Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Waarnemingen bij een actief nest van de Blauwkeel ara’s Ara glaucogularis in de provincie Beni van Bolivia

Dovnload 79.06 Kb.

Waarnemingen bij een actief nest van de Blauwkeel ara’s Ara glaucogularis in de provincie Beni van Bolivia



Pagina1/3
Datum13.04.2019
Grootte79.06 Kb.

Dovnload 79.06 Kb.
  1   2   3

Waarnemingen bij een actief nest van de Blauwkeel ara’s Ara glaucogularis in de provincie Beni van Bolivia. (pag.2-3)


Tekst en foto’s van Bent en Birthe Pedersen


We waren zojuist uit Santa Cruz in midden Bolivia vertrokken nadat we er enige tijd de Roodoor ara’s hadden geobserveerd. Het wondermooie gezicht van deze prachtige vogels was nog vers in ons geheugen, toen we landen in de stad Trinidad, hoofdstad van de provincie Beni en gelegen in het noordelijk deel van Bolivia.

Het was 11 oktober 2001, de tijd 1 uur ’s morgens en het weer warm en vochtig toen we bij aankomst werden begroet door dhr Fellman Bogarth. Dhr.Bogarth is verbonden met ‘Green Bolivia’ en met zijn gedegen kennis van het gebied ten noorden van Trinidad was hij de perfecte gids voor onze observaties van de Blauwkeel ara’s.



Savannen, wildlife en veeranches

Vanuit Trinidad reden we richting de ranch San Miguel die gedurende onze observaties van de Blauwkeel ara’s onze basis was. Een betrouwbare 4x4 pick-up truck is essentieel voor het rijden op kleiachtige ‘wegen’, die snel in een zee van modder verandert als het gaat regenen.

De afstand naar de ranch is 120km en neemt meestal 3½ uur in beslag bij non-stop doorrijden. Echter, vanwege de overvloed aan wildlife onderweg deden we er veel langer over teneinde nandoes, ooievaars, parkieten, capybara’s, kaaimannen en vele andere soorten. De Blauwkeel ara is endemisch in dit gebied, de Llanos de Mojos wat een savanne is die per seizoen onder water staat met grotere en kleinere bossen als ‘eilanden’ van verschillende palmsoorten en gemixte vegetatie, rivieren, stromen en plassen. Grote ranches omringen gedeeltelijk de gebieden en hebben een intensieve veehouderij. In het algemeen gaan veehouderij en wildlife in dit gebied goed samen. Echter, een groot ecologisch probleem tijdens het droge seizoen (augustus-oktober) is het afbranden van gras om de kwaliteit van weidegrond, als het regenseizoen rond december begint, te bevorderen.

De nestplaats

Elke morgen verlieten we de ranch bij ochtendgloren (5.30u) en hadden 50min nodig om langs een gravelpad en door de savanne te komen naar een ‘palmeiland’, waar een paar Blauwkeel ara's twee kuikens grootbracht in een nest gemaakt in een motacú palm Attalea phalerata.

Het ‘Isla Paraba’ (ara eiland) was 300x250m groot en werd overheerst door Attalea phalerata palmen.

De nestpalm stond 25m van de ringweg van het eiland en was vrijstaand behalve met zijn punten van de bladeren van naburige palmen. Van hieruit hoefden de ara’s maar een paar vleugelslagen te doen om de nestpalm te bereiken. De bovenste twee meter van de nestpalm was hol, met twee ingangen op één meter hoogte naar het oosten en westen. We schatten een diameter van 55cm op nestkamer niveau.



Observaties van de Blauwkeel ara’s

Blauwkeel ara’s broeden tijdens de laatste helft van het droge seizoen (september-november) en toen onze observaties plaatsvonden midden oktober waren de kuikens al ‘groot’. We hoorden duidelijk twee grotere kuikens tijdens het voeren. Vanachter ons scherm, 20m van de nestpalm af (naar het oosten) en 6m boven de bosbodem, hadden we een uitstekend uitzicht op de vogels terwijl ze rondvlogen in het gebied bij het nest en op het nest zelf.

Het grootste probleem voor het fotograferen was het aantal en variëteit aan uiterst agressieve insecten die de onbedekte delen van ons lichaam in ontelbare steekplekken veranderden.

