Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Verdieping zorg (2 lessen) Concentratie

Dovnload 35.29 Kb.

Verdieping zorg (2 lessen) Concentratie



Datum20.06.2017
Grootte35.29 Kb.

Dovnload 35.29 Kb.

Verdieping zorg (2 lessen)
Concentratie

(hoort bij verhoudingen en procenten)

(vinden jullie dat ik hier ook nog theorie moet herhalen over verhoudingen en procenten?)
Theorie:

Van veel medicijnen en vloeistoffen die in de zorg worden gebruikt, is gegeven wat de concentratie is.

De concentratie van een stof in een vloeistof wordt gegeven in procenten. 5% betekent dat er 5 gram stof in 100 mL zit.
1 gram = 1000 mg.
Voorbeeld

Zoutzuur wordt verkocht in verschillende concentraties. Als er 8% op het etiket staat, hoeveel gram zoutzuur zit er dan in 0,5 liter?


Uitwerking

8% betekent 8 gram per 100 milliliter. In 0,5 liter = 500 mL zit dan 5*8=40 gram.


34 Hoeveel gram zit er in 1 liter bij een 70% oplossing?
2 Op een oplossing van dextrose staat op het etiket 50% en 50mL. Hoeveel gram dextrose zit er in deze oplossing?
5 Hoeveel mL moet je toedienen om een patiënt 8 gram te geven als je een 4% oplossing hebt van het middel?
30 Digoxine wordt gebruikt bij sommige hartritmestoornissen zoals boezemfibrilleren. Digoxine wordt gemaakt van vingerhoedskruid en is zeer giftig als te veel wordt toegediend. Op een ampul digoxine staat 0,25 mg/mL. Hoeveel procent is deze concentratie?
4 Wat is de concentratie glucose als je 75 gram glucose aan 0,25 liter water toevoegt?
6 Fysiologisch zout wordt gebruikt om vochttekorten aan te vullen bij een patiënt. Je hebt 18 gram zout en wilt een fysiologische zoutoplossing maken. Dat betekent dat je een 0,9% oplossing wilt maken. Hoeveel mL water moet je dan toevoegen?
7 Je mengt 200 mL 70% alcohol met 600 mL water. Wat is de concentratie van de nieuwe oplossing?
11 Een patiënt heeft amoxicilline nodig. Je beschikt over 15 mL van een suikervrije suspensie van 250 mg/5 ml voor oraal gebruik. Wat is de concentratie van de oplossing?
9 Een patiënt krijgt amoxicilline. Je beschikt over 15 mL van een suikervrije suspensie van 125 mg/5 ml voor oraal gebruik. Je verdunt de oplossing tot 45 mL. Wat is de concentratie oplossing die dan ontstaat (rond af op 1 decimaal)?
12 In 250 liter oplossing zit 0,625 gram werkzame stof. Wat is de sterkte van de oplossing uitgedrukt in procenten en promilles?
13 Hoeveel mL vloeistof heb je nodig als je 100 mg mebendazole wil oplossen in een vloeistof zodat je een concentratie krijgt van 20 mg/mL?
Concentraties verdunnen
Theorie: als een gegeven oplossing moet worden verdund, is het handig om met twee verhoudingstabellen te werken. In de eerste verhoudingstabel zet je wat je nodig hebt. In de tweede verhoudingstabel zet je wat je hebt.
Voorbeeld. Je hebt een oplossing van 20% glucose. Je hebt 1,5 liter nodig van 4%. Hoe verdun je?

Uitwerking



Nodig 4%


g

4

15*4=60

mL

100

1500




Aanwezig 20%


g

20

60

mL

100

300

Je neemt dus 300 mL van de 20% oplossing en vult dit aan tot 1500 mL.



Medicijnen berekenen
Theorie: IE betekent Internationale Eenheid. Dit is een maat die aangeeft hoeveel werkzame stof een middel bevat. Het voordeel van IE is dat verschillende middelen nu goed met elkaar kunnen worden vergeleken op hoeveelheid werkzame stof. Dit speelt b.v. ook bij vitamine E waar een aantal verschillende varianten van zijn die niet allemaal even werkzaam zijn. IE maakt geen deel uit van het systeem van internationale eenheden (SI) maar is wel internationaal afgesproken in de farmacie.
Spuitpomp
Theorie: Met een spuitpomp kun je kleine doseringen heel precies instellen. Een spuitpomp kun je niet op waarden kleiner dan 0,1 mL per uur instellen! Om toch kleinere hoeveelheden te kunnen geven, voeg je b.v. fysiologisch zout aan de spuit toe. Als je een spuit van 50 mL moet aanvullen met fysiologisch zout, is het soms handiger om de spuit tot 48 mL te vullen en de spuit dan op 2 mL per uur te zetten.
1 Voor een patiënte heb je een 1 liter oplossing desinfectans nodig van 5%. Je beschikt over een oplossing van 50% desinfectans. Hoeveel mL desinfectans en hoeveel mL water heb je nodig?
14 Je hebt geconcentreerd zoutzuur in voorraad. Op het etiket staat 37%. Je hebt 185 mL nodig van een 5% oplossing. Hoeveel mL zoutzuur oplossing en hoeveel mL water gebruik je?

