor een meta-analyse van deze verschillende kritieken (Matthew Sharpe, Geoff Boucher, Chris McMillan, Rex Butler, Adrian Johnston…).

(Contactpersoon: J. De Vos)

  • Hedendaagse ideologiekritiek en psychoanalyse: kansen en impasses (Slavoj Zizek, Laclau, Stavrakakis...)

(Contactpersoon: J. De Vos)

  • Het event in Badiou: mirakel of dialectisch resultaat?

(Contactpersoon Jan-Jasper Persijn)

  • Kan Badiou’s mathematisch-ontologisch project politiek beschouwd worden als een left ontology?

(Contactpersoon Jan-Jasper Persijn)

  • Twee keer Paulus: Badiou versus Agamben?

(Contactpersoon Jan-Jasper Persijn)

  • Badiou militant : betekenis en continuïteit van zijn années rouges.

(Contactpersoon Jan-Jasper Persijn)

  • Legitiem evenement of left deviation: een moeilijk evenwicht?

(Contactpersoon Jan-Jasper Persijn)



  • Filosofische antropologie
  • Philosophy of Psychology, psychiatry and psychodynamic theories
  • Politieke Filosofie

  • Dovnload 27.16 Kb.