Het paar bracht een groot deel van de tijd bijelkaar zittend door of in een ‘observatieboom’ zo’n 50m van de nestboom waarbij ze de omgeving overzagen, of in palmbladeren in de nabijheid van de nestpalm. Ze poetsten vaak hun veren maar altijd alert en reagerend op alle ongebruikelijke aanblikken of geluiden als ze de palm verlieten en terwijl ze cirkelden over het gebied hun typische schreeuw het bos binnendrong.

Als ze het nestgebied verlieten om te foerageren deden ze dit meestal met veel lawaai en bleven ½ tot 2 uur per keer weg. Bij hun terugkeer arriveerden ze stil in hun ‘observatieboom’ en vervolgens of direct naar de nestpalm of naar de palmbladeren erboven. Ze rustten dar altijd even uit voordat de pop naar de oostelijke ingang kroop, terwijl de man meestal in de palmbladeren bleef boven het nest.

Voordat ze het nest inging kokhalsde ze een paar keer en bleef dan zo’n 20-30 min weg om te voeren en bij de kuikens te zijn. Na het voeren verliet ze het nest via het de westelijke holte en vloog weg met de man. De kuikens werden iedere 3-4 uur per dag gevoerd.

Aanval’ door een paar Blauwgele ara’s

Op een morgen arriveerden er plotseling een groter en krachtiger paar Blauwgele ara’s op de nestpalm terwijl de Blauwkeel ara’s in de ‘observatieboom’ zaten.

De Blauwgele ara’s brachten zo’n 5 minuten door met het op en neer kruipen langs de nestpalm. Ze keken naar beneden naar de kuikens en kauwden wat palmmateriaal op de top van het nest. Toen vlogen beide ouders naar het nest en joegen de indringers weg terwijl ze landden.

De ouders zaten rustig zij aan zij op de nestpalm terwijl de Blauwgele ara’s in een naburige boom 20 minutenlang zaten te schreeuwen voordat beide paren wegvlogen terwijl ze ‘luidkeels schreeuwend’ over het gebied cirkelden. Vervolgens verdwenen de Blauwgele ara’s terwijl het broedpaar naar de ‘observatieboom’ vlogen. Na deze succesvolle verdediging lieten de Blauwgele zich niet meer zien.



Terug naar Trinidad

Naast de spanning op de nestplaats door de Blauwgele ara’s ondervonden we ook houtkap op een palmeiland en gras afbranden, wat beiden een klaarblijkelijke mogelijke bedreiging lijkt te zijn voor succesvolle broed van de Blauwkeel ara’s.

Andere geobserveerde ara soorten waaronder de Groenvleugel ara’s en een groot aantal Dwergara’s en Geelnek ara’s. Toevallig konden we Dwergara’s bekijken op een paar nestplaatsen.

Na een opwindende periode van observaties en fotograferen op de nestplaats van de Blauwkeel ara’s, plus een heleboel ‘birding’ keerden we terug naar Trinidad waar we genoten van het zien van verschillende actieve nesten van de Witoog aratinga en de Grijskopconure net buiten de stad.




Vliegende ara’s (pag.4-5)
Tekst en foto’s door Phil Digney en Ryan Watson, Adelaide Zoo.

De collectie vogels in dierentuinen en wildlife instituten is de laatste 20 jaar een activiteit in ontwikkeling, gedreven door een gemeenschap met toenemende bewustzijn voor het milieu. De traditionele ‘kooibenadering’, waar men door gaas loerden om een paar vogels treurig op een kale tak te zien zitten, vergezeld van allen maar een water- en voerbak, is tegenwoordig nauwelijks toegestaan. Met deze veranderde verwachting, is het tentoonstellen van vogels een meer natuurlijke, landschapstentoonstelling geworden, die groter zijn en een aantal gemengde soorten huisvest. Dan als verdieping hiervan, ofwel ‘dichtbij en persoonlijk’ concept doorloopkooien gerealiseerd. Tegenwoordig bewijzen vrije vlucht shows niet alleen populair te zijn maar ook bijzonder effectief om milieubewustzijn en de nadruk op bescherming.