27 Pethidine is een sterke pijnstiller met onstekingsremming die alleen onder streng toezicht van artsen mag worden gegeven. Vanwege een zeer pijnlijke ontsteking moet je een patiënt 70 mg Pethidine toedienen. Je beschikt over een 5% oplossing. Hoeveel mL moet je injecteren?


35 Je werkt als verplegende in de thuiszorg. Jouw cliënt krijgt pethidine toegediend. Je gebruikt een 1 mL ampul met 50 mg pethidine-hydrochloride per ml. Hoeveel procent is deze oplossing?
Tabletten

(hoort o.a. bij getallen en metriek stelsel)

15 1 microgram = … gram
16 30 000 microgram = … gram
8 Mevrouw X moet 5 keer per dag haar medicijnen innemen. Ze staat om 8.00 uur op en gaat om 24.00 uur naar bed. Op welke tijdstippen moet ze haar medicijnen innemen als ze de medicijnen zo gelijkmatig over de dag wil verdelen?
18 Welke stof schuilt achter E-nummer E518?
26 Een vrouw van 54 kg krijgt een dosering van 300 000 IE amoxicilline/kg/dag. Zij krijgt 5 toediening per dag. Hoeveel IE krijgt ze per toediening?
@@Hier nog meer vragen over tabletten hoeveelheid bepalen als IE voorgeschreven?
Vloeibare medicijnen en voeding (ook infuus met druppels)

3 Mensen met de ziekte van Parkinson hebben te weinig dopamine. Je hebt een ampul met 40 mg/ml 5 mL dopamine. Jouw patiënt met de ziekte van Parkinson heeft een injectie nodig met 100 mg dopamine. Hoeveel mL komt in de injectiespuit?


10 Een patiënt heeft amoxicilline nodig tegen blaasontsteking. Je beschikt over een suikervrije suspensie van 125 mg/5 ml voor oraal gebruik. Hoeveel mg krijgt de patiënt binnen als je de patiënt 18 mL geeft?
19 Een flesje penicillinepoeder van 800 000 IE is opgelost met 4 mL vloeistof voor injectie. Hoeveel mL krijgt een patiënt toegediend als hij 300 000 IE per injectie moet hebben?
21 Ter voorbereiding van de anesthesie krijgt een patiënte 0,02 mg midazolam/kg lichaamsgewicht toegediend. Midazolam is een pre-anestheticum. De patiënte weegt 65 kg. In voorraad zijn ampullen van 2,5 mL met een oplossing van 5 mg/mL. Hoeveel mL midazolam krijgt de patiënte toegediend?
33 De patiënte van vraag 21 krijgt de midazolam in 15 minuten met een spuitpomp toegediend. Op welke waarde stel je de spuitpomp in? Voeg indien nodig fysiologisch zout toe en geef aan hoeveel je toevoegt.
Infuus

Voor een druppelgestuurd infuus geldt:

1 ml is 20 druppels

behalve bij bloed; daar is het 16 druppels per mL



Omrekenen van mol naar gram
Er geldt: aantal gram = aantal mol x moleculemassa.
Omrekenen van gram naar mol
Uit de vorige formule volgt:

aantal mol = aantal gram/molecuulmassa


Wie dit lastig vindt te onthouden een rekenvoorbeeld: uit 3 x 4 = 12 volgt: 3 = 12/4 (en 4 = 12/3).
Weetjes

1kcal = 4,2 J

24 Een patiënt krijgt ter voorkoming van uitdroging in 24 uur 3 liter glucose 5%. Op welke druppelsnelheid moet het infuus worden ingesteld?
25 Een patiënt wordt aan het infuus gelegd van een mengel van fysiologisch zout en flucose. Het infuus heeft een druppelsnelheid van 35 druppels per minuut. Hoeveel liter vloeistof krijgt de patiënt in 24 uur exact toegediend?

