Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


The hardest pain is the pain we are unable to express

Dovnload 373.89 Kb.

The hardest pain is the pain we are unable to express



Pagina1/8
Datum22.10.2018
Grootte373.89 Kb.

Dovnload 373.89 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8







The hardest pain is the pain we are unable to express



Afstudeerscriptie
Naam: Jacobien Nagel

Onder begeleiding van: B. Perrels

Opleiding: Sport en Bewegen (CALO)


Datum: Zwolle, mei 2003
Inhoud:
Voorwoord 3

Samenvatting 4



1. Inleiding 7

1.1 Aanleiding 7

1.2 Centrale vraagstelling 7

1.3 Werkwijze 8

1.4 Opbouw van de tekst 9
2. Sport in ontwikkeling 10

2.1 Beleidsvisie en uitgangspunten voor Nederland 10

2.2 Stand van zaken in de uitvoering 1998-2000 12

2.3 De huidige ontwikkelingen 14

2.4 Samenvatting 16
3. Sport en ontwikkelingssamenwerking 17

3.1 De maatschappelijke waarde van sport 17

3.2 De kracht van sport bij ontwikkelingssamenwerking 18

3.3 Het belang van sport en spel voor de ontwikkeling van het kind 20

3.4 Samenvatting 22
4. Traumaverwerking 23

4.1 Trauma 22

4.2 Reacties van kinderen in verschillende leeftijdscategorieën 26

4.3 Trauma en verwerking 29

4.4 Bewegen tot praten 32

4.5 Samenvatting 35


5. Traumaverwerking en sport 37

5.1 Quickscan Ontwikkelingssamenwerking, traumaverwerking en sport 37

5.2 Ontwikkelingssamenwerking, traumaverwerking en sport 40

5.3 Organisaties en projecten 47

5.4 Samenvatting 60
6. Praktijkervaringen; traumaverwerking en sport 61

6.1 Achtergrondinformatie 61

6.2 Onderzoeksvragen 62
7. Conclusies en aanbevelingen 67

7.1 Inzichten verkregen vanuit de literatuur (hst. 1-5) 67

7.2 Inzichten verkregen vanuit inventarisatie organisaties 71

7.3 Inzichten verkregen vanuit de interviews 73

7.4 Slotwoord 75
Literatuurlijst 77

Internetpagina’s 80

Bijlagen 82


  1. Voorbeeld observatielijst onderzoek War Child

  2. Voorbeeld sportworkshop War Child

  3. Minder spanningen in het kamp door sport

  4. Rondkomen van een lokaal salaris

  5. Op een zijspoor van de geschiedenis

  6. Met Marco dansen in de loopgraven



Voorwoord
De eerste vraag die ik aan mijn scriptiebegeleider stelde was: Hoe dik moet een scriptie ongeveer worden? Waarop werd geantwoord dat iedereen die vraag stelde en dat er geen minimum was vast gesteld. Mijn eerste gedachte ging uit naar twintig pagina’s. Naarmate de tijd vorderde, ging ik me afvragen of het er niet twintig te veel waren. Ik heb het zo gelaten omdat ik van mening ben dat alles in deze scriptie een toevoegende waarde heeft.

Waarom blijf je dagen achter je computer zitten terwijl het buiten zo mooi weer is?

Misschien komt het wel simpelweg doordat dit onderwerp mij zo boeit. Vooral de onbekendheid rondom dit thema wekte mijn nieuwsgierigheid. Aan de ene kant misschien lastig omdat er geen kant-en-klaar boek voor je staat, aan de andere kant een grote uitdaging die ik zeker als positief heb ervaren.

Graag wil ik al die organisaties bedanken, die ik een aantal weken heb bestookt met mailtjes en telefoontjes, voor hun medewerking. In het bijzonder Helga van Kampen die mij wegwijs heeft gemaakt aan het begin van mijn zoektocht en Christel de Jong die mij een avond geboeid heeft met haar ervaringen in Kosovo.