Nieuwe show

Hier in Adelaide Zoo heeft, een kortgeleden ingestelde vrije vlucht show, waarbij Blauwgele ara’s te zien zijn, een andere dimensie gebracht aan


het tentoonstellen van 180 vogelsoorten, terwijl het een enorm succesvolle publiekstrekker is voor zowel de promotie van bescherming van de ara’s als fondsenwerving voor de World Parrot Trust.

Onze Blauwgele ara’s werden in februari 2000 aangeschaft als zes weken oude kuikens en met de hand grootgebracht door de vogelafdeling met als specifiek doel om jonge vogels te krijgen die geschikt waren om vrij te vliegen. Ze werden Charlie en Madidi genoemd, naar Charlie Munn de ara onderzoeker en Alto Madidi National Park in het noordwesten van Bolivia. Eenmaal overgewend, begonnen Phil Ghamraoui en Ryan Watson, vogeltrainers hier in de dierentuin, met de training waarbij ze de basisvoedsel-motivatie en positieve versterking technieken toepasten. Aanvankelijk werden de vogels getraind zich dagelijks te laten wegen, dit werd bereikt door een T-vormige zitstok aan de set schalen te bevestigen en de vogels te belonen met een versnapering zoals een pinda

als ze erop stapten. Dit is het positieve versterking principe, waarbij een vogel vlug een gewenst gedrag leert, wetende dat er een beloning zal volgen. De verdere training, met beloningen voor het verlaten van de uitgang en vliegen naar het gebied op de centrale wei, daarna naar verschillende punten rond het weidegebied. De dagelijkse gewichtscontrole is belangrijk bij vogels in vrije vlucht training omdat het inhoud om het gewicht van de vogels naar een punt te verlagen, waarbij ze gemotiveerd zijn en gericht op begeerte naar voedsel. Ze toestaan teveel gewicht te verliezen, kan gezondheidsproblemen veroorzaken, terwijl als ze niet genoeg gewicht verliezen zijn ze moeilijk te trainen. Wanneer de training is afgerond en als de vogels volwassen worden, kunnen ze op normaal lichaamsgewicht gehouden worden.

Uiteindelijk, op 11 december 2000 waren de vogels volledig getraind en klaar voor publieke shows. Het presentatiegebied op de centrale weide was klaar,

informatieborden op hun plaats en de media was uitgenodigd voor de officiële opening. Alle vier de commerciële televisiestations en de provinciale krant waren op het evenement en de vogels vlogen perfect voor een menigte van 200 mensen, hen hypnotiserend met hun schoonheid en elegantie in vlucht.

De resultaten

Dus op welke manier draagt de show, dagelijks vanaf 11 december 2000, bij aan educatie en bescherming? Het eerste deel van de 10 minuten durende presentatie informeert het publiek over de achtergrond van Charlie en Madidi en gaat dan over op de toestand van de bedreigde ara’s in Zuid-Amerika zoals de Lear’s Anodorhynchus leari, Blauwkeel ara Ara glaucogularis en de Spix Cyanopsitta spixii en de impact van de illegale handel, vernietiging van het regenwoud etc. Daarna, in het laatste deel van het praatje, worden mensen verteld over het prachtige werk wat de World Parrot Trust voor ogen staat; er worden inschrijfformulieren van de WPT uitgedeeld en



aangemoedigd om lid te worden. Uiteindelijk worden de mensen uitgenodigd naar het presentatiegebied te komen waar tegen betaling van een goudstuk ($1-2) ze Charlie en Madidi mogen voeren en een foto met ze laten maken. Donaties worden verzameld in twee WPT donatieblikken, die we aan de WPT gevraagd hebben tezamen met brochures en inschrijfformulieren. Het vliegen met de vogels, terwijl de mensen gewezen wordt op de èchte bedreigingen die de ara’s in het wild het hoofd moeten bieden, heeft bewezen hoogst effectief te zijn om steun aan te krijgen. In de 7 maanden van dat we een beroep doen op de mensen voor donaties aan WPT op het moment dat we dit artikel schrijven (oktober 2001) had de show A$6.000 opgebracht. Dit staat gelijk aan ca. $10.000 in het eerste jaar. Al het ingekomen geld gaat rechtstreeks naar de WPT om in het Great Green Macaw fond te storten.