28 Een patiënt krijgt 1,5 liter infuus van een glucose oplossing. Het infuus staat ingesteld op 50 druppels per minuut. Inmiddels is al 50 mL uit het infuus. De patiënt wordt ongeduldig en wil graag weten hoe lang hij nog moet blijven liggen. Hoe lang duurt het volledig doorlopen van het infuus nog?


29 Een patiënt moet 1 miljoen IE flucloxacilline (een smalspectrum penicilline) worden toegediend. De voorraad bevat flesje met 12 000 000 IE in 30 mL. Hoeveel mL moet je injecteren?
Scheikundige berekeningen

(met mol en kcal/kJ)


17 Magnesiumsulfaat (bitterzout) wordt onder andere gebruikt om darmonderzoek voor te bereiden vanwege de extreem laxerende werking en voor pijnverlichting bij galstenen. Hoeveel mol zit er in 20 mL magnesiumsulfaat 30% oplossing (rond af op 2 decimalen)? De moleculemassa van MgSO4 is 120.
20 Een cliënt volgt een calorieëndieet. De cliënt eet ’s ochtends 253,6 kcal, ’s middags 370 kcal en ’s avonds 235,2 kcal. Hoeveel kJ krijgt de cliënt per dag binnen?
22 Glucose kan worden geschreven als C6H12O6. Bereken de molaire massa van glucose. Gebruik hierbij dat de molaire massa van koolstof 12 is, van waterstof 1 en van zuurstof 16.
23 Bij een hypoglykemie is de bloedsuikerspiegel te laag. De bloedsuikerspiegel is dan onder de 3,5 mmol/L. Een patiënt krijgt 3 liter glucose 5% toegediend. Ga na of dit meer of minder dan 3,5 mmol/L is. Gebruik de molaire massa van glucose die je bij vraag 22 hebt berekend.
31 De hemaglobinewaarde van bloed (afgekort Hb-waarde) geeft de concentratie van hemaglobine in het bloed aan. hemaglobine is belangrijk omdat dit molecuul zuurstof en kooldioxide in bloed transporteert. In Nederland wordt de Hb-waarde uitgedrukt in mmol/L. Voor een vrouw liggen deze waarden tussen de 7,5 en 10 en voor een man tussen de 8,5 en 11. Bij een te laag gehalte van hemaglobine is er sprak van bloedarmoede; bij een te hoog gehalte polycythemie. Een vrouw komt in een Belgische kliniek. Haar hemaglobinewaarde wordt gemeten en is volgens de artsen 15. De artsen verklaren dat er geen sprake is vanpolycythemie. Laat met een berekening zien dat dit inderdaad juist is. Gebruik hierbij dat in België de hemaglobinewaarde wordt uitgedrukt in g/dL en dat 1 mmol = 1,6 g/dL..
32 Bereken de grenzen van hemaglobinewaarden in België. Gebruik hiervoor de gegevens van opgave 31.
Antwoorden

1 100 mL desinfectans en 900 mL water. Dit kan met de gegeven methode van verhoudingstabellen of met het volgende. 50%/10 = 5% dus je moet in de verhouding 1:9 verdelen want 1 en 9 is samen 10 en 1 deel van 50% geeft al de benodigde 50 gram.

2 25 gram want 50% betekent 50 gram per 100 mL dus 25 gram in 50 mL.

3 2,5 mL. B.v. in de 5 mL zit 5x40 = 200 gram. Daarvan de helft dus 5/2 = 2,5 mL. Of: 100/40 = 2,5 mL.

4 30% want 75 gram per 0,25 liter dat is 75 gram per 250 mL dus 15 gram per 50 mL (alles delen door 5) dus 30 gram per 100 mL dus 30%

5 200 mL 4% dus 4 gram per 100 mL dus 8 gram zit in 200 mL

6 2000 mL water want 18 gram in 100 mL geeft 18%. 18 gram in 1000 mL geeft 1,8% Je wilt de helft dus moet je 2000 mL water nemen. 18 gram in 2000 mL water is 0,9%

7 17,5% In 200 mL 70% oplossing zit dus 2x70 gram alcohol. In de nieuwe oplossing heb je 140 gram alcohol in 800 mL water. 140/800*100 (of 140/8) = 17,5%

8 5 keer per dag innemen dus 4 tussenmomenten. Tussen 8.00 en 24.00 uur zitten 16 uur. 16/4 = 4 dus de tijdstippen worden 8.00 uur; 12.00 uur; 16.00 uur, 20.00 uur en 24.00 uur.

