Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Visie op Griekse en Latijnse Taal en Cultuur in het curriculum in Nederland

Dovnload 0.65 Mb.

Visie op Griekse en Latijnse Taal en Cultuur in het curriculum in Nederland



Pagina3/3
Datum25.11.2018
Grootte0.65 Mb.

Dovnload 0.65 Mb.
1   2   3

Belangrijkste ontwikkelingen GLTC in relatie tot het curriculum

  • Kenniseconomie

Uit wetenschappelijke onderzoek (CPB, 2011) blijkt dat VWO-ers met een gymnasiumdiploma significant succesvoller zijn in een vervolgstudie en hun verdere loopbaan dan VWO-ers met een Athenaeumdiploma. GLTC lijkt dus bij te dragen aan excellentie en de succesvolle deelname aan de kenniseconomie. Het verder ontwikkelen van vakoverstijgende programma’s en het leggen van de relaties tussen de verschillende vakken (GLTC en de moderne talen, de ontwikkeling van de natuurwetenschap vanaf de oudheid tot nu, democratie en burgerschap, geschiedenis, maatschappijleer en filosofie) zal hieraan naar alle waarschijnlijkheid verder kunnen bijdragen.

  • Elitair of excellent?

De reputatie van het gymnasium als elitair schooltype, en van GLTC als ‘moeilijk’, is belemmerend voor de toegankelijkheid van het onderwijstype dat de meeste kans op succes biedt. Deze belemmering kan worden verwijderd door het profileren van GLTC als een vak dat iedere burger aan kan spreken en dat iedereen kan leren, en het aanbieden van GLTC aan het PO en de Nederlandse bevolking in het algemeen. Juist GLTC legt de basis voor de creatieve geesten die creatieve oplossingen zullen vinden voor de grote problemen van nu en de toekomst. Het vastleggen van de culturele component in het curriculum en de toetsing daarvan in het Centraal Examen zal de zichtbaarheid en de aantrekkingskracht van het gymnasium en GLTC vergroten.

  • Internationalisering

Het bewustzijn van culturele overeenkomsten en verschillen en de ontwikkelingen in de geschiedenis van de westerse wereld, maakt gymnasiasten bij uitstek geschikt om in een globaliserende wereld te opereren. De verdere integratie van taal en cultuur en de herziening van de eindtermen van het CE zal dit nog versterken.



De beginregels van de Odyssee van Homerus, de oudst bekende literaire schrijver van Europa, die nu nog steeds in alle talen vertaald wordt en wordt gelezen, en wiens werk in vele hedendaagse uitvoeringen (film, toneelstuk, game) voortleeft.

  1. Samenhang

Multidisciplinaire benadering

GLTC is op zichzelf een multidisciplinair vakgebied, maar gerichte samenwerking met enerzijds de moderne talen, anderzijds de maatschappijvakken (geschiedenis, maatschappijleer, economie), filosofie, beeldende vorming en drama, versterkt de kracht van het gymnasium als schooltype. Het gymnasium is niet een Athenaeum plus Latijn en Grieks, maar biedt naast GLTC over de hele linie een groter inzicht in samenhang tussen vakken, en draagt bij aan een analytisch en creatief vermogen en aan culturele bagage, die de vakinhoudelijke grenzen overstijgen.



Persoonsvorming

GLTC levert een belangrijke bijdrage aan persoonsvorming door de continue reflectie op het eigene en het vreemde en het serieus nadenken over alternatieve culturele benaderingen. Deze reflectie draagt bij aan de identiteitsontwikkeling. Meer onderzoek naar deze bijdrage bij GLTC is nog nodig, maar uit bestaand onderzoek blijkt dat kunst- en literatuuronderwijs de mogelijkheid biedt om leerlingen te stimuleren tot reflectieve exploratie. In het rapport Exploreren kun je leren (Verhoeven, Poorthuis en Volman 2017) wordt dit benoemd en wordt nader uiteengezet wat uit onderzoek bekend is over de rol van onderwijs in de identiteitsontwikkeling van leerlingen. Bij reflectieve exploratie reflecteren leerlingen op hoe ze zich wel of niet identificeren met bepaalde identiteiten (bijvoorbeeld literaire personages). Daarbij reflecteren ze ook op hun eigen identiteitsontwikkeling.

De doelstelling van GLTC is gericht op deze vorm van reflectie. Het materiaal dat we bij GLTC gebruiken is daar ook uitermate geschikt voor: de teksten en artefacten roepen identiteiten op die deels herkenbaar en deels compleet nieuw zijn. Er wordt op het moment onderzoek gedaan naar de didactische uitwerking hiervan.