De show is een goed voorbeeld hoe vogels in gevangenschap een belangrijke rol spelen voor bescherming. Tot op heden hebben ca. 45.000 mensen genoten van een ara ‘ervaring’ en zijn zich nu meer bewust en bekend met bescherming van ara’s. Dit alles draagt bij aan de toenemende populariteit van het publiek voor steun wat zo noodzakelijk is als we de ara’s werkelijk willen behoeden voor uitsterven d.m.v. veranderd gedrag en waarden




Ecotoerisme lodge

Hoe beschermingsgroepen gewerkt hebben om een prachtig meer in het regenwoud van Tambopata, Peru te redden. (pag.6-7)
Door Charles Munn


Dit artikel verteld het verhaal van Sandoval Lake Lodge (SLL), de enige jungle lodge in Tambopata, Peru. Dat zowel warme bronnen, uitzicht op het meer, of een groot moeras met palmen vol met honderden Roodbuik ara’s Ara manilata. Het meer bezit het meest gevarieerde en overvloedige wildlife in het Tambopata gebied, waaronder een familie van 8-11 Reuzenotters, 400-800 kakelende Roodbuik ara’s, meestal tientallen of zwermen grote ara’s per dag (Blauwgele, Geelvleugel en Groenvleugel), zes soorten apen en honderden gekuifde Hoatzins. Ik heb nog nooit in mijn leven zoveel Roodbuik ara’s gezien op één plaats en ze zijn komisch en overmatig communicatief.

  • Er zittten drie boodschappen in het volgende artikel die van belang zijn voor lezers van PsittaScene. De eerste gaat over hoe effectief bescherming eigenlijk aan de basis is. Waardevolle bescherming op lange termijn houdt bijna altijd in verandering van gedrag van de mensen, of dat is op het gebied van hoe ze hun eten verkrijgen, hoe ze hun wildgebieden beheren of hoe ze recreëren. Als je geluk hebt, kan er een win-win oplossing gevonden worden en de belangrijkste handeling is dit winstscenario simpelweg te presenteren aan de hoofdspelers. Steeds vaker, jammer genoeg, houdt het beschermen van soorten of een plaats in sommige mensen ongelukkig te maken. Het Sandoval verhaal is een goed voorbeeld van hoe dit heeft gewerkt bij een echt scenario, waaronder het verhaal van de betrokken families, de lokale en regionale politiek en zelfs de legale strijd achter het behouden van het spectaculaire meer.

  • De tweede boodschap gaat over ecotoerisme en hoe het wordt uitgevoerd. Er zijn veel manieren om mensen naar natuurlijke gebieden te krijgen en hen wat ecologie te laten zien, maar de vraag is hoe ‘groen’ is jouw ecotoerisme komt vaak neer op details als, wie bezit de lodge, waar komen de werknemers vandaan, waar kwamen de materialen om de lodge te bouwen vandaan, wat voor soort eten bieden we aan, hoe gaan we om met stroom, water en verspillingen. Het verhaal van Sandoval belicht de historie van de plaats en waarom het werd gebouwd door de families die het bouwden.

  • En de derde boodschap is dat we trips organiseren naar dit deel van Peru dit en volgend jaar voor de WPT-leden. Dus hopen we dat nu je de kans hebt kennis op te doen over de historie van de plaats, zul je enthousiast zijn om Sandoval Lake te bezoeken en het spectaculaire meer en de enorme troepen Roodbuik ara’s die elke morgen uit de palmmoerassen opduiken en over je hoofd vliegen als je vredig voortglijdt op een handbediende catamaran. We weten zeker dat je instemt met, wat een oord!

Begin jaren 50 besloot dhr.Cesar Mejia, die komt uit Pucallpa, zich met zijn jonge vrouw, Marcelina te vestigen op de onbezette oevers van het twee mijlen lange Sandoval Lake. Mrs Mejia is van zuiver Amazonian Indiaans bloed oorspronkelijk uit het Ixiamas gebied precies ten noorden van het Madidi National Park in Bolivia. De hadden velen kinderen en gedijden er met het verzamelen van Braziliaanse noten, vissen, jagen en het bouwrijp maken van landbouwgrond voor hun bestaan.