Daarnaast mijn moeder voor de vele spelfouten die zij eruit mocht halen en uiteraard mijn docent Bobby Perrels voor zijn kritische blik op deze scriptie.
Jacobien Nagel

Zwolle, 2003



Samenvatting
In deze scriptie heb ik onderzoek gedaan naar de rol die sport en bewegen kan spelen wanneer deze wordt ingezet als middel bij traumaverwerking. Het onderzoek bestaat uit drie delen: een literatuuronderzoek, een inventarisatie naar organisaties en projecten en een onderzoek naar praktijkervaringen. Daarbij was de doelstelling om meer inzicht te verkrijgen in de betekenis van sport en spel als middel bij traumaverwerking.

Het rijksbeleid ‘sport en ontwikkelingssamenwerking’ is een gedeelde verantwoordelijkheid van de ministeries van Buitenlandse Zaken en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

In 1998 wordt de beleidsnotitie ‘Sport in ontwikkeling: samenspel scoort!’ opgesteld waarin het thema traumaverwerking en sport kort wordt toegelicht. Het doel van het OS- beleid wordt als volgt geformuleerd:

‘Het bevorderen van een optimale inzet van lichamelijke opvoeding, sport, spel en bewegingsactiviteiten in ontwikkelingslanden met als doel het welzijn, de gezondheid en de ontwikkeling van individuen te verbeteren en de cohesie en ontwikkeling van de samenleving te verhogen’.

Binnen het Nederlands beleid komt dit op twee manieren tot uiting:


  1. Via ondersteuning van de zogenoemde ’sport-plus’ activiteiten gericht op sport en lichamelijke opvoeding zelf waarbij de maatschappelijke effecten van deze activiteiten zo optimaal mogelijk benut kunnen worden.

  2. Door het toevoegen van sport en bewegingsactiviteiten aan andere activiteiten, zoals plattelandsontwikkelingsprojecten, straatkinderenprogramma’s, vrouwenprojecten of in vluchtelingenkampen. Dergelijke activiteiten heten ‘plus-sport’ activiteiten.

Deze projecten zijn in grote lijnen gericht op de volgende groepen en thema’s:

  • Gezondheid en sport

  • Traumaverwerking en sport

In 2001 wordt er een onderzoek verricht door het NISB naar Ontwikkelingssamenwerking, Traumaverwerking en Sport (OTS). Als belangrijkste conclusie komt hieruit naar voren dat sport en bewegen als middel door iedereen als positief wordt ervaren. Aangegeven wordt alleen dat nog niet iedere organisatie bekend is met de mogelijkheden van dit middel. In deze scriptie wordt meer duidelijkheid gegeven over de mogelijkheden van sport en spel bij traumaverwerking en de wijze waarop dit gebeurt, een verdieping in het begrip trauma is hiervoor noodzakelijk.

“In de psychologie wordt een traumatische gebeurtenis of trauma omschreven als: het ervaren van, getuige zijn van of geconfronteerd worden met een gebeurtenis of gebeurtenissen waarbij sprake is van feitelijk of dreigend overlijden of ernstig letstel, of bedreiging van de fysieke integriteit van zichzelf of anderen”.

Een trauma kan ontstaan door o.a. de volgende oorzaken:


  • Dood van een ouder of naast familielid;

Deze traumatische ervaringen kunnen leiden tot PTSD. We kunnen hierbij twee vormen onderscheiden de zogenoemde acute PTSD (symptomen houden korter dan 3 maanden aan) en de op langere termijn optredende PTSD. PTSD staat voor post traumatisch stress syndroom. Dit is een ernstige stoornis die optreedt wanneer mensen een ingrijpende gebeurtenis niet goed hebben verwerkt. De symptomen uiten zich in drie categorieën namelijk; herbeleving, vermijden en prikkelbaarheid. Deze reacties zijn erg afhankelijk van de oorzaak, leeftijd en duur van een traumatische ervaring. Bij kinderen in de leeftijd van 2-6 jaar zien we andere reacties dan bij bijvoorbeeld tieners. Voorbeelden van reacties die kunnen optreden zijn: slapeloosheid, terug trekken, concentratieproblemen, depressiviteit enzovoort.