Leeuwarder Courant 2 november 2017, p 34



Oresteia relevant en bloedstollend

GEWIKT & GEWOGEN

Gebeurtenis: theatervoorstelling ‘My bloody family’ van Meeuw jonge theatermakers naar ‘Oresteia’ van Aeschylus. Regie: Carlo Scheldwacht. Gezien: gisteravond als try-out in de Harmonie te Leeuwarden ★★★★★





Kop van recensie en foto van hedendaagse opvoering van de Oresteia van Aeschylus: ‘My bloody family’ door jongerentheatergroep De Meeuw
Burgerschap
Klassieke teksten verdienen het gelezen en bestudeerd te worden ook omdat de auteurs ons deelgenoot maken van hun gedachten over hun eigen samenleving. Deze gedachten vormen erfgoed dat wij nog altijd delen met andere westerse samenlevingen. Ook stimuleren hun ideeën ons tot reflectie op onze eigen positie in de maatschappij. Enkele voorbeelden:

- Recentelijk bewezen twee opvoeringen van Aischylos’ Oresteia hoe actueel de thema's schuld en boete nog steeds zijn. Maar nog interessanter is te bestuderen hoe Griekse tragedie, de basis van al ons huidige toneel, de spreekbuis van de Atheense democratie was: het publiek, de burgers van de stad Athene, toonden in hun tragedies het gevaar van hoogmoedige alleenheersers en lieten het publiek zich daar een oordeel over vormen.

- in zijn werk ‘De Staat’ beschrijft Plato de ideale staatsvorm: zeker geen democratische staatsvorm, maar wel een beschrijving die uitnodigt tot reflecteren op de voor- en nadelen van de verschillende vormen van macht.

- De grote Romeinse staatsman, redenaar en filosoof Cicero wordt voor het vak LTC nog vaak gelezen. Cicero gaat in op de problemen van de Romeinse republiek in zijn tijd, inclusief de rol die van individuele burgers verwacht mag worden. Wat is goed burgerschap en hoe bereik je dat?



- De geschiedschrijver Xenophon beschrijft de maatschappij van de Spartanen. Het ideaal van de Spartaanse opvoeding en de saamhorigheid van de Spartaanse maatschappij heeft vele machthebbers geïnspireerd, van het nationaal-socialisme tot de huidige president Poetin.
 

Poetin, afgebeeld als Romeins keizer

Digitale geletterdheid

GLTC biedt leerlingen een zeer hoge mate van mate geletterdheid, zowel op het gebied van taal- en leesvaardigheid en begrijpend lezen, als op het gebied van analytisch denken, het doorzien van retorische trucs, het tussen de regels doorlezen, en het werkelijk begrijpen van teksten. Dat maakt dat kritisch denken en zelfstandige oordeelsvorming, het checken van bronnen, het achterhalen van de bedoeling van een schrijver, voor gymnasiumleerlingen een normale zaak wordt. In de digitale wereld waarin (des)informatie alom is en fact-checking lang niet voor iedereen is weggelegd, is de gymnasiast bij uitstek toegerust op het beoordelen van bronnen (digitaal of anderszins) op waarheid en consistentie.



  1. Doorlopende leerlijnen

De al onder B2 en B4 genoemde gewenste positie vereist het ontwikkelen van een basisprogramma GLTC voor PO en een schakelprogramma voor het in- en doorstromen van leerlingen uit andere onderwijstypen naar het gymnasium.

De ervaring leert dat de overstap van de onderbouwmethode Latijn of Grieks naar het in de bovenbouw lezen van echt Latijn en Grieks moeilijk is voor gymnasiasten. Vele leerlingen ervaren het lezen van de eerste originele teksten als een zware opgave, die veel doorzettingsvermogen vraagt. Deze ervaring kan leerzaam zijn. Toch verdient het tegengaan van de uitval van leerlingen in deze fase aandacht. Het reeds verrichte onderzoek naar de opbouw van methodes om de aansluiting op het in de bovenbouw gewenste niveau te verbeteren biedt hiervoor aangrijpingspunten (SLO: Rosanne Bekker, doorlopende leerlijnen taalvaardigheid GLTC en Adema & Plaat, leerplankader GLTC).

Aansluiting op universitaire studie of hbo-opleiding is gegarandeerd met een gymnasiumdiploma. Mensen die een universitaire studie Klassieke Talen hebben afgerond blijken in zeer diverse omgevingen inzetbaar te zijn.

Literatuurlijst

Adema, S. Plaat, A. van der ‘Leerplankader Griekse en Latijnse Taal en Cultuur’ (2017, SLO).

Bekker, R. ‘Doorlopende leerlijnen taalvaardigheid Klassieke Talen’ (2011, SLO).

Calis, J. ‘Uitslag online enquête VCN,’ Bulletin Vereniging Classici Nederland 43 nr. 170 (2018) 5-7.

Kits, K. e.a. ‘Een Gouden Standaard voor de Gymnasiumopleiding,’ Rapport van de Werkgroep Gouden Standaard. In opdracht van VCN, SHZG, BGV en LOZG met subsidie van het Ministerie van OCW. 2014.

Kroon, C. & Sluiter, I. ‘Het geheim van de blauwe broer. Eindrapport van de Verkenningscommissie Klassieke Talen.’ Leiden 2010.

Plaat, A, van der, ‘Klassieke Talen. Vakspecifieke Trendanalyse 2015,’ SLO 2016.

Steeg, M. van der, Vermeer, N., Lanser, D. (CPB), Nederlandse onderwijsprestaties in perspectief, 2011.



Verhoeven, M., Poorthuis, A.M.G. & Volman , M. (2017). Exploreren kun je leren. De rol van onderwijs in de identiteitsontwikkeling van leerlingen. Research Institute Child Development and Education, Universiteit van Amsterdam.
1   2   3

  • 2 november 2017, p 34 Oresteia relevant en bloedstollend GEWIKT GEWOGEN
  • Doorlopende leerlijnen
  • Literatuurlijst

  • Dovnload 0.65 Mb.