De eerste jungle toer naar lodges begon in het zuidelijke Amazonegebied van Peru in Puerto Maldonado gebied in 1975 en 1977, de eerste op de Tambopata rivier en de tweede zo’n 30 minuten in een motorboot stroomafwaarts op de Madre de Dios rivier van de oorsprong van de rivier tot het spoor van Sandoval Lake. Deze laatste lodge ontwikkelde een reisplan wat in zijn twee nachten pakket als belangrijkste excursie een ochtendwandeling en een boottrip op Sandoval inhoudt. Tot 1979 bezochten duizenden toeristen elk jaar lodges op de Madre de Dios rivier en iedereen bezocht het Sandoval Lake voor één ochtend. De Mejia clan profiteerde nauwelijks van deze toerismestroom naar hun meer. Tussen 1988 en 1990 probeerde een eigenaar van een lodge om stukken van de hoge gronden bewoont en eigendom van de Mejia clan, waaronder vele families die zich over drie generaties hadden vermeerderd, over te nemen. Deze clan woonde praktisch langs alle hoge grondbezittingen rond het meer. De pogingen van de ondernemers om land te verkrijgen was niet op eerlijke basis ten opzichte van landaankoop of huur, maar simpelweg pogingen om land te verkrijgen door beïnvloeding van regeringsambtenaren in Puerto Maldonado en Lima. Geen enkel poging had succes, omdat de Mejias elke keer hulp kregen en hun land verdedigden tegen onrechtmatige toe-eigening. Deze hulp kwam meerdere keren van de Selva Sur beschermingsgroep in Cusco.

In 1994 benaderden de Mejias Selva Sur omdat de man van een van de volwassen dochters van de dhr en mw Mejia de clan wilde verlaten en zijn 40 hectaren eigendom aan het meer wilde verkopen aan een hoteleigenaar uit Puerto Maldonado. De hotelier wilde een lodge bouwen op de oevers van Sandoval Lake, waarvan men zegt dat het de meest prachtige plek is van de vijf lakes in het grotere Tambopata gebied. De Mejias vroegen Selva Sur om een lening om de vertrekkende ex-schoonzoon uit te kopen. De Mejias waren bezorgd dat als de hotelier een lodge op hun lake zou bouwen, ze ondergeschikt en gedwarsboomd zouden worden. Wrevel over deze situatie zou gemakkelijk hebben kunnen leiden tot opzettelijke jacht nabij de lodge van de hotelier als een vorm van sabotage. Als een non-profit organisatie kon Selva Sur geen geld lenen voor landaankoop tenzij de aankoop een garantie voor bescherming bood. Selva Sur vroeg de Mejias of ze graag wilden dat Selva Sur dat land van de vertrekkende ex-schoonzoon kocht en daar een lodge zouden bouwen, waarbij de Mejia clan een partnerschap van 49% door ze een gelijkwaardige lening aan te bieden op US handels voorwaarden. De Mejias stemden met dit voorstel in, waarop Selva Sur een subsidie kreeg van de World Parks Endowment en kocht het land van de ex-schoonzoon. Getrouw aan zijn woord bouwde Selva Sur in 1995-1997 Sandoval Lake Lodge (SLL), een lodge met 50 bedden met eigen badkamers en hete douches precies op de oevers van Sandoval Lake. De locatie is duidelijk de meest schilderachtige en rijk aan wildlife van welke van de 15 regenwoud lodges in Tambopata. Bovendien gebruikte Selva Sur, die in 1990 de Peruaanse regering ervan overtuigde om het 1,47 miljoen hectaren tellende (10% groter dan Connecticut) te creëren de Tambopata-Candamo Reserved Zone, de meest ecologische bronnen voor deze lodge; natuurlijk drijfhout mahonie (‘cedro’-Cedrela odorata, Meliaceae) helemaal vanuit Manu National Park naar Puerto Maldonado. Geen enkel andere lodge in Tambopata is in principe gebouwd van dit ecologische geproduceerd hout, wat uniek is in de wereld. Het gebruik van dit ecologische ‘cedro’ kost tientallen duizenden dollars meer dan wanneer simpelweg dit hout van gevelde bomen was gekocht – de ‘normale’ bron die bij alle andere lodges zijn gebruikt.