Wanneer we gaan kijken naar de combinatie tussen traumaverwerking en sport dan zien we dat sport een aantal waarden heeft die een bijdrage kunnen leveren aan traumaverwerking. Hierbij kun je denken aan, gezondheid, vorming, intrinsieke waarde en het belang van sport voor de ontwikkeling van het kind. Volgens artikel 31 van het VN-Verdrag inzake de Rechten van het Kind heeft ieder kind recht op ontspanning en spel en op deelname aan culturele en creatieve activiteiten.In ontwikkelingslanden is het recht op sport en spel echter geen vanzelfsprekendheid. Spelen komt daar niet op de eerste plaats en vaak ook niet op de tweede of derde. Juist in ontwikkelingslanden kunnen sport en spelactiviteiten bijdragen aan de ontwikkeling van kinderen en ze weer een redelijk normale jeugd geven.

“Bij kinderen is spel en bewegen het middel tot uitdrukken en verwerken van problemen en tevens een mogelijkheid tot intens inwerkende communicatie” (Kok, 1981, p.81). Bewegen en spel zijn beide vormen van in-de-wereld-zijn, zijn beide op een context gericht en hebben beide een communicatieve waarde: ze zeggen iets over de persoon die beweegt/ speelt en over zijn relatie met de context. Deze functies van spel en bewegen maakt het mogelijk dit als therapiemiddel voor kinderen te gebruiken. (Steggink, 1988). Wanneer sport en spel wordt ingezet als middel bij traumaverwerking kun je gebruik maken van psychomotorische therapie (PMT). PMT maakt gebruik van situaties die zich concentreren op de ervaring en beleving van het eigen lichaam. Het idee hierachter komt erop neer dat ‘actief’ bezig zijn bijdraagt aan de genezing. PMT maakt hierbij gebruik van bewegingssituaties, dit zijn van sport en spel afgeleide vormen. Voor getraumatiseerden biedt PMT belangrijke invalshoeken om gevoelens van machteloosheid op te heffen door iets ‘te doen’ en om te beschikken over de mogelijkheid tot communicatie voor datgene waar geen woorden voor zijn.

Bij het bieden van hulp aan getraumatiseerde personen zijn een aantal factoren van belang:



  • Het bieden van veiligheid en bescherming

  • Hulp bieden zo snel mogelijk na de traumatische gebeurtenis

  • In een kalme omgeving zonder te veel afleiding

  • Help het kind zijn gevoelens, herinneringen en gedachten te uiten.

  • Help het kind een helder beeld te verkrijgen van de traumatische gebeurtenis.

  • Maak het mogelijk dat kinderen er in hun dagelijkse leven beter mee leren omgaan, dit wordt ook wel coping genoemd.

Binnen organisaties die hulp bieden in vluchtelingenkampen groeit de overtuiging dat sport en psychomotorische therapie een belangrijke functie kunnen hebben in het kader van traumaverwerking. Sport biedt zowel in actieve als passieve zin mogelijkheden om een nieuwe start te maken na een crisissituatie. Uit het inventarisatie onderzoek naar organisaties en projecten zijn er vijf organisaties gevonden waarbij sport en spel een onderdeel is bij traumaverwerking. Echter beschikken deze organisaties daarbij niet over veel inhoudelijke informatie. De wijze waarop sport en spel als middel wordt ingezet bij traumaverwerking en de methodieken die men gebruikt komen niet bij alle organisaties even duidelijk naar voren. Daarbij is sport en spel meestal maar een klein onderdeel van het gehele project. Om aan te geven op welke manieren je sport en spel kunt inzetten als middel bij traumaverwerking wordt er een driedeling gemaakt in het bewegingsaanbod. Dit is een uitbreiding van de eerder genoemde onderscheiding in sport + en +sport -projecten.

Hierbij worden er drie verschillende accenten benadrukt namelijk: leren, lukken en ontdekken. Bij het accent ‘ervaren’ heeft het bewegingsaanbod een meer therapeutisch karakter wat in mijn beleving een grotere bijdrage kan leveren aan de verwerking van een trauma dan bij het eerste accent ‘leren’. In de praktijk zijn uiteraard vele combinaties mogelijk. De belangrijkste conclusie die uit de interviews naar voren komt is dat de ervaringen met sport en spel over het algemeen zeer positief zijn. Daarbij is de extrinsieke waarde van sport en spel bij traumaverwerking niet langer onderbelicht en verdient dit thema een duidelijke erkenning van vele organisaties.

  1   2   3   4   5   6   7   8

  • The hardest pain is the pain we are unable to express Afstudeerscriptie

  • Dovnload 373.89 Kb.