9 In 15 mL zit 3x125 = 375 mg = 0,375 gram. Dit wordt verdund tot 45 mL dus 0,375 gram per 45 mL. Dat is 0,375/45*100 ≈ 0,883 gram per 100 mL. De concentratie is dus ongeveer 0,9%

10 In 5 mL zit 125 mg. Dus in 1 mL zit 25 mg. In 18 mL zit dan 18*25= 9*50 = 4,5*100=450 mg.

11 250 mg/5 mL = 50 mg/mL = 5000 mg/100mL= 5 g/100mL dus 5%

12 0,625 gram per 250 liter dat is 0,625/250=0,0025 gram per liter dus 0,0025/10 gram per 100 mL dus 0,00025 gram per 100 mL en dat is dus 0,00025% en 0,0025‰

13 100/20 = 5 dus 20 mg/mL is hetzelfde als 100 mg/5 mL. Je hebt dus 5 mL vloeistof nodig.

14


Nodig 5%


g

5

0,05

185*0,05=9,25

mL

100

1

185




Aanwezig 37%


g

37

1

9,25

mL

100

100/37=2,702

2,702..*9,25=25

Je neemt dus 25 mL van de 37% oplossing en vult dit met 165 mL water aan tot 185 mL.


15 1 microgram = 0,000 001 gram

16 30 000 microgram = 30 milligram (mg) = 0,03 gram

17 0,05 mol. 30 gram in 100 mL dus 30/5=6 gram in 20 mL. 6/120=0,05

18 Magnesiumsulfaat, ook wel bitterzout genoemd.

19 1,5 mL want 800 000/4 = 200 000 IE per mL. 300 000 is 1,5 keer zoveel.

20 858,8 kcal = 3606,96 J ≈ 3,6 kJ

21 0,26 mL. Nodig 0,02*65=1,3 mg. 11 mL bevat 5 mg. ,3/5=0,26 mL

22 molaire massa glucose (C6H12O6): 6*12+12+6*16 = 180

23 De 3 liter doet er niet toe. 5% betekent 5 gram per 100 mL dus 50 gram per liter. mol = aantal grammen/molaire massa = 50/180 =0,2778 mol = 277,8 mmol. Er zal dus normaal gesproken geen hypoglykemie optreden!

24 3 liter in 24 uur is 3/24=0,125 liter per uur. 0,125/60 = 0,0020833 L per minuut = 2,083 mL per minuut. 2,083*20 ≈ 42 druppels/min. Het infuus wordt op 41-42 druppels per minuut ingesteld.

25 35/20*60*24=2520 mL = 2,52 L

26 54*300 000 = 16 200 000 IE per dag. 16 200 000/5= 3 240 000 IE per keer.

27 5% oplossing is 5 g/100mL dus 5000 mg/100mL= 50 mg/mL. 70/50=1,4 mL heb je nodig.

28 1,5 liter = 1500 milliliter. Over: 1450 mL . 150 druppels/,min= 150/20= 7,5 mL/min. 1450/7,5=193,3 min. = 3 uur en 13 min. De patiënt zal dus nog flink wat geduld moeten hebben.

29 30/12=2,5 mL

30 0,25 mg/ml dus 25 mg/100mL dus 0,025 gram/100mL dus 0,025%.

31 15/1,6=9,375 en dat ligt tussen de gegeven grenzen voor een vrouw.

32 7,5*1,6=12; 8,5*1,6=12,8; 10*1,6 = 16 en 11*1,6 = 17,6.

33 0,26 mL in 15 minuten dat is 1,04 mL per uur. Dit is nog geen correcte oplossing want je moet het zo uitrekenen dat je een spuit vult (met max. 50 mL) op zo’n manier dat de spuit na precies 15 min. leeg is en dat dan precies de juiste hoeveelheid is toegediend.

34 70 gram in 100 mL dus 700 gram in 1 Liter.

35 50 mg/mL dus 5000 mg per 100 mL dus 5 gram per 100 mL dus 5%.

Bronnen en oefensites

Medisch rekenen

http://hospitallearning.digital-spirit.de/instaptoets/49e19441-3096-4b60-b951-2870b1336657/start.htm?learningpath=1

http://www.eerstehulpbijrekenen.nl/
Sites voor concentraties en medicijnnamen etc

www.amstelfarma.nl


http://www.exmedica.nl/i23514?q=zoutzuur

http://www.consumed.nl/medicijnen/2158/Pethidine_Injecties_generiek

  • Concentraties verdunnen
  • Medicijnen berekenen
  • Vloeibare medicijnen en voeding (ook infuus met druppels)
  • Infuus
  • Scheikundige berekeningen

  • Dovnload 35.29 Kb.