Van 1996 tot aan het abrupte einde van de Fujimori regering in november 2000, spanden eigenaren van verschillende lodges samen met een corrupte regeringsminister om zonder succes te proberen Selva Sur te stoppen met bouwen en SLL in gebruik te nemen. Hun motieven in elk geval waren simpelweg angst voor de superieure locatie en observeren van wildlife die door Sandoval Lake werd geboden. Deze pogingen om SLL te saboteren, heeft Selva Sur veel meer gekost aan legale honoraria en gerelateerde verdedigingsmaatregelen dan de totale kosten van deze $200.000 lodge – een verschrikkelijke verspilling van gelden die beter hadden kunnen worden gebruikt voor bescherming van het milieu of om meer banen te scheppen in het Maldonado gebied dan te betalen voor het leger advocaten. Als resultaat van deze ogenopenende ervaring hebben Selva Sur, zijn partnergroep Peru Verde en zijn internationale partnergroep Tropic Nature een belangrijke les geleerd. Deze les is dat banen scheppen voor lokale mensen om het regenwoud te behouden is een goede daad die alleen ongestraft blijft zolang je uit de buurt blijft van belangrijke mensen, die proberen geld te verdienen.

De laatste zakendeal met de Mejias is eigenlijk een milde lening – meer een gift dan een lening. Selva Sur bezit 51% van de lodge, terwijl 5 volwassen leden van de Mejias clan (en hun vrouwen) 49% bezitten, of 9,8% voor ieder persoonlijk. De overeenkomst vermeldt dat de Mejias alleen maar hun hoofdrenteleningen hoeven te betalen als de lodge winst maakt. Dus als Sandoval Lake Lodge winst maakt (wat het voor eerst in 2001 zal doen), dan zal de helft van het familieaandeel terugstromen in hun zakken en de andere helft zal worden gebruikt om hun schuld bij Selva Sur af te lossen. Als de lodge failliet gaat, verliezen de Mejias niks omdat de leningen onafhankelijk zijn- d.w.z. ze zijn niet gegarandeerd op de huizen of de landerijen of ander bezittingen van de Mejias dan op de lodge zelf. In 2001 verdiende Sandoval Lake Lodge een groter aandeel in de toeristenmarktvan Tambopata dan enige andere oorspronkelijke lodge (26-en24 jaar oud) in het gebied, ze ontvingen 2.500 gasten en verdiende in totaal zo’n $200.000, waarvan 12% winst was. Peru Verde, Tropical Nature en Selva Sur werken nu voor bescherming i.p.v. voor persoonlijke winst een netwerk van 12 leidinggevende ecolodges in de tropische bossen van Peru, Brazilië en Ecuador. Voor meer informatie, neem contact op met Tropical Nature: www.Penglish@tropicaklnature.org of www.tropicalnaturetravel.com



Bijten: je lokte het uit of leerde het. (pag. 8-9)

door Steve Martin



“Bijten hoort bij het hebben van een papegaai als huisdier”. Klinkt dat niet bekend? Het zou moeten. Het is een heel normaal gedrag dat bij het houden van een papegaai als gezelschapsdier. Echter, ik denk dat het tegendeel waar is. Een papegaaieneigenaar zou er naar moeten streven nooit gebeten te worden. Dat is een stevige uitspraak voor zo’n alledaags probleem. Het feit is dat bijten iet is dat papegaaien leren doen in gevangenschap en niet iets dat normaal is in het wild. Dat is waar, ze bijten elkaar niet in het wild, althans niet hard genoeg dat een andere papegaai gaat bloeden.
In de afgelopen 15 jaar of zo heb ik veel veldonderzoekers van papegaaien (persoonlijk met: Brice, februari 1994; Munn, januari 1998; Gilardi, februari 1999; English, november 2000; May, mei 2001) over bijten en dominantie. Met een totaal van meer dan 35 jaar veldonderzoek, hebben slechts twee onderzoekers ooit gezien of gehoord dat een papegaai een andere papegaai hard genoeg beet dat hij ging bloeden. Beiden incidenten hadden te maken met nestholtes. Bij één incident waren twee vogels aan het vechten om een nestholte en het andere waarbij een papegaai een jonge vogel aanviel in een poging het nest over te nemen.

Papegaaien bijten zelden elkaar in het wild. Echter ze tonen vaak agressie om hun bronnen zoals territorium, partners, begeerde zitstokken, voedselbestanddelen etc. Deze interacties beperken zich meestal tot lichaamstaal zoals het opzetten van de kopveren of een doordringende blik. Soms escaleert de agressie tot gebruik van de stem zoals grommen of zelfs meer openlijke lichaamstaal zoals de bek naar voren steken als bij een steekspel. In het wild is deze lichaamstaal meestal voldoende om de indringer af te schrikken en negatief lichamelijk contact te vermijden met de bezitter.

Dus waarom bijten papegaaien in gevangenschap?


  1. als je een dier in een onnatuurlijke omgeving zet, kun je enig onnatuurlijk gedrag verwachten.

  2. alle gedragingen zijn een product van instinct of ervaring.

Een beet van een papegaai valt in één van deze categorieën. Sommige bijtincidenten zijn aangeboren en sommige aangeleerd. Veel papegaaien zijn gedwongen tot bijten uit angst, of zelfverdediging. Mensen lijken agressief te zijn op de manier waarop ze hun papegaaien benaderen en oppakken. Deze onbeschaamde, agressieve actie kan de reden zijn dat een vogel uit angst bijt. De meeste papegaaien zijn niet van plan om weg te vliegen zoals hun wilde evenbeelden en worden soms ertoe gedreven waarbij bijten de enige manier is die ze kennen om zich te verdedigen of hun ongenoegen kenbaar te maken.

Voordat ze gaan bijten, vertonen de meeste papegaaien in gevangenschap lichaamstaal en geluiden om hun gevoelens uit te drukken, precies als wilde papegaaien. Echter maar weinig mensen zien de vluchtige oogopslag of bijna onmerkbare spanning van de veren op de kop van de papegaai, die zoveel informatie over zijn gedachten en gevoelens bevatten. Welbeschouwd menselijke communicatie is over het algemeen erg brutaal en doorzichtig met als gevolg dat er meer nadruk ligt op verbale communicatie i.p.v. lichaamstaal. Vele, zo niet de meeste, papegaaienbezitters zijn zich niet bewust van de subtiele pogingen van hun papegaaien tot communicatie. Ze verzuimen te letten op de gladde veren of snelle kopbewegingen als de nerveuze vogel instinctief uitkijkt naar een vluchtweg, een normaal uitwijkgedrag. Meestal zijn de eerste tekenen van nervositeit die de papegaaienbezitters opmerken duidelijke vluchtpogingen of grommen en ander vocaalvertoon van onbehaaglijkheid en angst. Tegen die tijd hebben ze al de ontelbare signalen gemist, die dit overduidelijke vertoon van ongenoegen is voorafgegaan en de vogel op de grens van agressie heeft gebracht.

Een ander belangrijk punt van overweging hierbij is dat de meeste informatie die tegenwoordig beschikbaar is voor papegaaienbezitters gevoeligheid aanmoedigt. In feite de huidige meest normale lessen moedigen dominantie en agressie aan t.o.v. een papegaai. Het is normaal te horen en te lezen dingen als: ‘ laat zien wie de baas is’ en ‘niet toelaten’ etc. De algemene tendens is dominant gedrag t.o.v. huiskamerpapegaaien i.p.v. partnerschap. Deze agressieve benadering moedigt meer bijtincidenten aan omdat vogels worden gedwongen te bijten om zichzelf te uiten aan hun vrijmoedige en ongevoelige eigenaren.

Papegaaien bijten om de volgende hoofdoorzaken:

Spel; het is een prikkelend of instinctief gedrag voor papegaaien om een mensenvinger of andere lichaamsdelen te onderzoeken met hun sterke bek. Dit is de manier waarbij de natuur informatie prijsgeeft aan een jonge vogel over het milieu. Het is de plicht van de eigenaar aan te geven aan de vogel hoe hard hij de vingers of andere objecten mag ‘onderzoeken’. Een luid en duidelijk ‘NEE’ heeft hetzelfde effect als het geluid wat een volwassen papegaai in het wild zou gebruiken om met een jong te communiceren dat hij over zijn grenzen is heengegaan.

Territoriale agressie; papegaaien verdedigen instinctief hun territoria zowel in het wild als in gevangenschap. In het wild verbindt een papegaai zich met een andere papegaai en zal hun nestterritorium beschermen tegen indringers. Papegaaien in gevangenschap verbinden zich ook aan een persoon, meestal een mens. Als dit gebeurt, kunnen ze op een agressieve manier een territorium verdedigen tegen indringers. Ze kunnen gemakkelijk leren dat bijten de enige, of tenminste de beste, manier is om menselijke indringers weg te jagen van hun territorium.

Angstagressie; zoals al eerder genoemd, hebben veel papegaaien gebeten uit angst omdat een persoon zich aan de nerveuze vogel opdringt. Dit is tevens een instinctieve reactie die wordt geassocieerd met overleven. Als de vogel in het wild was zou hij eenvoudigweg wegvliegen. Echter, de meeste vogels in gevangenschap worden deze mogelijkheid ontnomen en blijft niets anders over dan te bijten.

Aangeleerde agressie; Sommige papegaaien leren te bijten om gewenste reacties te krijgen. Deze aangeleerde agressie wordt op diverse manieren getoond. Een vogel kan leren dat een zachte beet in de arm van zijn eigenaar als hij/zij een donut eet, als resultaat heeft dat hem/haar een stukje van het lekkers wordt aangeboden om het irritante geknabbel te stoppen. Een andere vogel kan leren dat een beet in de vinger kan uitmonden dat hij op de kooi mag blijven zitten of op de schouder van iemand, zelfs al heeft hij tijd genoeg om een stok of tak te pakken om de vogel mee op te pakken. Wanneer een vogel iemand eenmaal begint te bijten, kan dit het begin zijn hem te leren dat dit een normale manier is om met mensen te communiceren. Elk gedrag dat wordt versterkt, wordt meestal herhaald.

Vermijden te worden gebeten:

Begin met het ontwikkelen van een positieve relatie met de vogel. Probeer te vermijden de vogel te dwingen iets te doen dat hij niet wil. Dit is een moelijk concept voor veel papegaaienbezitters om te begrijpen, vooral als de beschikbare informatie voor papegaaienbezitters suggereert de vogel te domineren. Plus, vele personen hebben een voorgeschiedenis m.b.t. het domineren van andere dieren, zoals honden en zelfs andere mensen. Het is een communicatie strategie dat lijkt, althans voor hen, dat goed werkt. Door tegen deze natuurlijke tendens in te gaan en te werken aan een partnerschap met de vogel die gebouwd is op positieve interacties, is de eerste stap naar een partnerschap met een papegaai.

Vervolgens moet de vogeleigenaar gevoelens ontwikkelen om met de vogel te communiceren. Hij/zij zou moeten leren hoe de lichaamstaal te lezen en luisteren naar wat deze zeggen. Dan moeten ze gevolg hieraan geven en de vogel toestaan om een partner in de relatie te zijn i.p.v. een object. Ze moeten leren de vogel te vragen iets te doen en vermijden ze te vertellen wat te doen. Welbeschouwd doet zelden een papegaai in het wild iets, behalve een vijand, ooit dwingen iets te doen wat hij/zij niet wil doen.

Nog iets dat een partnerschap met een papegaaieneigenaar met zijn papegaai zal bevorderen:

Neem verantwoording voor elke beet. Papegaaieneigenaren moeten begrijpen dat bijten iets is waartoe ze hem hebben gedwongen of geleerd hebben te doen. Als ze deze verantwoording accepteren zullen ze inzien dat hun krassen geen tekenen zijn ongevoeligheid en geen insignes van moed. Ze zullen tevens beginnen met het leggen van de grondslagen voor een meer voldoeninggevend partnerschap met hun gezelschapsvogel.


  1   2   3

  • Savannen, wildlife en veeranches
  • De nestplaats
  • Observaties van de Blauwkeel ara’s
  • Aanval’ door een paar Blauwgele ara’s
  • Terug naar Trinidad
  • Vliegende ara’s
  • De resultaten
  • Ecotoerisme lodge Hoe beschermingsgroepen gewerkt hebben om een prachtig meer in het regenwoud van Tambopata, Peru te redden
  • Bijten: je lokte het uit of leerde het.

  • Dovnload 79.06 Kb.